Bergkam

Een bergkam of kortweg kam is de aaneengesloten reeks van hoogste punten van een berg die zich herkenbaar boven de omgeving aftekent en waarbij de tussenliggende hoogteverschillen relatief klein zijn. Dus anders dan een duidelijk herkenbare bergtop en anders dan een lagergelegen zadelpunt.

Geplaatst op:
19-01-2007
Dit artikel is een beginnetje over aardwetenschappen. U wordt uitgenodigd om op bewerken te klikken om uw kennis aan dit artikel toe te voegen. Beginnetje
Tsubakurodake from Otenshodake 2002-8-22
Bergkam van de berg Tsubakuro in het Japanse Hidagebergte
Arête

Een arête is een zeer smalle bergkam die ontstaat wanneer twee gletsjers parallel eroderen in U-vormige valleien. De arête is de scheiding tussen beide valleien. Een arête kan ook ontstaan wanneer gletsjers in twee keteldalen naar elkaar toe eroderen. Hierdoor kan echter ook een col ontstaan. De kam wordt dan gescherpt door vorstverwering. Het woord arête betekent in het Frans visgraat, doelend op de vorm van de bergkam. In het Duits wordt Grat of Kamm gebruikt, dat laatste in overeenstemming met het Nederlandse kam.

Wanneer drie of meer keteldalen naar elkaar toe eroderen, ontstaat een piek of horn.

Assietta

De Assiettapas maakt deel uit van een aantal passen die liggen op de bergkam Cresta dell'Assietta die de scheiding vormt tussen de Piëmontese bergdalen Valle di Susa en Val Chisone. De 36 kilometer lange steenslag weg daalt nergens onder de 2200 meter. Het hoogste punt is de Colle Lauson met 2497 meter. De weg is om strategische redenen aangelegd. Langs de weg zijn hier en daar nog resten te vinden van militaire bouwwerken. Op 19 juli 1747 vond op de bergkam de Slag van Assietta plaats die deel uitmaakte van de Oostenrijkse Successieoorlog.

Vanuit het oosten is de Assietta te bereiken via de wegen vanuit Fenestrelle en Susa naar de Colle delle Finestre. Deze werd in 2004 geasfalteerd zodat deze kan worden opgenomen in de Giro d'Italia van 2005. Bij de wintersportplaats Sestriere ligt het westelijke beginpunt van de weg over de bergkam.

De bergpassen op de Cresta dell'Assietta van Oost naar West:

Colle delle Finestre 2176 meter

Colle dell'Assietta 2472 meter

Colle Lauson 2497 meter

Colle Blegier 2381 meter

Colle Bourget 2299 meter

Colle Basset 2424 meter

Berg (landvorm)

Een berg is een landvorm die uit een beperkt gebied bestaat dat duidelijk hoger is dan de omgeving. De flanken van een berg bestaan uit meer of minder steile hellingen en het reliëf op en rondom de berg is groot. Een berg is in het algemeen hoger en steiler dan een heuvel, maar er bestaat geen vaste definitie voor het onderscheid tussen de twee. Soms wordt de definitie aangehouden dat een berg zich meer dan 200 à 300 meter boven zijn omgeving verheft, een kleinere verheffing wordt dan een heuvel genoemd.

In de aardrijkskunde en geologie onderscheidt men bergen naar hoogte, ligging of de wijze waarop ze zijn ontstaan. Wanneer vele bergen bij elkaar liggen, spreekt men van een gebergte. Gebergtes kunnen bestaan uit bergketens, aaneengesloten rijen van bergen, of bergmassieven, groepen aan elkaar vast zittende bergen.

De duidelijk lagere gebieden tussen de bergen noemt men dalen. Het water, dat in een gebergte in de vorm van regen en sneeuw wordt opgevangen, stroomt door de dalen het gebergte uit. De verbinding tussen de verschillende bergen in een gebergte noemt men bergkammen of graten. Het laagste punt op een bergkam tussen twee bergen is een bergpas. Het hoogste punt van een berg wordt de top genoemd. Een berg kan ook meer toppen hebben, die door graten of kleine zadels met elkaar zijn verbonden.

Colle delle Finestre

De Colle delle Finestre is een 2176 meter hoge bergpas in de Italiaanse regio Piëmont. Hij vormt de verbinding tussen Fenestrelle in het Val Chisone en Susa in het Valle di Susa. Beide dalen liggen in de provincie Turijn.

De weg over de Colle delle Finestre werd rond 2004 aan de zuidzijde geasfalteerd zodat deze kon worden opgenomen in de Giro d'Italia van 2005. Het steenslagwegdek aan de noordzijde werd voor deze gelegenheid perfect uitgevlakt.

Kenmerkend voor de Colle delle Finestre en zijn omgeving zijn de vele forten. Aan de zuidelijke voet van de pas ligt het Fortezza di Fenestrelle met een oppervlakte van 1.300.000 m². Langs de weg zijn verschillende kleine en grote verdedigingswerken te vinden, zoals ook op de pashoogte. Nabij het hoogste punt van de pas takt in westelijke richting de weg af naar de Colle dell'Assietta, een oude militaire steenslagweg die kronkelend over de bergkam Cresta dell'Assietta loopt richting Sestriere.

Vanaf de pashoogte van de Colle delle Finestre, die ligt ingebed tussen de 2878 meter hoge Monte Orsiera en de Cresta dell'Assietta, heeft men naar het zuiden uitzicht op Monte Albergian en in het noorden op de piramide van de Rocciamelone.

In 2011, 2015 en 2018 werd de Colle delle Finestre weer opgenomen in de Giro d'Italia.

Continental Divide

De Continental Divide (ook wel Great Divide of Continentale waterscheiding) is een bergkam in Noord- en Midden-Amerika die fungeert als waterscheiding.

Dat wil zeggen dat hij de stroomgebieden van de verschillende rivieren op het continent die uitkomen in de Grote Oceaan scheidt van die van de rivieren die uitkomen in de Atlantische Oceaan.

In het algemeen wordt er met de Continentale Waterscheiding de bergkam van Alaska via Canada en de Verenigde Staten naar Mexico bedoeld. Het grootste deel van de waterscheiding volgt de Rocky Mountains in Canada en de Verenigde Staten. Er wordt ook over andere waterscheidingen gesproken, waarbij de Noordelijke IJszee en de Golf van Mexico meegenomen worden.

Het betreft hier echter een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid aangezien veel regenwater de oceanen nooit bereikt: er zijn namelijk verschillende endoreïsche bekkens, waarin de neerslag wordt opgeslagen in grondwaterbekkens en daarna verdampt. Het betreft hier onder andere het Grote Bekken met een oppervlakte van 520.000 km² in het westen van de Verenigde Staten en het Great Divide Basin met een oppervlakte van 10.000 km², dat in Wyoming midden op de continentale waterscheiding ligt.

Langs de continentale waterscheiding loopt de Continental Divide Trail, een langeafstandswandelroute van 5000 km tussen Mexico en Canada.

Cuneo (provincie)

De provincie Cuneo ligt in de Noord-Italiaanse regio Piëmont. In het westen grenst ze aan de Franse departementen Alpes-de-Haute-Provence en Alpes-Maritimes. De Ligurische provincies Imperia en Savona liggen ten zuiden van Cuneo. Ten oosten liggen de provincies Alessandria en Asti en ten slotte grenst ze in het noorden aan de provincie Turijn.

Eerste slag om El Alamein

De Eerste slag bij El Alamein was een beslissende veldslag in Noord-Afrika tijdens de Tweede Wereldoorlog. De slag vond plaats nabij El Alamein in Egypte tussen 1 juli 1942 en 27 juli 1942. Aan de zijde van de asmogendheden vocht het Afrikakorps, onder het bevel van veldmaarschalk Erwin Rommel. De geallieerde zijde bestond uit het Britse Achtste Leger aangevoerd door generaal Claude Auchinleck. Deze slag liet de tweede en laatste opmars van de as-troepen in Egypte tot een halt komen bij El Alamein, dat op amper 106 kilometer van Alexandrië vandaan lag.

Glaspas

De Glaspas ligt op de bergkam tussen het dal van Rijn en het westelijker gelegen Safiendal in het Zwitserse kanton Graubünden. De weg begint in Thusis, de plaats waar de wegen naar de Julierpas, Albulapas, Splügenpas en San Bernardinopas samenkomen met de snelweg Lugano-Chur.

De beklimming gaat eerst over een landweg door akkers en velden op de Heinzenberg. Na het laatste dorp Tschapina wordt de weg slechter en smaller maar minder steil. De velden en akkers maken op dit punt plaats voor dichte bossen. Een aantal kilometer voor de pashoogte is het wegdek niet meer geasfalteerd, maar nog wel goed te berijden. Op de 1846 meter hoge pashoogte staat een berghotel te midden van de bergweiden. De piramide van de bijna 3000 meter hoge Piz Beverin is in het zuiden mooi te zien. In het noorden ligt de 2163 meter hoge Tguma.

Aan de westzijde van de Glaspas is geen weg aangelegd. Over een wandelpad kan eventueel het dorp Safienplatz in twee uur bereikt worden.

Grandes Jorasses

De Grandes Jorasses is een 4208 meter hoge bergkam met gletsjer op de grens van Frankrijk, Italië en Zwitserland.

De berggroep ligt in het noordelijke deel van het Mont Blancmassief en is het best te zien vanaf de Italiaanse zijde. De Grandes Jorasses torenen hier hoog uit boven het Val Ferret. De bergkam heeft een lengte van ongeveer een kilometer en telt 6 toppen waarvan de Punta Walker (4208 m) de hoogste is. Deze is vernoemd naar de Brit Edward Whymper die op 24 juni 1865 als eerste de Grandes Jorasses beklom.

De Grandes Jorasses worden in het noordoosten begrensd door de Colle delle Hirondelles (3480 m) en in het oosten door de Colle dei Grandes Jorasses (2825 m). De enorme noordwand is met zijn 1200 meter een van de hoogste van de Alpen.

Hoogteburcht

Een hoogteburcht is een op een natuurlijke hoogte gebouwde burcht. De naam is afgeleid van de indeling van kastelen door hun topografische positie. Met deze indeling onderscheidt men hoogteburchten en laaglandkastelen.

Hoogteburchten kunnen op basis van de hoogte nog verder worden onderverdeeld.

Burchten op de top

Burchten op een bergkam

Burchten op een helling

Burchten op een uitstekende lagere top van een bergAls ze in de 10e en 11e eeuw hun zuivere defensieve karakter verliezen en in toenemende mate versterkte adellijke woonburchten worden, krijgt een burcht op een heuvel de voorkeur vanwege hun betere mogelijkheden om zich te verdedigen. Bijna 66 procent van alle bekende bolwerken in Duitsland liggen op zo'n hoogte.

Aanvankelijk was de oprichting van een burcht op een heuveltop gereserveerd voor de dynastieke adel. Met ingang van twaalfde eeuw bouwen ook rijksministeriële personen heuvelforten, die uiteindelijk in de 13e eeuw door de adel worden gevolgd.

Hoogteburchten hebben primair nog een functie als toeristische attractie, want vanaf daar heb je - in een deel voor een toegangsprijs - een goed uitzicht. Vaak is er een restaurant of is het interieur van het kasteel te bezichtigen.

Karawanken

De Karawanken zijn een bergketen in de Zuidelijke Kalkalpen. Het gebergte vormt de grens van het Oostenrijkse bondsland Karinthië en Slovenië.

De hoogste top is de Hochstuhl (Sloveens: Veliki Stol, 2.238 m). Deze top is zowel van de Oostenrijkse als de Sloveense kant voor wandelaars te bereiken. Aan de Sloveense kant bevindt zich een iets lagere top, met een berghut die in de zomermaanden bemand is. Het gebergte is aan de noordkant ruig en onbegroeid en aan de zuidkant is het gebergte grasrijk en heeft het groene weiden. Over een groot deel van de bergkam loopt een lange-afstandswandelroute, de "Planinska transversale".

Keteldal

Een keteldal, kaar, cirque of firnbekken (indien nog gevuld met sneeuw/ijs/firn) is een half cirkelvormige vallei gevormd door de erosie die door een gletsjer wordt veroorzaakt.

Een keteldal kan tot een vierkante kilometer groot worden en bevindt zich op een berghelling, met aan drie zijden kliffen. Er kan zich een meer bevinden in de ketel, die aan de vierde zijde wordt afgegrensd door harde rots of door een morene, een soort dam van door de gletsjer voortgeduwd puin.

Een keteldal vormt zich voornamelijk op beschutte hellingen waar weinig zon komt, zodat sneeuw zich kan ophopen. Als gevolg van het bevriezen en ontdooien van water in scheuren (vorstverwering) en door de schurende werking van de gletsjer met puin erodeert het deel van de helling waar de gletsjer zich bevindt. Zo kan een komvormig keteldal ontstaan. Het keteldal wordt groter wanneer de drie klifwanden verder eroderen.

Wanneer twee naast elkaar gelegen keteldalen naar elkaar toe eroderen, ontstaat een arête, of smalle bergkam. Wanneer drie of meer keteldalen naar elkaar toe eroderen, ontstaat een piek of horn. De Matterhorn in de Alpen is een voorbeeld van zo'n piek.

Mortirolopas

De Mortirolopas (Italiaans: Passo Mortirolo en ook wel Passo della Foppa) is een bergpas in Italië die de verbinding vormt tussen de Lombardische bergdalen Val Camonica en Valtellina. De weg wordt relatief weinig bereden aangezien de nabijgelegen Apricapas een veel gemakkelijker en sneller alternatief is. Op de pashoogte komen drie wegen bij elkaar: de weg vanuit het Val Camonica, vanuit Mazzo di Valtellina en een weg die over de bergkam vanuit de Apricapas voert. Op oudere landkaarten staat de Mortirolopas nog aangegeven als Passo di Foppa.

Lange tijd is de Mortirolopas een steenslagweg gebleven tot deze in 1990 werd opgenomen in de Ronde van Italië. Sindsdien is de route erg populair bij wielrenners die hier niet veel hinder van doorgaand verkeer ondervinden.

Ten zuidoosten van de pashoogte takt een weg af naar de 2087 meter hoge Col Carette di Val Bighera, die alleen via deze zijde voor gemotoriseerd verkeer te bereiken is.

Nationaal park Jotunheimen

Het nationaal park Jotunheimen (Noors: Jotunheimen nasjonalpark) is een nationaal park in Noorwegen. Het nationale park van circa 1151 km2 omvat het hooggebergte Jotunheimen. Er zijn circa 250 toppen boven de 1900 meter, waaronder de Galdhøpiggen met 2469 meter en de Glittertind met 2465 meter. Het gebergte Hurrungane is ook een onderdeel van het park.

Het park ligt in de provincies Oppland en Sogn og Fjordane. Onder andere rendieren, elanden, herten, wolven en lynxen komen hier voor. Er zijn diverse meren zoals Gjende (met de bekende bergkam Besseggen), Bygdin en Vinstri.

In Lom bevindt zich het Norsk Fjellmuseum met informatie over het nationaal park Jotunheimen en Jotunheimen.

Schmirn

Schmirn is een gemeente in het district Innsbruck Land van de Oostenrijkse deelstaat Tirol.

Schmirn ligt in het Schmirntal, een zijdal van het Wipptal. Het gemeentegebied strekt zich uit van de kern St. Jodok am Brenner, enkele kilometers ten zuiden van Steinach am Brenner, tot aan de bergkam van de Tuxer Alpen met de 3476 meter hoge bergtop Olperer. De gemeente wordt gekenmerkt door een groot aantal verspreid gelegen woonkernen, waarbij de kern Schmirn het centrum van de gemeente vormt. Andere kernen zijn Kasern, Obern, Madern, Glinzen, Hochmark, Wildlahner, Toldern, Siedlung, Egg, Antritt, Aue, Entwasser, Neder, Rohrach, Brandach, Unterwiel, Schmirn-Leite, Lorleswald, Muchnersiedlung en het eerdergenoemde St. Jodok. Het zuidelijke deel van St. Jodok behoort tot de gemeente Vals. Het dal waarin de gemeente gelegen is, wordt doorstroomd door de Schmirnbach, die uitmondt in de Sill.

Het Schmirntal werd in 1249 voor het eerst vermeld als Vallis Smurne. In 1811 werd het een zelfstandige gemeente. Vanaf Kasern aan het einde van het dal loopt een weg over de pas Tuxer Joch naar Hintertux (in het Zillertal), dat tot 1926 tot de gemeente Schmirn hoorde. De gemeente wordt gekenmerkt door kleinschalige landbouwbedrijven, welke een nevenactiviteit vormen voor de bewoners, die veelal werkzaam zijn buiten Schmirn. De gemeente is via het station St. Jodok aangesloten op de Brennerspoorlijn.

Staré Město (okres Šumperk)

Staré Město (Duits: Mährisch Altstadt, vroeger Goldeck) is een Tsjechische stad in de regio Olomouc, en maakt deel uit van het district Šumperk.

Staré Město telt 2074 inwoners.

Staré Město was tot 1945 een plaats met een overwegend Duitstalige bevolking. Na de Tweede Wereldoorlog werd de Duitstalige bevolking verdreven.

De stad ligt net ten oosten van een bergkam van het gebergte Králický Sněžník, waar onder andere de bergen Černá kupa en Sušina deel van uitmaken.

Suilven

Suilven (Schots-Gaelisch: Sula Bheinn - de pijler) is een berg gelegen in Assynt in het noordwesten van het Schotse Sutherland. De berg rijst bijna verticaal op uit het wildernislandschap dat voornamelijk bestaat uit heide, moerassen en meren en vormt daarmee het type inselberg.

De berg vormt een 2 kilometer lange steile bergkam. Het hoogste punt van deze bergkam, Caisteal Liath (Schots-Gaelisch: Grijs kasteel) 731 meter, ligt op het noordwestelijke deel van de kam. Er zijn nog twee toppen: Meall Meadhonach (ronde midden heuvel) ligt ongeveer in het midden en is 723 meter hoog, terwijl Meall Beag (kleine ronde heuvel) in het zuidoosten ligt.

Geologisch gezien bestaat Suilven uit Torridonian-zandsteen, eerder roodbruin van kleur, terwijl de voet van de berg uit gneiss bestaat, herkenbaar aan zijn grijze kleur. Omdat al het zachte gesteente is geërodeerd is er een getuigenheuvel ontstaan.

Vanaf de kust lijkt de Suilven een grote grijze pilaar. Vandaar dat de Vikingen de berg Sul Fhal of de pijler hebben genoemd.

Tendapas

De Tendapas (Italiaans: Colle di Tenda / Frans: Col de Tende) ligt op de grens van Italië (provincie Cuneo) en Frankrijk (departement Alpes-Maritimes). Ze kan beschouwd worden als de zuidelijkste van de grote Alpenpassen. Onder de pasweg door lopen twee 3,2 kilometer lange tunnels, een autotunnel en een tunnel voor de Tendaspoorlijn. De tunnels zijn in 1882 geopend en zijn daarmee de oudste tunnels van de Alpen. De tunnel voor het wegverkeer is smal en van matige kwaliteit. Om deze reden staat er een nieuwe tunnel gepland: de Traforo del Mercantour. Deze komt ongeveer dertig kilometer westelijker te liggen onder de Lombardapas.

De weg naar de Tendapas vanuit het noorden begint in Borgo San Dalmazzo in het dal van de rivier de Stura. Hier gaat in zuidelijke richting een weg door het Valle Vermenagna. De meest interessante plaatsen in het dal zijn Vernante met zijn Pinocchio-fresco's en de wintersportplaats Limone Piemonte. Na deze laatste plaats begint de weg te klimmen met ruim aangelegde haarspeldbochten. Zes kilometer voorbij Limone is er de keuze tussen de tunnel of de pasweg.

De noordhelling van de Tendapas is smal, maar goed onderhouden en aangelegd. Deze zijde telt twaalf haarspeldbochten en heeft een lengte van negen kilometer. De laatste tientallen meters voor de pashoogte zijn niet meer geasfalteerd. In de buurt van de Tendapas staan een aantal militaire bouwwerken. Het belangrijkst is het Fort Centrale aan de oostzijde op 1908 meter. Vanaf de pashoogte lopen in oostelijke en westelijke richting militaire wegen verder het gebergte in. De oostelijke voert over de bergkam die Italië en Frankrijk van elkaar scheidt: de Via del Sale.

De afdaling naar het Franse Vallée de la Roya telt 48 dicht op elkaar gelegen haarspeldbochten. De zuidzijde is gedeeltelijk geasfalteerd. Nadat de pasweg en tunnel weer samenkomen daalt een goede weg verder af langs de mooi toeristenplaats Tende. Vanaf deze plaats is de Middellandse Zee bij Ventimiglia nog ongeveer 40 kilometer verwijderd. Onderweg vernauwt het dal zich zo nu en dan tot een kloof waar de rivier de Roya zich met geweld doorheen perst.

Weißkam

De Weißkam is een subgroep van de Ötztaler Alpen in het grensgebied van het Oostenrijkse Tirol en het Italiaanse Zuid-Tirol. De bergkam is sterk vergletsjerd en herbergt met de Weißkugel (3739 meter) en de Wildspitze (3772 meter) de hoogste bergtoppen van de Ötztaler Alpen. Van west naar oost buigen de Glockturmkam, de Kaunergrat en de Geigenkam van de Weißkam naar het noorden af. De Weißkugel vormt het snijpunt van de Weißkam met de Schnalskam, die van daar in oostelijke richting verloopt.

Met de Gepatsch- en Mittelbergferner bevinden de twee grootste gletsjeroppervlakten van de Ötztaler Alpen zich in het gebied van de Weißkam. Samen met de Guslar-, Kesselwand-, Vernagt- en Taschachferner vormen zij een bijna geheel aangesloten ijsdek.

Andere belangrijke bergtoppen in de Weißkam zijn de Fluchtkogel (3497 meter), de Hochvernagtspitze (3539 meter), de Hintere Brunnenkogel (3440 meter) en de Hintere Brochkogel (3628 meter).

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.