Rábia (sentimiento)

Rábia ye un sentimiento de portesto, ansegurança, acanhamiento ó frustraçon, contra alguien ó algo, que se sterioriza quando l'eigo sente-se ferido ó amanaçado. L'antensidade de la rábia, ó la sue ouséncia, ye defrente antre las pessonas. Joanna de Ángelis[1] apunta l zambolbimiento moral i psicológico de l'andebíduo cumo detreminante na maneira cumo la rábia ye steriorizada.

La rábia tamien puode ser un sentimiento passageiro ó porlongado(rancor).

Raiva-Ager-Icon
Stelizaçon dun rostro spressando rábia, mui ousado an Banda Zenhada i na Anterneta.

Defrentes ouriges

La rábia puode tener dibersas ouriges, cumo:

  • La ambeija: Ua pessona puode sentir rábia d'outra pul fato desta tener algo qu'aqueilha gustarie para si, inda assi, cumo nun ten recursos própios para tener estes oubjetos de zeios, i pula sue eimaturidade moral, passa a sentir rábia de quien ls ténen.
  • L ego: Ua pessona puode sentir rábia dua outra pul fato desta tener afrontado ó redicularizado l sou ego. La rábia, neste causo, ye ua tentatiba de porteçon al amponer-se ua postura agressiba delantre de l'afronta.
  • L anstinto de superioridade: Ua pessona que ne l sou íntemo ten la falsa percepçon de superioridade an relaçon als outros, quando se bei nua situaçon an que nun ye cumprendida ó aceita cumo gustarie que l fusse, outeliza-se de la rábia cumo macanismo d'eibason de ls sous anstintos biolentos, aflegindo a todos qu'ancóntran-se al sou lhado.
  • La família: Puode acuntecer quando ls pais nun dan la debida atençon als filhos, zanteressando-se puls porblemas que béngan a afligir la prole. Ancuncientemente l'andebíduo ampeça a ressentir-se, l qu'al lhongo de ls anhos puode gerar rábia acumulada.
  • L tránsito: Segundo Joanna de Ángelis (2005), ye bien quemun acidentes outomobelísticos debido la "rábia malcuntenida" de motoristas que nun se cunfórman an séren ultrapassados por outros carros, i alrobés de facelitar l'ultrapassaige tremínan sponendo l'outro altemoble a peligros que puoden resultar nun acidente.

Cunsequéncias

La rábia ye cumo ua malina que bai corroendo de drento para fura, i que causa dibersos prejuízos físicos, mentales i sprituales pa l própio anfermo i pa las pessonas que l'este acumpánhan.

Cumo cunsequéncias de la rábia podemos tener:

  • La bioléncia berbal.
  • La bioléncia física.
  • L Rábia, que cunsiste nua énfase de rábia, que giralmente dura mais tiempo i acumpanha un zeio cuntino de mal a alguien.
  • L cumportamiento agressibo, que se dá quando l'andebíduo assume ua postura cuntina de malo humor i rábia, puode tener sue ourige an pequeinhas frustraçones que ne l decorrer de la bida se acumúlan, i que nun fúrun superadas atrabeç de diálogos cumprensibos i de l perdon al próssimo i a el mesmo.

L perdon cunsiste an zeistir de qualquiera ressentimiento quando se ye, d'algua forma, perjudicado. Por esso eisiste quien cunsidra l'ato de perdonar cumo ua possible "cura" pa la Rábia.

Ne l cuorpo houmano la rábia gera porblemas ne l sistema nerbioso central, çfunçon de las glándulas de secreçon andócrina, çtúrbios ne l'apareilho digestibo i zeiquilíbrio psicológico[1].

Ber tamien

  • Nó-bioléncia
  • Bioléncia

Refréncias

  1. 1,0 1,1 Ángelis, Joanna de. Cunflitos Eesistenciales, 2005, pg 37-48 i 43.

Modelo:Eimoçones

Miedo

L miedo ye un sentimiento que perporciona un stado d'alerta demunstrado pul receio de fazer algo, giralmente por se sentir amanaçado, tanto fesicamente cumo psicologicamente. Grima ye la énfase de l miedo.

L miedo puode porbocar reaçones físicas cumo çcarga de adrenalina, acelaraçon cardíaca i tremor. Puode porbocar atençon eisagerada a todo qu'acuntecer al redror, depresson, pánico etc.

Miedo ye ua reaçon oubtenida a partir de l cuntato cun algun stímulo físico ó mental (anterpretaçon, eimaginaçon, fé) que gera ua repuosta d'alerta ne l'ourganismo. Esta reaçon enicial çpara ua repuosta fesiológica ne l'ourganismo que lhiberta hormónios de l stresse (adrenalina, cortisol) perparando l'andebíduo para lhuitar ó fugir.

La repuosta anterior al medo ye coincida por ansiadade. Na ansiadade l'andebíduo teme antecipadamente l'ancuontro cula situaçon ó oubjeto que le causa miedo. Sendo assi, ye possible se traçar ua scala de graus de miedo, ne l qual, l mássimo serie l grima i, l mínemo, ua lhebe ansiadade.

L miedo puode se trasformar nua malina (la Fobie) quando passa a cumprometer las relaçones sociales i a causar sofrimiento psíquico. La técnica mais outelizada puls psicólogos para tratar l miedo se chama Dessensibelizaçon Sistemática. Culha se custrui ua scala de miedo, de la lhebe ansiadade até l grima, i, als poucos, l paciente bai sendo ancorajado a anfrentar l miedo. Al fazer esso l paciente passa, als poucos, por un porcesso de restruturaçon cognitiba an qu'acuntece ua re-daprendizaige, ó resseneficaçon, de la reaçon qu'antes geraba la repuosta d'alerta ne l'ourganismo para ua reaçon mais eiquelibrada.

Noutras lhénguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.