Ċipru

Ċipru (Grieg:Κύπρος; Tork:Kıbrıs), uffiċjalment ir-Repubblika ta' Ċipru (Grieg:Κυπριακή Δημοκρατία; Tork:Kıbrıs Cumhuriyeti; Armen:Կիպրոսի Հանրապետություն), hi pajjiż gżira fil-Baħar tal-Lvant tal-Mediterran.[3] Ċipru hija t-tielet l-akbar u t-tielet l-aktar popolata fil-Mediterran, u Stat Membru tal-Unjoni Ewropea. Hija tinsab fil-lvant tal-Greċja, fin-nofsinhar tat-Turkija, fil-punent tas-Sirja u l-Libanu, fil-majjistral tal-Iżrael u l-Medda ta' Gaża, u fit-tramuntana tal-Eġittu.

Repubblika ta' Ċipru
Κυπριακή Δημοκρατία (Grieg)
Kıbrıs Cumhuriyeti (Tork)
Κυπριακή Δημοκρατία (Grieg) Kıbrıs Cumhuriyeti (Tork) – Bandiera
Innu nazzjonali: "Hymn to Liberty"
Kurunella għall-Libertà
EU-Cyprus
Belt kapitali
(u l-ikbar belt)
Nikosija
35°08′N 33°28′E / 35.133°N 33.467°E
Lingwi uffiċjali Grieg · Tork
Gvern Repubblika kostituzzjonali presidenzjali unitarja
 -  President Nicos Anastasiades
Indipendenza mir-Renju Unit
 -  Ftehim bejn Żurigu u Londra 19 ta' Frar 1959 
 -  Indipendenza pproklamata 16 ta' Awwissu 1960 
 -  Jum l-Indipendenza 1 ta' Ottubru 1960 
Sħubija fl-UE 1 ta' Mejju, 2004
Erja
 -  Total 9,251 km2 (168)
3,572 mil kwadru 
 -  Ilma (%) negliġibbli
Popolazzjoni
 -  stima tal-2011 1,117,0001 (160)
 -  ċensiment tal-2011 838,897 
 -  Densità 90.7/km2 (114)
234.85/mili kwadri
PGD (PSX) stima tal-2012
 -  Total $23.613 biljun[1] 
 -  Per capita $27,085[1] 
PGD (nominali) stima tal-2012
 -  Total $23.006 biljun[1] 
 -  Per capita $26,389[1] 
IŻU (2013) Increase 0.848[2] (għoli ħafna) (31)
Valuta Ewro (EUR)
Żona tal-ħin EET (UTC+2)
Kodiċi telefoniku +357
TLD tal-internet .cy
1 Inklużi Ċipru ta' Fuq, Żona Bafer tan-NU f'Ċipru u Akrotiri u Dhekelia.

Referenzi

  1. ^ a b c d Report for Cyprus. International Monetary Fund
  2. ^ Rapport tal-Iżvilupp Uman 2013. Programm ta' Żvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti, 2013
  3. ^ Ċipru hija approssimattiva għall-Anatolja (Asja Minuri) (li tinkludi l-massa tat-Turkija) iżda tista' titqies li tkun fl-Asja u/jew l-Ewropa, li flimkien jikkostitwixxu Ewroasja.[1] Il-klassifikazzjoni tar-reġjuni tad-dinja tan-NU, postijiet f'Ċipru fl-Asja tal-Punent; National Geographic, Bil-Kuntrarju, bosta sorsi ta' postijiet f'Ċipru huma fl-Ewropa, bħall-BBC [2] u www.worldatlas.com
Armenja

L-Armenja ( ɑrˈmiːniə ; bl-Armenjan:Հայաստան), uffiċjalment ir-Repubblika tal-Armenja (bl-Armenjan:Հայաստանի Հանրապետություն, Hayastani Hanrapetut’yun), hi pajjiż interkjuż fir-reġjun Kawkasu t'Isfel tal-Ewroasja. Il-pajjiż jinsab f'salib it-toroq tal-Asja tal-Punent u l-Ewropa tal-Lvant, billi jmiss mat-Turkija lejn il-punent, il-Ġeorġja lejn it-tramuntana, l-indipendenti de facto Nagorno-Karabakh u l-Ażerbajġan lejn il-lvant, l-Iran u l-enklav tal-Azerbajġan Nakhchivan fin-nofsinhar.

L-Armenja hija unitarja, multi-partit u nazzjon-stat demokratiku b'wirt kulturali antik. Ir-Renju tal-Armenja kien stabbilit fis-seklu 6 QK, wara l-waqgħa ta' Urartu; dan sar l-ewwel stat fid-dinja li adotta l-Kristjaneżmu bħala reliġjon tiegħu, fis-snin bikrija tas-seklu 4 (id-data tradizzjonali hija 301 AD).Ir-Repubblika tal-Armenja moderna tirrikonoxxi l-Knisja Appostolika Armenjana, l-eqdem knisja nazzjonali fid-dinja, bħala stabbiliment reliġjuż primarju tal-pajjiż. L-Armeni għandhom alfabett uniku vvintat minn Mesrop Mashtots fis-sena 405 AD.

Bħala eks-Repubblika tal-Unjoni Sovjetika, l-Armenja hija demokrazija emerġenti sa mill-2011 fejn kienet innegozjata mal-Unjoni Ewropea biex issir membru assoċjat. Hija għandha dritt li tkun membru tal-UE sakemm tissodisfa l-istandards u l-kriterji meħtieġa. Il-Gvern tal-Armenja żżomm integrazzjoni Ewropea bħala prijorità ewlenija fil-politika barranija tiegħu.

Armenja

Asja

L-Asja hija l-akbar kontinent (iktar minn erba' darbiet id-daqs tal-Ewropa u kważi terz tal-artijiet kollha f'wiċċ id-dinja) u hija l-unika kontinent li jmiss ma' tliet oċeani differenti: l-Oċean Atlantiku, l-Oċean Indjan u l-Oċean Paċifiku.

L-Asja tmiss mal-Ewropa u magħha tifforma massa kbira kontinentali, magħrufa wkoll bħala l-Ewrasja; bejn iż-żewġ kontinenti hemm il-Muntanji Kawkasiċi u l-Muntanji Urali.

Xi wħud mill-eqdem ċiviltajiet ġew mill-Asja; fosthom hemm is-Sumeri, iċ-Ċina u l-Indja. Iċ-Ċina u l-Indja huma wkoll l-iktar żewġ pajjiżi popolati fid-dinja. Ta' min jgħid ukoll li l-Asja hija l-iktar kontinent popolat fid-dinja, li jammonta għal 3/5 tal-popolazzjoni dinjija.

Ażerbajġan

L-Ażerbajġan ( ˌæzərbaɪˈdʒɑːn ; Ażerbajġani:Azərbaycan), uffiċjalment ir-Repubblika tal-Ażerbajġan (Ażerbajġani:Azərbaycan Respublikası), hu l-akbar pajjiż fir-reġjun Kawkasja tal-Ewroasja. Il-pajjiż huwa magħruf għar-rikezza taż-żejt mhux raffinat u r-riservi tal-gass naturali Magħrufa għall-rikezza tiegħu ta 'żejt mhux raffinat u riservi tal-gass naturali, l-Ażerbajġan imiss mill-Baħar Kaspju lejn il-lvant, r-Russja lejn it-tramuntana, il-Ġeorġja lejn il-majjistral, l-Armenja lejn il-punent, u l-Iran lejn in-nofsinhar. L-enklav ta' Nakhchivan huwa mdawwar mill-Armenja fit-tramuntana u l-lvant, l-Iran lejn in-nofsinhar u l-punent u bordura qasira mat-Turkija lejn il-majjistral.

Bangladexx

Bangladexx hi nazzjon fl-Asja.

Brunej

Il-Brunej uffiċjalment in-Nazzjon tal-Brunej (Malajan: Negara Brunei Darussalam, Jawi: نڬارا بروني دارالسلام, Għarbi: دولة بروناي, دار السلام), hu stat sovran li jinsab fuq il-kosta tat-tramuntana tal-gżira ta' Borneo, fix-Xlokk tal-Asja. Apparti mill-kosta taiegħu mal-Baħar tan-Nofsinhar taċ-Ċina, huwa kompletament imdawwar mill-istat ta' Sarawak, Malasja, u huwa separat f'żewġ partijiet mill-distrett Sarawak ta' Limbang. Huwa l-uniku stat kompletament sovran fuq il-gżira ta' Borneo. Il-bqija tal-gżira tappartieni għall-Malasja u l-Indoneżja. Il-Popolazzjoni tal-Brunej kienet ta' 401,890 f'Lulju 2011.

Eġittu

L-Eġittu (Għarbi:مصر Miṣr), uffiċjalment ir-Repubblika Għarbija tal-Eġittu (Għarbi: جمهورية مصر العربية ), huwa pajjiż transkontinentali li jkopri mar-rokna tal-grigal tal-Afrika u fir-rokna tal-lbiċ tal-Asja permezz ta' pont tal-art iffurmat mill-Peniżola Sinaj. Ħafna mit-territorju ta' 1,010,000 kilometru kwadru (390,000 mi kw) jinsab fl-Afrika ta' Fuq u huwa mdawwar mill-Baħar Mediterran lejn it-tramuntana, il-Medda ta' Gaża u l-Iżrael għall-grigal, il-Baħar l-Aħmar lejn il-lvant, is-Sudan fin-nofsinhar u l-Libja lejn il-punent.

L-Eġittu huwa wieħed mill-aktar pajjiżi popolati fl-Afrika u l-Lvant Nofsani, u l-15 il-pajjiż l-aktar popolazzjoni fid-dinja. Il-maġġor parti tal-popolazzjoni Eġizzjana li hija ta' 84 miljun ruħ jgħixu qrib ix-xtut tax-Xmara Nil, żona ta' madwar 40,000 kilometru kwadru (15,000 mi kw), fejn l-unika art bir-raba'. Fir-reġjuni l-kbar tad-deżert Sahara, li jikkostitwixxu l-maġġor parti tat-territorju Eġizzjan, wieħed jista' jsib ftit abitazzjonijiet minħabba s-sħana kiefra u xotta li tgħaddi minn fuq din l-art . Madwar nofs tar-reżidenti fl-Eġittu jgħixu f'żoni urbani, il-maġġoranza mifruxa madwar iċ-ċentri b'popolazzjoni densa bħall-Kajr, Alessandrija u bliet oħra ewlenin fid-delta tan-Nil.

Iżrael

L-Iżrael , uffiċjalment l-iStat tal-Iżrael (Ebrajk:מְדִינַת יִשְׂרָאֵל ; Għarbi:دولة إِسرائيل), hi demokrazija parlamentari fil-Lvant Nofsani, fuq il-kosta tax-Xlokk tal-Baħar Mediterran. Il-pajjiż imiss mal-Libanu fit-Tramuntana, is-Sirja fil-Grigal, il-Ġordan u ċ-Ċisġordanja fil-Lvant, l-Eġittu u l-Medda ta' Gaża fil-Lbiċ, u l-Golf ta' Aqaba fil-Baħar l-Aħmar fin-Nofsinhar, u jinkludi diversi karatteristiċi ġeografiċi fiż-żona relattivament żgħira tiegħu. Fil-Liġijiet bażiċi, l-Iżrael jiddefinixxi ruħu bħala Stat Lhudi u Demokratiku.

Każakistan

Il-Każakistan ( ˌkɑːzəkˈstɑːn ; Każak:Қазақстан Qazaqstan), uffiċjalment ir-Repubblika tal-Każakistan, hu pajjiż fl-Asja Ċentrali, b'parti żgħira fil-punent tax-Xmara Ural fl-Ewropa tal-Lvant. Mill-erja, il-Każakistan huwa l-akbar pajjiż interkjuż fid-dinja u d-disa' l-akbar pajjiż fid-dinja; it-territorju tal-pajjiż jkopri madwar 2,727,300 kilometru kwadru (1,053,000 mi kw) li huwa akbar mill-Ewropa tal-Punent. Il-pajjiż hu mdawwar minn dawn il-pajjiżi skont l-arloġġ mit-tramuntana: ir-Russja, iċ-Ċina, il-Kirġiżistan, l-Użbekistan, u t-Turkmenistan, u wkoll għandhu fruntieri fuq il-parti kbira tal-Baħar Kaspju. Bi 17-il miljun ruħ (stima tal-2013) il-Każakistan hija t-62 l-akbar mill-popolazzjoni fid-dinja, għalkemm id-densità tal-popolazzjoni tagħha hija inqas minn 6 persuni kull kilometru kwadru (15 kull mi. kw.). Il-kapital hija Astana (preċedentement kienet Almaty).

Portugall

Il-Portugall ( ˈpɔrtʃʉɡəl , (Portugiż: Portugal), uffiċjalment ir-Repubblika Portugiża (Portugiż: República Portuguesa), huwa pajjiż li jinsab fil-Lbiċ tal-Ewropa, fil-Peninżula Iberjana. Il-pajjiż huwa mdawwar mill-Oċean Atlantiku mill-punent u n-nofsinhar u Spanja fit-tramuntana u l-lvant. Aparti mill-Portugall kontinentali, ir-Repubblika Portugiża għandha sovranità fuq l-arċipelagi Atlantiċi ta' Ażori u Madejra, li huma reġjuni awtonomi tal-Portugall. Il-pajjiż huwa msemmi wara t-tieni l-akbar belt tiegħu, Porto, isem Latin li kien Portus Cale.

Singapor

Singapor hu nazzjon fl-Asja.

Slovenja

Is-Slovenja hija pajjiz fl-Ewropa, li jmiss mal-Italja, il-Kroazja, l-Ungerija u l-Awstrija. Hi pajjiż li jitqis bħala wieħed Alpin, għalkemm hemm minn iqisu bħala pajjiz Slav. Kisbet il-ħelsien politiku fl-1991, wara li ħarġet mill-Federazzjoni Jugożlava. Il-belt kapitali tagħha hija Ljubljana, belt mhux daqstant kbira b'popolazzjoni ta' 266 elf ruħ.

Tim nazzjonali tal-futbol ta' Ċipru

It-tim nazzjonali tal-futbol ta' Ċipru huwa t-tim nazzjonali tad-dixxiplina tal-futbol ta' Ċipru, meqjus fost wieħed mill-iżgħar pajjiżi tal-Ewropa.

Turkija

It-Turkija (Tork:Türkiye), uffiċjalment ir-Repubblika tat-Turkija ( Türkiye Cumhuriyeti ), hi pajjiż transkontinentali li l-parti l-kbira tiegħu tinsab fl-Anatolja fl-Asja tal-Punent u fit-Traċja tal-Lvant fl-Ewropa tal-Lbiċ. It-Turkija hija mdawra minn tmien pajjiżi: il-Bulgarija lejn il-majjistral; il-Greċja lejn il-punent; il-Ġeorġja lejn il-grigal; l-Armenja, l-Iran u l-Ażerbajġan lejn il-lvant; u l-Iraq u s-Sirja lejn il-lbiċ. Il-Baħar Mediterran jinsab fin-nofsinhar; il-Baħar Eġew lejn il-punent; u l-Baħar l-Iswed lejn it-tramuntana. Il-Baħar ta' Marmara, il-Bosforu u d-Dardanelli (li flimkien jiffurmaw l-Istretti Torok) jiddemarkaw il-konfini bejn Traċja u Anatolja; huma wkoll jisseparaw l-Ewropa u l-Asja. Il-lokazzjoni tat-Turkija f'salib it-toroq tal-Ewropa u l-Asja tagħmilha pajjiż ta' importanza ġeostrateġika sinifikanti.

UEFA

L-Unjoni tal-Assoċjazzjoniet tal-Futbol Ewropew (bl-Ingliż: The Union of European Football Associations), hi l-amministrazzjoni li tikkontrolla l-futbol Ewropew. Ħafna drabi tiġi riferuta bl-akronimu tagħa UEFA (pronunzjata /juˈeɪ̪fə/).

Il-UEFA tirrapreżenta l-assoċjazzjoniet nazzjonali tal-futbol tal-Ewropa, fejn tieħu ħsieb il-kompetizzjonijiet fuq bażi nazzjonali u dawk tal-klabbs madwar l-Ewropa kollha u tieħu ħsieb il-flus regalati, ir-regoli u d-drittijiet tal-istampa ta' dawn il-kompetizzjoniet. Diversi assoċjazzjoniet nazzjonali tal-futbol li ġeografikament jagħmlu mal-Asja huma msieħba mal-UEFA minflok fiż-Żona Ażjatika. Dawn jinkludu l-Armenja, il-Ġeorġja, il-Każakistan, it-Turkija, l-Iżrael, Ċipru, ir-Russja u l-Ażerbajġan (l-Iżrael u l-Każakistan kienu qabel membri tal-AFC). Ċipru għażlu li jkunu meqjusa bħala nazzjon tal-futbol Ewropew — dan kellu l-għażla tal-Ewropa, l-Asja jew l-Afrika.

Din l-assoċjazzjoni hi waħda mill-ikbar konfederazzjonijiet tal-futbol tal-FIFA. Mill-konfederazzjonijiet kollha, din l-assoċjazzjoni hi l-aktar b'saħħitha f'dak li jirrigwarda rikkezza u influwenza fuq il-logħba. Virtwalment kważi kull plejer ta' klassi jinsab jilgħab fl-aqwa kampjonati tal-Ewropa u dan minħabba tal-paga tajba li jingħataw mill-aktar klabbs tal-futbol sinjuri, partikularment fl-Ingilterra, il-Ġermanja, l-Italja u Spanja. Ħafna mit-timijiet nazzjonali l-aktar b'saħħithom fid-dinja jinsabu fil-UEFA. Mit-32 tim li daħal għat-Tazza tad-Dinja 2006, erbatax kienu allokati għat-timijiet tal-UEFA, u s'issa fl-ewwel għoxrin post tal-klassifika mondjali tal-FIFA insibu erbatax-il tim Ewropew.

Il-UEFA ġiet imwaqqfa fil-15 ta' Ġunju 1954 ġewwa Bażel, l-Iżvizzera wara diskussjoni bejn l-Assoċjazzjoni tal-Futbol Franċiża, Taljana u Belġjana. Il-kwartieri ġenerali kienu jinstabu f'Pariġi sal-1959 meta l-organizzazzjoni mxiet lejn Bern. L-ewwel Segretarju Ġenerali kien Henri Delaunay u Ebbe Schwarts kien l-ewwel president. Iċ-ċentru amministrattiv ilu miftuħ sa mill-1995 u jinsab f'Nyon, l-Iżvizzera. Fil-bidu kienet magħmula minn 25 assoċjazzjoni nazzjonali, iżda illum insibu fiha 53 assoċjazzjoni.

Il-president kurrenti tal-UEFA hu Michel Platini.

Ċina

Iċ-Ċina ( ˈtʃaɪnə ),uffiċjalment ir-Repubblika Popolari taċ-Ċina (RPĊ), hi stat sovran li Tinsabu fl-Asja tal-Lvant. Il-pajjiż huwa l-aktar popolat tad-dinja, b' popolazzjoni ta' aktar minn 1.35 biljun. Ir-RPĊ hija stat Stat partit-singolari rregolata mill-Partit Komunist, bis-sede tal-gvern fil-belt kapitali ta' Bejġing. Hija teżerċita ġurisdizzjoni fuq aktar minn 22 provinċji, ħamsa reġjuni awtonomi, erba' muniċipalitajiet ikkontrollati diretti (Bejġing, Tianjin, Shanghai, u Chongqing), u żewġ reġjuni amministrattivi speċjali awto-governanti (Ħong Kong u Makaw). Ir-RPĊ issostni wkoll lit-Tajwan – li hija kkontrollata mir-Repubblika taċ-Ċina (RTĊ), entità politika separata – li hija t-23 provinċja, talba kontroversjali minħabba l-kumpless status politiku tat-Tajwan u l-Gwerra Ċivili Ċiniża mhux solvuta.

Ġeorġja

Il-Ġeorġja ( /ˈdʒɔrdʒə/ ) huwa pajjiż fir-reġjun tal-Kawkasu fl-Ewroasja. Dan il-pajjiż jinsab fil-Lvant tal-Ewropa u fil-Punent tal-Asja, u bħala konfini għandu 'l-Baħar l-Iswed fuq l-Oċċident, lir-Russja fit-Tramuntana, fin-Nofsinhar lit-Turkija u l-Armenja, u fuq l-Orjent lill-Ażerbajġan. It-territorju tal-Ġeorġja jammonta għal 69,700 km² u l-popolazzjoni tammonta għal madwar l-4.5 miljun ruħ.

Ġermanja

Il-Ġermanja ( ˈdʒɜrməni ; Ġermaniż:Deutschland), uffiċjalment ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja (Ġermaniż:Bundesrepublik Deutschland), repubblika kostituzzjonali federali fl-Ewropa tal-punent-ċentrali. Il-pajjiż jikkonsisti f'16-il stat, u l-belt kapitali u l-akbar belt hija Berlin. Il-Ġermanja tkopri erja ta' 357,021 kilometru kwadru (137,847 mi kw) u għandha klima moderata staġjonali ħafna. Bi 80.3 miljun abitant, hija l-istat membru l-aktar popolat fl-Unjoni Ewropea. Il-Ġermanja hija l-qawwa kbira fl-ekonomika u l-politika tal-kontinent Ewropew u mexxej storiku f'ħafna oqsma teoretiċi u tekniċi.

Żvezja

L-Iżvezja (Żvediż:Sverige), uffiċjalment ir-Renju tal-Iżvezja (Żvediż: Konungariket Sverige ), hi pajjiż fl-Iskandinavja fl-Ewropa ta' Fuq. Il-pajjiż imiss man-Norveġja u l-Finlandja, u huwa konness mad-Danimarka b'pont li jaqasm il-fliegu ta' Øresund.

L -Iżvezja fiha 450,295 kilometru kwadru (173,860 mi kw) u hi t-tielet l-akbar pajjiż fl-Unjoni Ewropea bl-erja. Għandha popolazzjoni totali ta' madwar 9.5 miljun. u d-densità tal-popolazzjoni hi baxxa, 21 abitant kull kilometru kwadru (54/mi kw). Il-popolazzjoni hi kkonċentrata l-iktar fin-nofs tan-nofsinhar tal-pajjiż. Madwar 85% tal-popolazzjoni jgħixu f'żoni urbani. Il-belt kapitali tal-Iżvezja hija Stokkolma, li hija wkoll l-akbar belt. Mill-bidu tas-seklu 19, l-Iżvezja għexet fil-paċi u evitat il-gwerra.

Pajjiżi fl-Ewropa
Stati sovrani Europe (orthographic projection)
Stati b'rikonoxximent limitat

Abkażja · Kosovo · Nagorno-Karabakh · Ossezja t'Isfel · Repubblika Torka tat-Tramuntana ta' Ċipru · Transnistrija

Pajjiżi fl-Asja
Stati sovrani Afganistan · Armenja · Arabja Sawdija · Ażerbajġan · Baħrejn · Bangladexx · Butan · Brunej · Burma (Mjanmar) · Emirati Għarab Magħquda · Kambodja · Ċina · Ċipru · Eġittu · Ġeorġja · Indja · Indoneżja · Iran · Iraq · Iżrael · Jemen · Ġappun · Ġordan · Każakistan · Korea ta' Fuq · Korea t'Isfel · Kuwajt · Kirġiżistan · Laos · Libanu · Malażja · Maldivi · Mongolja · Nepal · Oman · Pakistan · Filippini · Qatar · Russja · Singapor · Sri Lanka · Sirja · Taġikistan · Tajlandja · Timor tal-Lvant (Timor-Leste) · Turkija · Turkmenistan · Użbekistan · Vjetnam
Stati b'rikonoxximent limitat Abkażja · Ċipru ta' Fuq · Nagorno-Karabakh · Palestina · Ossezja t'Isfel · Stat Iżlamiku · Tajwan
Dipendenzi u
reġjuni amministrattivi speċjali
Awstralja Gżira tal-Milied · Gżejjer Kokos
Ċina Ħong Kong · Makaw
Renju Unit Akrotiri u Dhekelia · Territorju Brittaniku tal-Oċean Indjan
Ewropa Stati membri tal-Unjoni Ewropea
Stati membri tal-Commonwealth tan-Nazzjonijiet Flag of the Commonwealth of Nations.jpg

B'lingwi oħrajn

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.