ब्राजिल

ब्राजिल छगू दक्षिण अमेरिकी देय्‌ ख। थ्व देय्‌ दक्ले तःधंगु दक्षिण अमेरिकी देय्‌ ख। थ्व देय्‌या राजधानी ब्राजिलिया व दक्ले तःधंगु नगर रियो दि ज्यानेरियो ख।

इतिहास

ब्राजिल न्हापा पोर्चुगलया उपनिवेश ख। लिपा स्वतन्त्रता धुंका थ्व छगू राष्ट्रया रुपय् स्थापित जुल।

भूगोल

ब्राजिलया मू खुसि अमेजन खुसि ख। थ्व खुसिया सिथय् दूगु जंगल हलिमया दक्ले तःधंगु जंगलय् छगू ख।

स्वयादिसँ

लिधंसा

  1. Invalid language code. Demographics. Brazilian Government (2011). 8 October 2011 कथं।
  2. IBGE | Sala de imprensa | notícias | IBGE releases the population estimates of the municipalities in 2012. Saladeimprensa.ibge.gov.br. 4 June 2013 कथं।
  3. IBGE. 2011 Population Projection
  4. ४.० ४.१ Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named imf
अमेजन खुसि

अमेजन वा अमेजॉन वा आमेजॉन (पोर्चुगिज: Rio Amazonas; स्पेनी: Río Amazonas) दक्षिण अमेरिकाय् बाहा वइगु छगु खुसि ख। आयतनया ल्याखं थ्व हलिंया दकले तःधंगु खुसि ख धाःसा हाकः कथं निक्वगु दकले ताहाकःगु खुसि ख। थ्व ब्राजिल, पेरु, बोलिभिया, कोलम्बिया व इक्वेडर जुया बाहा वनि। थ्व पेरुया एण्डिज पर्वतमालां पिहांवया पूर्वपाखे जुया एटलान्टिक महासागरय् स्वाइ। थुकिया प्रवाह-ख्यः हलिंय् हे दकले चकं व थुकिया ल बाहा थ्व धुंकाया हलिंया दकले तःधंगु च्यागु खुसिया मंका स्वया अप्व। थ्व खुसिइ थाय्थासय् तां माछि मदु।

अर्जेन्तिना

अर्जेन्टिना दक्षिण अमेरिकाया निगुगु दकले तःधंगु देय् ख। थ्व देय् २३गु प्रान्त व १गु नगर बुएनोस आइरेसया संघीय रुप ख। थ्व हलिमया ८गु दकले तःधंगु देय् ख, नापं थ्व हलिमया दकले तःधंगु स्पेनी भाषी देय् नं ख। थ्व देय्या महादेशीय क्षेत्र एन्डेज पर्वतमालाया पूर्वय् व एट्लाण्टिक सागरया पश्चिमय् ला। थ्व देय्या सीमानाय् उत्तरय् पाराग्वे व बोलिभिया, उत्तरपूर्वय् ब्राजिल व उरुग्वे धाःसा चिली दक्षिण व पश्चिमय् ला। अर्जेन्टिनाया एन्टार्टिकाय् अधिकारया दावी सन् १९६१या एन्टार्टिका सन्धिं क्वचाल। थ्व देशं फकल्यान्द व दक्षिण जर्जिया व सेन्दविच टापू थःगु जूगु दावा धाःसा त्वतुगु मदु। थ्व टापूइ आइले बेलायतया शासन दु।

इटालियानो

इटालियानो (italiano , or lingua italiana) छगु रोमान्स भाषा ख। थ्व भाषा ल्याटिनयु अपभंश भाषा ख। थ्व भाय् इटालीयु राजभाय् ख।

कपाय्‌

कपाय्‌ छगू कथंया कच्चा पदार्थ ख। थ्व पदार्थ कपाय्‌माँय् बुइ व थुकिया छय्‌ला वसः देकेयागु नापं यक्व ज्याया निंतिं जुइ। कपाय्‌या ग्वाय्‌ छ्येला का दयेकेछिं गुकियात थाना कापः दयेकि।

कोलोम्बिया

कोलम्बिया छगु दक्षिण अमेरिकाया उत्तर पश्चिमी देय् ख। थ्व देय्‌या पूर्वय् भेनेजुवेला व ब्राजिल; दक्षिणय् इक्वेडर व पेरु; उत्तरय् एट्लान्टिक महासागर, व क्यारिबियन सागर; व पश्चिमय् पनामा व प्रशान्त महासागर ला। दक्षिण अमेरिकाया राष्ट्रत नापं, थ्व देय्‌या समुद्री सीमाय् क्यारिबियन क्षेत्रया जमाइका, हेइति, दोमिनिकन गणतन्त्र व मध्य अमेरिकाया होन्दुरस, निकारागुआ व कोस्तारिका नाप स्वा। .

कोलम्बिया हलिमया २६गु दक्ले तधंगु देय् ख। थ्व दक्षिण अमेरिकाया ४गु तधंगु देय् ख। दक्षिण अमेरिकाय् थ्व देय् स्वया तधंगु देय् ब्राजिल, अर्जेन्टिना व पेरु ख। थ्व देय्‌या क्षेत्रफल फ्रान्सया स्वया निगु गुणा अप्व दु।

क्वेस्वा

क्वेस्वा (रुना सिमि; किस्वा इक्वेडोरय्) दक्षिण अमेरिकायागु छगु नेटिभ अमेरिकी भाषा खः। थ्व भाय् इन्का साम्राज्ययागु भाय् खः। नेटिभ अमेरिकी भाय् तेगु दथुइ दक्ले अप्व छ्येलिगु भाय् थ्व हे खः।

झ्वास्या

झ्वास्या (वा झ्वास्या बं) छगू झु ख गुकिलि बंयात चिजाःगु लखं क्वबानातइ। थथे चिजाःगु लःया क्वसं बुं दयाच्वनिगु थासय् निश्चित प्रकारया मा, पशु, की आदि दयाच्वनि। झ्वास्याय् आपालं निश्चित मात्राय् ह्यामक दयाच्वनि वा सुक्खा बुंया प्रोट्रुजन जुयाच्वनि गुकियात जल वनस्पतिं भुनातइ। झ्वास्याया निता मू प्रकार दु- "निश्चित" झ्वास्या वा फरेस्ट स्वाम्प व "ट्रान्जिसनल" वा श्रब स्वाम्प। झ्वास्याया ल फ्रेश वाटर, ब्राकिश वाटर वा सिवाटर जुइफु।

तु

तु (वर्गीकरण अनुसार) ६ता निसें ३७ता प्रजातिया तःज्जागु, Saccharum जेनस, Andropogoneae त्राइबया सदाबहार घाँय् ख। थ्व मां दक्षिण एसियाया तेम्परेत व त्रपिकल क्षेत्रया आदिवासी ख।

तुइ दँ दयाच्वनि गुकियात फाइब्रस स्ताल्कं स्वानातइ। थ्व कार्बोहाइद्रेतं भरिपूर्ण जुइ। तुया हाकः २ निसें ६ मितर (६ निसें १९फित) तक्क जुइफु। दक्वं तुया प्रजातिं मेगु प्रजातिनाप इन्तरब्रीद याना हाइब्रिद दयेकेफु।

तु घाँय्‌या परिवार Poaceaeया सदस्य ख। थ्व छता आर्थिक रुपय् महत्त्वपूर्ण परिवार ख गुकिलि कःनि, छ्व, जाकि, सोर्घम, व यक्व कि दूगु बाली मां ला। तुया मू प्रदक्त सुक्रोज ख। थ्व दँया इन्तरनोदय् दयाच्वनि। सुक्रोजयात तुसालय् पिकाइगु व शुद्धिकरण याइगु या। थुकियात इथानोल दयेकेत नं छ्यलिगु या।

तु हलिंया दकल्य् तःधंगु बाली ख। सन् २०१०स, FAOया अनुमान कथं थ्व मां हलिंया २३.८ मिलियन हेक्तर क्षेत्रय् ९०गु स्वया अप्व देशय्, १.६९ बिलियन स्वया अप्व बुंज्या जुल। ब्राजिल हलिमया दकलय् तःधंगु तु उत्पादक ख। ब्राजिल धुकाया मेगु न्यागु मू उत्पादक भारत, चीन, थाइल्यान्द, पाकिस्तान, व मेक्सिको ख।

दक्षिण अमेरिका

दक्षिण अमेरिका (स्पेनी भाषा: América del Sur; पोर्चुगिज: América do Sul) उत्तर अमरीकाया दक्षिण पूर्वय् स्थित पश्चिमी गोलार्द्धया छगू महाद्वीप ख:। दक्षिण अमेरिका उत्तरय् १३० उत्तरी अक्षांश (ग्यालिनस अन्तरीप) निसें दक्षिणय् ५६० दक्षिणी अक्षांश (हर्न अन्तरीप) तक्क व पूर्वय् ३५० पश्चिमी देशान्तर (रेशिको अन्तरीप) निसें पश्चिमय् ८१० पश्चिमी देशान्तर (पारिना अन्तरीप) तक्क विस्तृत दु। थ्व महादेशया उत्तरय् क्यारिबियन सागर व पनामा नहर, पूर्व व उत्तर-पूर्वय् आन्ध्र महासागर, पश्चिमय् प्रशान्त महासागर व दक्षिणय् अण्टार्कटिक महासागर ला। भूमध्य रेखा थ्व महादेशया उत्तरी भागं व मकर रेखा मध्यं वनि। थुकिया कारणं थ्व महादेशया अधिकांश भाग उष्ण कटिबन्धय् ला। दक्षिण अमेरिकाया उत्तर निसें दक्षिण तक्कया हाकः लगभग ७,२०० किलोमीटर व पश्चिम निसें पूर्व ब्या ५,१२० किलोमीटर दु। हलिमया थ्व प्यंगु दक्ले तःधंगु महादेश ख। थ्व महादेश‌ आकार कथं भारत स्वया ६ गुनाति तःधं। पनापा नहरं थुकियात पनामा नहरय् उत्तर अमरीका महादेश स्वया अलग याइ तर पनामा देशयात आधिकारिक कथं धाःसा उत्तर अमरीकाय् कायेगु या।३२,००० किलोमीटर हाकः समुद्रतट दूगु थ्व महादेशया समुद्री तट सीधा दु, तटय् द्वीप, प्रायद्वीप व खाडीत म्हो जु गुकिलिं याना बांलाःगु बन्दरगाहया अभाव दु। खनिज व प्राकृतिक सम्पदाय् तःम्हि थ्व महाद्वीप उष्ण व आद्र जलवायु, गुं, पठार, जङ्गल व मरुभूमिया उपस्थितिया कारणं यक्व विकसित मजुनि। थन हलिमया दक्ले ताःहाकगु च्वापुगुं-श्रेणी एण्डिज पर्वतमाला व दक्ले तःज्जागु थासय् १२ला हे ति जुया च्वनिगु टिटिकाका पुखु नं दु। भूमध्यरेखाया नापं पेरू देशय् चिम्बोरेजो व कोटोप्याक्सी नामक हलिमया दक्ले तःज्जाःगु ज्वालामुखी गुं दु। थ्व समुद्र सतह स्वया लगभग ६,०९६ मिटर च्वे ला। अमेजन खुसि, ओरीनिको, रियो दि ला प्लाता थनया मू खुसि ख। दक्षिण अमेरिकाया मेमेगु खुसिइ ब्राजिलया साओ फ्रान्सिस्को, कोलम्बियाया म्यागडालेना व अर्जेन्टिनाया रायो कोलोरेडो ला। थ्व महाद्वीपय् ब्राजिल, अर्जेण्टिना, चिली, उरुग्वे, पाराग्वे, बोलिभिया, पेरू, इक्वेडोर, कोलम्बिया, भेनेजुएला, गायना (ब्रिटिश, डच, फ्रेञ्च) आदि देश ला।

देय्

देय् धाःगु सार्वभौमसत्ता दूगु छगू प्रशासनिक इकाइ ख। अर्थात् थःगु भविष्य व थःगु चलनचल्तीया नियम-विधान थःगु हे रुपं दयेके स्वतन्त्र जूगु राजनीतिक इकाइ देय् ख।

पाराग्वे

पाराग्वे छगू भूपरिवेष्ठित दक्षिण अमेरिकी देय् ख। थ्व देय्या दक्षिण व दक्षिणपश्चिमय् अर्जेन्टिना, पूर्व व उत्तरपूर्वय् ब्राजिल व उत्तरपश्चिमय् बोलिभिया ला। पाराग्वे देय् पाराग्वे खुसिया निखें हे ला। थ्व खुसि देय्या दथुइ उत्तरं दक्षिण दिशाय् बाहा वं। थ्व देय्या दक्षिण अमेरिकाय् अवस्थितिया कारणं थ्व देय्यात कोराजोन दे अमेरिका (Corazón de América) वा अमेरिकाया नुगः नं धैगु या।सन् २००९या अनुमान कथं थ्व देय्या जनसंख्या करिब ६३ लख दु। थ्व देय्या राजधानी व दकले तःधंगु नगर एसन्सियन (Asunción) ख। थ्व देय्या आधिकारिक भाषा इस्पान्योल व पाराग्वेमि गुआरानी ख। थ्व निगु हे भाषा थ्व देशय् लोकंह्वा। थ्व देय्या मू जनसंख्या मेस्तिजोतयेगु दु।

गुआरानी जाति थ्व देय्या आदिवासी ख। युरोपमि अनवेषकत १६गु शताब्दीइ थन दकले न्ह्य थ्यन। लिपा थ्व देय् स्पेनमि औपनिवेशिक साम्राज्यया अधीनय् लावन। थ्व देशं सन् १८११य् स्पेनं बाया छगू स्वतन्त्र राष्ट्र जुवन।

पेरु

पेरु छगू पश्चिमी दक्षिण अमेरिकी देय् ख। थ्व देय्या उत्तरय् इक्वेदर व कोलम्बिया, पूर्वय् ब्राजिल, दक्षिणपूर्वय् बोलिभिया व दक्षिणय् चिली ला। थ्व देय्या पश्चिमय् प्रशान्त महासागर ला।

पेरुया आया भूभागय् न्हापा हलिमया दकले पुलांगु लहनाय् छगू नोर्ते चिको लहना दयाच्वन। लिपा वना कोलम्बसपूर्वया अमेरिकी साम्राज्यया दकले तःधंगु साम्राज्य, इङ्का साम्राज्य, नं थ्व हे देय् दूगु भूभागय् दयाच्वन। १६गु शताब्दीइ स्पेनमितयेसं थ्व थाय्यात थःगु अधीनय् लाकल व पेरुया भिसेरोइया पलिस्था यात। थुकिया अधीनय् दक्षिण अमेरिकाया यक्व उपनिवेशत लानाच्वन। सन् १८२१इ पेरुया स्वतन्त्रता धुंका थ्व देशं राजनैतिक अस्थीरता, आर्थिक अस्थीरता जुजुं आर्थिक समृद्धताया युगय् आःवया थ्यं वःगु दु।

फ्रान्स

फ्रान्स (फ्रांसे भाषा: फांस आधिकारिक कथं फ्रान्सेली गणतन्त्र (République française रिपब्लिक फ्रांसे) छगू देय् खः। थ्व देय्‌या मेट्रोपोलिटन भूभाग पश्चिमी युरोपय् ला धासा थ्व देय्‌या ओभरसीज टापुत मेमेगु महादेशे नं ला। मेट्रोपोलिटन फ्रान्स भूमध्य सागर निसें अंग्रेजी च्यानल व उत्तर सागरतक्क, व राइन खुसि निसें एट्लान्टिक सागर तक चकना च्वंगु दु। फ्रान्समि तेसं मेट्रोपोलिटन फ्रान्सयात L'Hexagone ल्हेक्जागोन वा षड्कोण धका नं धाइ छाय् धासा थ्व देय्‌यु रेखागणितिय आकार षड्कोण थें च्वं।

फ्रान्सयु सिमानाय् बेल्जियम, लक्जेम्बर्ग, जर्मनी, स्विट्जरल्यांड, इटाली, मोनाको, एन्डोरा, व स्पेन ला। थ्व देय्‌या ओभरसीज डिपार्टमेन्टतेसं याना थ्व देय्‌या सिमानाय् ब्राजिल व सुरिनाम (फ्रेन्च गायनानाप), व नेदरल्यांड्स एन्टिल्स (सन्त मार्टिनयु सिमानाय्) ला। फ्रान्स संयुक्त अधिराज्य नाप च्यानल टनेलं स्वानाच्वंगु दु।

फ्रान्सेली गणतन्त्र छगू रिप्रिजेन्टेटिभ प्रजातन्त्र खः। थ्व देस‌य् युनिटरी अर्ध राष्ट्रपतिय गणतान्त्रिक शाषण दु। थ्व देय्‌या मू आदर्श मनू व नागरिकया अधिकारया घोषणाय् खने दु। थ्व छगू विकशित देय् खः। थ्व देय् या अर्थतन्त्र हलिमे खुगूगु थासय् दक्ले तधंगु ख। फ्रान्स हलिमय् दक्ले अप्व मनूतेसं चाहिवैगु देय् ख। थ्व देशे दछिइ ७५ मिलियन स्वया अप्व पर्यटक (बनेज्या पर्यटक नं याना) वै। फ्रान्स युरोपेली संघयु छगु पलिस्था यैगु देय् ख। थ्व युरोपेली युनियनयु दक्ले तधंगु क्षेत्रफल दुगु देय् नं ख। फ्रान्स संयुक्त राष्ट्र संघयु पलिस्थामि देय्, फ्रांकोफोनी, जी८, ल्याटिन युनियनयु सदस्य नं ख। थ्व छगु तधंगु शक्ति ख व संयुक्त राष्ट्र संघयु ५गु स्थायी सदस्यय् छगु ख। थ्व आणविक शक्ति दुगु देय् नं ख।

फ्रान्सया नां "फ्र्यांक्स"(Francs) खंग्वलं वगु ख। फ्र्यांक्सत जर्मनिक मनुत ख। थ्व मनूसं पश्चिमी रोमन साम्राज्य क्वचाय्‌ धुंका उत्तरी युरोप कब्जा यागु ख। अझ बांलाक्क स्वेगु खःसा पेरिस नापंया Île-de-France (प्रान्त) वास्तविक फ्रान्सेली शाही दिमेन्सेयु थाय् ख। दक्ले न्हापायाम्ह फ्र्यांक जुजु क्लोभिस १यात फ्रान्सेली जुजुतेगु आजु धका हनी।

बोलिभिया

बोलिभिया, आधिकारिक कथं गणतन्त्र बोलिभिया क्वेचा भाषा: बुलिब्या (Bulibya), अय्‌मारा भाषा: वुलिव्या (Wuliwya), सिमोन बोलिभारया नामे नामांकरण यागु देय्‌ छगु भूपरिवेष्ठित देय् ख। थव देय् दक्षिण अमेरिकाय् ला। थ्व देय्‌या लागाय् ब्राजिल उत्तर व पूर्वय्, पाराग्वे व अर्जेन्टिना दक्षिणय्, व चिली व पेरु पश्चिमय् ला।

रियो दि ज्यानेरियो

रियो दि ज्यानेरियो ब्राजिलया मू नगर ख। थ्व नगरया मू भाषा पोर्चुगिज ख। नापं, थ्व नगरय् स्पेनी व अंग्रेजी भाषा थुपिं मनुत नं दु।

सन्त्रासि

सन्त्रासी छगू प्रकारया सी ख।

हलिमे दक्ले यक्व सन्त्रासी सेकिगु देतः, ल्याखं टनय् बियातगु खः

साओ पौलो

साओ पौलो ब्राजिलयागु छगु सहर खः।

हेरा

हेरा कार्बोनया छगू एलोट्रोप खः। थुकिलि कार्बोनयागु सकल प्येंगु भ्यालेन्ट एलेक्ट्रोन को-भ्यालेन्ट बन्ड देका च्वनि। थन्यागु बोन्डंयाना थुकिया स्वरूप आइसोमेट्रिक-हेक्सोक्टाहेड्रल क्रिस्टल ल्याटिस जुइ। थुकिया कडापना व तच्वःगु जःया डिस्पर्सनं याना थुकियात औद्योगिक व तिसाय् छ्येलिगु या। हेरा प्रकृतिइ दैगु दक्ले कडा खनिज ख। साधारण हेरायात तच्वःगु प्रेसर व तच्वःगु तापक्रमया कम्बिनेसन बिया टाइप-II हेरा देकेछिं। थन्यागु हेरा मेमेगु हेरा स्वया अप्व कडा जुइ व थुकियात हार्डनेस गजय् छ्येलि। आया ईले मात्र एग्रेगेटेड हेरा नानोरड (C60), अल्ट्राहार्ड फुलेराइट छ्येला देकातःगु वस्तु थ्व स्वया कडा जुगु पुष्टि जूगु दु।

हेराया भौतिक गुणया निंतिं हेरा विशेष कथं नांजाःगु वस्तु ख; हेरां भिंगु एब्रेसिभ देकी छायेधासा हेरायात मेगु हेरा, बोराजोन, अल्ट्राहार्ड फुलेराइट, र्हेनियम डाइबोराइड, वा एग्रेगेटेड हेरा न्यानोरड नं जक्क स्क्र्याच यायेफइ। थुकिया अर्थ थ्व नं खः कि हेरां पालिस बांलाक्क काइ व थःगु लस्चर तया तै। थ्यं-मथ्यं १३० मिलियन क्यारेट हेरा दें-दच्छिं खानिं लिकाइगु जुइ गुकिया सकल मू USD $९ अर्ब जुइ, नापं करीब 100,000 kg (220,000 lb) हेरा वार्षिक रुपय् देकिगु ज्या जुइ।हेरा धाःगु खँग्वः संस्कृत खँग्वः हिरा नं वःगु ख। प्राचीन भारतय् थुकियात धार्मिक वस्तुया रुपय् दक्ले न्ह्यः छ्यलातःगु खने दु। अब्लेया ई निसें हे थुकियात जेमस्टोनया कथं छ्येलातःगु खने दु। थुकियात ज्याभःया कथं छ्य्‌लिगु व्यवस्था नं प्राचीनकाल निसें हे जूगु खने दु। १९गु शताब्दी निसें हेराया प्रसिद्धि अप्वया वल। थथे जुगुया मू कारण हेराया अप्वःगु सप्लाइ, बांलाःगु कटिङ व पलिशिङ प्रविधि, हलिम अर्थतन्त्रय् वृद्धि, व इनोभेटिभ व सफल विज्ञापन क्याम्पेन आदि ख। हेरायात साधारण कथं “प्यंगु C”इ जांचेयाइ : क्या‍रेट, क्ल्यारिटी, कलर, व कट।

हलिमया करिब ४९% हेरा मध्य व दक्षिणी अफ्रिकां उत्पादन जुइ। हेराया खनिजया तधंगु स्रोत क्यानाडा, भारत, रुस, ब्राजिल, व अस्ट्रेलियाय् नं खने दु। हेराया क्रिस्टल किम्बरलाइट व ल्याम्प्रोइट भोल्क्यानिक पाइन छ्येला पृथ्वीया गर्वं लिकाइ। पृथ्वीया गर्वय् तच्वःगु प्रेसर व तापक्रम दैगुलिं अन हेरा दयाच्वनि। प्राकृतिक हेराया माइनिङ व इनेज्या यक्व वादविवादयअ विषय ख दसुया कथं कन्फ्लिक्ट हेरा वा (हि हेरा) मीगु अफ्रिकी अर्धसैन्य पुचःतेत कायेछिं।

देय् च्वसु

मेमेगु भाषाय्

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.