Endemie (biogeografie)

Endemie of endemisme is het verschijnsel dat een soort (of een ander taxon, zoals geslacht of familie) van nature uitsluitend voorkomt in één geografisch afgegrensd gebied, zoals eilanden in de oceaan, geïsoleerde gebergten, meren of riviersystemen. Indien een soort enkel daar voorkomt, spreekt men van een endeem of van endemische soort. Endemisme is een biogeografisch begrip: het gaat om de geografische verspreidingsgebieden (areaal) van taxa.

Kosmopolieten zijn daarentegen soorten die verspreid zijn over een groot deel van de wereld; ze hebben een kosmopolitische verspreiding.

Endemie is een belangrijk verschijnsel in de biogeografie, omdat het endemisch zijn van een organisme impliceert dat dat organisme óf in zijn huidige verspreidingsgebied ontstaan is en zich nooit verder heeft verspreid, óf in zijn huidige verspreidingsgebied ontstaan is, zich ooit verder heeft verspreid maar zich door uitsterven elders weer tot zijn oorsprongsgebied heeft beperkt, óf elders is ontstaan en op het enige, huidige verspreidingsgebied na uitgestorven is.

De term endemisch moet niet verward worden met de term "inheems". Inheems in een bepaald gebied houdt slechts in dat de soort van nature – dat wil zeggen spontaan en zonder menselijke invloed – voorkomt.

Chorus cicada
Amphipsalta zelandica is een endemische cicade op Nieuw-Zeeland

Voorbeelden

Dronte 17th Century color corrected
De dodo

Zie ook

Externe link

Biogeografie
Bioom:tropisch bos · loofbos · naaldbos · grasland · woestijn · toendra
WWF-bioom:Tropisch of subtropisch regenwoud · Tropisch of subtropisch droog woud · Tropisch of subtropisch naaldwoud · Gematigd loofbos of gemengd bos · Gematigd naaldwoud · Taiga · Tropisch of subtropisch grasland, savanne of struweel · Gematigd grasland, savanne of struweel · Overstromende graslanden en savannes · Berggraslanden en -struwelen · Toendra · Mediterrane bossen, bosland en struwelen · Woestijnen en droge struwelen · Mangrove
Ecozone:Afrotropisch gebied · Australaziatisch gebied · Nearctisch gebied · Neotropisch gebied · Oriëntaals gebied · Palearctisch gebied · Oceanisch gebied · Antarctisch gebied
Florarijken:Holarctis · Neotropis · Paleotropis · Capensis · Australis · Antarctis
Biogeografie:adventief · archeofyt · autochtoon · areaal · beschermingsstatus · cultuurvolger · disjunct verspreidingsgebied · eilandbiogeografie · endemie · exoot · extinctie · florarijk · floristiek · inburgering · inheems · invasieve soort · kosmopolitische verspreiding · massa-extinctie · plantengeografie · Rode Lijst van de IUCN · status · uitsterven · verspreidingsgebied · vestiging
Biogeografie van A tot Z

Verwante overzicht is:

Biologie van A tot Z

Disjunct verspreidingsgebied

Van een disjunct verspreidingsgebied of disjunct areaal bij een soort wordt in de biogeografie gesproken als het verspreidingsgebied niet aaneensluitend is, dus min of meer verbrokkeld.

Disjunctie van het areaal kan vaak verklaard worden met biologische, geografische en geologische gegevens, zoals evolutie, het uiteendrijven van de continenten, gebergtevorming en het lokaal uitsterven van populaties.

Voorbeelden van disjuncte arealen zijn te vinden bij:

Australische bruine kiekendief (Circus approximans)

Columella columella

Donzige eik (Quercus pubescens)

Paradisaea (een geslacht)

Tulpenboomfamilie (familie: Magnoliaceae)

Vertigo alpestris

Vleermuiswouw (Macheiramphus alcinus)

Endemie

Endemie kan verwijzen naar:

Endemie (biogeografie), een begrip uit de biogeografie

Endemie (geneeskunde), een begrip uit de geneeskunde, van toepassing op infectieziekten

Systematiek en taxonomie van A tot Z

Verwante overzichten zijn:

Biologie van A tot Z

Biogeografie van A tot Z

Ecologie van A tot Z

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.