2 Makkabeeën

2 Makkabeeën is een van de deuterocanonieke of apocriefe boeken van de Bijbel dat handelt over de Joodse opstand tegen Antiochus en afsluit met de nederlaag van de Syrische generaal Nicanor in 161 v.Chr. door Judas Maccabeus, de held van het verhaal. Het boek telt vijftien hoofdstukken.

De rooms-katholieke en orthodoxe Kerken beschouwen het werk als canoniek en beschouwen het als deel van de Bijbel, terwijl protestanten het boek als apocrief beschouwen. De meeste joden beschouwen het niet als deel van de Schrift, maar als een nuttige aanvulling van I Makkabeeën. Ze verwerpen de leerstellige aanvullingen in het boek.

Schrijver

De schrijver van 2 Makkabeeën is niet bekend. De schrijver claimt een vijfdelig werk van ene Jason van Cyrene in te korten. Dit langere werk is niet bewaard, en het is niet bekend hoeveel van dit werk eenvoudig in 2 Makkabeeën gekopieerd is. De schrijver schreef waarschijnlijk in het Grieks, want er zijn geen aanwijzingen voor een eerdere Hebreeuwse versie. Een aantal gedeelten, zoals het voorwoord, de epiloog en enkele moralistische overdenkingen is waarschijnlijk van de schrijver en niet van Jason. Jasons werk werd waarschijnlijk rond 160 v.Chr. geschreven en eindigde waarschijnlijk met de nederlaag van Nicanor, zoals ook het ons beschikbare ingekorte werk.

Het begin van het boek bevat twee brieven van de Joden in Jeruzalem aan de Joden in de diaspora in Egypte over de feesten naar aanleiding van de reiniging van de tempel (zie Chanoeka) en het feest om de nederlaag van Nicanor te vieren. Als de schrijver deze brieven toegevoegd heeft, moet hij het boek na 124 v.Chr. geschreven hebben, de datum van de tweede brief. Sommige commentatoren beschouwen deze tweede brief als een latere toevoeging, terwijl anderen het als de basis van het werk zien. Katholieke geleerden neigen ernaar om het boek in de tweede eeuw voor Christus te dateren, terwijl de meeste joodse geleerden het werk in de tweede helft van de eerste eeuw voor Christus plaatsen.

Het schijnt geschreven te zijn ten behoeve van de joden in Egypte, allereerst om hen te informeren over het herstel van de tempel en hen aan te moedigen een jaarlijkse pelgrimsreis naar Jeruzalem te maken. Het is niet geschreven vanuit het gezichtspunt van een professioneel historicus, maar meer van die van een religieus leraar, die uit de geschiedenis zijn lessen trekt.

Inhoud

Afwijkend van I Makkabeeën probeert 2 Makkabeeën niet om een compleet overzicht van de gebeurtenissen in de periode te geven. In plaats daarvan concentreert het zich op de periode van de hogepriester Onias III en koning Seleucus IV Philopator (180 v.Chr.) tot de nederlaag van Nicanor in 161.

In het algemeen komt de chronologie van het boek overeen met die van I Makkabeeën, en het heeft enige historische waarde doordat het enkele schijnbaar authentieke historische documenten bevat. Het doel van de schrijver lijkt echter vooral gelegen te zijn in de theologische interpretatie van de gebeurtenissen.

In dit boek beschrijft de schrijver Gods tussenkomst in het verloop van de gebeurtenissen, waarbij hij de slechten straft en de tweede tempel voor zijn volk herstelt. Sommige gebeurtenissen lijken buiten hun gewone chronologische verband te zijn geplaatst om een bepaald theologisch punt te maken. Sommige aantallen bij de omvang van legers lijken ook overdreven.

De Griekse stijl van de schrijver is zeer ontwikkeld, en hij wekt de indruk goed bekend te zijn met de Griekse gewoonten. De plot is eenvoudig: na de dood van Antiochus Epiphanes wordt een feest gehouden ter inwijding van de tempel. De nieuw-gewijde tempel wordt bedreigd door Nicanor, en na diens dood worden de festiviteiten voor de inwijding voltooid.

Leerstelling

2 Makkabeeën valt op door verschillende leerstellige punten die afwijken van het Farizeïsche judaïsme. Er is vaak gesuggereerd dat dit de reden was voor verwerping van dit boek door de protestanten, en in het verlengde hiervan van alle apocriefe boeken, door reformatoren als Maarten Luther, maar Luther heeft zelf altijd gesteld dat hij de joodse traditie en de mening van Hiëronymus volgde.

Leerstellingen aspecten in 2 Makkabeeën zijn:

  • Opstanding uit de dood
  • Gebed voor de doden om hen van hun zonden te bevrijden (cf. vagevuur)
  • Verrichtingen van de martelaren
  • Voorbede van de heiligen (cf. Boek Openbaring)

Het opdragen van gebeden voor de doden zou volgens protestanten niet in eigentijdse joodse bronnen gevonden worden, ook niet in de "Kaddisj," een joods gebed dat gezegd wordt bij het overlijden van familie of vrienden.

Vooral de lange beschrijvingen van het martelaarschap van Eleazer en van een moeder met haar zeven zonen (2 Makk. 6:18 - 7:42) maakte indruk op de vroege christenen in het Romeinse en Byzantijnse Rijk. Verschillende kerken werden in die periode gewijd aan de "Makkabese martelaren", met name in de Latijnse Kerk. Zij zijn onder de eerste pre-christelijke personen die op katholieke en orthodoxe heiligenkalenders verschenen. Het boek wordt gezien als het eerste model voor middeleeuwse martelarenverhalen.

Externe links

Bijbelboeken
Thora:Genesis · Exodus · Leviticus · Numeri · Deuteronomium
Jozua · Rechters · Ruth · 1 en 2 Samuel · 1 en 2 Koningen · 1 en 2 Kronieken · Ezra · Nehemia · Tobit · Judit · Ester · 1 Makkabeeën · 2 Makkabeeën
Job · Psalmen · Spreuken · Prediker · Hooglied · Wijsheid (van Salomo) · (Wijsheid van Jezus) Sirach
Grote profeten:Jesaja · Jeremia · Klaagliederen · Baruch · Ezechiël · Daniël
Kleine profeten:Hosea · Joël · Amos · Obadja · Jona · Micha · Nahum · Habakuk · Sefanja · Haggai · Zacharia · Maleachi
De deuterocanonieke boeken zijn cursief weergegeven.


Evangeliën:Matteüs · Marcus · Lucas · Johannes
Handelingen:Handelingen van de apostelen
Brieven van Paulus:Romeinen · 1 Korintiërs · 2 Korintiërs · Galaten · Efeziërs · Filippenzen · Kolossenzen · 1 Tessalonicenzen · 2 Tessalonicenzen · 1 Timoteüs · 2 Timoteüs · Titus · Filemon
Hebreeën
Katholieke brieven:Jakobus · 1 Petrus · 2 Petrus · 1 Johannes · 2 Johannes · 3 Johannes · Judas
Apocalyptiek:Openbaring van Johannes
Wikisource Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Het tweede boek der Makkabeeën op Wikisource
1 Makkabeeën

I Makkabeeën is een van de deuterocanonieke of apocriefe boeken naast de Hebreeuwse Bijbel.

3 Makkabeeën

3 Makkabeeën of III Makkabeeën is een Joods geschrift, dat meestal tot de pseudepigrafen gerekend wordt. In sommige christelijke tradities rekent men het tot de apocriefen bij het Oude Testament. Het werk werd geschreven in het Grieks in Alexandrië aan het einde van de eerste eeuw v.Chr.

5 Makkabeeën

5 Makkabeeën is een oud Joods geschrift dat de geschiedenis van de Joden in de tweede en de eerste eeuw voor Christus behandelt. Dat was de tijd van de Makkabeese opstanden.

Baruch (boek)

Baruch (Hebreeuws: בָּרוּך, "Gezegend") is een van de deuterocanonieke boeken in de Septuagint en in de Vulgaat, maar niet in de Tenach hoewel het wel in de versie van Theodotion voorkomt. Het boek telt zes hoofdstukken en is ingedeeld bij de zogeheten grote profeten.

Men neemt aan dat het kort na de periode van de Makkabeeën is geschreven, dus zo rond 100 v.Chr. Het wordt toegeschreven aan Baruch, de secretaris van de profeet Jeremia, die echter enkele eeuwen eerder leefde. Waarschijnlijk werd met het gebruik van de namen Baruch en Jeremia gepoogd, het boek in de oudtestamentische traditie te plaatsen.

Bijbelboek

Met de term Bijbelboeken worden alle boeken bedoeld waaruit de Bijbel is opgebouwd.

Het protestantse christendom erkent 66 boeken als behorende tot de Bijbel: 39 in het Oude Testament en 27 in het Nieuwe Testament. De 39 boeken van het Oude Testament vormen in een andere volgorde eveneens de joodse Tenach.

Deze telling is vrij willekeurig. Zo is de splitsing van de boeken Samuel en Koningen uit de Septuagint afkomstig, terwijl de splitsing van de boeken der Kronieken pas in de 16e eeuw ontstond.

Canon van de Bijbel

De canon van de Bijbel is een lijst van boeken die als doctrinaire autoriteit worden beschouwd binnen het christendom. De canon van het protestantse christendom omvat zowel de (gewoonlijk) 39 boeken die binnen het Jodendom als canon worden beschouwd - de zogenaamde Hebreeuwse Bijbel, ook wel Tenach en binnen het Christendom Oude Testament genoemd - als de (gewoonlijk) 27 boeken van het Nieuwe Testament. Het woord "canon" stamt via het Griekse κανών (kanoon: richtsnoer, maatstaf) uit het Hebreeuws: קנה (kaneh: een standaard maat).

Dit vindt zijn oorsprong in wat de joden tijdens de eeuwen rond het begin van de christelijke jaartelling als gezaghebbende boeken beschouwden.

In de Griekse vertaling van de joodse of Hebreeuwse Bijbel (de Septuagint) die omstreeks 150 v.Chr. verscheen staan meer boeken dan in de canon, zoals die gaandeweg groeide. De rabbijnen van Jamnia hebben waarschijnlijk niet een canon opgesteld, maar een canon bevestigd die reeds gegroeid was.

Men stelde de volgende criteria:

Er moest een Hebreeuwse tekst beschikbaar zijn.

Ezra moet het boek hebben geaccepteerd.Bij 1: Van het afgewezen boek Wijsheid van Jezus Sirach beschikken we over 2/3 van de oorspronkelijke Hebreeuwse tekst. We beschikken over snippers van de Hebreeuwse tekst van Tobit en Judit. 1 Makkabeeën zal ook in het Hebreeuws geschreven zijn, maar alleen de Griekse tekst is nog behouden. 2 Makkabeeën, Wijsheid van Salomo en de aanvullingen op Daniël en Ester zijn in het Grieks opgesteld.

Bij 2: Wijsheid van Jezus Sirach, en de boeken van de Makkabeeën kunnen gezien de datering in de tweede eeuw die ze zelf geven, nooit bij Ezra bekend zijn geweest. Tegenwoordig wordt dat van sommige canonieke boeken, zoals Prediker echter ook in twijfel getrokken.

Tegenwoordig wordt de historiciteit van een synode van Jamnia die rond AD 100 over de Hebreeuwse canon zou hebben beslist, betwist. Waarschijnlijk was al lang duidelijk welke boeken men op wilde nemen, en is gesproken over waarom en niet over of een bepaald boek moest worden opgenomen.Aanvankelijk volgden de christenen de Septuagint als gezaghebbende bundel.

Hiëronymus van Stridon nam naast Oude Testament en Nieuwe Testament

op aandrang van Augustinus van Hippo en de Paus ook de door hem deuterocanoniek ('in tweede instantie aan de canon toegevoegd') genoemde boeken op. Het concilie van Trente stelde vast dat de Vulgaat samenviel met de rooms-katholieke canon. De Hervormers echter stelden het Oude Testament gelijk aan de Hebreeuwse canon.

Verschillen tussen de canon van Katholiek en protestant zijn er uitsluitend over het Oude Testament.

Wat betreft de canon van het Nieuwe Testament bestaat binnen de christelijke kerken geen verschil van mening. Deze canon kreeg een officieel karakter in de Paasbrief van de Alexandrijnse bisschop Athanasius in 367, waarin deze de 27 boeken van het Nieuwe Testament als gezaghebbend voor de christelijke kerk aanmerkte. Latere concilies hebben dit steeds bevestigd.

De boeken die uiteindelijk niet tot de canon gerekend worden staan bekend als apocrief.

Ezechiël (boek)

Ezechiël (Hebreeuws: יְחֶזְקֵאל, Y'khizqel, "sterk is God" of "hij zal door God versterkt worden") is een boek in de Hebreeuwse Bijbel, dat wordt toegeschreven aan de gelijknamige profeet Ezechiël. In de Tenach valt het boek onder de Neviim en het boek behoort tot de christelijke canon.

Grote profeten

De volgende drie boeken uit de Tenach worden ook wel de Grote profeten genoemd, namelijk Jesaja, Jeremia en Ezechiël.

Haggai (boek)

Het Bijbelboek Haggai (Hebreeuws: חַגַּי, Ḥaggay of Hag-i: "mijn feestdag") is het tiende van de kleine profeten in de Hebreeuwse Bijbel. Het boek is genoemd naar de hoofdpersoon: de profeet Haggai aan wie de profetieën waaruit het boek bestaat toegeschreven worden.

Heliodorus

Heliodorus kan verwijzen naar:

Heliodorus (geslacht), een geslacht van sluipvliegenEr zijn meerdere personen die onder de naam Heliodorus bekend zijn:

Heliodorus van Athene, Grieks schrijver uit de tweede eeuw v. Chr.

Heliodorus (Ptolemaeën), raadsheer van Seleucus IV Philopator

Heliodorus van Emessa, Grieks schrijver uit de derde eeuw na Chr.

Heliodorus (Bijbel), rijkskanselier van Seleucus IV Philopator, die volgens 2 Makkabeeën:3 trachtte de schatten van de tempel van Jeruzalem te roven

Jeremia (boek)

Het boek Jeremia (יִרְמְיָהוּ Yirməyāhū) is een van de boeken behorende tot het Oude Testament in de Bijbel. Jeremia wordt gerekend tot de Grote profeten. In de Tenach wordt hij gerekend tot de latere profeten. De Hebreeuwse naam Jiremi-jahoe" betekent "God verhoogt hem".

Leviticus

Leviticus is het derde boek van de Hebreeuwse Bijbel. Leviticus dankt zijn naam aan het feit dat het hoofdzakelijk regelingen voor en over het Levitische priesterschap bevat. Reeds in de Vulgata heeft het de naam Leviticus. In het Hebreeuws wordt het boek ויקרא (Wajikra) (betekenis: 'En hij riep') genoemd, naar het eerste woord.

Micha (boek)

Het boek Micha (Hebreeuws: מיכה: "Wie is als JHWH?") is het 33e boek in de Hebreeuwse Bijbel en het zesde in de serie Kleine profeten. Het boek wordt toegeschreven aan de gelijknamige profeet Micha.

Nahum (boek)

Het boek Nahum (Hebreeuws: נַחוּם, Naḥūm: "Troost", of "Trooster") is het 34e boek van de Hebreeuwse Bijbel en het zevende in de serie Kleine profeten. Het bevat een profetie over de ondergang van Nineve, de hoofdstad van het Assyrische Rijk.

Nehemia (boek)

Nehemia (Hebreeuws: נְחֶמְיָה, Nəchæmjāh, "JHWH heeft getroost" of "JHWH troost") is een van de boeken in de Hebreeuwse Bijbel. Historisch gezien is het een voortzetting van het boek Ezra. In de Tenach valt het boek onder de 'Hagiographa', de geschriften.

Numeri

Numeri (Latijn: "getallen", naar de Griekse benaming in de Septuagint: Ἀριθμοί, arithmoi, "tellingen") is het vierde boek van de Hebreeuwse Bijbel. In het Hebreeuws wordt het במדבר, bəmidbar, "in de wildernis" genoemd, naar wat in de Hebreeuwse versie het eerste woord van het boek is. Het behandelt de gebeurtenissen van de Israëlieten gedurende hun verblijf van 40 jaar in de woestijn.

Onias III

Onias III was hogepriester in de Joodse tempel in Jeruzalem van plm. 190 v.Chr. tot 174 v.Chr.. Hij was de opvolger van zijn vader Simon II. Hij behoort tot de familie van de Oniaden.

Oude Testament

Het Oude Testament (Vetus Testamentum in het Latijn), is het eerste gedeelte van de Bijbel. Dit gedeelte dateert van voor het begin van de christelijke jaartelling. Daarna is een tweede gedeelte toegevoegd, het Nieuwe Testament.

Wijsheid van Jezus Sirach

De Wijsheid van Jezus Sirach (ook: De wijsheid van Jezus, de zoon van Sirach, Wijsheid van Jozua Ben Sirach, Wijsheid van Ben Sirach of gewoon Sirach of Ecclesiasticus) is een deuterocanoniek boek. Het maakt geen deel uit van de Hebreeuwse Bijbel, en niet van de protestantse canon, maar wordt door de niet-protestantse kerken beschouwd als gezaghebbend.

In andere talen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.