زوون

شابلون:تمیزکاری ziwan hesse etta sistem, Kar vandenen temas bayten re, Darne etta deste del sar xas nemayan u etta deste ghevanin (ye Grammar) ke vand dene iv deste nemayan re. Tuenen jem baven u maeni haden.

Ziwanan re hedaeshtenan

Mallati ka vand vune ziwan wese re aql re dele.

Adem re Ziwanan

Ziwan re deste hekarden

Jihan re kayer ziwanan

Besate Ziwanan

Isperanto ja girne iv deste re, Zamenhof deres hekarde ve re.

Ziwan Ishnaxten

Na adem ziwanan

Gat banvishti: Hun re ziwan

Kitab Ishnaxten

  • Crystal, David (۱۹۹۷). The Cambridge Encyclopedia of Language. Cambridge, Cambridge University Press.
  • Crystal, David (۲۰۰۱). The Cambridge Encyclopedia of the English Language. Cambridge, Cambridge University Press.
  • Gode, Alexander (۱۹۵۱). Interlingua-English Dictionary. New York, Frederick Ungar Publishing Company.
  • Katzner, K. (۱۹۹۹). The Languages of the World. New York, Routledge.
  • McArthur, T. (۱۹۹۶). The Concise Companion to the English Language. Oxford, Oxford University Press.
  • Kandel ER, Schwartz JH, Jessell TM. Principles of Neural Science, fourth edition, ۱۱۷۳ pages. McGraw-Hill, New York (۲۰۰۰). ISBN ۰-۸۳۸۵-۷۷۰۱-۶

Daya linkan

ایتالیا

|ایتالیا اتا کشور اروپای ِجنوب هسه. اسا ایتالیا اتا توسعه یافته کشور هسته و جزو هشت‌تا صنعتی کشور محسوب وانه و جی هشت دله دره. ایتالیای ِجمعیت ۶۰ میلیون و شیشصد هزار نفر هسته که ۹۱.۶ درصد مسیحیت ِپه‌روونه و رسمی زوون این کشور دله ایتالیایی هسته.

این کشور ایتالیا جزیره‌مونا و دِتا جزیره (سیسیل و ساردنی) جه تشکیل وانه. این کشور اتا بریمی سامون (exclave) هم دانّه که سوییس دله دره و ونه نوم کامپیونه دیتالیا هسته. واتیکان و سان مارینو دِتا پچوک ِکشور هستنه که ایتالیای ِخاک دله دَرنه. واتیکان دنیای ِپچوک‌ترین کشور و سن‌مارینو دِنیای ِپچوکترین جمهوری هستنه.

ایسپانیا

|ایسپانیا یا اسپانیا اتا کشور هسه که اروپا قاره شنه و ایبری جزیره‌مونا دله دره. اسپانیا اروپایی کشورونی جه هسه که اتا قاره دیگه پَلی درنه و آفریقا جه همسایه هسته، حتی ونه اتا ایالت (قناری جزیره) افریقا دله حیساب انه.

تمدن‌های ایبری، باسکی و سلتی اولین کسایی بینه که ایبری ِمنطقه دله هنیشتنه. حدود ۲۰۰ سال پیش از میلاد روم امپراتوری وشون منطقه ره بَییته و اوایل قرون وسطی ژرمنون ایبری ره بییتنه. وشون په هم مورها ایبری ره حمله هاکردنه. مسیحیون تدریجاً ایبری دله حاکم بَینه و همون گادِر که کریستوف کلمب بتونسته آمریکا قاره ره کشف هاکنه، مورها سقوط هاکردنه. دریانوردی جه ایسپانیا اتا گتِ امپراتوری بساته که لاتین امریکا دله مهاجرونی زیادی داشته و اونجه کشورون زیادی ره استعمار کارده. این امپراتوری ره ناپلئون فتح هاکرده ولی ونه شکست بخاردن په، ایسپانیایِ مردمون شورش هاکردنه و اقلیتون اصلی دولت ره هاپتنه و شه وسّه سیواخائی هاکردنه.

پیش از جهونی جنگ دوم اتا فاشیستی حکومت کار سر بموئه که اقلیتون ره سرکوب کارده ولی جهونی جنگ تموم بیّن په هم وه باقی بموندسته چون غربیون ترسینه اگه وه ره دَرهاکنن، کمونیسم ایبری ِمنطقه دله رشد هاکنه. همینسه هَنتا ایسپانیا دله حکومت مشروطه سلطنت هسته و کشور اتا نمایشی شاه دانّه.

ایسپانیا مردم خله زبونون ره گنش کنّه، ونه مردم ویشتر ایسپانیولی زبون، که اینتا کشورِ رسمی زبون هسه، ره بلدنه. ولی ونه چندتا ایالتون دله زبونون دیگه هم گنش بونه. کاتالونیا و والنسیا ایالت دله کاتالونی، باسک ایلت دله باسکی و گالیسیا ایالت دله گالیسیایی زبون گنش بونه. این کشورِ گت‌ترین مذهب هم کاتولیک مسیحیت هسته ولی بی‌دین هم خله درنه.

ایسپانیا اتا توسعه‌یافته کشور و دِنیایِ نوزدهمین گتِ اقتصاد (از لحاظ ناخالص تولیدات) هسته. این کشور اسا متحد ملل سازمان، ناتو و اروپای اتحادیه دله عضو هسته.

اینگلیسی زبون

اینگیلیسی یا انگلیسی (به اینگیلیسی: English) اتا گت زبون دنیا هسه. اینتا زبون هم اتا خله گنش‌کر دارنه هم جهان رسمی زبون هسه. اینگیلیسی زبون اتا شاخه ژرمنی زبون جا هسه. اینتا زبون اینگلیس ، کانادا ، موتحده ایالات اوسترالیا نو زلاند رسمی زبون هسه تازه اتا خله دیگه کشورون و سازمان ئون دنیا دله درنه که اینتا زبون وشون رسمی زبون هسه. اینتا وسر اینگیلیسی دنیا دله گت زبون بیه که اینگلیسی زبون ئون اینتا دوره دله هم دانش و هم سیاست دله دنیا دله گت هسنه. ونه گنش کرون جمعیت دنیا دله ۸۰۰ میلیون نفر هسنه.

برزیل

|برزیل فدراتیو جمهوری گت‌ترین و پرجمعیت‌ترین کشوری هسته که جنوبی آمریکا دله قرار دانّه. ونه نیشتنگا برازیلیا هسته و ونه رسمی زوون پرتغالی‌ئه و پرتغالی‌زوون کشورون کمیته دله عضو هسته.

برزیل اطلس اوقیانوس پَلی دَره و جنوبی آمریکایِ شرقی‌ترین کشور هسته. وه کشورهای اروگوئه، آرژانتین، پاراگوئه، بولیوی، پرو، کلمبیا، ونزوئلا، گویان و سورینام جه هم‌سامون هسته. فقط اکوادور و شیلی هستنه که این قاره دله برزیل جه سامون ندارنه.

بریتانیا

گت ِبریتانیا و شمالی ایرلند ِمتحده پادشائی که اختصاراً وه ره بریتانیا گانّه، اتا کشور اروپای ِغربی قِسمِت دله هسه. وه چار تا منطقه جا تشکیل بیّه: انگلیس، شمالی ایرلند، اسکاتلند و ولز. وه اروپای اتحادیه، متحد ملل سازمان، مشترک‌المنافع کشورون، ناتو و جی ۸ دله عضو هسه. وه دنیای شیشمین گت ِایقتصاد هسه.

حدود شصت میلیون نفر بریتانیا دله دَرنه که ویشته انگلیسی صحبت کننه. پنج تا بومی زوون دیگه غیر انگلیسی جه دره. وشون ولزی، گالیک، اسکاتس، ایرلندی و کورنی هسنه.

بین قرون ۱۷ تا ۲۰ ِاواسط بریتانیا اتا مهم قدرت دنیای دله بی‌یه. وه اتا استعمارکَر ِِامپراتوری بی‌یه که ات خله نواحی آفریقا، آسیا، شمالی آمریکا و اقیانوسیه دله ره شه میس دله داشته. اسا این امپراتوری دنی‌یه ولی بریتانیای قدیمی مستعمرات اتا اتحادیه دله دَرنه.

بریتانیای گت شهرون لندن، ادینبورگ، کاردیف، بلفاست، منچستر، لیورپول، بیرمنگام، یورک و گلاسگو هسنه.

تنکابن

تنکابن یا شهسوار مازرون اوستان ره اتا شهر هسته.

تنکابن اتا شهر هسته که مازرون دله دره و دشت کته. تنکابن ِمردم گیلکی و مازرونی زوون جه گپ زنّه.

تنکابن شهرستان

تنکابن شهرستان مازرون اوستان ره اتا شهرستان هسته .

تنکابن اتا شهر هسته که مازرون دله دره و دشت کته. تنکابن مردم اکثریت مازرونی زوون جه گپ زنّه و ات‌که گیلکی هم دارنه. خبر گزاری فارس.

رسمی زوون

رسمی زوون اتا زوون ره گانّه که قانوناً کشور دله یا اتا منطقه که بتونده شه سه قانون بی‌یله دله، به عنوان مردِم ِزوون انتخاب بوو.

معمولاً رسمی زوون، زوونی هسته که ویشتر ِاون منطقه‌ی مردم ونجه گپ زنّه (ملی زوون). اما بعضی جائون که جامعه چن‌زوونه هسته، ممکنه که رسمی‌زوون و ملی‌زوون اتا نَوون.

روسیه

|روسیه (روسی جه: Россия، واج‌نویسی: راسیا) که ونه رسمی نوم روسیه فدراسیون (Российская Федерация، واج‌نویسی: راسیسکایا فدراتسیا) هسته، جهون گت‌ترین کشور هسته که اوراسیا شمال قرار دانّه. این کشور شمالی آسیا و شرقی اروپا دلوئه.

عربی

عربی أتا زوون نوم هسه که آسیا قرب دله و آفریخا شه‌مال دله وه ره گپ زنه‌نه.اینتا زوون گنش کرون ۶۵ میلیون نفر توم ویشتر هسه.عربی زوون أتا سامی زوون هسه که خله زوونون ره دﻩنیا دله تأثیر به‌شته.اینتا زوون خله واژه‌ئون مازرونی و فارسی و دیگه ایرانیج زوونون دله درنه.مازرونی زوون أتی ادبیات عربی کیتابونی هسه‌نه که اینتا زوون جا دگاردندی بینه.قورآن که ایسلام موقددس کیتاب هسه اینتا زوون جا بنویشت بیه.عربی زوون ادبیات و وﻩنه چه‌کوت خله شه‌کوفا هسه.اینتا زوون ده تا کشور ویشتر زوون هسه.

فارسی

فارسی اتا هندواروپایی زوون هسته که جنوب‌غربی ایرانیج ِچلّه دله دره. فارسی ایران، افغانستون و تاجیکستون دله رسمی‌زوون هسته.

فارسی ره پارسی هم گانّه. فارسی زوون ره افغانستون دله رسماً دری و تاجیکستون دله تاجیکی گانّه.ایران دلله فارسی ۴۰ میلیون نفر ماری‌زوون هسته (۵۸٪ تا ۷۹٪). فارسی زوون ۲۰ میلیون نفر ماری‌زوون افغانستون دله، ۵ میلیون نفرِ ِتاجیکستون دله هسته، ازبکستون دله هم حدود ۷ میلیون نفر فارسی جه گپ زنّه. فارسی گنشکرون هند و پاکستون دله هم درنه. اسا فارسی گنشکرون حداکثر ۱۱۰ میلیون نفر هستنه.پاکستون ِملّی سرود ِکلمات به جز اتا اضافی حرف، همه فارسی ِمشترک کلمات اردویی جه هستنه.

مازرون

مازرون یا مازندرون اتا استان ٚنوم هسته که ایران ٚشمال دله دره و مازرون دریو ٚجنوبی سواحل هدار قرار بهیته. مازرون ٚاستان ِٚسامون گلستون ، سمنون، تهرون و البرز، قزوین و گیلون جه محدود وانه. مازرون پرجمعیت‌ترین مناطق از لحاظ جمعیت انبسی و غنی‌ترین‌شون از لحاظ طبیعی منابع هسته. ونه چارتا گتِ ٚ شهرستون شرقی منطقه دله درنه و ساری، قائمشهر (شاهی)، بابل و آمل هستنه؛ ونه غرب ِٚوَر ٚمهم‌ترین شهرون جه هم تنکابن (شهسوار) و چالوس-نوشهر و رامسر ره بتومبی نوم بَوِریم.

مازرون شه خجیر طبیعت وسّه بشناسی هسته. مازرون دله همه تی منظره پـِدا وانه؛ دریویِ ٚ ساحل، جنگل و جلگه جه بَی تا ییلاقی مناطق و کوهستونی که دماوند کوه جه ختم وانه. مازرون ٚ ِاقتصاد هم ونه همین طبیعت ره وابسته‌ هسته. کشاورزی و دامداری مازرون ٚ ِاصلی مشاغل ره شکل هدائه و فی‌المثل ونه خاویار دنیا ٚ دله بی‌نظیر هسته. ونه توریسم هم سالِنه میلیون‌ها نفر ره شه وَری کَشِنه.

مازرونی زبون

تبری، مازرونی یا مازندرونی که وه ره گِلِکی (gılıki) هم گنّه، اتّا ايرانی زوون هسته كه ایران ِمازرون، سمنون، گلستون، البرز و تهرون ِاستانون ˇدله ونجه گپ زنّه.

مازرونی اتا هندی-ایرانی زوون هسته که ایرانیج زوونون دَسته ˇدله دَره و این زوونونˇ شمال‌غربی رَجهˇ دله جا گیرنه. شمال‌غربی ایرانیج ˇمهم‌ترین زوونون کوردی، گیلکی، تالشی، بلوچی، زازاکی و... هستنه که زوون‌شناسون معتقد هستنه که اینان زوون‌ها مازرونی جه خله نزدیکنه.

بعضی زوون‌شناسون شمال‌غربی ایرانیج ره چنتا پچیک‌ته گروه جا تقسیم کانّه و مثلاً کوردی گروهˇ دله کورمانجی، سورانی و... ره قِرار دِنّه و کاسپینی زوونون ِگروه ˇدله گیلکی، مازرونی، تالشی، سمنانی و تاتی ره جا دِنّه.

تبری زوون اتی قدیمیˇ زوون حیساب وانه که قمری تقویم ˇاولین قرون گادِر تاریخ‌شناسون وه ره بشناسینه و ثبت هاکردنه. این زوون شه وسّه ات‌خله ادبیات داشته و اتی رسمی زوون بی‌یه که ونه ویشته کتابون تراپرا بیه. قدیمی‌ترین بنویشته‌ونی که این زوون جه باقی دَره، قرن چاروم به بعدˇ شِنه.

شواهد نشون دنه که مازرونیˇ زوون قرن ۷ جه به بعد به اتا رسمیˇ زوون تبدیل بوی‌یه و فارسی زوونه جا ره بئی‌ته، قرآنونˇ تافسیر و عربی ˇدینی کتابونˇ ترجمه نشون دنه که بجای اینکه ایرونˇ رسمی زوون جه که فارسی بی‌یه ترجمه بواشه به مازرونی ترجمه بوی‌یه که وه نشون دنه فارسی ˇزوون مازرون و گیلونˇ دله اعتبار نداشته.

همچنین بعد از اینکه مازرونی طبرستان ˇدله قت بئی‌ته افر عرفانی و آسنی ˇکتابون مازرون زوون جه بنویشته بوی‌یه

بسلاب جاودون نومه که اتا صوفی ˇکتاب و درباره ی فقه تصوف حروفی مازرونی زوون جه توسط فضل الله نعیمی بنویشته بوی‌یه یا نوم نومه ˇکتاب که مجموعه آسنیونی هسته که نعیمی شه خُوئون ˇدله بدی‌یه

یا محبت نومه که درباره ی عشق و عرفان هسته

محرمنومه ˇ کتاب هم دره که توسط سید اسحق استرآبادی بنویشته بئیه.

افر تاریخی بنویشته‌ئون که مازرونیˇ زوون جه بنویشته بئیه: ۱.تفسیر قران سورتچی(قرن۷) ۲.مقامات الحریری(قرن۷) ۳.تاریخ تبرستان(قرن۷) ۴.جاودان نامه(قرن۸) ۵.نوم نامه(قرن۸) ۶.محبت نامه(قرن۸) ۷.الکفایه(قرن۹) ۸.الابانه(قرن۹) ۹.تفسیر کتاب الله(قرن۹) ۱۰.تفسیر مغنیسا(قرن۹) ۱۱.دوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۲.سوم مشیخ زیدی(قرن۹) ۱۳.قصیده طنطرانیه(قرن۹) ۱۴.اشعار امیر پازواری(قرن۹) ۱۵.محرم نامه(قرن۹) همچنین افر امی گت گتون نظم و نثر دله : ۱.مرزبان باوندی(قرن۳) ۲.علی پیروزه(قرن۴) ۳.مسته مرد(قرن۴) ۴.کاووس وشمگیر(قرن۵) ۵.قاضی هجیم(قرن۶) ۶.باربد جریر طبری(قرن۶) ۷.گردبازو یزدگرد باوندی(قرن۶) ۸.اسپهبد خورشید ممطیری(قرن۶) ۹.ابراهیم معینی(قرن۶) ۱۰.ابولعمرو(قرن۶) ۱۱.قطب رویانی(قرن۷) ۱۲.امیر علی(قرن۷) ۱۳.کیا افراسیاب چلاوی(قرن۸) ۱۴.کیا داوود چلاوی(قرن۸) ۱۵.حسن کیا چلاوی(قرن۸) ۱۶.ملا فضل الله حروفی استرآبادی(قرن۸) ۱۷.سید عبدالعظیم مرعشی(قرن۹) ۱۸.شیخ العجم امیر پازواری(قرن۹) ۱۹.ابولفضل ابن شهردویر دیلمی(قرن۹) ۲۰.محمد تنجلی (نگارنده تفسیر مغنیسا قرن۹) ۲۱.سید اسحق

مجارستون

|مجارستون اتا کشور مرکزی اروپای دله هسه. ونه پایتخت بوداپست شهر هسه. وه اتاکمه شه غربی همسایه توم، اتریش گت‌تر هسه و حدود ۱۰ میلیون نفر جمعیت دارنه. دیگه کشورونی که ونه جا هم سامون هسنه اسلواکی، اوکراین، رومانی، صربستون، کرواسی و اسلوونی هسنه. مجارستون رسمی زوون مجاری زوون هسه. وه ۲۰۰۴ میلادی جا اروپای اتحادیه دله عضو هسه. مجاری زوون دله این کشور Magyarország (مجارستون) یا Magyar Köztársaság (مجارستون جمهوری) بخونس بونه.

نوشهر

{ نوم : نوشهر

| اوستان : مازرون

| جمعیت : حدود 123 هزار نفر

| مذهب : شیعه

| زوون : اکثرأ مازرونی ( طبری ) و فارسی}}

نوشهرِ شهر، نوشهرِ شهرستانِ مرکز هسسه که مازرونِ استانِ دله قرار دارنه. اینتا شهرِ جمعیت طبق سرشماری سال 1385، برابر با 40,578 نفر بیه.

هند

|هند یا هندوستان (هندی جه: भारत गणराज्य؛ تلفظ: بْهَارَتْ گَنَرَاجْیَه) اتا کشور هسته که آسیای جنوب دره و ونه نیشتنگا نوم نو دهلی هسته. هند شمال غربی جه پاکستون، شمال جه چین، بوتان، نپال و تبت و شمال شرقی جه میانمار و بنگلادش ره وَر خانّه. هند ِغربی وَر هم عرب دریا، شرقی وَر بنگال دریامونا، و جنوب هند اوقیانوس دَرنه.

هند ِگَتی ۳٬۴۰۲٬۸۷۳ کیلومتر مربع هسته. هند ِبنه ویشته پست و هموار هسته و هیمالیا که شمال کشور قرار دانه باعث وانه که رطوبت و میاه آسیای ِشمال ره نفوذ نکانه و نتیجتاً هند کشوری هسته که وارش و رطوبت خله دانّه و همینسه حاصلخیزه.

هند ِجمعیت ۱٬۲۱۰٬۱۹۳٬۴۲۲ نفر هسته که دومین پر جمعیت ِکشور دنیا دلوئه. بمبئی (= مومبائی) ِبندر نزدیک ۱۴ میلیون نفر، هند ِپرجمعیت‌ترین شهر هسته. هند بیش از سی و پنج شهر دانه که وشون جمعیت بالای یک میلیون نفر بائه: بمبئی (مومبائی)، دهلی، کلکته، مدرس، بنگلور، حیدرآباد، آگرا، میسور، جی‌پور، گوا، پونا، بوپال، تریواندروم، سورات، کانپور و احمدآباد.

هند تاریخ و فرهنگ خله مهم هستنه و ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد جه رِسِنّه. هند دله نژادون، زوون‌ها، آیین‌ها، و فرهنگون جورواجوری پیدا وانه. هند دله صدها زوون و هزارون گِنِش و لهجه وجود دانّه. علاوه بر هندی و انگلیسی که اساسی قانون دله رسمی زوون هستنه، ۲۲ زوون دیگه هرکامین اتا یا چنتا ایالت دله رسمی زوون حیساب وانّه. قبل این که هند ره بریتانیاییون بَییرن، فارسی این کشور ِرسمی زوون بی‌یه.

پرتغالی

پرتغالی اتا رومی زوون هسته که گالیسیایی-پرتغالی جه بوجود بِموئه و قرون وسطی گادِرگالیسیا پادشائی دله وه ره گِنِش کاردنه. پرتغالی اروپا اتحادیه، آمریکایی کشورون سازمان، آفریقا اتحادیه و پرتغالی‌زوون کشورون کمیته دله رسمی زوون هسته. این زوون ۲۴۰ میلیون گنش‌کَر جه دِنیای ِشیشمین زوون هسته.

پرتغالی ره آنگولا، برزیل، کیپ ورد، شرقی تیمور، گینه بیسائو، ماکائو، موزامبیک، پرتغال، سائوتومه و پرنسیپ دله رسمی زوون دونّه.

پرتغالی، خله ایسپانیولی جه نزدیکه، اتی که این دِتا زوون ِمردِم تونّه راحت هِدی جه گپ بَزنِن. این زوون یونانی، لاتین و عربی جه هم خله تأثیر بَدی‌یه.

چالوس

چالوس اتا شهر هسته که مازرون دله دره و دشت کته. چالوس ِمردم اکثریت مازرونی زوون جه گپ زنّه و ات‌که گیلکی هم دارنه.

ژان ماری گوستاو لوکلزیو

ژان ماری گوستاو لوکلزیو (به فرانسوی: Jean-Marie Gustave Le Clézio ) رمان‌نویس و مقاله‌نویس قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته. ونه گتِ بنویشته‌ی نوم «بیابون» بی‌یه که ات‌خله زوون جه ترجمه بَیی‌یه.

گلوگاه

گَلوگاه یا گلیا مازرون استان دله شرقی‌ترین شهر نوم هسته که گلوگاه شهرستون ِمرکز قرار دارنه.

گلیا جایی بساته بیّه که قدیم کبودجامه شهر بی‌یه و بعداً اتا مله، «نامیه» نومی، ونه جا سَر بساتنه و کم‌کم گلوگاه شهر اونجه بساته بیّه.

گلوگاهیون اکثراً مازرونی زوون دارنه ولی اتّی تورکی هم وشون په درنه که قاجارون گادِر جه مهاجرت هاکردنه.

بقیه زوون‌ئون

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.