16. Johrhunnert

14. Johrhunnert | 15. Johrhunnert | 16. Johrhunnert | 17. Johrhunnert | 18. Johrhunnert

Dat 16. Johrhunnert fangt an up’n 1. Januar 1501 un geiht bit to’n 31. Dezember 1600.

Kulturgeschicht

In Kunst un Kultur is düt Johrhunnert in Düütschland un den Westen vun Europa dat Tietöller vun de Renaissance. In Italien kümmt al de Barock up.

Philosophie un Geschicht vun den Geist

De Reformation smitt de ole Kark un allerhand ole Traditionen eenfach öber’n Bulten. Martin Luther, Johannes Calvin un Huldrych Zwingli wollen anunforsik keen nee Kark upboon, man bloß de ole Röömsch-kathoolsche Kark reformeeren. Man denn sünd dor doch nee Karken vun wurrn. In de Midden vun dat 16. Johrhunnert hett de kathoolsche Kark veel vun ehr ole Kraft torüch wunnen, as se sik in dat Konzil vun Trient nee Regeln geben hett. Na de Reformation keem nu dat Tietöller vun de Gegenreformation.

Politik

In Düütschland is dat Hillig Röömsch Riek vun Düütsche Natschoon jümmers swäcker wurrn. De Försten vun de verscheden Länner un Staaten binnen dat Riek hefft veel Macht an sik reten. Dor hefft se de Reformation ok schöön för sik bruken konnt.

De Törken staht 1529 to’n eersten Mal vör de Porten vun Wien und wüllt de Stadt innehmen un wieder nah Westen dörbreken. Man se weert torüchslahn. Dat ganze Johrhunnert gifft dat Striet un Krieg mit de Törken. In de Middellannsche See weert jummers wedder Seeslachten slahn. Dor speelt de Republik Venedig een grode Rull bi. 1571 warrt de gesamte osmaansche Flott in de Seeslacht bi Lepanto in’n Dutt haut.

An’t Enn vun’t Johrhunnert fangt de Söben Provinzen vun de Nedderlannen een Krieg gegen Spanien an, vunwegen datt se unafhängig weern wüllt. Düsse Krieg warrt later de Achtigjohrig Krieg nöömt un kümmt eerst 1648 to een Enn.

1501 1502 1503 1504 1505 1506 1507 1508 1509 1510
1511 1512 1513 1514 1515 1516 1517 1518 1519 1520
1521 1522 1523 1524 1525 1526 1527 1528 1529 1530
1531 1532 1533 1534 1535 1536 1537 1538 1539 1540
1541 1542 1543 1544 1545 1546 1547 1548 1549 1550
1551 1552 1553 1554 1555 1556 1557 1558 1559 1560
1561 1562 1563 1564 1565 1566 1567 1568 1569 1570
1571 1572 1573 1574 1575 1576 1577 1578 1579 1580
1581 1582 1583 1584 1585 1586 1587 1588 1589 1590
1591 1592 1593 1594 1595 1596 1597 1598 1599 1600
14. Johrhunnert

Dat 14. Johrhunnert fangt an up’n 1. Januar 1301 un geiht to Enn an’n 31. Dezember 1400. Dat warrt to dat Tietöller vun dat late Middelöller torekent.

15. Johrhunnert

Dat 15. Johrhunnert fangt an up’n 1. Januar 1401 un geiht to Enn an’n 31. Dezember 1500. An't Enn vun dat Johrhunnert geiht ok dat Middelöller to Enn un de fröhe Nutiet fangt an.

17. Johrhunnert

Dat 17. Johrhunnert fangt an up’n 1. Januar 1601 un geiht to Enn an’n 31. Dezember 1700. Dat warrt to de fröhe Nutiet torekent.

18. Johrhunnert

Dat 18. Johrhunnert fangt up’n 1. Januar 1701 an un geiht bit to’n 31. Dezember 1800. Dat warrt to de fröhe Nutiet torekent.

Landkreis

Een Landkreis (afkört: Lk oder Lkr) - in Noordrhien-Westfalen un Sleswig-Holsteen en Kreis (afkött' Kr) - is en Gemeenverband un Rebeetsverband.

William Shakespeare

William Shakespeare (* April 1564 in Stratford-upon-Avon; † 23. April 1616 ok dor) weer en engelschen Schriever vun Theaterstücken. Shakespeare warrt allgemeen as de wohrschienlich gröttste Schriever in engelsche Spraak ansehn.

Shakespeare is 1564 in Stratford-upon-Avon as Söhn vun den Hanschenmaker un Öllermann John Shakespeare un Mary Arden boren un dor ok opwussen. Sien genauen Geboortsdag is nich bekannt, aver dat steiht fast, dat he an’n 26. April döfft worrn is. Mit 18 al hett he heiraadt, Anne Hathaway, un harr mit ehr twee Döchter un een Söhn. In de Tiet twischen 1585 un 1592 hett he in London as Schauspeler un Stückschriever för’t Theater anfungen. Üm un bi 1613 hett he sik wedder Stratford-upon-Avon trüchtagen un is dor 1616 doodbleven. 1623 is de Eerste Folio rutkamen, in den 36 vun Shakespeare sien Warken tohoopfaat weren, un de vör en ganze Reeg vun siene Warken de wichtigste un öllste Born för den Originaltext is.

Alltohoop sünd vun Shakespeare 38 Stücken, 154 Sonetten, twee längere Vertellgedichten un welk körtere Gedichten nableven. De 154 Sonetten hett Renate Wüstenberg kumplett in’t Plattdüütsche översett.

Annere Spraken

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.