Euro

De Euro (Symbol €) is de Geldsoort vun de Europääsche monetäre Union. He warrt vun de Europääsche Zentralbank kontrolleert un is de offiziell Betahlmiddel vun dörteihn vun de Staaten in de EU un süss Staaten, de nich in de EU sünd.

De Euro gellt siet 1999 as Bookgeld. An’n 1. Januar 2002 werr de Euro ok as Bargeld – Münten un Banknoten – inföhrt un löste de fröher in de deelnehmenden Länner gülligen Müntteken af. Een Euro is ünnerdeelt in 100 Cent.

Disse Länner hebbt den Euro as nieg Geld inföhrt:

En poor Staaten hebbt bi dat Geld Tosamenslüss mit Staaten hatt, de nu de Euro inföhrt hebbt, un hebbt dorum ok offiziell de Euro annahmen:

Annere Staaten hebbt de Euro inföhrt, ahn dat de EU tostimmt hett:

De Staaten Däänmark, Sweden un Grootbritannien hebbt sik entschieden, den Euro vöreerst nich intoföhren.

Buten vun Europa hebbt ok en poor Rebeden de Euro inföhrt. Dat sünd de franzöösch Överseedépartements Franzöösch-Guayana, Guadeloupe, Martinique, Mayotte un Réunion un de Rebeeten Saint-Pierre un Miquelon.

In dat Johr 2007 ännert sük de Weertsieden van de Euro-Münten. Bi de 10-, 20- un 50-Cent-Stücken wiest denn en Europakoort ahn Lännergrenzen und de Werttallen sünd anners ünnerleggt. Bi de Euro-Stücken is de Europakoort denn ok ännert. 1-, 2- un 5-Cent-Münten wurd aber nich ännert.

Euro symbol
Euroteken
Euro coins and banknotes
Münten un Noten
Euro accession Eurozone as single entity
Eurorebeet 2015

Weblenken

1. Januar

De 1. Januar is in’n Gregoriaanschen Klenner de 1. Dag vun’t Johr.

Alternative för Düütschland

De Alternative för Düütschland (hoochdüütsch: Alternative für Deutschland, kort: AfD) is en düütsche politische Partei, de an’n 6. Februar 2013 in Berlin grünnt worrn is. Op den Grünnensparteidag op Bundseven an’n 14. April 2013 sünd Bernd Lucke, Frauke Petry un Konrad Adam as Parteisprekers un dor to'n Vorstand mit wählt worrn. Se billen dor de Parteispitz mit. Denn hett dat avers bit Juli 2015 en maandenlangen Striet um de Macht geven un tolest sünd Frauke Petry un Jörg Meuthen to Parteivorsitters mit lieke Rechten wählt wurrn. Vundeswegen hett sik de Weckruf 2015, de al vordem vun Lucke grünnt wurrn weer, afspleten. Dor is denn de Partei Allianz für Fortschritt und Aufbruch bi tostanne kamen. Lucke un annere bekannte Vertreders harrn de AfD midderwielen verlaten.

Bi de Bundsdagswahl 2013 is de Partei eerstmols antreden. Bi de Europawahl 2014 hett se to'n eersten Mol overregionale Mandate wunnen. In datsülvige Johr 2014 is se introcken in de Landsparlamente vun Sassen, Brannenborg un Döringen. 2015 kemen dor noch de westdüütschen Länner Hamborg un Bremen to. Vun 2014 af an meent Politikwetenschopplers, de AfD stunn in dat Politische Spektrum rechts vun de Unionsparteien. De Wessel vun den Vorstand in'n Juli 2015 is as Ruck na Rechts un as Sieg vun den natschonalkonservativen Flögel over den Flögel vun de Weertschopsliberalen verstahn wurrn. Dat gifft ok de wecken Wetenschopslüde, de meent, bi Deele vun de AfD oder ehre Anföhrers geev dat ok rechtsradikale, rechtsextreme oder völksche Tendenzen.

De Partei weer toerst sünners bekannt dorför, dat se gegen den Euro weer, un wurr in de düütschen Massenmedien faken as „Anti-Euro-Partei“ betekent. Woans de Partei intoorden is, warrt noch diskuteert. Eenige Berichten vertellt vun en Översnieden mit den Rechtspopulismus, wat de Personen un ok dat Programm angeiht. Annere rekent de Partei eher to’n Konservatismus.

2014 hefft de Liddmaten over Leitlienen for de Politik afstimmt un de mit grode Mehrheit beslaten. Dor warrt de Euro-Krise as schäädlich ankeken for Demokratie, Rechtstaat, soziale Marktweertschop un ok for de Idee vun Europa an sik. En Strategiepapier vun den Bundsvorstand to de Arbeit an en Programm hett ok Themen na vörn brocht, as de Asyl- un Utlännerpolitik un den Islamismus. Up den Bundsparteidag in Hannober in'n November 2015 sünd noch annere Resolutschonen afstimmt un verafscheedt wurrn to de Asyl-, Euro- un Butenpolitik, to dat Wapenrecht un to de Syrienfrage

Belgien

Belgien (nedderlandsch: België, franzöösch: Belgique [bɛl.ˈʒik]), offiziell Königriek vun Belgien (nedderlandsch: Koninkrijk België, franzöösch: Royaume de Belgique [ʁwa.jom.d(ə.)bɛl.ˈʒik]) is een parlamentaarsche Monarkie, de in't Westen vun Europa liggt. Belgien is een Bundsstaat. Navers sünd de Nedderlannen, Düütschland, Luxemborg un Frankriek. De Hööftstadt is Brüssel, wat ok de Seet vun de Verwalten vun de EU is. Dat Land is 32.545 km² groot un in dat Johr 2005 leven dor 10.379.067 Inwahners.

Bundsautobahn 863

De Bundsautobahn 863 (kort ok BAB 863 oder A 863) is en plaante Autobahn in Düütschland, de in den Verloop vun de B 500 twüschen de A 5 bi Baden-Baden un de franzööschen Grenz bi Iffezheim boet warrn schall. Se verlöpt denn över en Streck vun 5,8 km op dat Rebeet vun Baden-Württemberg.

In Bundsverkehrsweegplaan vun 2003 is de Bo vun disse Autobahn ünner „wietere Nafraag“ opföhrt un weer mit 79,5 Millionen Euro ansett.

Op franzöösche Siet schall de Départementsstraat D 4 utboet warrn un an de franzöösche Autobahn A 35 bi Beinheim anslaten warrn.

Bundsstraat 73

De Bundsstraat 73 is ene Bundsstraat in Düütschland, de vun Cuxhoben bet na Hamborg geiht un üm un bi 100 Kilometer lang is.

Bündnis 90/De Grönen

Bündnis 90/De Grönen (kort: Gröne; ok B’90/Gröne) is en politische Partei in Düütschland, de

1993 ut de Fusion vun de beiden Parteien De Grönen un Bündnis 90 entstahn is. De Parteivörsitters sünd Simone Peter un Cem Özdemir.

Düütschland

Düütschland is en Bundsrepubliek, de in’t Zentrum vun Europa liggt un vun de Waterkant (Noord- un Oostsee) to de Alpen, vun 'n Rhien to de Oder reckt. Navers sünd Belgien, de Nedderlannen, Däänmark, Polen, Tschechien, Öösterriek, de Swiez, Frankriek un Luxemborg. De Hööftstadt is Berlin. De offizielle Naam is Bundsrepubliek Düütschland. De Bundsrepubliek is de needste Oort vun en düütschen Natschonaalstaat. Düütschland besteiht hüüt ut 16 Bundslänner, de na dat Verfatensprinzip vun de kommunale Sülvstverwalten noch mal indeelt sünd.

Europääsche Union

De Europääsche Union (Afkörten: EU) is en supernatschonale Organisatschoon, de dör Tosamenslut vun europääsche Staten in Gang kamen is. De EU hett dree Piler:

de gemene Buten- un Sekerheitspolitik vun de EU (GBSP),

de Tosomenarbeit bi Justiz un Binnenpolitik,

un de Europääsch Gemeenschoppen (EG för de Weertschop und EAG för de Atomenergie).Besünners wichtig un utpräägt is de EG. All de Richtlienen un Verornen warrt op de Basis vun den EG-Verdrag (aktuell is de Version vun Nizza) maakt. De EU-Verdrag hett sünnerlich de Tosamenarbeit op de Rebeden vun Justiz, Binnenpolitik, Butenpolitik un Sekerheitspolitik to de Saak. De EU is dat gröttste Weertschopsrebeet vun de Welt, afmeten an dat Bruttobinnenlandsprodukt.

Freudenthal-Pries

De Freudenthal-Pries is en plattdüütschen Literaturpries, de elk Johr an’n letzten Sünnavend in’n September vun de Freudenthal-Sellschop (nöömt na Friedrich Freudenthal) vergeven warrt. Uttekent warrt Riemels, Kortgeschichten, Höörspelen oder Theaterstücken op Plattdüütsch, de vörher noch narms to lesen weren. He is mit en Geldpries vun 3000 Euro (siet 2005, vörher 2500 Euro) verbunnen.

Den Pries gifft dat al siet 1956.

Geldsoort

En Geldsoort (hoochdüütsch Währung) is de Form vun dat Geld, de in en Staat oder Statenbund (as de EU) rutgeven warrt un to'n Hannel un to'n jede Aart vun Betahlen bruukt warrt. Hüdigendags gifft dat över de ganze Welt hen mehr as 160 amtliche Geldsorten, man bloß de US-Dollar un, mit de Tied jummers mehr, de Euro weert as Leitgeldsoort ankeken. Denn gifft dat ok noch Kumplementäärgeldsorten, de in verscheden Kuntreien an Steed vun dat amtliche Geld bruukt weern könnt.

Georg-August-Universität Chöttingen

De Georg-August-Universität in Chöttingen wurr 1732/1734 vun Georg II. ünner Fedderführung vun Gerlach Adolph von Münchhausen grünnd un 1737 apen maakt. De Universität entwickel sük gau un tell mit meest 1.000 Studenten to de grötteren in dat Europa vun de dormalig Tiet. Se is de öldste noch bestahn Universität in Neddersassen un mit 30.600 Studeerenden ok de gröttste (Stand Wintersemester 2014/15). Dat Motto vun de Universität luut „In publica commoda“ (to dat Wohl vun all).

Siet den 1. Januar 2003 befind sück de Universität – as een vun de eersten in de Bundsrepubliek Düütschland – in de Drägerschap vun en apenlich-rechtlichen Stiftung; se is sietdem en Stiftungsuniversität. Präsidentin vun de Universität is siet 2011 de Biochemikerin Ulrike Beisiegel. De Mitarbeitertall bedroog 2014 insgesamt 12.379, dorvan weern 491 Perfesser. Van Oktober 2007 bit Juni 2012 wurr in' Rahmen vun de Exzellenzinitiative dat Tokunftskonzept vun de Georgia Augusta fördert. Luut den World University Rankings 2014/2015 vun de Times Higher Education is de Georg-August-Universität weltwiet up Platz 67 un dormit de an' tweethööchsten wert düütsch Universität nah de LMU München.

De Neddersassisch Staats- un Universitätsbibliothek Chöttingen is mit etwa 4,5 Millionen Bänden en vun de gröttste Bibliotheken in Düütschland, de tallriek Sonnersammelrebeden un in Rahmen vun de Sammlung Deutscher Drucke dat 18. Johrhunnert afdeckt. Chöttingen is mit hör in de „vedeelt Natschonalbibliothek“ för Düütschland inbunnen.

Kreisspoorkass Stood

De Kreisspoorkass Stood is en Spoorkass mit Seet in Stood. De Bank höört to de Spoorkassen-Finanzgrupp un hett 21 Filialen in’n Landkreis Stood (utnahmen de Samtgemeen Lüh, de Gemeen Jörk un de Gemeen Buxthu). De Vörsitter von’n Vörstand is Ralf Rotsch, de Vörsitter von’n Verwaltungssraad is Michael Roesberg. Dreger von de Anstalt des öffentlichen Rechts is de Landkreis Stood un Rechtsgrundlaag dat Neddersassische Spoorkassengesett.

De BLZ is 241 511 16 un de BIC NOLA DE21 STK. De Bilanzsumm weer an’n 31. Dezember 2012 1,448 Milliarden Euro, de Inlagen weren 851,92 Millionen Euro un de Kunnenkredite 1,047 Milliarden Euro. De Bank hett üm un bi 359 Mitarbeiders, 67.558 Kunnen un 144.600 Konten (Stand Dezember 2011).

Blangen Stood hett de Spoorkass ok noch Filialen in Balje, Freeborg, Öderquart, Wischhoben, Drochters, Aßel, Himmelpoorten, Olendörp, Düünbeudel, Mulsen, Freenbeek, Deinst, Dullern, Kutenhult, Bargst, Hornborg, Harsfeld (twee Maal: in de Grote Goornstraat un in dat Ärztezentrum in de Buxtuer Straat), Obbens un Ohlers.

Kreisstraten in’n Landkreis Stood

Na dat Neddersassische Stratengesett is de Landkreis Stood Dreger för de Stratenbolast för en Reeg von Straten op dat Rebeed von’n Landkreis. Disse Kreisstraten warrt in’n Kreis dörnummereert.

De höögste Nummer is de Kreisstraat 85. Enkelte Nummern sünd nich (mehr) vergeven. Dat gifft vondaag 75 Kreisstraten in’n Landkreis (wenn de K 26 un de K26n in Harsfeld as twee tellt warrt).

Alltohoop gift dat üm un bi 380 Kilometer Kreisstraten in’n Landkreis Stood. De Landkreis hett 2013 2,25 Millionen Euro för dat Saneren un 1,5 Millionen Euro för den Ünnerholt von de Kreisstraten utgeven. Tostännig för den Ünnerholt is de Kreisstratenmeesteree in Bliersdörp mit ehr Butensteed in Drochters.

Ohnsorg-Theater

Dat Ohnsorg-Theater is en plattdüütsch Theater in Hamborg-St. Georg.

Dat Theater hett Richard Ohnsorg an’n 12. Oktober 1902 grünnt. De Naam weer toeerst Dramatische Gesellschaft Hamburg. Dat weer ok keen richtig Theater, dat weer mehr so’n Klub vun Theaterfrünn, de de Stücken blots reziteren un nich spelen. Ok Plattdüütsch weer nich vörsehn. Vun 1906 an heet dat denn Gesellschaft für dramatische Kunst. Richard Ohnsorg övernehm 1910 denn Vörsitt un nu eerst füng dat mit plattdüütsche Stücken an. Den 24. Januar 1914 harrn se den eersten rein plattdüütschen Theateravend. 1920 hett dat Theater dat denn ok mit en ne’en Naam wiest: Niederdeutsche Bühne Hamburg e. V.. 1922 kreeg dat Theater dat eerste Maal en faste Adress, se spelen nu in’t Stadttheater vun Wandsbek, wat do noch buten de Stadt Hamborg leeg. 1936 eerst kreeg dat Theater sien egen Huus in de Groten Bleken, wo se noch bit 2011 speel. 1944 mutt de Speelbedrief wegen den Tweten Weltkrieg instellt warrn. Eerst 1946 warrt wedder Stücken opföhrt un dat Theater harr ok den ne’en Naam Richard-Ohnsorg-Theater. Hüüt is dat Ohnsorg-Theater as GmbH indragen, de Egendömer is de Stadt Hamborg.

Dat Theater kriggt in’t Johr so üm un bi 1,6 Millionen Euro an Geller vun de Stadt toschaten.

An den 13. März 1954 geev dat dat eerste Stück vun’t Ohnsorg-Thater in’t Feernsehn to sehn. De Stücken in’t Feernsehn warrt aver nich op plattdüütsch utstrahlt, dat de Hoochdüütschen dat beter verstaht, warrt dor Missingsch bruukt.

Prozent

Angaaven in Prozent (lat.-ital. vun Hunnert, Hunnertstel) bruuk man to'n Wiesen und to'n Verglieken vun Gröten-Proportschonen. Dorbi warrrt de Gröten to enen Eenheitsweert (Hunnert) in Proportschoon sett.

Dat Prozent warrt also as Helps-Eenheit för Proportschoonsgrötten bruukt. De Angaven warrt dör dat Teken % wiest (Bispeel 63,7 %). Dorbi is twüschen Tall un dat Prozentteeken jümmers en Leerteken to setten.

Dat Prozentteken % warrt as Ligatur von de Abbreviatur cto. för (per) cento (ital.) ansehn.

In öllere Texte in Gesette sünd de Utdrücke „vun Hunnert“ afködt: vH oder v. H.) gang un geev. Dat DIN roodt ober, dat nich to bruken.

Volksbank Bremerhoben-Cuxland

De Volksbank Bremerhoben-Cuxland eG is en Volksbank mit Seet in Bremerhoben. De Bank höört to’n Genossenschaftsverband un hett 19 Filialen in Bremerhoben un in en groten Deel von’n Landkreis Cuxhoben (de Samtgemeen Hambargen, Samtgemeen Land Hadeln, Samtgemeen Hemmoor un Stadt Cuxhoben utnahmen). Den Vörstand billt Michael Schoer un Diedrich von Soosten, de Vörsitter von’n Opsichtsraad is Klaus Wirth.

De BLZ is 292 657 47 un de BIC GENO DEF1 BEV. De Bilanzsumm weer an’n 31. Dezember 2012 929 Millionen Euro, de Inlagen weren 651 Millionen Euro un de Kunnenkredite 561 Millionen Euro. De Gewinn 2012 weer 2,2 Millionen Euro. De Bank hett üm un bi 232 Mitarbeiders un 16.844 Maten (Stand 31. Dezember 2012).

Blangen Bremerhoben hett de Volksbank ok noch Filialen in Beers, Beverst, Bexhöv, Dorum, Geestmünn, Hagen, Köhlen, Langen, Leh, Lox, Luunst, Meyenborg, Noordholt, Schippdörp, Speckenbüttel, Stotel, Wehdel, Wremen un Wulsdörp.

De Filialen in Bramel, Grotenhain, Kührst un Lintig hebbt 2013 dichtmaakt un de in Appeln, Geestenseth un Saans 2015. To’n 1. Januar 2016 hebbt ok de Filialen in Elm, Flögeln, Holsseln un Sells dichtmaakt.De Filialen in Bokel, Braamst, Deesdörp, Drangst, Frellsdorp, Karkwist, Millm, Ringst, Sievern, Steenau un Uthleer sünd to’n 1. Januar 2019 dichtmaakt worrn.

Volksbank Oosterholt-Scharmbeek

De Volksbank eG Oosterholt-Scharmbeek is en Volksbank mit Seet in Oosterholt-Scharmbeek. De Bank höört to’n Genossenschaftsverband un hett 20 Filialen plus 7 SB-Filialen in de Landkreise Oosterholt un Rodenborg (Ooltkreis Bremervöör). Den Vörstand billt Mathias Knoll un Jan Mackenberg, de Vörsitter von’n Opsichtsraad is Andreas Rolf-Pissarczyk.

De BLZ is 291 623 94 un de BIC GENO DEF1 OHZ. De Bilanzsumm weer an’n 31. Dezember 2016 1247 Millionen Euro, de Inlagen 907 Millionen Euro un de Kunnenkredite 965 Millionen Euro. De Bank hett 248 Mitarbeiders, 27.650 Maten un 65.332 Kunnen (Stand 31. Dezember 2016).

Blangen den Hauptsitt in Oosterholt-Scharmbeek hett de Volksbank ok noch Filialen in Basdaal, Bevern, Bremervöör, Eversdörp, Falkenbarg, Gnarrenborg, Grasbarg, Hambargen, Heesdörp, Heilshoorn, Hipst, Hönau-Lindörp, Leendaal, Ne’enkarken, Öölm, Oosterholt, Örel, Pennigbüttel un Wallhöben.

Wuster Noordseeküst

Wuster Noordseeküst (hoochdüütsch Wurster Nordseeküste) is en Gemeen in’n Landkreis Cuxhoben in Neddersassen. De Gemeen hett 17.094 Inwahners (Stand 31. Dezember 2017). De Verwaltung von de Gemeen sitt in Noordholt un in Dorum.

Annere Spraken

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.