Geograafsche Laag

De Geograafsche Laag (Geograafsche Koordinaten) vun enen Punkt up de Eerd warrt ut de geograafsche Breed (φ) un de geograafsche Läng (λ) beschreven. De Eerdkugel warrt dor för in 360 Längenkrinken un 180 Bredenkrinken updeelt.

Koordinaatensystem

Geographische Koordinaten auf der Kugel

De Längenkrinken un Bredenkrinken hebbt jümmers en rechte Smieg un schaapt en Net up de Eerd. De Bredenkrinken warrt vun de Mitt (vun den Äquator) ut tellt. De Noordpol un de Süüdpol liggt jeder bi 90°. De Längenkrinken warrt vun enen Nullmeridian ut no Oosten un Westen hin tellt, se droopt sik bi 180° up de annere siet vun de Eerd.

Fröher geeft dat verschedene Nullmeridiane (to’n Biespeel in Ferro un Paris). Siet Anfang vun’n 20. Johrhunnert warrt up den ganze Welt de Meridian vun Greenwich brukt.

Koorten

Fröher hebbt de Koortentekner dat Koordinaatensystem jümmers so hinschoben, dat dat för jüm ehr Rebeet good passt. Jed’en Koort hett den egen Tosamenhang up de Eerd hatt. För de Satellitennavigatschoon müss man nu en System utklamüüstern, wat överall passt, dat is dat WGS84.

Historie

De Astronomen Hypsikles von Alexandria ("Anaphorikos", 170 v. Chr.) un Hipparch von Nikaia (190-120 v. Chr.) hebbt sik dat Delen vun enen Krink in 360° utdacht.

1634 wörr up El Hierro en Nullmeridian fast leegt, weil dat domals de Oort up de Welt wörr, de an’ wiedsten in’n Westen leeg. Siet 1738 geevt dat in Ingland den Meridian vun Greenwich, de 1884 för de ganze Welt goodkennt worrn is.

Weblinks

Beekdörp (Neddersassen)

Beekdörp (hoochdüütsch Beckdorf) is en Dörp in de Gemeen Beekdörp (Samtgemeen Obbens) in’n Landkreis Stood, Neddersassen.

Berlin

Berlin is de Hööftstadt vun de Bundsrepubliek Düütschland un en Bundsland, wat vun dat Land Brannenborg umgeven is. Berlin hett 3.292.400 Inwahners (2011) un hett en Flach vun 89.169 ha. Berlin liggt bi 70 km af vun de Grenz to Polen.

Vör de Weddervereenigung vun de beiden düütschen Staaten Bundsrepubliek Düütschland (BRD, West) un Düütsche Demokraatsche Republiek (DDR, Oost) in't Johr 1990 weer Bonn (an’n Rhien) de provisoorsche Hööftstadt vun de Bundsrepubliek Düütschland (West) un Oost-Berlin Hööftstadt vun de DDR (Oost). Dat gesamtdüütsche Parlament hett na de Weddervereenigung besloten, dat Berlin de niege Hööftstadt vun dat vereente Düütschland is.

Bonn

De Bunnsstadt Bonn is en kreisfree Stadt in Noordrhien-Westfalen. Bonn weer vun 1949 bit 1990 de Hööftstadt vun Düütschland. Ook hüt sünd noch paar Bunnsämter in Bonn.

325.490 Inwahners (Stand: 31. Dez. 2017) leben up een Flach van 141,22 km². Die Stadt hörrt dormit to de twintig gröttst Städte in Düütschland. De Komponist Ludwig van Beethoven is hier born.

Bremerhoben

Bremerhoben is en düütsche Stadt an de Wersermünn in de Noordsee. Grünnt 1827 vun den Börgermeester Johann Smidt ut Bremen. Ungefähr 116.640 Inwahners leevt in düsse düütsche Grootstadt. Bremerhoben is as een vun twee Städer een Deel vun dat Land Bremen. Düsse Stadt geiht dat nich just goot. Meist 25% vun de Inwohners sünd ohn Arbeit un verdeent keen Geld. Wichtig sund de Habens. Besunners de Containerterminals weert jümmers noch utboot. Bremerhoben hett allerhand to kriegen mit dat Inföhren vun Autos ut Länners vun den wieten Oosten. Mit de Fischeree löppt dat nich mehr so goot, as fröher. Vör den Tweten Weltkrieg bestünn Bremerhaben eegentlich ut dree Städer: De Stadt Bremerhaben, de to Bremen tohören dö, un de Städer Geestemünn un Leh (1924 tohoop Wersermünn), de to Preußen tohören dö. Vundaag is dat allens tosomen de Stadt Bremerhoben (1939-1947 Wersermünn).

Bundsautobahn 96

De Bundsautobahn 96 (Afk.: BAB 96 oder ok A 96) is en regionale Autobahn in Baden-Württemberg un Bayern mit en Samtläng vun ruchweg 172 km. Se fangt bi Lindau an’n Boddensee as Wieterföhren vun de öösterrieksche A 14 an un verlöpt över Memmingen un Landsberg an’n Lech bit na München.

Düsseldörp

Düsseldörp (Hoochdüütsch: Düsseldorf) is en Stadt mit över 610.000 Inwahners in Düütschland. Se is de Hööftstadt vun Noordrhien-Westfalen un tweetgröttste Stadt nah Köln in Noordrhien-Westfalen. De Stadt liggt an den Rhien, twischen Duisborg un Köln. Fröher weer de Stadt de Hööftstadt vun't Bergische Land.

Freiborg (Elv)

Freiborg is een Gemeen (Flecken) in de Samtgemeen Noordkeden in’n Landkreis Stood. De Gemeen hett 1858 Inwahners (Stand 31. Dezember 2017).

Bi dat Kaspel un de Gemeen Freiborg höört von öllers ok en Reeg annere Öörd mit to. Dat sünd: Allwöörden, Allwöördenerdiek, Hollerdiek, Hünerhörn, Langenhoff, Rutensteen, Esch, Kortenenn, Laak, Neensteden, Schöneworth un Wegföhrels.

Gemeen Beverst

Beverst is en Gemeen in’n Landkreis Cuxhoben in Neddersassen mit 13.526 Inwahners (Stand 31. Dezember 2017).

Gemeen Veern

Veern (hoochdüütsch Verden) is en Stadt in’n düütschen Bundsland Neddersassen. Veern liggt an’n Stroom Aller, dor wo de Aller in’e Werser geiht. Veern is ene Stadt mit 27.747 Inwahners (Stand 31. Dezember 2017).

De Stadt gellt na dat neddersassische Kommunalverfatensgesett as Sülvstännige Gemeen.

Hamborg

Hamborg (hoochdüütsch Hamburg) is de tweetgröttste Stadt in Düütschland. Hamborg liggt an de Elv, an de Alster un an de Bill. In Hamborg wahnt 1,8 Millionen Lüüd. De Haven is de gröttste Haven vun Düütschland. In’n Noorden vun Hamborg is Sleswig-Holsteen, in’n Süden is Neddersassen.

Landkreis Cuxhoben

De Landkreis Cuxhoben is en Landkreis in Neddersassen. He hett 198.670 Inwahners (Stand 31. Dezember 2016).

Landkreis Oosterholt

De Landkreis Oosterholt is en Landkreis in Neddersassen. He hett 112.695 Inwahners (Stand 31. Dezember 2016).

Lübeck

Lübeck [ˈlyːbeːk] (ok: Lübeek) is en ole Hansestadt in Sleswig-Holsteen. Lübeck liggt an de Traav un hett 215.000 Inwahners.

Lümborg

Lümborg is de Kreisstadt vun’n Landkreis Lümborg in Neddersassen. De Gemeen hett 75.192 Inwahners (Stand 31. Dezember 2017). Dat is dat Zentrum vun de Lümbörger Heid un liggt an de Ilmenau. Lümborg weer in de Hanse un harr Bedüden dör sien Solthannel.

De Stadt gellt na dat neddersassische Kommunalverfatensgesett as Grote sülvstännige Stadt.

Mainz

Mainz is de Hööftstadt vun dat düütsche Bundsland Rhienland-Palz. Mainz liggt an'n Rhien, dor wo de Main in'n Rhien geiht. In Mainz leevt bi 206.628 Inwahners. Se is dormit ok de gröttste Stadt vun Rhienland-Palz.

Op de annere Siet vun'n Rhien liggt de Hööftstadt vun Hessen, Wiesbaden. De twee Städter formt tosomen en Düppeltzentrum vun binah en halve Miljon an Inwahner.

De Stadt is Sitt vun'e Johannes Gutenberg-Universität, vun't röömsch-kathoolsch Bisdom Maint, as ok mehrere Feernseh- un Rundfunkanstalten, as dat Südwestrundfunks (SWR) un dat Tweet Düütsch Feernsehn (ZDF).

Bekannt is Mainz vunwegen de rhiensch Fastnacht un dör sien Kark, de Mainzer Dom.

Paris

Paris (op Franzöösch Paris [pa.ˈʁi]) is de Hööftstadt vun Frankriek. De Stroom Seine deelt de Stadt up in en nöördlichen ("rive droite") un en süüdlichen ("rive gauche") Deel. tadt is indeelt in 20 nummereerte Rebeeden, de "Arondissemangs" nöömt warrt, un hett bi de 2,2 Millionen Inwohners (Stand: 2013). Man dat gellt bloß för de Stadtgrenz vun 1859. Hüdigendags is Paris dor duchtig över rutwussen, un wat as Paris ut den Weltall to sehn is, hett üm de 12 Millionen Inwohners.

Potsdam

Potsdam is de Hööftstadt vun Brannenborg, de an de Havel in’n Süüdwesten vun Berlin liggt.

Fröher is Potsdam Residenz vun de Preußischen Königen wesen. In de Stadt leegt dat Slott Sanssouci un dat Ne’e Palais un veele Parks un Karken. Histoorsch vun Belang is ok dat ole Hollännsche Veerdel. Potsdam is en vun de wenigen Hööftstäder, de en Grenz to en annere Hööftstadt hebbt, neemlich Berlin.

Eerstmals nömmt wurrn is de Stadt Potsdam in en Schenkungsoorkunn vun Kaiser Otto III. ut dat Johr 993 as Poztupimi.

Samtgemeen Land Hadeln

De Samtgemeen Land Hadeln is en Samtgemeen in’n Landkreis Cuxhoben, in de sik 14 Gemenen för dat Afwickeln von de Verwaltenssaken tohoopslaten hebbt. Se hett 26.830 Inwahners (Stand 31. Dezember 2018).

Wulfsborg

Wulfsborg is en Stadt in’n Oosten vun Neddersassen. De kreisfre’e Stadt is de Sitt vun de Volkswagen-Konzern.

Wulfsborg is nah Hannober, Bruunswiek, Ossenbrügge, Ollnborg un Göttingen de sössgröttste Stadt in Neddersassen mit 123.144 Inwahner (Stand: 31.12.2012) up en Flach vun 204,02 km². De Inwahnertall vun Wulfsborg hett 1972 de Grens vun 100.000 överschreden, wodör se to en Grootstadt wurr.

Wulfsborg, 1938 to de Produkschoon vun de Volkswagen grünnd, weer en vun de wenig Stadtgrünnen in Düütschland in de eerste Hälft vun dat 20. Johrhunnert.

De Stadt hett 16 Oortschoppen un 40 Stadtdeelen.

Annere Spraken

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.