ایبری

مختصات: ‏۳۷″ ۳۶′ ۵°غربی ‏۱۵″ ۰۰′ ۳۶°شمالی / عبارتون خطا: < ِعملگر اَمه وسّه آشنا نی‌یه ۳۶٫۰۰۴۱۷جنوب

Iberian map europe
ونه مکون

ایبری اتا جزیره مونا نوم هسه که ئوروپا غربی جنوب ور دره.اینتا جزیره مونا گتی ۵۸۱۰۰۰ کیلومترموربع هسه. ایسپانیا، پرتغال، آندورا و جبل‌الطارق ونه دله قِرار گیرنه و فرانسه‌ی ِجنوبی مناطق هم ونه دله جا گیرنه

آلمان

|آلمان (آلمانی جه: Deutschland)‏ که ونه رسمی نوم آلمان ِفدرال ِجمهوری (آلمانی جه: BRD:Bundesrepublik Deutschland)‏ هسته، اتا کشور اروپا قاره دله هسته که ونه نیشتنگا (=پایتخت) برلین ِشهر هسته. آلمان شمال جه شمال دریا، دانمارک و بالتیک دریا، شرق جه لهستون و چک، جنوب جه اتریش و سوییس و غرب جه فرانسه، لوکزامبورگ، بلژیک و هلند جه هم‌سامون هسته. ونه گَتی (=مساحت) ۳۵۷۱۲۱٫۴۱ کیلومتر مربع هسته و ۸۲ میلیون نفر جمعیت جه اروپای ِپرجمعیت‌ترین کشور هسته.آلمان دِتا جهونی جنگ اول و دوم دله نقش زیادی داشته و این دِتا جنگ په خسارتون زیادی بَدی‌یه. جنگ ِتموم بَیّن په وام‌هایی که متفقون جه گیتنه، بتونِسته کشور ره دِباره بساجه. آلمان اسا متحد ملل سازمان، ناتو، جی هشت و جی پنج و اروپای اتحادیه دله عضو هسته.آلمان دله فدرالی جمهوری و پارلمونی دموکراتیک حکومِت وجود دارنه و ۱۶تا ایالت دَرنه که خله چیزون سَره بتونّه مستقل عمل هاکنن. آلمان اسا صنعتی‌ترین کشورون جه هسته و بعنوان ثروتمندترین عضو اروپا اتحادیه دله دره و یورو ونه اقتصاد پـِشتی جه قدرت دانّه.

آندورا

|آندورا (کاتالونی جه: Andorra) اتا کشور نوم هسه که اروپا قاره دله دره.

ایسپانیا

|ایسپانیا یا اسپانیا اتا کشور هسه که اروپا قاره شنه و ایبری جزیره‌مونا دله دره. اسپانیا اروپایی کشورونی جه هسه که اتا قاره دیگه پَلی درنه و آفریقا جه همسایه هسته، حتی ونه اتا ایالت (قناری جزیره) افریقا دله حیساب انه.

تمدن‌های ایبری، باسکی و سلتی اولین کسایی بینه که ایبری ِمنطقه دله هنیشتنه. حدود ۲۰۰ سال پیش از میلاد روم امپراتوری وشون منطقه ره بَییته و اوایل قرون وسطی ژرمنون ایبری ره بییتنه. وشون په هم مورها ایبری ره حمله هاکردنه. مسیحیون تدریجاً ایبری دله حاکم بَینه و همون گادِر که کریستوف کلمب بتونسته آمریکا قاره ره کشف هاکنه، مورها سقوط هاکردنه. دریانوردی جه ایسپانیا اتا گتِ امپراتوری بساته که لاتین امریکا دله مهاجرونی زیادی داشته و اونجه کشورون زیادی ره استعمار کارده. این امپراتوری ره ناپلئون فتح هاکرده ولی ونه شکست بخاردن په، ایسپانیایِ مردمون شورش هاکردنه و اقلیتون اصلی دولت ره هاپتنه و شه وسّه سیواخائی هاکردنه.

پیش از جهونی جنگ دوم اتا فاشیستی حکومت کار سر بموئه که اقلیتون ره سرکوب کارده ولی جهونی جنگ تموم بیّن په هم وه باقی بموندسته چون غربیون ترسینه اگه وه ره دَرهاکنن، کمونیسم ایبری ِمنطقه دله رشد هاکنه. همینسه هَنتا ایسپانیا دله حکومت مشروطه سلطنت هسته و کشور اتا نمایشی شاه دانّه.

ایسپانیا مردم خله زبونون ره گنش کنّه، ونه مردم ویشتر ایسپانیولی زبون، که اینتا کشورِ رسمی زبون هسه، ره بلدنه. ولی ونه چندتا ایالتون دله زبونون دیگه هم گنش بونه. کاتالونیا و والنسیا ایالت دله کاتالونی، باسک ایلت دله باسکی و گالیسیا ایالت دله گالیسیایی زبون گنش بونه. این کشورِ گت‌ترین مذهب هم کاتولیک مسیحیت هسته ولی بی‌دین هم خله درنه.

ایسپانیا اتا توسعه‌یافته کشور و دِنیایِ نوزدهمین گتِ اقتصاد (از لحاظ ناخالص تولیدات) هسته. این کشور اسا متحد ملل سازمان، ناتو و اروپای اتحادیه دله عضو هسته.

جبل طارق

|جَبَل طارِق یا جبل الطارق (ایسپانیولی جه: Gibraltar)‏ اتا کوهستونی مَله نوم هسته که ایبری دله دَره و ایسپانیایِ جنوب کـَته. این پچوک ِمنطقه بریتانیایِ کولونی هسته. جبل طارق ِساحل ره جبل طارق تنگه گانّه، این تنگه مدیترانه دریا ره وصل کانده اطلس اوقیانوس جه. این تنگه‌یِ اون وَر دَس هم مراکش ِکشور دَره.

مراکش

|مراکش یا مغرب (عربی جه: المغرب؛ بربری جه: مُراکُش Murakuc یا أمرّوک Amerruk) اتا کشور هسته که آفریقای ِشمال‌غربی وَر کَته. مراکش ِساحل خله طولانی هسته و اطلس اوقیانوس ره وَر خانّه که شمال جه جبل‌الطارق و مدیترانه دریا ره رِسِنه. مراکش ِشرقی سامون الجزایر و جنوبی سامون موریتانی دَرنه. مراکش ِنیشتنگا (= پایتخت) رباط هسته.

هابسبورگ امپراتوری

هابسبورگ اتا امپراتوری میون سال‌های ۱۸۰۴ تا ۱۸۶۷ میلادی بی‌یه. این سامونِ شائون هابسبورگ خاندان جه بینه.

اواخر قرن پونزهم، فردیناند دوم آراگون و ایزابلای اول کاستیل که هرکامین ایسپانیایِ اتا پچوک تیکه ره داشتنه، متحد بَینه و مسلمون‌ها ره ایبری جه بریم هاکردنه. وشون دِتایِ ازدواج جه اتا کیجا بنوم جوانا دنیا بموئه. جوانا و فیلیپ (اتریش ولیعهد) ازدواج هاکردنه و وشون وچه ،بنوم کارل پنجم، اینتی اتریش، هلند و چن جای دیگه هم صاحاب بیّه و شه ایتالیا و جنوبی امریکا دله هم شه سامون ره گتته هاکرج. شارل و چنتا دیگه شاه این خاندان جه بمقوم «روم مقدس امپراتوری» جه هم برسینه. شارل په، ونه برار فردیناند و ونه ریکا فیلیپ دوم حکومِت ره شه میون رَسِد هاکردنه.

پرتغال

|پُرتغال یا پرتخال (پرتغالی جه:República Portuguesa) اتا دولت نوم هسته که اروپا دله دره و ونه جاء ایبری دله هسته. ونه همسایه فقط ایسپانیا هسته. پرتغال ِنیشتنگاء لیسبونه و ونه رسمی‌زوون پرتغالی نوم دانّه که رومی‌تبار زوونون جه هسته. این کشور اروپای اتحادیه و ناتو دله عضو هسته.

کاتالونیایی زوون

کاتالونیکی، کاتالونی، کاتالانی یا کاتالونیایی اتا رومی زوون هسته که گالو-ایبری رج دله دره.

این زوون، کاتالونون سامون ره ملی زوون هسه. کاتالونون، ایسپانیا، فرانسه، آندورا و ایتالیا دله درنه که سرجمع 9 میلیون گنش‌کر دارنه.

کاتالونی اینترنتی دامنه .cat هسه.

کاستیل تاج و تخت

کاستیل ِتاج و تختاتا کشور نوم بی‌یه که ایبری ِجزیره‌مونا دله سال 1230 تأسیس بیّه. این حکومِت وقتی بساته بیّه که کاستیل و لئون ِشائون هِدی جه متحد بَیینه و ازدواج هاکردنه. چن وقت بعد نابارا هم وشون جه متحد بیّه و اتا کاتولیک ِدولِت بساته بیّه که اسا ایسپانیا دله قِرار گیرنه. آخرسری سال 1516 میلادی این حکومِت ره هابسبورگ ِحکومِت رِقِد بِدا و ونه سامون ره فتح هاکرده.

بقیه زوون‌ئون

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.