Aardverschuiving

Een aardverschuiving is een gebeurtenis waarbij vele duizenden tonnen aan grond plotseling in beweging komen en (meestal) langs een helling vallen of naar beneden glijden. Een aardverschuiving is niet hetzelfde als een aardbeving, maar kan hierdoor wel veroorzaakt worden.

Als bij de aardverschuiving met name steen in beweging komt, wordt ook wel gesproken van een rotslawine (of steen- of puinlawine). Een bergstorting is een specifiek type aardverschuiving, waarbij een deel van een berg naar beneden komt.

Een vulkaanuitbarsting kan ook een aardverschuiving veroorzaken. Hierbij kan een deel van de vulkaanhelling instorten en naar beneden schuiven.

Een derde mogelijke oorzaak is hevige regenval op een door erosie aangetaste heuvel of berghelling. Hierdoor wordt de grond dermate verzadigd met water dat hij zijn onderlinge samenhang verliest, en gaat schuiven. Als de grond met water voor een stroom van modder zorgt, spreekt men van een modderlawine.

Aardverschuivingen kunnen zeer verwoestend zijn. Wanneer een dorp of stad bedolven wordt door een aardverschuiving, is het haast onvermijdelijk dat er doden vallen, tenzij men de gebeurtenis heeft zien aankomen en er tijdige evacuatie heeft plaatsgevonden. Meestal is dit echter niet het geval.

Als door een grote aardverschuiving een deel van een berg in zee glijdt, of als er een onderzeese aardverschuiving plaatsvindt, kan ook een tsunami ontstaan. Deskundigen verwachten dat een dergelijk fenomeen zich vroeg of laat aan de westkant van het Canarische Eiland La Palma zal voordoen. De resulterende tsunami zou zelfs de Amerikaanse oostkust aan de overzijde van de Atlantische Oceaan kunnen bedreigen. Het is echter goed mogelijk dat deze gebeurtenis zich pas over honderden of zelfs duizenden jaren zal voordoen, en de verschuiving zou ook geleidelijk kunnen plaatsvinden, zonder dat een tsunami optreedt.

Randa landslide
Puinwaaier in het Zwitserse Mattertal, veroorzaakt door een aardverschuiving in 1991.
BrienzUnwetter2005
Aardverschuiving in Brienz, veroorzaakt door de Glyssibach in augustus 2005

Zie ook

Icoontje WikiWoordenboek Zoek aardverschuiving in het WikiWoordenboek op.
Belgische verkiezingen 1921

Bij de Belgische verkiezingen 20 november 1921 koos men in België een nieuwe Kamer van volksvertegenwoordigers en een nieuwe Senaat. Door de grondwetswijziging van hetzelfde jaar krijgt de Senaat een meer democratische samenstelling en wordt het algemeen enkelvoudig stemrecht ingevoerd voor mannen vanaf hun eenentwintigste. De vrouwen hebben dan nog enkel stemrecht bij gemeenteraadsverkiezingen.

De verkiezingen van 1921 - en eigenlijk ook al die van 1919 - brengen een politieke aardverschuiving teweeg. Voortaan beschikt geen enkele partij nog over een meerderheid van de parlementszitjes. Dat impliceert dat er coalities tussen verschillende partijen zullen moeten worden gesloten, wat dan weer toegevingen vraagt van zij die mee willen regeren. Onrechtstreeks versterkt dit de politieke partijen, die zelf fractiedwang moeten gaan nastreven.

Na deze verkiezingen is het voorlopig gedaan met regeringen van nationale eenheid, en wordt er een rooms-blauwe regering-Theunis I gevormd.

Bovec

Bovec (Latijn: Ampletium; Duits: Flitsch; Italiaans: Plezzo) is een gemeente in het noordwesten van Slovenië in de regio Goriška en de historische regio Primorska (Duits: Küstenland, Italiaans: Littorale), gelegen in het dal van de Soča in de Julische Alpen niet ver van Kobarid.

De gemeente telde na de volkstelling in 2002 3138 inwoners. De gelijknamige hoofdplaats Bovec telt 1612 inwoners (2002) en verkreeg in 1955 stadsrechten.

Bij Bovec liggen twee bergpassen: de Predilpas, tevens de grensovergang met Italië bij Cave del Predil, en sinds het eind van de Eerste Wereldoorlog de Vršič-pas richting Kranjska Gora. Trenta is een dorp iets verder dat behoort tot Bovec.

In Log pod Mangartom vond in 2000 een enorme aardverschuiving plaats, die het aanzien van het plaatsje aanzienlijk heeft veranderd.

Elm (Zwitserland)

Elm is een plaats en voormalige gemeente in het Zwitserse kanton Glarus, en maakt sinds 1 januari 2011 deel uit van de gemeente Glarus Süd.

Het bevindt zich in een dal omgeven door bergen als de Piz Sardona, Hausstock, Vorab en Kärpf.

Het dorp is bekend door een gat in de bergen, het zogenaamde Martinsloch. Door dit gat schijnt de zon bij het begin van de herfst en de lente precies op de kerk van het dorp.

De aardverschuiving in Elm in 1881, door mijnbouw veroorzaakt, was een van de grootste door mensen veroorzaakte rampen in de moderne tijd met 114 doden. In 1981 ontving Elm de Wakkerpreis.

Vreni Schneider, een succesvolle alpineskiester, komt oorspronkelijk uit Elm.

Fernpas

De Fernpas is een 1212 meter hoge bergpas in de Oostenrijkse deelstaat Tirol. De pas vormt een snelle verbinding tussen Imst in het Inndal en Reutte in het noorden van Tirol. Ook is via deze pas Garmisch-Partenkirchen snel bereikbaar vanuit het westen van het Oberinntal.

De Fernpas is gelegen tussen de Lechtaler Alpen in het westen en het Miemingergebergte in het oosten. De Zugspitze bevindt zich 13,5 km ten noordoosten van de pas in het Wettersteingebergte. De pashoogte, die zich iets ten zuidwesten van Ehrwald bevindt, ligt tussen de Grubigstein (2233 m), de Wannig (2493 m) en de Loreakopf (2471 m).

De pas ontstond ongeveer 4100 jaar geleden door een grote aardverschuiving, die de dalen tussen de bergen opvulde. De Fernpas voert over deze bergstorting, langs een aantal meren, waarvan het Blindmeer het grootste is. Over de Fernpas ligt de drukke Oostenrijkse B 179, die Reutte via de Lermooser Tunnel met Nassereith en Tarrenz dan wel Imst verbindt. De aansluitende wegen verbinden Garmisch-Partenkirchen (Duitsland), Mieming en Telfs met elkaar. Hierdoor is de pas een van de meest bereden passen in de oostelijke Alpen. Het maximale stijgingspercentage bedraagt 8%, het te overwinnen hoogteverschil 371 meter.

Franse parlementsverkiezingen 2017

De Franse parlementsverkiezingen vonden plaats op 11 en 18 juni 2017. Deze wetgevende verkiezingen duidden de verkozenen aan voor de XVe legislatuur van de Vijfde Republiek. De uitslag betekende een politieke aardverschuiving.

Lijst van Noorse rampen

Dit is een lijst met rampen op Noors grondgebied. In deze lijst zijn alleen gebeurtenissen opgenomen waarbij vijf of meer doden zijn gevallen waarbij geen verwantschap tussen de doden bestond en gebeurtenissen waarbij er sprake is van een zeer groot effectgebied. Ook rampen op het grondgebied van de onder Noorwegen vallende archipel Spitsbergen zijn in deze lijst opgenomen.

Mont Granier

De Granier is een bergtop (1933 m) in de Chartreuse, een bergmassief dat deel uitmaakt van de Franse Voor-Alpen. De berg ligt in het noorden van het bergmassief, dus in het departement Savoie.

De noordflank is sinds 1248 een steile wand van 900 meter. In de nacht van 24 op 25 november 1248 is een enorme steenmassa naar beneden gekomen, naar schatting 500 miljoen m³, waarbij een oppervlakte van 23 km² werd bedolven onder de rotsblokken, tot 40 meter dik. Naar schatting zijn hierdoor zo'n 5000 mensen omgekomen. Daarmee is het de grootste ramp van een bergstorting in de geschiedenis van Europa. Hierbij werden vijf dorpen geheel verwoest:

Cognin

Vourey

Saint-André

Granier

Saint-Peranen twee gedeeltelijk:

Myans

Les Murs.De basis van de Mont Granier bestaat uit mergel terwijl de bovenkant bestaat uit kalksteen. Door infiltratie van de overvloedige regen door spleten in de kalksteen werd de onderliggende mergel geheel doordrongen van water. Hierdoor ontstond een aardverschuiving bestaande uit een modderlawine van mergel met grote en kleine rotsblokken van kalksteen. De Pierre hachée, een kalkstenen rotsblok van 500 m3 in de vallei is nog een restant van deze aardverschuiving.

Natuurramp

Een natuurramp is een gebeurtenis die catastrofale gevolgen heeft voor levende wezens, met name mensen, in de omgeving. Een lawine die in onbewoond gebied plaatsvindt, zal minder snel een natuurramp genoemd worden dan een lawine waarbij huizen met mensen onder de lawine worden bedolven.

Oso (Washington)

Oso is een plaats (census-designated place) in de Amerikaanse staat Washington, en valt bestuurlijk gezien onder Snohomish County.

Oso kwam in het nieuws door een aardverschuiving op 22 maart 2014, waarbij 43 inwoners om het leven kwamen.

Podemos

Podemos (Spaans voor “we kunnen”) is een Spaanse politieke partij.

Puinwaaier

Een puinwaaier of puinkegel (de Engelse term wordt ook gebruikt: alluvial fan) is een bepaald type afzettingsmilieu van sedimentair gesteente. Puinwaaiers zijn fluviatiele afzettingen, ze hebben een flauwere hellingshoek dan puinkegels. Die worden gevormd door massabewegingen als lawines en hebben daardoor een steilere hellingshoek.

Quiraing

Quiraing is de naam van een aardverschuiving op de oostelijke zijde van de Meall na Suiramach, de meest noordelijke top van de Trotternish Ridge op het eiland Skye in Schotland. Quiraing is 543 m hoog en zijn benaming stamt uit het Oudnoords. De woorden kvi en rand betekenen ronde plooiing. In het Goidelisch wordt deze plaats Cuith-Raing genoemd.

Er wordt verteld dat ten tijde van de invallen van de Vikingen hier vee werd verstopt. Quiraing is het enige deel van dit gebied dat nog verschuift: de weg aan de basis bij Flodigarry moet nog ieder jaar worden hersteld.

Ruth Metzler-Arnold

Ruth Metzler-Arnold (Willisau, 23 mei 1964) is een Zwitsers politica van de Christendemocratische Volkspartij.

Stuwmeer

Een stuwmeer ontstaat doordat de loop van een rivier wordt onderbroken.

Een natuurlijk stuwmeer ontstaat doordat de loop van een rivier op natuurlijke wijze wordt onderbroken, bijvoorbeeld door een sneeuwlawine, ijsvorming of een aardverschuiving. Doordat het water zich erachter ophoopt zal het ooit eens ergens tot een doorbraak moeten komen. Geologisch onderzoek heeft uitgewezen dat zich na afloop van de laatste ijstijd in Noord-Amerika op deze wijze meerdere gigantische overstromingen hebben voorgedaan.

Een kunstmatig stuwmeer ontstaat na ingrijpen van de mens zoals de aanleg van een dam. Redenen voor de aanleg kunnen zijn als regulator en voorraad voor irrigatie of drinkwater of voor de opwekking van elektriciteit. Met het grote verval dat op deze manier ontstaat kan een waterturbine worden aangedreven die een elektrische generator laat draaien. Op deze manier wordt schone elektrische energie opgewekt.

Nadelen van het bouwen van extreem grote dammen met dito meren tot gevolg zijn:

Landbouwgrond en waardevolle natuurgebieden verdwijnen onder het water;

Bewoners van het te inunderen gebied moet alternatieve woonruimte aangeboden worden, vaak in de vorm van transmigratiedorpen;

De migratie van vissen wordt geblokkeerd;

Het meegevoerde sediment wordt voor de dam tegengehouden, hierdoor wordt landbouwgrond stroomafwaarts niet verrijkt (zie bijvoorbeeld de Aswandam) of de wateropslagcapaciteit wordt verminderd (voorbeeld: Sanmenxiadam);

De schade bij het doorbreken van grote dammen is enorm.Het Karibameer, het grootste stuwmeer ter wereld, bevindt zich in Zimbabwe. Het enige stuwmeer in Nederland is de Cranenweyer in de Anstelvallei in Kerkrade.

Ook is gebleken dat de aanleg van stuwmeren de zeespiegelstijging tegengaat. Momenteel is ongeveer 10.800 km³ (10,8 biljoen ton) water opgeslagen in kunstmatige stuwmeren. Als al dit water onmiddellijk weer in de zee zou terechtkomen, zou de zeespiegel wereldwijd 3 centimeter stijgen. Dit houdt in, dat de stijging van het zeeniveau als gevolg van de opwarming van de aarde veel groter is dan de waargenomen stijging.

The Storr

The Storr is een rotsachtige heuvel, gevormd door een aardverschuiving, op het schiereiland Trotternish van het eiland Skye. The Storr vertoont zich als een steile rotswand, naar het oosten gericht, boven de Sound of Raasay. De steile wand contrasteert met de zachte glooiingen in het landschap aan zijn westelijke kant. Een andere aardverschuiving in de buurt is Quiraing.

Tsunami

Een tsunami is een extreem hoge golf uit de zee die de kuststrook onverwacht overspoelt, veelal veroorzaakt door een zeebeving, of bijvoorbeeld een golf in een fjord als gevolg van het afbreken van een deel van een berg aan de fjord. Het is een Japanse samenstelling van tsu ('haven') en nami ('golf').

Het woord 'vloedgolf' is een ander begrip. Dat slaat op een getijdengolf die bij vloed of springvloed ondiepe baaien of riviermondingen binnen loopt of op een golf ten gevolge van een stuwdamdoorbraak. Het gebruik van het woord 'vloedgolf' voor een tsunami is dus onjuist.

Tsunami in de Straat van Soenda 2018

De Tsunami in de Straat van Soenda 2018 vond plaats op 22 december 2018 in de Straat van Soenda tussen de Indonesische eilanden Java en Sumatra.De tsunami was het gevolg van een uitbarsting van de Anak Krakatau-vulkaan, die midden in de zeestraat ligt, gevolgd door een onderzeese aardverschuiving. De provincies Lampung en Banten zijn getroffen. Onderzoekers hadden in 2012 al voorspeld dat deze uitbarsting en tsunami konden plaatsvinden.Het officiële dodental is opgelopen tot 437 (25 december 2018) en er zijn 14059 gewonden geregistreerd. Het aantal vermisten wordt aangegeven op 154. Bijna twaalfduizend inwoners zijn ontheemd geraakt, meldt het rampenbestrijdingscentrum BNPB.Doordat een aardverschuiving naar aanleiding van een vulkaanuitbarsting en niet een aardbeving de oorzaak was, kwam voor velen de tsunami volkomen als een verrassing. Onder de slachtoffers zijn fans van de Indonesische band Seventeen, die een optreden gaf in een tent op het strand. Het podium werd schijnbaar uit het niets door de vloedgolf getroffen. Van de band overleefde, voor zover bekend, alleen de zanger.

Val Bregaglia

Het Val Bregaglia (Duits: Bergell) is een bergdal in de Alpen. Het ligt grotendeels in het Zwitserse kanton Graubünden, en voor een klein deel in de Italiaanse regio Lombardije. Het verbindt via de Malojapas (1815 m) het Engadin met Chiavenna (325 m) en het Comomeer (202 m). De Zwitsers-Italiaanse grens ligt op 686 meter bij Castasegna. De beek in het Val Bregaglia heet de Mera. De belangrijkste plaatsen zijn Casaccia (1458 m), Vicosoprano (1067 m), Stampa (994 m) en Soglio (1090 m, boven het dal). Het Val Bregaglia heeft geen bewoonde zijdalen.

Het is populair bij wandelaars, maar vooral bij rotsklimmers. De rotsen aan de zuidkant van het dal (Bergeller Berge) zijn beroemd om hun granieten formaties.

In augustus 2017 vond in vanaf de Piz Cengalo een aardverschuiving plaats waarbij in eerste instantie 8 bergwandelaars vermist raakten. Vooral het dorp Bondo werd getroffen. Na een tweede aardverschuiving werd de zoektocht naar de vermisten gestopt. In Bondo vielen geen slachtoffers dankzij tijdige evacuatie.

Vloed

Vloed is een fase van het getij waarbij het water van de zee opkomt of rijst. De fase van afgaand of dalend water heet eb.

Zowel vloed als eb ontstaan onder invloed van de massa van de Maan en de Zon. Tijdens vloed komen hoger gelegen gedeelten van de kust onder water te staan. Grote zandplaten, zoals in de Waddenzee, de Oosterschelde of de Voordelta, die bij laagwater droogvallen, lopen bij vloed weer onder. Een geleidelijk naar zee aflopende kuststrook, zoals bij een strand, wordt smaller. De waterstand die aan het einde van de vloedperiode bereikt is, heet hoogwater of hoogtij.

De hele periode van rijzend water, dus meteen vanaf het moment van laagwater, heet vloed. Het tijdsverschil tussen het begin van de ene vloed en het begin van de daaropvolgende vloed is gemiddeld 12 uur en 25 minuten.

Bij volle maan en nieuwe maan zijn de getijkrachten sterker. Als gevolg daarvan komt het hoogwater in de dagen direct daarna sneller op en bereikt een hogere stand. We spreken dan van springvloed. De watersnood van 1953 werd veroorzaakt door een stormvloed als gevolg van een zware noordwesterstorm, in combinatie met springvloed.

Een tsunami is een vloedgolf die meestal door een aardbeving en/of een aardverschuiving wordt veroorzaakt en met het getij verder niets te maken heeft..

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.