Bouw

De bouw is de economische sector of bedrijfstak die zich bezighoudt met het produceren van woningen en andere bouwwerken. De kennis die hiervoor nodig is, en de wetenschap die zich daarmee bezighoudt, heet bouwkunde.

Fotothek df n-22 0000082 Baufacharbeiter, Bürogebäude
Een bouwvakker aan het werk.
Bouw
Een bouwproject met op de voorgrond een telescoopkraan.
Wie stelt der Menschen oefning perk, als zij, door kunst en handenwerk-Catchpenny print-Borms 0380.jpeg
De bouw op een centsprent (ca. 1820): houthakken, bomen verzagen, timmerwerk, stenen bakken, kalk branden, cement maken, steenhouwen, leien dekken, spijkers en sloten smeden, glazen maken, verven, heien, vieren dat het dak er op zit, en het huis is af.

Mensen in de bouw

Hieronder een kernschema van processen die tot een gebouw leiden. Tijdens elk proces is er een team van specialisten bezig om het gestelde doel te bereiken:

  • het initiatief;
  • het ontwerp;
  • de realisatie
  • het gebruik.

Hoewel het nog steeds voorkomt dat iemand zijn eigen huis bouwt, wordt het meeste bouwen gedaan door gespecialiseerde bouwbedrijven die in opdracht van een opdrachtgever een gebouw plaatsen.

Projectontwikkelaars laten op eigen initiatief kantoren, bedrijfspanden en wooncomplexen ontwerpen en bouwen om die naderhand te kunnen verkopen.

Beroepen in de bouw

In Nederland werken 499.100 mensen in de bouw (2008).

Een onvolledige opsomming van beroepen in de bouw:

aannemer - blokkenlijmer - bekister - betonstaalverwerker - betonreparateur - opzichter - bouwvakker - constructeur - dakdekker - gibobouwer - huisschilder - ijzervlechter - installateur - kraanmachinist - loodgieter - metselaar - opperman - steigerbouwer - stukadoor - timmerman - plafonneur - uitvoerder - werkvoorbereider - tegelzetter - klusbedrijf- grondwerker- elektricien- veiligheidscoördinator- architect

Een overzicht van opleidingen en beroepen in de Belgische bouwsector vindt men bij FVB (Fonds voor vakopleiding in de bouwnijverheid).

Economie

De bouw is een conjunctuurgevoelige sector. Als de economie begint te groeien, wordt de vraag naar grotere en nieuwe gebouwen groter, bij economische krimp vindt het tegenovergestelde plaats.

De bouw bestaat uit de volgende deelsectoren, die op hun beurt weer zijn opgesplitst:

  • burgerlijke en utiliteitsbouw (B&U) (bouw van woningen, kantoren en dergelijke),
    • eengezinswoningen
      • open bebouwing (4-gevel woning)
      • half open bebouwing (3-gevel woning)
      • gesloten bebouwing (2-gevel woning)
    • appartementen
    • kangoeroewoningen
  • grond-, weg- en waterbouw (GWW),
  • installatiebedrijven (elektrische installaties, verwarming, gas-, water- en loodgieterswerk en dergelijke)
  • afwerkbedrijven (zoals schilders en stukadoors) en
  • andere, gespecialiseerde bedrijven (als onder meer heiwerk en betonstaalvlechten).

Een aantal typen bedrijven zijn nauw bij de bedrijfstak bouwnijverheid betrokken, onder meer:

  • zand- en grindwinningsbedrijven;
  • producenten van asfalt, beton, cement en betonwaren;
  • steenfabrieken;
  • timmerbedrijven;
  • glas- en glasbewerkende bedrijven;
  • constructiewerkplaatsen;
  • producenten van kunststoffen en metalen ramen, deuren en kozijnen;

Daarnaast zijn veel dienstverlenende bedrijven, zoals architectenbureaus en projectontwikkelaars, actief in dezelfde bedrijfskolom.

Bouwsector in Nederland

De volgende cijfers geven een beeld van de bouwnijverheidssector:

  • Aantal bedrijven: 140.000 (jaar: 2014)
  • Aantal aan de bouw verwante bedrijven: circa 20.000
  • Werkgelegenheid: 446.000 personen (inclusief kleine zelfstandigen)
  • Aantal werknemers: 400.000 (6% van de werknemers in Nederland)
  • Netto omzet: EUR 45 miljard (2000)
  • De bouwnijverheid draagt zes procent aan het bruto binnenlands product (bbp) van Nederland bij.

Een groot aantal bedrijven in de bouw behoort tot het midden- en kleinbedrijf en er zijn erg veel zeer kleine bedrijven. Er bestaat een klein aantal grote concerns. Ongeveer vijfhonderd bedrijven maken deel uit van een van de twaalf grootste bouwconcerns. De bedrijven in de grond-, weg- en waterbouw verkrijgen 60% van hun omzet uit overheidsopdrachten. In 2000 gaf de overheid 5 miljard euro uit aan opdrachten voor grond-, weg- en waterbouw.

Veel bedrijven in de bouw gaan voor grote opdrachten tijdelijke samenwerkingsverbanden aan. Dat wil zeggen dat twee of meer bedrijven samen een opdracht aannemen. Ook onderaanneming komt veel voor. Bijna een derde van het werk wordt uitbesteed aan onderaannemers, bijvoorbeeld aan een installatiebedrijf of hoveniersbedrijf. De meeste bouwbedrijven zijn regionaal actief en maar een paar bouwbedrijven opereren in heel Nederland.

De bouwsector beschikt over een eigen dagblad dat dagelijks berichtgeving verricht over de bouw: Cobouw. Cobouw wordt sinds 1961 dagelijks uitgegeven, maar bestaat al sinds 1857.

De bouwsector is zeer weersgevoelig. Met name vorstperiodes kunnen grote invloed hebben op de gezondheid van de bedrijven. Om de invloed van het weer minder te maken zijn er diverse vorstregelingen.

Bouwsector in België

De volgende cijfers geven een beeld van de bouwnijverheidssector in België:

  • Aantal bedrijven: 30.477 (2011)
  • Aantal arbeiders: 166.887 (2011)

Een groot aantal bedrijven in de bouw behoort tot het midden- en kleinbedrijf en er zijn erg veel zeer kleine bedrijven. Er bestaat een klein aantal grote concerns.

Veel bedrijven in de bouw gaan voor grote opdrachten tijdelijke samenwerkingsverbanden aan. Ook onderaanneming komt veel voor.

In België is er een professioneel bouwweekblad: de Bouwkroniek. Hierin vinden bedrijven uit de bouwsector informatie over aanbestedingen, uitslagen, toewijzingen,enz.

Materialen

De volgende materialen zijn belangrijk voor de bouw: zand - grind - hout - kalkzandsteen - baksteen - cement - specie - beton - staal - vlakglas - spouwglas - kunststof - lood

Zie ook

Bronnen, noten en/of referenties
Aannemer

Een aannemer is een onderneming die de verantwoordelijkheid op zich neemt om bouwactiviteiten te realiseren en te coördineren; de aannemer verzorgt, voor een in het contract bepaalde prijs en binnen een overeengekomen termijn, de levering van een volledig voltooid bouwwerk.

De opdrachtgever of bouwheer kan op zijn beurt een architect of architectenbureau inschakelen, die het ontwerp en soms het toezicht op de bouwplaats voor zijn rekening neemt. Het ontwerp van de architect (of anderszins) resulteert vaak in een bestek en tekeningen waarin de beschrijving van het werk is opgenomen en hetgeen een onderlegger vormt voor en onderdeel is van de overeenkomst tussen opdrachtgever en aannemer. Het bestek en de tekeningen beschrijven zo nauwkeurig mogelijk wat de kwaliteits- en kwantiteitseisen zijn die de opdrachtgever aan het werk stelt.

Architect

Een architect of architecte (Grieks: architektón: bouwmeester; archi: opper, tektón: bouwer) is een ontwerper van gebouwen, die dit ontwerp visualiseert (op tekening zet) en de verwerkelijking van dit concept technisch en administratief begeleidt.

Een ontwerper van infrastructuur, bruggen en dergelijke wordt meestal een civiel ingenieur (Nederland) of burgerlijk-bouwkundig ingenieur (Vlaanderen) genoemd. Steeds vaker ontstaan er samenwerkingsverbanden tussen bovengenoemde partijen, waardoor enigszins een grensvervaging in de ontwerpende disciplines merkbaar is. Soms komt men het synoniem bouwmeester tegen zoals de "Vlaamse Bouwmeester" die de overheid adviseert inzake bouwprojecten, de Nederlandse "Rijksbouwmeester".

Nauw gerelateerd aan het werk van de architect is dat van de stedenbouwkundige. In Nederland en Vlaanderen genieten zij doorgaans dezelfde basisopleiding en gaat men zich in de laatste fase van de studie pas specialiseren; of men volgt een bijkomende specialisatie na de studie.

Atlantis (ruimteveer)

De spaceshuttle Atlantis (NASA-aanduiding: OV-104) was een van de vijf spaceshuttles. Het is de vierde spaceshuttle die werd gebouwd en een van de drie overgebleven shuttles na het verongelukken van de Challenger en de Columbia.

De Atlantis is genoemd naar het belangrijkste oceanografisch onderzoeksschip van het Woods Hole Oceanographic Institution van 1930 tot 1966.

Omdat er veel ervaring was opgedaan met de bouw van de Enterprise, Columbia en de Challenger duurde de bouw van de Atlantis (1979-1985) maar de helft van de tijd die nodig was voor de bouw van de Columbia. Ook was de Atlantis een stuk lichter dan de Columbia. De bouw van de Atlantis kostte de NASA 389 miljoen dollar.

De Atlantis was het laatste ruimteveer van het Spaceshuttleprogramma dat de ruimte in ging. Deze vlucht, de STS-135, was in juli 2011. Nu spaceshuttle Atlantis met pensioen is, wordt hij tentoongesteld op het Kennedy Space Center.

Balkon (bouw)

Een balkon is een open platform dat niet gelijkvloers voor een muur is aangebracht. Een balkon is voorzien van een balustrade of borstwering en toegankelijk uit de daaraan grenzende binnenruimte door middel van een deur.

Een balkon is bedoeld om buiten te verpozen zonder de verdieping te verlaten. Een balkon op de begane grond noemt men doorgaans een veranda.

Een balkon onderscheidt zich van een erker, doordat het geen integrerend deel uitmaakt van de ruimte waarvoor het is aangebracht en van een loggia omdat het balkon aan de buitenzijde van het gebouw is aangebracht.

Een Frans balkon wordt gevormd door een stel naar binnen draaiende deuren op een verdieping, met aan de buitenzijde de balustrade. Er is zo geen sprake van een betreedbaar balkon.

De term 'balkon' wordt ook wel gebruikt voor tussenvloer (bijv. binnen in een treinstel) en in theaters (zitplaatsrang).

Histologie

De histologie of weefselleer is het onderzoek van de bouw en de bijzondere functies (specialisaties) van weefsels, dus van groepjes cellen die dezelfde functie vervullen of samen een orgaan vormen. Onderzoek wordt veelal gedaan door een coupe (een dun plakje) van het te onderzoeken weefsel of orgaan te maken, waarna de coupe, na bewerking (zoals kleuring), met een lichtmicroscoop of, voor nog meer of andere details, met een elektronenmicroscoop wordt bekeken. Ook de studie van de (microscopische) bouw van de organen wordt tot de histologie gerekend.

Gewoonlijk heeft de term histologie betrekking op dierlijke weefsels. Bij planten spreekt men van plantenanatomie.

Histopathologie is de leer van pathologisch weefsel. Dit kan ook post mortem gedaan worden.

Lijst van kernreactoren

De lijst van kernreactoren is een geannoteerde lijst van alle kernreactoren van de wereld, gesorteerd per land. Deze lijst omvat niet de nucleaire voortstuwing van schepen, behalve de installaties aan land. Voor veel landen is de lijst opgesplitst naar reactoren van elektriciteitscentrales en naar reactoren die voor onderzoek aangehouden worden.

Lintwormen

Lintwormen (Cestoda) behoren tot de platwormen (Platyhelminthes) en vormen een zeer gevarieerde groep van parasieten die bij dieren en mensen kunnen voorkomen.

Muggen

Muggen zijn vliegende insecten uit de orde tweevleugeligen en de onderorde muggen (Nematocera).Een mug heeft een klein, dun en fragiel lichaam, zes dunne pootjes, meestal twee veerachtige antennes waarmee zeer goed geur waargenomen kan worden en een kleine kop met vaak zichtbare zuigsnuit. Er zijn wel soorten die wat groter worden maar deze hebben steeds een langwerpige bouw en meestal sprieterige poten. Sommige muggen echter, zoals de knutten, hebben een meer vliegachtige bouw, ze worden ook wel zandvliegen genoemd. Alle muggen hebben een zuigsnuit, maar verreweg de meeste soorten kunnen daar niet mee steken. De muggen die wel kunnen steken behoren tot verschillende families, waarvan die der steekmuggen (Culicidae) ongetwijfeld de bekendste is. Soorten uit deze familie zijn onder andere de malariamuggen (geslacht Anopheles) die bij de mens indirect verantwoordelijk zijn voor meer dan een miljoen doden per jaar. Ook andere muggen kunnen voor overlast zorgen al kunnen ze niet steken, voorbeelden zijn langpootmuggen waarvan de larven het gazon aantasten, motmuggen die massaal kunnen opduiken bij een gesprongen riolering en rouwmuggen die in reusachtige zwermen kunnen voorkomen die het verkeer kunnen hinderen. Bovendien brengt het trillen van de vleugels van muggen een zoemend geluid voort dat door mensen veelal als hinderlijk wordt ervaren.

Muggen leven van plantensappen als nectar. De twee vleugels worden in rust achter de rug gevouwen en het achterste paar poten is bij veel soorten langer en steekt in rust naar achteren. Dit doet een mug om eventuele aanstormende vijanden waar te nemen; in plaats van deze te zien voelt de mug de luchtwervelingen met de achterpoten en vliegt snel weg bij gevaar.

N718 (België)

De N718 is een gewestweg in de Belgische provincie Limburg. Deze weg vormt de verbinding tussen Ordingen en Melveren.

De totale lengte van de N718 bedraagt ongeveer 4 kilometer.De N718 is onofficieel de kortste autosnelweg van België. In de jaren 1970-1980 werd begonnen met de bouw van deze weg, die zou functioneren als een omleidingsweg ten noorden van Sint-Truiden en een toevoerweg voor de A24 autosnelweg. Oorspronkelijk moest de weg starten aan de Diestersteenweg ten noorden van Sint-Truiden (huidige N716) en na een kruising met de A24 tot Tongeren lopen.

Door besparingen bij het ministerie van Openbare Werken werd de bouw stopgezet. Verschillende malen waren er plannen om de N718 door te trekken tot de N716 en de N79, tot op heden werden geen van deze plannen uitgevoerd. De N718 is een voorbeeld van grote nutteloze werken.

Pleister (bouw)

Pleister of pleistermortel is een laag mortel van enkele millimeters tot enkele centimeters dik, in hoofdzaak bestaande uit gips of kalk, soms met zand en andere toeslagen vermengd, aangebracht op een muur, gewelf of plafond. Door pleisterwerk wordt soms ook zand gedaan. Het wordt dan enigszins korrelig van structuur. Dit type muren wordt daarna afgewerkt met verf. Het doel van het pleisteren of stukadoren is om muren of plafonds vlak af te werken, zodat ze later verder afgewerkt kunnen worden. Dit wordt hedendaags meestal gedaan met een gips-spuit-machine. Deze machines zorgen ervoor dat de mortel met het water goed vermengd worden. Door middel van een mantel en een worm wordt de gemengde mortel door een slang getransporteerd en uiteindelijk in combinatie met lucht aan de wand of plafond gespoten.

Andere woorden voor pleister zijn: kalk, witkalk, muurkalk, plaaster, pleistermortel, pleisterkalk, stuc, en witsel.

Redoute

Een redoute is een kleine geheel omsloten veldschans met alleen uitspringende en geen inspringende hoeken.

Riwal Hoogwerkers Stadion

Het Riwal Hoogwerkers Stadion is het stadion van de Nederlandse eerste divisievoetbalclub FC Dordrecht aan de Krommedijk 210 te Dordrecht, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Voorheen was het het stadion van D.F.C.

Op 25 september 1998 werd, na drie jaar plannen, tekenen en verbouwen, het Riwal Hoogwerkers Stadion in gebruik genomen onder de naam GN Bouw-stadion. Het stadion heeft tegenwoordig een capaciteit van 4.100 overdekte zitplaatsen, met daarnaast op de noordtribune enkele onoverdekte staanplaatsen. Vroeger was de capaciteit 9.000 plaatsen. Het stadion heette toen Stadion Krommedijk, het stadion wordt door velen nog steeds aldus genoemd. Deze naam is echter gewijzigd bij de heropening van het stadion in 1999. Het is toen genoemd naar de sponsor GN Bouw, vanwege het geld dat daarvoor ontvangen wordt. Sinds 13 mei 2014 draagt het stadion de naam van nieuwe hoofdsponsor, Riwal Hoogwerkers BV.Het stadion bestaat uit vier los van elkaar staande tribunes.

Noord-tribune (Dike Side)

West-tribune (island-defenders)

Oost-tribune (businessclub en publieke tribune)

De Krommedijk-tribune of zuid-tribune (uitvak - 700 zitplaatsen)In 2006 heeft de club twee mogelijke locaties aangegeven voor een nieuw stadion. De één langs de rijksweg A16 in combinatie met een hotel van Van der Valk, de ander vlak bij de Papendrechtse brug. Uiteindelijk werden geen van beiden locaties de plek voor het nieuwe stadion, en werd de plaats van het kassencomplex aan de provinciale weg de mogelijke locatie. Het oude stadion zou in die plannen plaats moeten maken voor woningbouw.

Rups

Een rups is de larve van een vlinder. Rupsen zijn over het algemeen onopvallende diertjes, toch spelen sommige soorten een grote rol in het dagelijks leven van de mens en zijn bij het grote publiek bekend, voorbeelden zijn de zijderups en de eikenprocessierups. Ook ecologisch gezien zijn rupsen een belangrijke groep; niet alleen werken ze enorme hoeveelheden plantaardig materiaal weg (het zijn snelle groeiers), ook zijn ze een prooi voor de meest uiteenlopende dieren; van vogels tot sluipwespen. Ze hebben een karakteristieke bouw die maar met weinig larven van andere insectenorden kan worden verward. Rupsen hebben vele verfijnde trucjes om uit handen van vijanden te blijven, soms zijn ze tot last van de mens.

Sponsdieren

Sponsdieren (Porifera, een samentrekking van de Latijnse woorden porus, porie, en ferre, dragen) vormen een stam van het dierenrijk. Het zijn sessiele, primitieve meercellige dieren die in het water leven en zich vastzetten op de bodem. De meesten leven in zeeën en oceanen, tot op 8,5 kilometer diepte, maar er zijn ook zoetwatersponzen. Ze vangen hun voedsel door water te filtreren. Er is wel sprake van enige celdifferentiatie, maar niet van aparte organen, spieren of zenuwen.

Anno 2013 zijn ruim 8400 soorten bekend en regelmatig worden nieuwe soorten beschreven. Sponzen behoren tot de oudst bekende dieren, fossielen dateren uit het Precambrium.

Stadion Feijenoord

Stadion Feijenoord, in de volksmond De Kuip, is een voetbalstadion in Rotterdam-Zuid (IJsselmonde). Het is een stadion met voetbalhistorie waar de betaaldvoetbalorganisatie Feyenoord haar thuiswedstrijden speelt. Drijvende kracht achter de bouw van dit stadion was Feyenoordvoorzitter Leen van Zandvliet, naar wie tevens het aanliggende plein is vernoemd. Het stadion werd ontworpen door de architect Leendert van der Vlugt, van architectenbureau Brinkman en Van der Vlugt. Met de bouw werd in 1935 begonnen; de opening was op 27 maart 1937. Van der Vlugt overleed in 1936 en heeft dus de opening niet meegemaakt.

De naam van het stadion wordt op verschillende wijzen gespeld. De eigenaar van het stadion is als 'Stadion Feijenoord N.V.' (met ij) ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Deze spelwijze wordt ook gebruikt op de website van het stadion. Onder andere in het Rotterdamse Stadsarchief, op briefpapier en boven de ingang aan de Olympiazijde (zie foto hiernaast) wordt daarentegen een y gebruikt: Stadion Feyenoord.

Timmerman

Een timmerman of timmervrouw is een vakman die zich meestal beroepsmatig met houtbewerking bezighoudt.

In de bouw verricht diegene nieuwbouw en/of onderhoud aan houten vloeren, wanden, dakconstructies, kozijnen, deuren en ramen.

In de meubelmakerij noemt men diegene schrijnwerker (een verouderde term) en maakt diegene maatkasten en keukens. In informele Belgisch-Nederlandse omgangstaal wordt schrijnwerker dikwijls als synoniem gebruikt.

In de tijd dat handelsschepen (voornamelijk zeilschepen) en andere grote boten van hout werden gemaakt bouwde de scheepstimmerman voornamelijk de schepen en tijdens de reis van het schip herstelde diegene de opgelopen schade. Een zijtak zijn de mastenmakers. Heden ten dage zijn het de vaklieden scheepsbeschieter , die aan boord van schepen - waar gewoonlijk niets recht is en nauwelijks seriewerk voorkomt - hun vak uitoefenen. Zij houden het ambacht in ere. De Nederlandse jachtbouw is mede wereldberoemd door de kwaliteit van de Nederlandse scheepstimmerlieden.

Trochidae

Trochidae is een grote en variabele familie van slakken. De familie wordt opgedeeld in meerdere subfamilies, onder andere naar de bouw van de radula. Een aantal soorten zijn bedreigd in hun voortbestaan en staan derhalve op de CITES-lijst.

VV Geldrop

VV Geldrop is een amateurvoetbalclub uit Geldrop. Het eerste team kwam een aantal jaren uit in de Zondag Hoofdklasse B, destijds de hoogste amateurklasse, maar degradeerde in seizoen 2007/2008 naar de Eerste klasse zondag.

VV Geldrop is als vereniging opgericht op 5 mei 1926. De vereniging telt negen seniorenelftallen, 44 jeugdteams, een veteranenelftal en twee futsalteams. De clubkleuren van de club zijn wit en groen. Het eerste elftal speelt in overwegend wit, met groen op de schouders.

In het seizoen 2010/11 ging de club een naamskoppeling aan en komt het uit onder de naam VV Geldrop/Houta Bouw. Eerder was VV Geldrop/AEK de naam als gevolg van een naamskoppeling.

VV Geldrop speelt haar wedstrijden op Sportpark De Kievit in de wijk Braakhuizen. Dit park heeft de beschikking over een kunstgrasveld waarop wordt gevoetbald en getraind. De velden van SV Braakhuizen liggen aansluitend aan de velden van VV Geldrop. In totaal heeft dit park twaalf velden, waarvan er twee van kunstgras zijn. De velden van VV Geldrop bevinden zich aan de westzijde met de ingang aan de Kervel.

Tweemaal per jaar verschijnt een speciale Geldrop-krant. In deze uitgaven staat informatie over de verschillende elftallen, verhalen met belangrijke personen binnen de club en artikelen over de jeugd van Geldrop. De krant wordt geschreven door twee leden van de vereniging en gedrukt in een oplage van 30.000 stuks.

Zadeldak

Een zadeldak bestaat uit twee tegen elkaar geplaatste hellende dakschilden die elkaar in de nok snijden. Dit type dak is, vanwege zijn eenvoud, het meest voorkomende type dak in Nederland en België, met name in de traditionele bouw. Wanneer de dakschilden, op een en hetzelfde gebouw, van ongelijke lengte zijn, spreken we van een mank of asymmetrisch zadeldak.

Minder algemeen zijn kerktorens met een zadeldak, de zadeldaktorens.

Een zadeldak, met dakpannen gedekt, wordt traditioneel opgebouwd uit onder andere:

spanten met gordingen;

het dakbeschot;

de pannenlatten op tengels voor de dakpannen.De moderne uitvoering bestaat uit zelfdragende dakelementen, die van goot tot nok lopen, deze elementen zijn dan voorzien van isolatie, een dampremmende laag en panlatten om met dakpannen te kunnen dekken.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.