شابک

شابک (ISBN)، مختصر بَیی عبارت شماره استاندارد بین‌المللی کتاب هسته و اتی استاندارد شماروئه که دنیا دله ونجه کتابون ره اشناسنّه. کتابونی که بازار دله تنک وانّه تونّه این شماره ره دارا بوئن. این استاندارد سال ۱۹۶۶ بریتانیا دله کتابدارون ِصنف دَس بساته بیّه.

این شناسه سال ۱۹۶۰ جه تا اواخر سال ۲۰۰۷ ده‌رقمی بی‌یه و این گدر بدینه که کتابون تعداد خله هسته، وه ره سیزّه‌رقمی هاکردنه.

شابک ره زوونونی که لاتین خط جه استفاده کانّه ISBN گانّه. ونه کامل نوم انگلیسی زوون دله International Standard Book Number هسته.

EAN-13-ISBN-13
یک شابک

منبع

اسپهبد خورشید

اسپهبد خورشید (بزائه ۷۳۴ - بمرده ۷۶۱ میلادی) که بعضی سکه‌شناسون ونه نوم ره خورشید دوم بی‌یشت بینه و بعضی معاصر مورخون ونه نوم ره «خورشید شا» بخوندستنه، گاوباریون آخرین اسپهبد بی‌یه که سال ۷۴۸ چارده‌سالگی گادِر، حکومت جه برسی‌یه.خورشید پییـِر، دازمهر، اونگادِر که وه شیش ساله بی‌یه بمرده و ونه په، پچوک فرخان که خورشید عامو بی‌یه، هشت سال ونه نیابت و قیومیت ره شه وسّه بییته. خورشید که گت‌ته بگردسته، تبرستون حکومت ره شه عامو دَس جه دَربیارده و نیشتنگا دله، تخت ِسَر هنیشته.

خورشید دوره، اتا شورشی که ونه نوم سنباد بی‌یه، ونجه پناه بییته. این آدِم ره قومس و تبرستون میون خورشید ِعامی‌پسِر بکاشته و ونه سَر ره اسپهبد برسنی‌یه بغداد، عباسی خلیفه پَلی؛ منصور دوانیقی. اَیی منصور شه وچه، مهدی عباسی، ره برسنی‌یه تا وه بتونسته تبرستون ره کلک بزوئن جه فتح هاکنه.

اسپهبد خورشید شه زن و وچه ره شه پول همراهی اتا لی (=غار) دله بی‌یشته و بورده دیلم وَری. اون گادِر هم که وه بشناسته ونه زن‌وچه ره عربون بَییتنه، خادکاشی هاکرده و بمرده.

بابل

دیگه کاروری ئون سر بابل (گجگجی بایری) ره بوینین.بابُل نیشتگاه بابل شهرستون، مازندرون اوستان دله دره. وِه دِومین شهر پِرجمعیت مازرون و اتا از مهم ترین شهرهای شِمال کشور هسّه که به ۲ منطقه تقسیم بونه. بابلِ شهرستون بیشترین جمعیت ره اوستان دله دارنه و بعد رشت بیشترین جمعیت ره شمال کشور دله دارنه. بابلِ شهرِ جمعیت، سرشماری ۱۳۹۵ دله ۲۵۰٬۲۱۷ نفِر و بابلِ شهرستونِ جمعیت ۵۳۱٬۹۳۰ نفر بیه. بابل اتا از شهرهای مهم شمال کشور در امور تجارت ، دانشگاهی ، پزشکی و کشاورزی هسّه. اینتا شهر بخاطر فراونی زیاد نارنج دار هاش، به « شهر بهار نارنج » معروف هسّه.

جهونی جنگ دوم

جهونی جنگ دوم (به انگلیسی : World At War II) به سلسله حملات و اقدامات نظامی کشورون مختلف بین سال‌ئون (۱۹۳۹ تا ۱۹۴۵) جهون دله بائوت وونه. این جنگ ابتدا اروپا و شرق آسیا دله شروع بیّه و سپس به آفریخای شومال، آسیا و حتی آمریکا هم دکشی‌یه بیّه. این جنگ هم به عنوان گت‌ترین و پرتلفات‌ترین جنگ جهون تاریخ بشناسی وونه. تاریخ متداول آغاز جهونی جنگ دوم غرب دله، تاریخ ۱ سپتامبر، ۱۹۳۹ هسته. این گادِر آلمان با حمله به لهستون جنگ ره شروع بکارده. همچنین منابع دیگر حمله جاپون به چین ره ۷ ژوئیه، ۱۹۳۷، شروع جنگ دونّه، و هم حمله جاپون به منچوری که ۱۹۳۱ شروع بَیبی‌یه. اینان به نوعی اتا از مقدمات جهونی جنگ دوم بینه.

خسرو گلسرخی

خسرو گلسرخی (بزائه ۲ بهمن ۱۳۲۲ رشت دله - بمرده ۲۹ بهمن ۱۳۵۲) مارکسیست شاعر و نویسنده‌ی ایرانی بی‎‌یه. وه ایران خلق فدایی چریکون سازمان دله کار کارده که گاتنه ونه محمدرضا پهلوی جه مسلحانه مبارزه هاکردن. وشون ترور ِتوطئه وسّه سال ۱۳۵۱ بییته بَیینه. گلسرخی و ونه رفخون، من‌جمله کرامت‌الله دانشیان، اتهامات ره نظامی دادگاه دله قبول نکاردنه و چون دونستنه که وشون دادگاه ِجریون دَره زنده تلویزون دله پخش وونه، شه اتهامات ره رد هاکردنه و شه ارمونون، انقلاب و مارکسیسم واری، جه دفاع هاکردنه. گلسرخی ۳۰ ساله سال ۱۳۵۲ اعدام بیّه ولی ونه دفاعیات هنتا هم خله معروف هسته.

دابویه

دابویه دومین اسپهبدی هسته که گاوباریون ِسلسله جه تبرستون و گیلان دله حکومِت هاکِرده و اگه این سلسله ره دِتا چـِلّه (=شاخه) جه تقسیم هاکِنیم؛ وه «دابویگون» ِچله‌ی ِاولین اسپهبد حیساب وانه.

سیمون بولیوار

سیمون بولیوار اتا گتِ انقلابی آدِم بی‌یه که ایسپانیایی‌ئون ره لاتین آمریکا دله جه دربکرده. وه بتونسه پنج تا کشور ره آزاد هکنه و وشون مردم ره ایسپانیا دولت ظلم جا راحت هکنه. وه اتا نو کشور بساته که ونه نوم گت کلمبیا بی‌یه و ونه نوم ره کریستوفر کلمب جه بَییت‌بی‌یه.

شهباز

شَهباز یا شاباز ات‌تی اِشکاری پرندوئه که البرز و زاگرس و قفقاز کوهون دله دره. این پرنده نسل خله نادره و دَره منقرض وونه. این پرنده جثه شاهین جه پچوک‌ته و باز جه گت‌ته هسته.

عبدالله اوجالان

عبدالله اوجالان (بزائه ۱۹۴۸ میلادی، شانلی‌اورفه ترکیه‌ی کوردستون) که میون پیروونش به اسم سَروک آپو (Serok Apo) هم مشهور هسته، رهبر و ساجندۀ پ‌ک‌ک، که اتا گروه چپ‌گرا (مارکسیست لنینیست) و مسلح ترکیه دلوئه. این حزب در برابر سرکوب ترکیه‎ی کوردون توسط ترکیه‌ی دولت تاسیس بیی‌یه.

وه این حزب ره پاییز ۱۹۷۸ روستای فیسِ، لیجه شهرستون دله، تاسیس هاکرده. این سازمان به موبارزه تفنگی با ترکیه‌ی دولت دَس‌زنده. ترکیه مدعی هسته سی‌هزار نفر جریون درگیری نیروئون این حزب با ترکیه‌ی ارتش بکوشته بینه.

مازرون

مازرون یا مازندرون اتا استان ٚنوم هسته که ایران ٚشمال دله دره و مازرون دریو ٚجنوبی سواحل هدار قرار بهیته. مازرون ٚاستان ِٚسامون گلستون ، سمنون، تهرون و البرز، قزوین و گیلون جه محدود وانه. مازرون پرجمعیت‌ترین مناطق از لحاظ جمعیت انبسی و غنی‌ترین‌شون از لحاظ طبیعی منابع هسته. ونه چارتا گتِ ٚ شهرستون شرقی منطقه دله درنه و ساری، قائمشهر (شاهی)، بابل و آمل هستنه؛ ونه غرب ِٚوَر ٚمهم‌ترین شهرون جه هم تنکابن (شهسوار) و چالوس-نوشهر و رامسر ره بتومبی نوم بَوِریم.

مازرون شه خجیر طبیعت وسّه بشناسی هسته. مازرون دله همه تی منظره پـِدا وانه؛ دریویِ ٚ ساحل، جنگل و جلگه جه بَی تا ییلاقی مناطق و کوهستونی که دماوند کوه جه ختم وانه. مازرون ٚ ِاقتصاد هم ونه همین طبیعت ره وابسته‌ هسته. کشاورزی و دامداری مازرون ٚ ِاصلی مشاغل ره شکل هدائه و فی‌المثل ونه خاویار دنیا ٚ دله بی‌نظیر هسته. ونه توریسم هم سالِنه میلیون‌ها نفر ره شه وَری کَشِنه.

مازرونی زبون

تبری، مازرونی یا مازندرونی که وه ره گِلِکی (gılıki) هم گنّه، اتّا ايرانی زوون هسته كه ایران ِمازرون، سمنون، گلستون، البرز و تهرون ِاستانون ˇدله ونجه گپ زنّه.

مازرونی اتا هندی-ایرانی زوون هسته که ایرانیج زوونون دَسته ˇدله دَره و این زوونونˇ شمال‌غربی رَجهˇ دله جا گیرنه. شمال‌غربی ایرانیج ˇمهم‌ترین زوونون کوردی، گیلکی، تالشی، بلوچی، زازاکی و... هستنه که زوون‌شناسون معتقد هستنه که اینان زوون‌ها مازرونی جه خله نزدیکنه.

بعضی زوون‌شناسون شمال‌غربی ایرانیج ره چنتا پچیک‌ته گروه جا تقسیم کانّه و مثلاً کوردی گروهˇ دله کورمانجی، سورانی و... ره قِرار دِنّه و کاسپینی زوونون ِگروه ˇدله گیلکی، مازرونی، تالشی، سمنانی و تاتی ره جا دِنّه.

تبری زوون اتی قدیمیˇ زوون حیساب وانه که قمری تقویم ˇاولین قرون گادِر تاریخ‌شناسون وه ره بشناسینه و ثبت هاکردنه. این زوون شه وسّه ات‌خله ادبیات داشته و اتی رسمی زوون بی‌یه که ونه ویشته کتابون تراپرا بیه. قدیمی‌ترین بنویشته‌ونی که این زوون جه باقی دَره، قرن چاروم به بعدˇ شِنه.

شواهد نشون دنه که مازرونیˇ زوون قرن ۷ جه به بعد به اتا رسمیˇ زوون تبدیل بوی‌یه و فارسی زوونه جا ره بئی‌ته، قرآنونˇ تافسیر و عربی ˇدینی کتابونˇ ترجمه نشون دنه که بجای اینکه ایرونˇ رسمی زوون جه که فارسی بی‌یه ترجمه بواشه به مازرونی ترجمه بوی‌یه که وه نشون دنه فارسی ˇزوون مازرون و گیلونˇ دله اعتبار نداشته.

همچنین بعد از اینکه مازرونی طبرستان ˇدله قت بئی‌ته افر عرفانی و آسنی ˇکتابون مازرون زوون جه بنویشته بوی‌یه

بسلاب جاودون نومه که اتا صوفی ˇکتاب و درباره ی فقه تصوف حروفی مازرونی زوون جه توسط فضل الله نعیمی بنویشته بوی‌یه یا نوم نومه ˇکتاب که مجموعه آسنیونی هسته که نعیمی شه خُوئون ˇدله بدی‌یه

یا محبت نومه که درباره ی عشق و عرفان هسته

محرمنومه ˇ کتاب هم دره که توسط سید اسحق استرآبادی بنویشته بئیه.

افر تاریخی بنویشته‌ئون که مازرونیˇ زوون جه بنویشته بئیه: ۱.تفسیر قران سورتچی(قرن۷) ۲.مقامات الحریری(قرن۷) ۳.تاریخ تبرستان(قرن۷) ۴.جاودان نامه(قرن۸) ۵.نوم نامه(قرن۸) ۶.محبت نامه(قرن۸) ۷.الکفایه(قرن۹) ۸.الابانه(قرن۹) ۹.تفسیر کتاب الله(قرن۹) ۱۰.تفسیر مغنیسا(قرن۹) ۱۱.دوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۲.سوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۳.قصیده طنطرانیه(قرن۹) ۱۴.اشعار امیر پازواری(قرن۹) ۱۵.محرم نامه(قرن۹) همچنین افر امی گت گتون نظم و نثر دله : ۱.مرزبان باوندی(قرن۳) ۲.علی پیروزه(قرن۴) ۳.مسته مرد(قرن۴) ۴.کاووس وشمگیر(قرن۵) ۵.قاضی هجیم(قرن۶) ۶.باربد جریر طبری(قرن۶) ۷.گردبازو یزدگرد باوندی(قرن۶) ۸.اسپهبد خورشید ممطیری(قرن۶) ۹.ابراهیم معینی(قرن۶) ۱۰.ابولعمرو(قرن۶) ۱۱.قطب رویانی(قرن۷) ۱۲.امیر علی(قرن۷) ۱۳.کیا افراسیاب چلاوی(قرن۸) ۱۴.کیا داوود چلاوی(قرن۸) ۱۵.حسن کیا چلاوی(قرن۸) ۱۶.ملا فضل الله حروفی استرآبادی(قرن۸) ۱۷.سید عبدالعظیم مرعشی(قرن۹) ۱۸.شیخ العجم امیر پازواری(قرن۹) ۱۹.ابولفضل ابن شهردویر دیلمی(قرن۹) ۲۰.محمد تنجلی (نگارنده تفسیر مغنیسا قرن۹) ۲۱.سید اسحق

میانمار

شِمه منظور شاید اینتا بی‌بائه: برمه (گجگجی بیری).

|میانمار یا برمه یا بیرمانی اتا کشور هسه که آسیایِ شرقی‎جنوب وَر دره. اینتا کشور همساینون نوم بنگلادش، هند، چین، تایلند و لائوس هسته. اینتا کشور آندامان دریا کرانه دره.

برمه‌یِ کشورِ گتی ۶۷۶۵۵۲ کیلومتر موربع هسه و ونه جمعیت ۵/۴۶ میلیون نفر هسه. برمه نیشتِگا نوم رانگون هسه. میانمارِ مردم برمه‌یی‌زوون ره گپ زننه و ویشتر بودایی دین ره په‌روو هسنه. ۶۸ درصد میانماریون برمه‌ای‌تبار، ۹ درصد شان، ۷ درصد کارن و بقیه دیگه اقوام جه هستنه. ۸۹ درصد بودایی، ۴ درصد مسیحی، ۴ درصد مسلمان و ۱ درصد هندو هستنه. حدود هشتاد درصد مردمون هم بخوندستن و بنویشتن ِسواد ره دارنه.

میانمار، قدیم بریتانیا کولونی بی‌یه و سال ۱۹۴۸ استقلال پیدا هاکرده. اون گادِر تاسا خله جنگون و درگیریون کشور دله پیش بمو. برمه میون سال‌های ۱۹۶۲ تا ۲۰۱۱ اتا کودتایی حکومِت دَس دَیّه اما سال ۲۰۱۲ این نظامی رژیم رسماً توم بیّه و اتا نیمه‌نظامی جایگزین بیّه که ات رشته دموکراتیک اصلاحات پیش بیارده و سال ۲۰۱۵ انتخابات بی‌یشتنه و نظامیون حکومِت جه کم-کم کناره بَییتنه.

میشل دو مونتنی

میشل دو مونتین (فرانسوی جه: Michel de Montaigne)‏ (بزائه ۲۸ فوریه ۱۵۳۳ - بمرده ۱۳ سپتامبر ۱۵۹۲) اتا تأثیرگذار نویسنده رنسانس دوره دله بی‌یه.

وه فیلسوف و اخلاقی حکیم بی‌یه و اتا اشرفی خاندون دله کنارهِکِت بی‌یه.

نادرشا

نادرقلی که وه ره تهماسب‌قلی خان و نادر شا هم گانّه افشاریون سلسله‌ی مؤسس خراسون دله بی‌یه که ۱۱۱۴ خورشیدی تا ۱۱۲۶ ایران سَره شا بی‌یه. وه ره ایران ِگت شائون جه دونّه که پس از اسلام دَیی‌یه. ونه کارون جه بنشنه افغانون سرکوب و عوثمانی و روسیه ره بریم هاکردِن جه و هند و ترکستون ِفتح و خارخار ِجنگون ره نوم بَوردِن. وه ره اروپا دله «شرق آخرین جهونگشا» و «ایرانِ ناپلئون» هم گاتنه.

نشریه

نشریه به اثری بائوته وانه که به طور دوره‌ای نسخهٔ جدیدی از وه منتشر بواشه. مثال ساده نشریات، روزنومه‌ئون و مجله‌ئون هستنه. روزنومه‌ئون معمولاً روزانه منتشر وانّه و مجله‌ئون معمولاً هفتگی یا ماهیونه منتشر وانه. شماره استاندارد بین‌المللی پیایندها (شاپا یا ISSN) نشریات وسّه همون نقشی ره ایفا کانده که شابک کتابون وسّه کانده.

نکا

نکا مازرون اوستان ِاتا شهر هسته که شه نکا شهرستون نرکزی شهر قرار گیرنه و مازرون ِشرق دَره. اولین اسنادی که این شهر نوم ره بیاردنه، شیشصد سال پیش شنه که ونه نوم ره «نکاه» بنویشتنه. البته شهرون دیگه‌یی طول تاریخ این منطقه دله دَیینه که رِقِد بوردنه و اسا دَنینه.

نکا اسا شمال ِصنعتی‌ترین شهرون جه هسته و شهید سلیمی نیروگاه برقی که تولید کانده جه گتترین نیروگاهون ایران دله قرار گیرنه. نکاچوب هم این شهر ِاتی کارخنه هسته که کاغذ و چویی محصولات ره تولید کانده و صادرات دارنه.

چه گوارا

ارنستو گوارا (اسپانیولی جه: Ernesto Guevara) (بزائه ۱۴ ژوئن ۱۹۲۸، روساریو، سانتا فه - بمرده ۹ اکتبر ۱۹۶۷) که ویشتر به‌ایسم چه‌گوارا یا ال‌چه بشناسی‌یه وانه، دوکتر، چریک، سیاست‌مدار و انقلابی مارکسیست، آرژانتین دله بزائه بیّه.

گوارا اتا از اعضای جنبش ۲۶ژوئیه ِفیدل کاسترو بی‌یه. این جنبش سال۱۹۵۹ قدرت ره کوبا دله هاییته. چه‌گوارا چندین پست مهم کوبای ِترنه دولت دله از جمله سفیر، رییس مرکزی بانک و وزیر صنایع ره بَییت‌بی‌یه و پس از اون با امید راه‌دمبدائن انقلاب کشورون دیگه‌ی ِسر، کوبا ره ول هاکرده. وه اول سال ۱۹۶۶ بورده کنگو دموکراتیک جمهوری دله و أی بعدأ بولیوی دله سفر هاکرده. اوایل اکتبر ۱۹۶۷ چه‌گوارا بولیوی دله اتا عملیات سر که سازمان سیا طرح‌ریزی هاکردبی‌یه سَره، دستگیر بیّه. بعضیون گانّه که سیا ترجیح دائه گوارا ره بازجویی وسّه زنده بَیره، اما هرتی‌که بی‌یه وه ره بولیوی ارتش وایه‌گرانده مدرسه پَلی، روستای لا ایگه، ره سانتا کروز دلاسیه‌را دله، دستور بارریه نتوس جه که اتا نظامی دیکتاتور بی‌یه، بکاشتنه.

پس از چه‌گوارا بمردن، وه اتا تئوریسین، چریکی جنگون متخصص، و جنگ‌آور بدل بیّه به اتا قهرمون ِانقلابی جونبش‌ئون ِسوسیالیستی ِتموم ِجهون.

چچن

چچن (به روسی: Чеченская Республика)، (به چچنی:Noxçiyn Respublika Noxçiyçö) اتا جوموری‌ئون خودمختار روسیه جه هسته. جمعیت این جوموری سرشماری سال ۲۰۰۲ دله ۱٬۱۰۳٬۶۸۶ نفر بی‌یه و پایتخت(=نیشتنگاء) وه شهر گروزنی هسته.

یونان

|یونان شابلون:یونانی جه (Hellas) اتا کشور اروپای ِجنوب‌شرقی و بالکان جزیره‌مونای ِجنوب هسته. این کشور آلبانی، مقدونیه، بلغارستون و ترکیه جه سامون دانّه. این کشور اژه دریا و یونان دریا میون دَره.یونان جایی دره که سه‌تا قاره‌ی آسیا، اروپا و آفریقا هِدی جه وصل وانّه و همینتی هسته که این منطقه باستانی یونان، بیزانس و عثمانی ِتمدن‌ها دله دَیی‌یه. این کشور ره غربی کشورون ِدموکراسی، فلسفه، المپیک، سیاسی علوم، نمایشنومه‌نویسی (کمدی و تراژدی) ِاولیه مکان دونّه.

اسا یونان اتا توسعه‌یافته کشور و ۱۹۸۱ میلادی جه اروپای اتحادیه‌ی ِاعضا دله دره. این کشور ۱۹۵۱ میلادی جه ناتو دله هم دَره و یورو جه هم استفاده کانده.

این کشور ِنیشتنکا نوم آتن هسته و ونه معروف ِشهرون جه سالونیک، پاتراس و هراکلیون هستنه.

بقیه زوون‌ئون

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.