1943 и

1943 и — XX курымын ижӹ.

Изи принц

Изи принц

Тӱнымбалны кымдан пӓлӹмӹ Изи принц гишӓн кырык марла шайыштшы книгӓ лӓктӓшӹжӹ кок и первиок эче лӓктӹн, но пиш ӹжӓл, кӹзӹ т якте эче ти кого культура факт гишӓн нигыштат сирӹмӹ агыл. «Йӓмдӹ ли» газетӓт, вӓк, тидӹ гишӓн сирӹдеок коден. «Изи принцӹн» (Le Petit Prince) авторжы француз сирӹзӹ Антуан де Сент-Экзӱпери (Antoine de Saint-Exupéry, 29.06. 1900 — 31.07. 1944) ылеш. «Изи принц» тетя книгӓ семӹнь классифицируялтеш гӹнят, тӹштӹш философи шанымашвлӓжӹ воксьокат тетявлӓлӓн агыл, а коговлӓлӓн адресуялтыт дӓ новеллеш шотлалтеш, кыдым ынгылымашты автор доно рисуйымы иллюстрацивлӓ кого рольым мадыт. Книгӓн лейтмотвшӹ - эдемӹн цӓшӓн лиӓш цацымыжы дӓ ти цӓшӹш шоаш манын мам эдем ӹштӓш йӓмдӹ, тӹдӹ гишӓн. Кӹзӹт «Изи принц» культовый книгӓшкӹ сӓрнӓлтӹн, вет такеш агыл тӹдӹм 192 нӓрӹ йӹлмӹш сӓрӹмӹ. Руш Эл Федерациштӹш халыквлӓ логӹц лач нӹл халык веле туан йӹлмӹшкӹштӹ ти яжо книгӓм саренӓт: алтайвлӓ, кырык марынвлӓ, рушынвлӓ дӓ тадарвлӓ. Кырык мары редакциштӹ эче 150 йӹлмӹм веле анжыктымы. Ик иштӹ ти книгӓ 80 миллион экземпляр доно лӓктеш дӓ выжалалтеш. «Изи принц» ямак семӹнь сирӹмӹ , кышты лыдшы ӹлӹмӓшӹн, тенгеок колымашын философиштӹ доно пӓлӹмӹ лиэш. Вес семӹнь анжалаш гӹнь, ти книгӓ коговлӓн тӱнымбалыштым критикуя. Изи принц новеллын тӹнгӓлтӹшӹштӹжӹ B612 номерӓн шӹдӹр вӹлнӹ ӹлӓ, тӹштӹ кым вулкан улы, нӹнӹ логӹц иктӹжӹ йӧрен кен, но тенге гӹнят Изи принц тӹдӹн йӹрӓт йӹштӹлеш, тӹдӹм пораткашты кыча. Тӹ шӹдӹр вӹлнок эче цевер капризӓн пеледӹш ӹлӓ. Коктын нӹнӹ ма-шон гишӓн хытырат, но тенге гӹнят Изи принцлӓн шӹдӹржӹ вӹлнӹ тамажы ак ситӹ, тӹдӹ со ойхыра дӓ варажы, тӹшец лӓктӹн кеӓ, куд планеты доно пӓлӹмӹ лиэш дӓ сек мычашешӹжӹ Мӱлӓндӹ вӹлӓн вазалеш. Сирӹзӹ семӹнь, Изи принцлӓн тӹшкӹ кеӓш кеквлӓ палшенӹт. Мӱлӓндӹ вӹлнӹ тӹдӹ Рӹвӹж дон пелтӹшӹ аяр лӹвалнӹ Сахара пустыньышты книгӓн авторжымат вӓшлиэш, кыдыдан тӹшкӹ пыдыргышы самолетшы доно вазалаш вӓрештӹн. «Изи принцӹм» 1942-шы ин сирӹмӹ, сек пӹтарижӹ тӹдӹ англла сӓрӹмӹ вариант доно (1943 и), французлажы кым иштӹ 1946-шы ин лӓктӹн. Ти книгӓм кырык марлашкы француз йӹлмӹм пӓлӹшӹ сӓмӹрӹк сӓрӹзӹ Ирина Оплева сӓрен дӓ «Сарта» книгӓ лыкмаш 2008-шӹ ин лыктын. «Изи принц» гишӓн.

Пет Першут

Пет Першут (Петр Григорьевич Першуткин, 1909 и 20 Сӧрла — 1943) — Кырык мары поэт. Икымше ийыште веле Пет. Першут псевдонимым кучылтын, а вараже эре П. Першут.

XX курымын 30-шо ийлаштыже марий поэзийым у кӱкшытыш кок у почеламутчо нӧлталын: Олык Ипай ден Петр Першут. Моло-влак ты марте тӱҥ шотышто такмак семын возеныт: кажне корнышто – 7-8 слог, ныл хорей стопа. Кок почеламутчо, руш почеламутчо-влак семын, тӱрлӧ ритмым да у рифмым кумдан кучылтын, сай почеламутым, поэмым возен. Илышышт кӱчык лийын, но марий поэзийым нуно чотак вияҥденыт.

Тяньцзинь концессий

Тяньцзиньский концессий — концессионный халан территорижӹ Тяньцзинь, власть дон виктӓрӹмӹ великий держава цин династий пумы.

Шадт Булат

Шадт Булат, Булатов Шаймурат Минлигалиевич (25 декабрь 1909, Янахмат сола, Башкортостанын Шаран район — 17 март 1943 и, фронтышты колен) — мары поэт.

1926-шы ин шӹмиӓш школым пӹтӓрӹмӹкӹжӹ тӹдӹ Цикмӓ педтехникумыш тыменяш пырен. Техникумым пӹтӓрӹмӹкӹжӹ Цикмӓштӹ рабфакышты кырык мары йӹлмӹм тымден. Варажы журналист пӓшӓш ушна, Йоласал районын «Большевик корны»газетӹн вӓшештӹшӹ редактор ылын. 1938-шӹ ин Йошкар Олаштыш Мары Тымдымаш институтыш тыменяш пырен. Тӹдӹм пӹтӓрӓ да «Ырвезӹ коммунист» газет редакцишты пӓшӓм ӹштен. 1942-шӹ ин Шадт Булатым армиш нӓлӹт, ротын замполитшӹ ылын да Мӧскӓ хала верц кредӓлмӓштӹ 17.03.1943 ин колен.

Вес йӹлмӹвлӓ доно

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.