Sparta

Sparta (Dorik Σπάρτα; Attic Σπάρτη Spartē) ialah negara kota di Yunani yang terletak di Eurotas di bahagian selatan Peloponesia.[1] Dari sekitar 650 SM, ia bangkit menjadi sebuah kuasa tentera yang paling berpengaruh di kawasan itu dan justera, diakui sebagai ketua gabungan tentera Yunani semasa Perang Yunani-Parsi.[2] Hamba yang merupakan penghuni yang terbanyak di Sparta (melebihi 80% daripada jumlah penduduk, menurut Herodotus),[3] sentiasa diaibkan sebagai sebahagian upacara amal. Semasa upacara Crypteia, mereka boleh dibunuh secara sah oleh warga Sparta.[4][5][6] Antara 431 hingga 404 SM, Sparta menjadi musuh utama Athens semasa Perang Peloponesia.[7]

Menjelang 362 SM, peranan Sparta sebagai kuasa tentera yang terpengaruh di Greece sudah tamat. Walaupun ia merupakan negara yang agak zalim berbanding dengan kebanyakan negara Eropah yang lain, ideal-ideal Sparta telah dikagumi lalu diterima dan diamalkan di seluruh Eropah, walaupun pada tahap yang tidak sangat berketerlaluan. Kekaguman terhadap Sparta dikenali sebagai lakonofilia.[8][9]

Koordinat: 37°4′55″N 22°25′25″E / 37.08194°N 22.42361°E

Sparta

Σπάρτα
Abad ke-11 SM–195 SM
Wilayah Sparta kuno
Wilayah Sparta kuno
Ibu kotaSparta
Bahasa lazimBahasa Greek Dorik
Agama
Politeisme
PemerintahanOligarki
Era sejarahZaman purba klasik
• Diasaskan
Abad ke-11 SM
• Liga Peloponesia
546-371 SM
• 
Dibubarkan
Didahului oleh
Diganti oleh
[[Zaman Kelam Greek]]
[[Republik Rom]]
[[Liga Achaea]]

Nama

Sparta umumnya dirujuk oleh orang Yuhani sebagai Lakedaimon (Λακεδαίμων) atau Lakedaimonia (Λακεδαιμονία). Nama-nama itulah yang biasa digunakan oleh Homer serta ahli-ahli sejarah Herodotus dan Thucydides dalam karya masing-masing. Bagaimanapun, Herodotus hanya menggunakan nama Lakedaimon dan bagi sesetengah bahagian karyanya, dia kelihatan menggunakan nama itu untuk merujuk kepada kubu kota Yunani dan bukan kepada kawasan Sparta Bawah. Kawasan penara di sebelah timur banjaran gunung Taygetus yang berhampiran dengan bandar Sparta umumnya dirujuk sebagai Lakonia. Istilah ini kekadang juga digunakan untuk merujuk kepada semua kawasan yang dikuasai oleh Sparta secara langsung, termasuk Messenia.

Dalam mitologi Yunani, Lakedaimon ialah raja negara yang dinamai sempena nama sendiri. Dia anak lelaki Zeus yang dilahirkan oleh nimfa Taygete. Lakedaimon mengahwini Sparta, anak perempuan Eurotas, dan melahirkan Amyclas, Eurydice, dan Asine. Ibu kotanya dinamai sempena nama permaisurinya. Lakedaimon dipercayai membina tempat suci Charites yang terletak di antara Sparta dan Amyclae untuk mentahbiskan kepada dewi Cleta dan Phaenna. Sebuah tempat suci kemudian dibina dan ditahbiskan kepada Lakedaimon di sekitar Therapnes.

Lacedaemon kini merupakan nama provinsi yang terletak di prefektur Laconia.

Tokoh Sparta kuno

Lihat juga

  • 300 (filem)
  • Gates of Fire
  • Gimnopedia
  • Lakonofilia (pemujian Sparta)
  • Orang Tsakonia
  • Pederasti Sparta
  • Raja Sparta
  • Retra Agung
  • Sparta dalam budaya pop
  • "Sparta Serbia" ialah rujukan sejarah yang popular untuk Cetinje, ibu negara Montenegro'
  • Spartatlon
  • Sparti (kawasan perbandaran)
  • Spartiat
  • Tentera Sparta

Rujukan

  1. ^ Cartledge 2002, halaman 91
  2. ^ Cartledge 2002, halaman 174
  3. ^ Herodotus 8, 28-29.
  4. ^ Plutarch Life of Lycurgus, 28, 3–7
  5. ^ Plato, Laws, I, 633
  6. ^ Heraclides Lembos Fr. Hist. Gr., II, 210
  7. ^ Cartledge 2002, halaman 192
  8. ^ Cartledge 2002, halaman 255
  9. ^ Ehrenberg 2004, halaman 28

Pautan luar

Abad ke-5 SM

Abad ke-5 SM merujuk kepada abad yang berlangsung dari 1 Januari 500 SM hingga 31 Disember 401 SM dalam kalendar Gregory.

David Lafata

David Lafata (lahir 18 September 1981) ialah pemain bola sepak Republik Czech yang bermain sebagai penyerang untuk Sparta Prague.

Dwight Tiendalli

Dwight Tiendalli (Sebutan Belanda: [ˈdwai̯t tinˈdɑlɪ]; lahir 21 Oktober 1985 di Paramaribo) ialah pemain bola sepak Belanda kelahiran Suriname yang bermain sebagai pertahanan.

Frank Rijkaard

Franklin Edmundo Rijkaard (Sebutan Belanda: [ˈfrɑŋk ˈrɛi̯kaːrt] ( listen); lahir 30 September 1962) merupakan seorang bekas pemain dan pengurus bola sepak Belanda. Sepanjang kariernya sebagai pemain, beliau bermain di posisi pemain tengah atau pertahanan. Rijkaard turut pernah bermain untuk Ajax, Real Zaragoza, Sporting Lisbon dan Milan. Beliau turut mewakili pasukan kebangsaan Belanda sebanyak 73 kaps dan menjaringkan sepuluh gol. Beliau dianggap salah satu pemain tengah bertahan terbaik dalam sejarah bola sepak dan diakui salah satu pemain terhebat antara generasi setanding dengannya. Sepanjang tugasnya sebagai pengurus, beliau pernah menjadi ketua jurulatih pasukan kebangsaan Belanda, Arab Saudi, Galatasaray, Barcelona dan Sparta Rotterdam. Pada tahun 2004, beliau dipilih Pelé dalam senarai FIFA 100.

Jetro Willems

Jetro Willems (lahir 30 Mac 1994) ialah pemain bola sepak Belanda yang bermain sebagai pertahanan untuk PSV Eindhoven.

Juraj Kucka

Juraj Kucka or "Kuco" (sebutan Slovak: [ˈjuraj ˈkutska]; lahir 26 Februari 1987) ialah seorang pemain bola sepak profesional Slovakia yang bermain sebagai pemain tengah untuk Milan dan+ pasukan kebangsaan Slovakia.

Kevin Strootman

Kevin Strootman (lahir 13 Februari 1990) ialah seorang pemain bola sepak profesional Belanda yang bermain sebagai pemain tengah untuk Roma dan pasukan kebangsaan Belanda.

Marvin Emnes

Marvin Emnes (lahir 27 Mei 1988) ialah pemain bola sepak profesional Belanda yang bermain untuk Swansea City.

Michael Krohn-Dehli

Michael Krohn-Dehli (lahir 6 Jun 1983) merupakan pemain bola sepak Denmark yang kini bermain untuk pasukan kebangsaan Denmark. Beliau selalunya bermain di posisi sayap kiri dan pemain tengah.

Michal Kadlec

Michal Kadlec (lahir 13 Disember 1984) ialah pemain bola sepak Republik Czech yang bermain sebagai pertahanan untuk Fenerbahçe.

Pasukan bola sepak kebangsaan Republik Czech

Pasukan bola sepak kebangsaan Republik Czech merupakan pasukan yang mewakili Republik Czech dalam kejohanan bola sepak antarabangsa, dan ia di kawal oleh Persekutuan Bola Sepak Republik Czech.

Pavel Nedvěd

Pavel Nedvěd (Templat:IPA-cs; lahir 30 Ogos 1972) merupakan bekas pemain bola sepak Republik Czech yang bermain di posisi pemain tengah. Nedvěd dikelaskan sebagai salah satu pemain terbaik pada eranya dan juga menjadi pemain terbaik yang berasal dari Republik Czech. Beliau memenangi kejuaraan domestik dan menerima penghargaan Eropah ketika bersama kelab Itali, Lazio dan Juventus. Nedvěd menjadi kunci pemain bagi pasukan Republik Czech untuk melangkah ke perlawanan akhir Euro 1996. Beliau juga mengetuai pasukan kebangsaannya ke Euro 2004 di Portugal. Lebih-lebih lagi, Nedvěd membantu pasukan Republik Czech untuk layak ke Piala Dunia buat pertama kali sejak perpecahan Czechoslovakia.

Nedvěd memenangi Ballon d'Or sebagai Pemain Terbaik Eropah pada tahun 2003. Beliau menjadi pemain Czech kedua menerima anugerah ini dan orang pertama sejak pemecahan Czechoslovakia. Ketika kariernya, Nedvěd menerima beberapa anugerah individu antaranya ialah Golden Foot pada 2004, Pemain Terbaik Republik Czech (empat kali) dan juga Bola Emas (enam kali). Beliau termasuk dalam senarai FIFA 100 oleh Pelé dan mendapat tempat dalam Pasukan Terbaik UEFA pada 2003, 2004 dan 2005. Beliau membuat persaraan rasmi selepas musim 2008–09.

Petr Cech

Petr Čech (lahir 20 Mei 1982) merupakan pemain bola sepak profesional Republik Czech yang bermain di posisi penjaga gol untuk kelab Liga Perdana Inggeris, Arsenal dan Republik Czech. Antara bekas kelab Cech ialah Chmel Blšany, Sparta Prague, Rennes dan Chelsea. Beliau merupakan pemain kedua memiliki kaps terbanyak untuk pasukan Republik Czech iaitu sebanyak 114 kaps. Selain itu, beliau turut mewakili pasukan Republik Czech ke Piala Dunia FIFA 2006, UEFA Euro 2004, UEFA Euro 2008 dan UEFA Euro 2012. Oleh itu, tidak hairanlah Cech turut memenangi beberapa anugerah individu antaranya Penjaga Gol Terbaik Liga Juara-Juara 2004-05, 2006-07 dan 2007-08. Beliau merupakan salah satu pemain terbaik dan dihormati pada era beliau.

Cech sertai Chelsea pada 2004 dan hampir membuat kemunculan ke-450 untuk kelab dan meletakkan beliau di tempat keenam pemain terbanyak bermain untuk Chelsea sepanjang zaman. Di Chelsea, beliau telah menjuarai empat gelaran Liga Perdana Inggeris, empat trofi Piala FA Inggeris, tiga kejuaraan Piala Liga Inggeris, satu trofi Liga Europa UEFA dan Liga Juara-Juara Eropah.

Radoslav Kováč

Radoslav Kováč (lahir 27 November 1979) ialah seorang pemain bola sepak Republik Czech yang bermain untuk Sparta Prague.

Tomáš Rosický

Tomáš Rosický (ˈto̞.maːʃ ˈro̞.sɪtsˌkiː (Tom-aash Ro-sits-ski); lahir 4 Oktober, 1980 di Prague) merupakan pemain bola sepak dari Republik Czech dan kini beliau bermain untuk Arsenal di posisi pemain tengah menyerang atau sayap.

Tomáš Sivok

Tomáš Sivok (lahir 15 September 1983) ialah seorang pemain bola sepak profesional Republik Czech yang bermain di posisi pertahanan untuk kelab Turki, Bursaspor di dalam Süper Lig.

Zdeněk Grygera

Zdeněk Grygera (Templat:IPA-cs; lahir 14 Mei 1980) ialah bekas pemain bola sepak Republik Czech yang bermain sebagai pertahanan.

Łukasz Fabiański

Łukasz Fabiański (lahir 18 April 1985) merupakan pemain bola sepak Poland yang kini bermain untuk kelab West Ham United. Beliau bermain di posisi penjaga gol.

Topik-topik Yunani Purba
Garis masa
Geografi
Kehidupan
Tokoh
Bangunan
Seni
Bahasa
Perang Yunani dan Rom
Perang Yunani
Perang Republik Rom
Perang Empayar Rom

Dalam bahasa lain

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.