Colmar

Colmar is een stad en gemeente in de Elzas in Frankrijk. Het is de prefectuur van het departement Haut-Rhin. In 2013 woonden er circa 68.000 mensen.

Colmar
Stad in Frankrijk Vlag van Frankrijk
Wapen van Colmar
Colmar (Frankrijk (hoofdbetekenis))

Colmar
Situering
Regio Grand Est
Departement Haut-Rhin (68)
Arrondissement Colmar-Ribeauvillé
Kanton Colmar-Nord en -Sud
Coördinaten 48° 5′ NB, 7° 22′ OL
Algemeen
Oppervlakte 66,6 km²
Inwoners (2013) 67.956
(1.020,4 inw./km²)
Hoogte 175 - 214 m
Overig
Postcode 68000
INSEE-code 68066
Foto's
Colmar, straatzicht Rue Kleber-rue des Têtes positie2 foto1 2013-07-24 11.09
Portaal  Portaalicoon   Frankrijk

Geografie

De stad ligt in een relatief vlak landschap aan de rivier de Lauch aan de voet van de Vogezen. Bazel ligt op ongeveer 60 km en Straatsburg op ongeveer 65 km.

Het is de derde stad van de Elzas, na Straatsburg en Mulhouse.

Colmar geniet een zonnig microklimaat. De omgeving is daardoor geschikt voor de wijnbouw.

Geschiedenis

Het gebied speelde al een rol in de Romeinse tijd. In 58 v.Chr. versloeg Julius Caesar de Germaanse stam van Ariovistus hier. De eigenlijke stad Colmar werd gesticht in de 9e eeuw. Op een oorkonde uit 823 staat de stad vermeld als Columbarium, Latijn voor duiventoren. In 1226 werd Colmar een vrije rijksstad van het Heilige Roomse Rijk. In 1354 trad de rijksstad Colmar toe tot de Tienstedenbond van de Elzas.

In 1632 werd de stad veroverd door het Zweedse leger, dat er twee jaar bleef. In 1678, met de Vrede van Nijmegen, kwam de stad bij Frankrijk. In 1791 werd hier het bestuur van het departement Haut-Rhin gevestigd.

In de 19e eeuw kende de stad een bloeiende textielindustrie. Bij het einde van de Frans-Duitse Oorlog in 1871 kwam Colmar, samen met Elzas-Lotharingen weer bij Duitsland. In 1918 werd het weer Frans, en in 1940 volgde een Duitse bezetting en annexatie. In 1945 werd Colmar als laatste Franse stad door de geallieerden bevrijd.

In het verleden werd Colmar altijd met 'C' geschreven, ook in het Duits. Alleen van 1871 tot 1918 was de officiële schrijfwijze Kolmar; ook in de Hitlertijd werd Kolmar geschreven.

De onderstaande kaart toont de ligging van Colmar met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

Detailkaart van de gemeente

Demografie

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

Grafiek inwonertal gemeente

Bezienswaardigheden

In Colmar bevinden zich veel vakwerkhuizen uit de middeleeuwen en de renaissance, en het opmerkelijke Maison Pfister. De belangrijkste kerk is de Saint-Martin. In de dominicanerkerk bevindt zich het schilderij Madonna in de rozentuin van Martin Schongauer. De wijk petite Venise heeft schilderachtige huizen aan de Lauch.

Het Musée d'Unterlinden heeft als belangrijkste stuk het beroemde Isenheimer altaar van Matthias Grünewald.

In het geboortehuis van de beeldhouwer Frédéric-Auguste Bartholdi, de ontwerper van het Vrijheidsbeeld, is een aan hem gewijd museum gevestigd.

France Haut Rhin Colmar 01

Centrum

Colmar petitevenise

Petite Venise

Colmar Altstadt

Vakwerkhuizen in het oude centrum van Colmar

Colmar straatzicht bij Ancien Couvent des Catherinettes foto1 2013-07-24 10.59

Straatzicht bij d'Ancien Couvent des Catherinettes

Colmar, straatzicht Rue Kleber foto3 2013-07-24 11.03

Straatzicht: Rue Kleber

Vanaf eind november bevindt zich in Colmar een kerstmarkt met een levensgrote kerststal, culinaire specialiteiten en een kinderkerstmarkt (Place des Six Montagnes Noires).

Transport

In de gemeente liggen de spoorwegstations Colmar-Mésanges, Station Colmar en Colmar-Saint-Joseph. De snelweg A35/N83 loopt langs Colmar en verbindt de stad met Straatsburg in het noorden en Mulhouse in het zuiden.

Sport

Colmar was acht keer etappeplaats in de wielerkoers Ronde van Frankrijk. De uit de streek afkomstige Roger Hassenforder won er zelfs twee keer (1955 en 1957). De laatste winnaar in Colmar, was de Slowaak Peter Sagan in 2019.

Stedenbanden

Geboren in Colmar

Externe links

Arrondissement Colmar

Colmar is een voormalig arrondissement van het Franse departement Haut-Rhin in de regio Grand Est. Op 1 januari 2015 werd het aangrenzende arrondissement Ribeauvillé opgeheven en de gemeentes werden opgenomen in het arrondissement Colmar, dat werd hernoemd naar het huidige arrondissement Colmar-Ribeauvillé.

Arrondissement Colmar-Ribeauvillé

Colmar-Ribeauvillé is een arrondissement van het Franse departement Haut-Rhin in de regio Grand Est. Het arrondissement is op 1 januari 2015 ontstaan door de samenvoeging van het voormalige arrondissement Ribeauvillé met het arrondissement Colmar. De onderprefectuur is Colmar.

CR345 (Luxemburg)

De CR345 (Chemin Repris 345) is een verkeersroute in Luxemburg tussen Ettelbruck (CR305) en Lehrhaff (N12). De route heeft een lengte van ongeveer 17,5 kilometer.

Colmar-Berg

Colmar-Berg (Luxemburgs: Kolmer-Bierg) is een gemeente in het Luxemburgse Kanton Mersch.

De gemeente heeft een totale oppervlakte van 12,31 km2 en telde 1883 inwoners op 1 januari 2007.

De gemeente ligt aan de samenvloeiing van de Attert en de Alzette.

Colmar von der Goltz

Colmar Freiherr von der Goltz, ook bekend als Goltz Pasja (Adlig Bielkenfeld (Oost-Pruisen, huidig Oblast Kaliningrad), 12 augustus 1843 - Bagdad, 19 april 1916), was een Pruisisch officier en militair historicus, met de rang van Generaal-veldmaarschalk van het Duitse Keizerrijk.

Von der Goltz ging in 1861 in het leger en werd gewond in de Duitse Oorlog (1867). Tijdens de Frans-Duitse Oorlog (1870-1871) was hij verbonden aan de staf van prins Frederik Karel van Pruisen. Nadien werd von der Goltz professor aan de militaire academie van Potsdam.

In 1883 werd hij als militair adviseur naar het Ottomaanse Rijk gestuurd, waar hij tot 1895 belast was met de modernisering van het leger. Hij kreeg hiervoor de titels van pasja en moesjir (maarschalk).

Von der Goltz maakte verder carrière in Duitsland, die hij in 1911 afsloot met zijn benoeming tot Generalfeldmarschall.

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog kwam von der Goltz weer in actieve dienst. Van 23 augustus 1914 tot 28 november 1914 was hij de militair gouverneur van België. In deze functie viel hij op door het nemen van gijzelaars en de harde repressie van elk vermeend verzet. Al in zijn eerste proclamatie, 5 september 1914, verklaarde hij dat alle verzet zonder genade gestraft zou worden en dat het straffen van vijandelijke handelingen noodzakelijkerwijs ook onschuldigen zou treffen. Hij deed deze uitspraak nadat hij met eigen ogen de verwoesting van Leuven had aanschouwd. Voor Adolf Hitler was Von der Goltz een voorbeeld als het aankwam op een "efficiënte" aanpak van sabotage (afbranden van dorpen, fusilleren van burgemeesters, wegvoeren van vrouwen en kinderen).

Al snel vroeg en kreeg von der Goltz overplaatsing en werd hij opnieuw militair adviseur in het Ottomaanse Rijk, waar hij aan tyfus overleed.

Eguisheim

Eguisheim, Duits: Egisheim, is een dorp en gemeente in het Franse departement Haut-Rhin in de regio Grand Est. Eguisheim ligt enkele kilometers ten zuiden van Colmar.

In het dorp staan nog veel oude vakwerkhuizen, die in ringvormige straten rondom het dorpsplein met burcht en kapel zijn aangelegd. Eguisheim is door Les Plus Beaux Villages de France aangewezen als een van de mooiste dorpen van Frankrijk. Eguisheim ligt aan een bekende wijnroute door de Elzas.

Haut-Rhin

Haut-Rhin (68) (Duits: Oberelsass) is een Frans departement.

Herrlisheim-près-Colmar

Herrlisheim-près-Colmar (Duits: Herlisheim (Oberelsaß)) is een gemeente in het Franse departement Haut-Rhin in de regio Grand Est. De gemeente telt 1615 inwoners (2004) en maakt deel uit van het arrondissement Colmar.

Kanton Andolsheim

Andolsheim is een kanton in het Colmar-Ribeauvillé van het Franse departement Moselle. Het kanton maakte tot 1 januari 2015 deel uit van het arrondissement Colmar.

Kanton Sainte-Marie-aux-Mines

Sainte-Marie-aux-Mines is een kanton in het Colmar-Ribeauvillé van het Franse departement Moselle. Het kanton maakte tot 1 januari 2015 deel uit van het arrondissement Ribeauvillé. Het werd in 2014 onder andere uitgebreid met tien gemeenten van het voormalig kanton Kaysersberg, waarvan er in 2016 drie fuseerden tot de gemeente Kaysersberg Vignoble.

Kanton Wintzenheim

Wintzenheim is een kanton in het Franse departement Moselle.

Het kanton maakte deel uit van het arrondissement Colmar totdat dit 1 januari 2015 fuseerde met het arrondissement Ribeauvillé tot het arrondissement Colmar-Ribeauvillé. Op 22 maart van datzelfde jaar werd Niedermorschwihr van het op die dag opgeheven kanton Kaysersberg opgenomen, evenals alle gemeenten van de eveneens opgeheven kantons Munster en Rouffach. De gemeenten van dit laatste kanton bleven deel uitmaken van het arrondissement Thann-Guebwiller, waar ze sinds 1 januari onder vielen, waardoor het kanton Wintzenheim nu onder twee arrondissementen valt.

N22 (Luxemburg)

De N22 (Luxemburgs: Nationalstrooss 22) is een nationale weg in Luxemburg tussen de Belgische grens bij Aarlen en Colmar-Berg en de Belgische. De route heeft een lengte van ongeveer 27 kilometer.

De route begint in het verlengde van de Belgische N882 en gaat voor een overgroot deel langs de rivier Attert naar Colmar-Berg waar het in het centrum aansluit op de N7.

SR Colmar

SR Colmar is een Franse voetbalclub uit Colmar in het departement Haut-Rhin dat in de Elzas ligt.

De club werd in 1920 opgericht als 'Sports Réunis en was de opvolger van Association Sportive de Colmar die tijdens de Eerste Wereldoorlog opgedoekt werd en niet heropgericht werd.

In de tijd tussen de 2 Wereldoorlogen speelde de club op amateurniveau en had zware concurrentie van RC Strasbourg en FC Mulhouse. In 1936 promoveerde de club naar de 2de klasse.

De Duitsers van het Derde Rijk annexeerden de Elzas in de Tweede Wereldoorlog en verduitsten de club. Het nieuwe SpVgg Kolmar speelde in de Gauliga. Na de oorlog brak een goede tijd aan voor de club in het seizoen 1947/1948 haalde de club de halve finale van de beker en schakelde FC Gueugnon en Girondins de Bordeaux uit maar in de halve finale was RC Lens te sterk. In 1948 promoveerde de club ook naar de 1ste klasse. Na één seizoen degradeerde de club en trok zich daarna uit het profvoetbal terug.

In 2010 promoveerde de club naar de Championnat National, de derde divisie. De club speelde daar tot 2016 en kwam toen in zware financiële problemen. De club werd opgedoekt en begon opnieuw onder de naam Stadium Racing Colmar in de Excellence, een regionale divisie.

Station Colmar-Berg

Station Colmar-Berg (Luxemburgs: Gare Kolmer-Bierg) is een spoorwegstation in Colmar-Berg in het midden van Luxemburg. Het station ligt aan Lijn 1, Luxemburg - Troisvierges en wordt beheerd door de Luxemburgse vervoerder CFL.

Stosswihr

Stosswihr is een gemeente in het Franse departement Haut-Rhin (regio Grand Est) en telt 1305 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Colmar.

Tienstedenbond

De Tienstedenbond (Duits: Zehnstädtebund of Dekapolis, Frans: Décapole) van de Elzas werd in 1354 opgericht.

Doel van het verbond was de onderlinge bijstand van de vrije rijkssteden bij de verdediging van hun rechten en vrijheden.

De leden waren :

de rijksstad Haguenau (Hagenau)

de rijksstad Colmar

de rijksstad Sélestat (Schlettstadt)

de rijksstad Wissembourg (Weissenburg)

de rijksstad Obernai (Oberehnheim)

de rijksstad Rosheim

de rijksstad Mulhouse (Mülhausen)

de rijksstad Kaysersberg (Kaisersberg)

de rijksstad Turckheim (Türkheim)

de rijksstad Munster (Münster)De rijksstad Straatsburg had een hogere status dan de tien steden van de bond omdat zij niet onder de landvoogdij Haguenau viel. Zij maakte dan ook geen deel uit van de tienstedenbond.

Mulhouse trok zich in 1515 terug om zich als zugewandter Ort met het Zwitserse Eedgenootschap te verbinden. Door de toetreding in 1521 van de rijksstad Landau kwam het aantal leden weer op tien.

Bij de Vrede van Westfalen van 1648 kreeg Frankrijk zeggenschap over de Elzas met erkenning van de rijksonmiddelbaarheid van de tien steden. In 1674 echter werden ze door de legers van Lodewijk XIV bezet. Dit werd bij de Vrede van Rijswijk in 1697 gewettigd.

Turckheim

Turckheim is een gemeente in het Franse departement Haut-Rhin (regio Grand Est). De gemeente telt 3594 inwoners (1999) en maakt deel uit van het arrondissement Colmar.

Vœgtlinshoffen

Vœgtlinshoffen is een gemeente in het Franse departement Haut-Rhin (regio Grand Est) en telt 478 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Colmar.

Zak van Colmar

De zak van Colmar, ook bekend als de Colmar Pocket, is de naam van een veldslag in een gebied rond Colmar tussen Duitsland en de Verenigde Staten en Frankrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog.

In een gebied rond Colmar verzamelden de Duitsers zich om Elzas opnieuw te veroveren. Ze voerden dan ook verse troepen aan om vanuit dit gebied de herovering van de Elzas te beginnen.

De Fransen en Amerikanen hadden te weinig en te vermoeide troepen en ze moesten een verdedigingslijn opzetten in plaats van door te stoten naar Colmar. Inmiddels speelde de slag om de Ardennen zich af wat tot gevolg had dat de bevoorrading in de eerste plaats daarheen ging.

Op 20 januari 1945 startte het offensief om de zak van Colmar weg te werken en daarbij zo min mogelijk Duitsers te laten ontsnappen. Er werd vanuit het noorden en het zuiden aangevallen om zo aan beide kanten een wig te slaan tussen de Duitsers en de Rijn, waardoor terugtrekken onmogelijk zou worden. Door de zware tegenstand van de Duitsers en door de sneeuwstormen bereikten de Fransen de eerste dag niet de gestelde doelen. De tweede dag was een groot succes, maar de derde dag zetten de Duitsers een tegenaanval in. Hierna waren de gevechten zeer fel en moest dorp voor dorp worden veroverd. De Duitsers hadden echter een tekort aan materiaal. Alles wat ze hadden aan artillerie en infanterie was opgesteld. Maar ze mochten zich niet terugtrekken van Hitler.

De Duitsers kregen op 27 januari toestemming om over de Rijn terug te trekken en al het gebied in de Elzas prijs te geven.

Op 9 februari bliezen de Duitsers bij Chalampé de laatste brug over de Rijn in dit gebied dat ze nog hadden, op. 16.000 Duitsers waren krijgsgevangen gemaakt en 20.000 gedood maar 50.000 hadden er kunnen ontkomen.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.