Caxtillahtolli

Caxtillahtolli nozo caxtillantlahtolli[1] (caxtillāntlahtolcopa Español ahnozo Castellano) ītōcā cē tlahtōlli, āchcāuhtlahtōlli īpan Caxtillān īhuān occequīntīn tlācatiyān Tlālticpacpan. Cē romatlahtōlli īpan Ibero-romatlahtōlli tlaololōlli. Ocachi 450,000,000 - 500,000,000 tlācah camacti inōn tlahtōlli tlanipa in Chinatlahtōlli.

Español / Castellano (Caxtillahtolli)
Tlacatiyan: Mexihco, Colombia, Caxtillan, Argentina, Peru, Belice, Venezuela, Chile, Ecuador, Cuauhtemallan, Cuba, Domingotlacatlahtohcayotl, Bolivia, Honduras, Cozcatlan, Uruguay, Guinea Tlahcotlalticpac, Nicanahuac, Costa Rica, Puerto Rico, Paraguay, Panama; Tlacetililli Tlahtohcayotl, Filipinas, Canada, Marruecos, Gibraltar, Sahara Cihuatlampa ihuan Andorra.
Onohuayan: Ixachitlan
Tlahtohqueh:

• Nantlahtolli:
• Tlahtohqueh:

450,000,000- 500,000,000

• chanehqueh
• chanehqueh

Pohualtlahtohqueh: 2
Cenyeliztli: Indoeuropanēcatl

 Italico
  Romatlahtōlli
   Italo-cihuātlāmpa
    Gallo-ibericotlahtōlli
     Ibero-romatlahtōlli
      Ibero-cihuātlāmpa
       Caxtillāntlahtōlli/Caxtillahtōlli

Tlahtolli:
Tecpantlahtolli: Tecpantlahtolli
Tecpan: Tecpan
Tlaohuihcaihcuilolli
ISO 639-1 es
ISO 639-2 spa
ISO 639-3 spa
SIL SIL
Map-Hispanophone World
Tlalmachiyotl Caxtillahtolli itlal
Matlatzalantli:
Tlahtolli

Itoca

In caxtillāntlahtōlli (castellano) ītōca, ītechpa īpan Caxtillah (Castilla) īpēhualiz ca. Īpan nāhuatlahtōlli ītechpa ōcatca in inic cē tōcāitl in huehcāuh mēxihcah ōcaquih in caxtiltēcah ōquitōcah īntlācah īhuān īntlahtōl īpan in tlapēuhtli cāhuitl; īhuān occē caxtiltēcah ihuqui Fray Alonso de Molina ōquihcuilo caſtillãtlatolli.

Īpan caxtillāntlahtōlli in tōcāitl Español ītechpa in Tlālyacatl Iberia latintōcāitl ōcatca Hispania, ōmaca in tōcāitl Hispaniolus nō huel cualli Spaniolus in quihtōznequi hispaniatlahtōltōn.

Tlahtōllōtl

In caxtillāntlahtōlli ītlahtōllo ōpēhua īca in mācēhualli latintlahtōlli īpan in Roma Emperador ītlahtohcāyo, īpēhualiz tlatēctli tlahco mictlāmpa Hispania. Zatepan in Roma Emperador ītlahtohcāyo īhuetziliz īpan in mācuīlpōhualxihuitl V, in latintlahtōlli netlahtoā inōn cahuitl ōcatca in Hispania īcāhuilihtiuh īntzalan in Huehcāuh caxtillāntlahtōlli, pēhualizlti in caxtillāntlahtōlli. Īca in musulmantlācah tlālpolōliztli canahpa in Iberia tlālyacatl, ōmotlahtoah romatlahtōlli īdialectos quitōca mozarabetlahtōlli īpan Al-Ándalus. Ihcuāc īpan in cristiano huēyitlahtohcāyōtl ōtlācatih miac romatlahtōlli dialectos: catalantlahtōlli, aragontlahtōlli, asturialeontlahtōlli, galegoportugallahtōlli īhuān in caxtillāntlahtōlli.

In caxtiltēcatl dialecto ōmopēhua īpan in condado Caxtillah (huitztlāmpa Cantabria īhuān mictlāmpa Burgos), īca vascotlahtōlli īhuān visigodo tlapēuhcāyōtl. In huehcāuh tlahcuilōlli īpan caxtillāntlahtōlli in Cartularios de Valpuesta cah, quimopiya īpan in Santa María de Valpuesta teōcalli, Burgos, cē tlahcuilōlli tlaolōlōlli in tlamachiyōtīlāmatl ōquihcuilo īpan in cahuitl iuhqui in mācuīlpōhualxihuitl IX, tētepotztoca in Glosas Emilianenses in cahuitl in tlamiliztli in mācuīlpōhualxihuitl X ahnozo in pēhualiztli in mācuīlpōhualxihuitl XI, quimopiya īpan in Monasterio de Yuso, San Millán de la Cogolla, La Rioja.

In caxtillāntlahtōlli ōmani canahhpa huitztlāmpa in tlālyacatl cemanqui in tēpēhualiztli īhuān ic in caxtiltēcatl cristianohuēyitlahtohcāyōtl tlacetilia īhuān in īcāmpa dinastías tlacetilia (cetiliztli īca León īhuān Galixia īca Fernando III de Caxtillah, in caxtillahcatl dinastía ītzintiliz īpan in Corona de Aragón īca Fernando I de Aragón ōquihuica canahpa in tlālyacatl tlamiliztli cetiliztli īca in Católico Huēyitlahtohqueh). Īpan in mācuīlpōhualxihuitl in caxtiltēcatl huēyitlahtohcāyōtl in cetiliztli, in Sevilla chāneh Antonio de Nebrija ōnēxtilia īpan Salamanca īGrammatica. In inic cē tlahcuilōmatiliztli ītechpa in tlahtollapēuhcāyōtl[2]. In tlapēuhtli in Ānāhuac ōcatca ihcuāc in tlapēuhtli Granada, ōman in caxtillāntlahtōlli ic in Ānāhuac cemantoc tlālli.

In caxtillāntlahtōlli mochipa ōpiya ahmo neneuhqui tlahtōlli tēl ipiya in neneuhqui tlapēuhcāyōtl latincuātzonyōtl. In ahmo neneuhcayotl īpan in caxtillāntlahtōlli iuhqui occē tlahtōlli, in mātocaliztli īcā occē Ānāhuacatl tlahtōlli, in iuhqui in aimaratlahtōlli, chibchatlahtōlli, avañetlahtōlli, mapuchetlahtōlli, mayatlahtōlli, nāhuatlahtōlli, quechhuatlahtōlli īhuān tainotlahtōlli ōtlālia tlahtōlli īpan in caxtiltēcatl tlahtōlolōlōlli, cequi īpan cequi catyān īhuān occē īpan cemānāhuac tlatequitiliztli.

Īpan Caxtillān, teōnantzin Nantzin Teresa de Ávila īhuān teōpixqui Juan de la Cruz ōāmatlacuiloh āmoxtli īca Caxtillahtōlli. Azozan Miguel de Cervantes ōāmatlacuiloh El Ingenioso Hidalgo Don Quixote de la Mancha quemeh inic cē āmoxtli īpampa Caxtillahtōlli.

Yancuīc Caxtillān, Juana de Asbaje īhuān Juan Ruiz de Alarcón ōāmatlahcuiloh ocachi āmoxtli.

Tlahtolli

Ipan occe tlahtolli
Ahuacatl Aguacate, pata
Atl Agua
Calli Casa, edificio
Ehecatl Viento, aire
Huehxolotl Pavo
Icpalli Silla
Ocelotl Jaguar
Tlaxcalli Pan, tortilla
Tonatiuh Sol
Xalxocotl Guayaba

Toquiliztequitl

  1. In tlahtolli caxtillantlahtolli quihtoznequi lengua castellana ahnozo lengua española ipan Fray Alonso de Molina itlahtoltecpantiliz, yeh oquihcuilo caſtillãtlatolli.
  2. tlahtollapēuhcāyōtl quihtōznequi Gramática.
Belice

Belice, (inglatlahtōlli: Belize īhuān caxtillāntlahtōlli: Belice), in tlācatiyān īpan Ixachitlān ca. Belmopan īāltepēnānyo in Belice.

Cuāxōchtia canahpa mictlāmpa īca Mēxihco, canahpa huitztlāmpa īca Cuauhtēmallān, canahpa cihātlāmpa īca in Peten īpan Cuauhtēmallān, īhuān canahpa tlāpcopa īca in Caribe Huēyātl.

Cahuayoh

Cahuayoh [kaːwajoʔ], (latintlahtolli: Equus caballus), ce tlapiyalli ihuan chichihualyolcatl. Inin zan iuhqui tlachiyaznequi quemeh ce equus, zan yauh quin mahciz tepitzin itenxomah, niman ipan ixcuateh quipiya quetlah ce tlapaltzin, nemi ipan teotlalli, zan icuetlaxpan tlaztaltic niman itomiyo cuitlanextic, ahnozo tlīltic. Yeh chanti nochipa ipan tepetl niman ilatinotocayo.

Chiyapan

Tlahtohcayotl Chiyapan ahnozo Chiyapan (Caxtillahtolli: Estado de Chiapas, Tzeltallahtolli: Chiapa, Tzotzillahtolli: Chiapa). Ce tlahtohcayotl tlein mo ahci tech itzintlah tech Mexihco. Tochtlan Gutiérrez itecuacan Chiyapan.

Cuaxochtia canahpa ayamictlampa ica Tabasco ihuan Veracruz, canahpa huiztlampa no Pacífico Ilhuicaātl, canahpa iquizayampa no Tlacatlahtohcayotl Cuauhtemallan (San Marcos, Ahuehuetenanco, In Quiche huan Petén), ihuan canahpa icalaquitlampa no Huaxyacac.

Chiapas ce tlahtohcayotl Yin ueylixolal mo tenamiki, iuan yin ojse ueyixolal Guatemala,Oaxaca, Tabasco, Veracruz, uan no me tenamiki iuan yin Oceno Pacífico.

Chiapas kipia kiak tamaj tonalme,kampa tona, campa tel kiui, campa tonal kiui, kampa tonal kuechauaj, kampa tasejseya. No kipia miak okuilimej, uan xiujmej, uan yin ki chiua maj yi ueyixolal mo ajsi tech kualimej ueyialtepemej.

Tajtol

Tech yin ueyixolal Chiapas miake tajtoua coyotajtol, uan no onkaj masehualtatolmej uan tein mokui a chichica: chol, tojolobal, tzeltal, tzotzil,quiché,mam uan lacandón.

Iluimej

Tech yin ueyialtepej Chiapas, Tuxtla de Gutierrez, mo iluitiliaj tonanzin Guadalupe, tonalme 2-4 mestli diciembre. Tech yin iluit mo nextia miak tamaj tein ompa mo chiua. Tech yin ueyialtepec no se ueli kitas se siuapil tein tatani uan taisyecana, no ki chiua neijtotialis,tatsosonani.

Coahuillan Zaragoza

Tlahtohcayotl Coahuillan ahnozo Coahuillan Zaragoza (Caxtillahtolli: Estado de Coahuila de Zaragoza). In tlahtohcayotl ipan Mexihco ca. Saltillo itecuacan Coahuillan.

Colombia

Tlacatlahtocayotl Colombia nozo Colombia (caxtillāntlahtolcopa: Colombia ihuan quechhuatlahtolcopa: Kulumbya), ce tlacatiyan ahciqui ipan Ixachitlan Huitztlampa. Bogotá in itecuacan.

Cuaxochtia canahpa mictlampa ica Panama ihuan Caribe hueyatl, canahpa huitztlampa no Ecuador, Peru ihuan Brasil, canahpa cihuatlampa ica in Pacífico ailhuicatl, ihuan canahpa tlapcopa Venezuela.

Macehualli

Ce macehualli (caxtillahtolli: gente del pueblo, humilde) cah tlacatl canah zanyeno otlacat nozo zanyeno yolia.

Macehualtlacatl

Ce macehualtlacatl (caxtillahtolli: indígena, autóctono) cah tlacatl canah zanyeno otlacat nozo zanyeno yolia.

Romatlahtolli

Nemachiyōtīlli:Tlahtōlli

In romatlahtolli (caxtillahtolli: lengua romance ahnozo lengua romana), no motocah yancuic latintlahtolli (lengua neolatina), ce cuammaitl indoeuropantlahtolpan. Inin tlahtolli tetloc, tlen ipan tlahtollotl tzintiliztli iuhquin in macehualli latintlahtolli omocuepa. In macehualli latintlahtolli mohualnitoa ixpan tecpilli latintlahtolli, in ipanocayoh latintlahtolli ca in macehuallahtolli.

In romatlahtolli ocachi netlahtoa ca in caxtillahtolli, in tlahtoah ocachi 400,000,000 (centzon millones) tlacah.

Tamaulipas

Tlahtohcayotl Tamaulipas ahnozo Tamaulipas (Caxtillahtolli: Estado de Tamaulipas). In tlahtohcayotl ipan Mexihco ca. Altepetl Victoria itecuacan Yancuic León.

Cuaxochtia canahpa mictlampa ica Texas, canahpa huitztlampa no San Luis Potosí huan Veracruz, canahpa tonalquizayampa no Yancuic León, ihuan canahpa icalaquiyampa no Ayollohco Mexihco.

Tecpantlahtolli

Ihcuāc nahuatīlcopa cē tlahtōlli cualli huelīti motlahtoa zāzocampa, motōcā āchcāuhtlahtōlli oncān.

Cah inīn ahneneuh cē tlācatlahtōlli.

Yancuic León

Tlahtohcayotl Yancuic León ahnozo Yancuic León (Caxtillahtolli: Estado de Nuevo León). In tlahtohcayotl ipan Mexihco ca. Monterrey itecuacan Yancuic León.

Cuaxochtia canahpa mictlampa ica Texas, canahpa huitztlampa no San Luis Potosí, canahpa tonalquizayampa no Coahuillan Zaragoza, ihuan canahpa icalaquiyampa no Zacatecah ihuan Tamaulipas.

Yancuic Mexihco

Yancuic Mexihco, nozo in Tlahtohcayotl Yancuic Mexihco (inglatlahtolli: State of New Mexico ihuan caxtillantlahtolli: Estado de Nuevo México), inin tlahtohcayotl ipan Tlacetililli Tlahtohcayotl Ixachitlan.

Mictlampa tlahtocayotl Colorado (Tlalchichiltic) ihuan Yutah, huitztlampa ica Texas ihuan Mexihco (Chihuahuah ihuan Sonora), icalaquiyampa Arizona ihuan iquizayampa Texas ihuan Oklahoma. Santa Fe Analco itecuacan, ihuan in hueyaltepetl Albuquerque, occequin altepetl Las Cruces ihuan Gallup.

Yancuictlahtolli

Este pagína es para la discusión de las nuevas palabras propuestas. para discutir la ortografía, es Huiquipedia tēixnāmiquiliztli:Yekihkwilotl

Esta idea me parece excelente pero hay tambi'en que obrar con cautela al respecto. La creaci'on de neologismos puede ser un arma de doble filo si se abusa de ellos, tanto como puede serlo el aceptar en masa palabras de otras lenguas que no existan en nahuatl. Lo ideal ser'ia poder constatar que las nuevas palabras (ya sean neologismos creados a partir del vocabulario y de la idiosincrasia cultural del nahuatl o bien vocablos adaptados o no de otros idiomas) las pueda utilizar un hablante de nahuatl con naturalidad. A m'i personalmente, las palabras propuestas hasta ahora en esta p'agina, me encantan pero no estoy seguro de que sean las m'as acertadas porque mi competencia en nahuatl en punto menos que nula. No obstante, me parece una iniciativa estupenda que puede potenciar en gran medida a la lengua en s'i. Genial. :) - Piolinfax 10:53, 18 Mar 2004 (UTC)

Zacatecapan

Tlahtohcayotl Aguascalientes ahnozo Aguascalientes (Caxtillahtolli: Estado de Aguascalientes). In tlahtohcayotl ipan Mexihco ca. Aguascalientes itecuacan Aguascalientes.

Cuaxochtia canahpa mictlampa ica Zacatecapan, canahpa huitztlampa no Xalixco, canahpa tonalquizayampa no Zacatecapan, ihuan canahpa icalaquiyampa no Zacatecapan ihuan Xalixco.

Occequi tlahtolli

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.