Aart Staartjes

Aart Staartjes (Amsterdam, 1 maart 1938) is een Nederlandse acteur, regisseur, presentator, documentairemaker en schrijver.

Aart Staartjes
Aart Staartjes in de Stratemakeropzeeshow (1973)
Aart Staartjes in de Stratemakeropzeeshow (1973)
Algemene informatie
Geboren 1 maart 1938
Land Vlag van Nederland Nederland
Werk
Pseudoniem De Stratemaker
Jaren actief 1957 - heden
Beroep Acteur
Regisseur
Presentator
Documentairemaker
Schrijver
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Biografie

Staartjes werd geboren in Amsterdam-Noord. Hij heeft een oudere broer en een jongere zus. Zijn vader was timmerman en aannemer.[1]

Staartjes ging pas vanaf zijn achtste naar school. Eric Herfst was toen een vriend van hem. Staartjes' carrière begon in 1957, toen hij samen met Herfst en zijn andere vriend Ben Rowold een pantomimegezelschap vormde, genaamd Pantalone. Nadat hij de Mulo had afgerond, ging hij naar de kweekschool voor onderwijzers, maar hij stapte al snel over naar de toneelschool in Amsterdam. Al tijdens zijn studie was hij in verschillende stukken op de televisie te zien. Na zijn eindexamen in 1961 speelde hij bij diverse toneelgezelschappen, zoals het Nieuw Rotterdams Toneel. Daar speelde hij een rol in Een opgemaakt bed, een toneelstuk van Dimitri Frenkel Frank.

Staartjes woonde jarenlang op Marken, maar sinds 2012 woont hij in het Friese Dronrijp.[2]

Woord voor woord

In 1967 begon Staartjes Woord voor woord, een serie bijbelvertellingen voor de jeugd, bij de IKOR, de latere Interkerkelijke Omroep Nederland (IKON).

Kinderprogramma's

De film van Ome Willem 1981 - 1
Aart Staartjes (midden) in De film van Ome Willem (1981).

Het bekendst werd Aart Staartjes als bedenker en samensteller van een aantal baanbrekende kinderseries. In 1972 bedacht hij voor de VARA De Stratemakeropzeeshow. Thema van dit kinderprogramma was het doorbreken van een aantal taboes. Zo schreef Hans Dorrestijn het legendarische Poep en pies menuet. Er zou geen televisie worden gemaakt voor kinderen vanuit het gezichtspunt van volwassenen, maar kindertelevisie vanuit het gezichtspunt van het kind. Staartjes bracht een schrijverscollectief bijeen, met onder anderen Willem Wilmink, Hans Dorrestijn, Jan Riem en Karel Eykman, die teksten schreven die door Staartjes, Wieteke van Dort en Joost Prinsen werden uitgevoerd op muziek van Harry Bannink. Het programma liep van 25 oktober 1972 tot 26 december 1974.

In januari 1974 bedacht hij een programma voor de allerkleinsten, De film van Ome Willem met Edwin Rutten in de hoofdrol. De serie werd een groot succes en eindigde pas op 14 mei 1989. De Stratenmakeropzeeshow kreeg een vervolg met J.J. De Bom voorheen De Kindervriend dat van start ging op 3 april 1979 en Staartjes weer verenigde met het schrijverscollectief en Joost Prinsen en Wieteke van Dort. Hoewel minder taboedoorbrekend dan De Stratenmakeropzeeshow, was ook J.J. de Bom een groot succes. Op 28 mei 1981 haalde de VARA de show uit bezuinigingsoverwegingen van het scherm.

Nadat hij 1981 verantwoordelijk is geworden voor Sesamstraat zou Aart Staartjes nog een programma voor pubers maken onder de titel Geef je ouders maar de schuld. De VPRO zond het in het seizoen 1985-1986 uit. Op 3 januari 1988 ten slotte ging Het Klokhuis van start.

Sesamstraat

Sinds 1984, na het verdwijnen van Piet Hendriks uit Sesamstraat, speelt Staartjes in het kinderprogramma mee als Meneer Aart. Hij is daar een lichtelijk norse figuur, die vaak zegt dat het vroeger veel beter was en die veel te mopperen heeft, vooral op de dieren Tommie, Ieniemienie, Purk en Pino, die hij steevast "Pienjo" noemt. Hij gaat gekleed in een kostuum met een koninklijk lintje. Meneer Aart werd halverwege de jaren tachtig aan Sesamstraat toegevoegd omdat critici de serie te idyllisch en zoetsappig vonden ("een paradijs zonder slang"). Door de jaren heen werd hij duidelijk wat milder en minder de antagonist. Na het overlijden van Lex Goudsmit nam hij diens rol als 'opa van Sesamstraat' zo'n beetje over. Meneer Aart is een van de weinigen in Sesamstraat die niet zichzelf maar een typetje spelen. Als chagrijn van Sesamstraat fungeert inmiddels Buurman Baasje, gespeeld door Martin van Waardenberg.

Op 10 april 2009 maakte Staartjes bekend in zijn laatste seizoen in Sesamstraat te spelen. Meningsverschillen over de aanvangstijd van het programma maken dat het van Staartjes "niet meer hoeft". Hij zei dit tijdens een interview bij DWDD en hij gaf hierbij aan dat er een website geopend werd waar mensen hun steun kunnen betuigen aan de actie.[3] Op 22 april 2009 werden bijna 200.000 steunbetuigingen overhandigd aan televisiedirecteur Gerard Timmer van de NPO.[4] Staartjes continueerde daarop zijn medewerking aan Sesamstraat.

Waltz

Door zijn Meneer Aart-imago werd Staartjes weinig voor andere rollen gevraagd. In 2006 kwam daar verandering in, toen hij te zien was in de hoofdrol van circusdirecteur Willy Waltz in de serie Waltz.

Intocht van Sinterklaas

Staartjes heeft jarenlang Sint Nicolaas verwelkomd. In 1982 deed hij dit voor het eerst, in 1983 nam hij ook de presentatie voor zijn rekening. In 1984 deed Edwin Rutten het. Vanaf 1985 deed Staartjes het weer en dan elk jaar trouw tot 2001. In de begintijd rommelde het nogal achter de schermen. Zo waren er problemen tussen Staartjes, de toenmalige hoofdpiet Piet Römer en de toenmalige Sinterklaas Adrie van Oorschot. Onder invloed van Aart Staartjes werden veranderingen doorgevoerd. De grootste was in 1986, toen Bram van der Vlugt – een oud-klasgenoot van Staartjes bij de toneelschool – de nieuwe Sinterklaas werd, tot groot verdriet van Van Oorschot. Het commentaar van Aart Staartjes was echter wel een groot succes. Pas in 2001 stopte hij, omdat hij met pensioen ging. Zijn commentaar heeft zelfs geleid tot de oprichting van de Aart Staartjes-fanclub: op ludieke wijze werd Staartjes tijdens de intochten getrakteerd op spandoeken en gebak.

Reclame

In 2017 speelt hij mee in een tv-commercial voor Eneco. Staartjes is dan bijna 79 jaar. In 1974 maakte hij reclame voor het Nederlands Zuivelbureau.

Filmografie (selectie)

Verder sprak hij in onder andere de volgende films en series stemmen in:

Boeken

  • Aarts vader, 2005, Thomas Rap, ISBN 906005573X
  • Had ik maar een vak geleerd, 2006, De Bezige Bij, ISBN 9060056248
  • Hannes, 2009
  • Grote Hannes is al zeven, 2012

Platen

  • 1971 - Vier bekende sprookjes verteld door Aart Staartjes: Roodkapje + Sneeuwwitje / De wolf en de zeven geitjes + Klein Duimpje - 12"LP - PHILIPS - 6440 035
  • 1972 - Woord voor woord - 12"LP - IMPERIAL - 5C 052 24727
  • 1973 - Peter en de wolf - 12"LP - DISCOFOON - 167 795
  • 1981 - "Stille Nacht" - 12"LP - Kinderland - 5033VD ("4 kerstverhalen verteld door Aart Staartjes" - De gestolen kerstboom, De Kerstcontroleur, De kerststal van Knötelö, Het kerstpakket (allemaal geschreven door Rogier Troyaan))

Persoonlijk

Staartjes is tweemaal getrouwd. Uit zijn eerste huwelijk, dat na vijfentwintig jaar strandde, heeft hij drie kinderen. Hans Dorrestijn koppelde hem vervolgens aan zijn eigen ex-vrouw Hanna. Dorrestijn was getuige op hun huwelijk.[5]

Trivia

  • De zangeres Lenny Kuhr zingt in haar lied Visite (1980): "Dik Trom gooide taartjes, vooral naar Aart Staartjes".

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties
  1. "Aart Staartjes", Beeld en Geluidwiki, 1 maart 2011. Geraadpleegd op 13 november 2011.
  2. L. van den Krommenacker, 'Zinvol sikkeneurig', Leeuwarder Courant, 29 september 2012. Geraadpleegd op 22 april 2013.
  3. Sesamstraat naar half zeven
  4. "Bijna 200.000 handtekeningen voor Sesamstraat" NU.nl, 19 april 2009
  5. Altijd stratenmaker op zee, Volkskrant Magazine, 22 april 2017
  1. "Aart Staartjes", Beeld en Geluidwiki, 1 maart 2011. Geraadpleegd op 13 november 2011.
  2. L. van den Krommenacker, 'Zinvol sikkeneurig', Leeuwarder Courant, 29 september 2012. Geraadpleegd op 22 april 2013.
  3. Sesamstraat naar half zeven
  4. "Bijna 200.000 handtekeningen voor Sesamstraat" NU.nl, 19 april 2009
  5. Altijd stratenmaker op zee, Volkskrant Magazine, 22 april 2017
Sesamstraat / Sesame Street
Acteur:Elvan Akyıldız · Joekie Broedelet · Joyce Clements · Sien Diels · Mamoun Elyounoussi · Lex Goudsmit · Frank Groothof · Gerda Havertong (Peetje) · Piet Hendriks · Annet van Heusden · Rik Hoogendoorn · Rudy Kuhn · Gerard Kuster · Lot Lohr · Esther Prins · Paula Sleyp · Arjan Smit · Aart Staartjes · Hakim Traïdia · Mieke Verstraete (Magda) · Martin van Waardenberg (Buurman Baasje)
Poppenspeler: Vlag van NederlandLindai Boogerman · Marijke Boon · Judith Broersen · Leo Dijkgraaf · Dirk Grijspeirt · Jogchem Jalink · Theo Joling · Marike Koek · Eric-Jan Lens · Stef van der Linden · Erik J. Meijer · Renée Menschaar · Leo Petersen · Bert Plagman · Martin Pragt · Catherine van Woerden · Daphne Zandberg
Poppenspeler: Vlag van Verenigde StatenFran Brill · Leslie Carrara · Kevin Clash · Jim Henson · Richard Hunt · Eric Jacobson · Jerry Nelson · Frank Oz · Martin P. Robinson · David Rudman · Caroll Spinney · Steve Whitmire
Personage: Vlag van NederlandAngsthaas en Stuntkip · Ieniemienie · Mano · Pino · Purk · Tommie · Troel
Personage: Vlag van Verenigde StatenAbby Cadabby · Bert en Ernie · Big Bird · Blauwe Meneer Janssen · Don Music · Elmo · Graaf Tel · Grover · Harry Monster · Henk Glimlach · Jipjips · Kermit de Kikker · Koekiemonster · Miesje Mooi · Mumford · Oscar · Roosevelt Jopie · Rosita · Sherlock Humburg · Simon Sound · Snuffleupagus · Teevee Monster · Tweekoppig Monster · Vergeetachtige Jan · Zoë
Nasynchronisatie:Marjolein Algera · Doris Baaten · Bram Bart · Hein Boele · Hans Boskamp · Bill van Dijk · Paul Haenen · Hans Hoekman · Hellen Huisman · Alfred Lagarde · Lucie de Lange · Stan Limburg · Maria Lindes · Fred Meijer · Hero Muller · Reinder van der Naalt · Cees van Oyen · Peter Piekos · Dick Poons · Sjef Poort · Edward Reekers · Wim T. Schippers · Marlies Somers · Peggy Vrijens · Olaf Wijnants

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.