विन्स्टन चर्चिल

सर विन्स्टन लिओनार्ड स्पेन्सर-चर्चिल (इंग्लिश: Winston Leonard Spencer-Churchill) (नोव्हेंबर ३०, इ.स. १८७४ - जानेवारी २४, इ.स. १९६५) हा दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात युनायटेड किंग्डमाचे नेतृत्व करण्यासाठी नावाजलेला ब्रिटिश पंतप्रधान होता. तो इ.स. १९४० ते इ.स. १९४५ व नंतर इ.स. १९५१ ते इ.स. १९५५ या कालखंडांत दोनदा पंतप्रधानपदी अधिकारारूढ होता. प्रभावी वक्ता व नेता अशी प्रतिमा असलेला चर्चिल ब्रिटिश सैन्यातील माजी अधिकारी, इतिहासकार, लेखक व चित्रकारही होता. साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळवलेला हा एकमेव ब्रिटिश पंतप्रधान आहे. इ.स. १९५३ साली त्याला हे पारितोषिक मिळाले.[१]

सर विन्स्टन चर्चिल
विन्स्टन चर्चिल


कार्यकाळ
२६ ऑक्टोबर १९५१ – ७ एप्रिल १९५५
राणी एलिझाबेथ दुसरी
मागील क्लेमेंट ॲटली
पुढील अँथनी ईडन
कार्यकाळ
१० मे १९४० – २६ जुलै १९४५
राजा सहावा जॉर्ज
मागील नेव्हिल चेम्बरलेन
पुढील क्लेमेंट ॲटली

जन्म ३० नोव्हेंबर, १८७४
वूडस्टॉक, ऑक्सफर्डशायर, इंग्लंड
मृत्यू २४ जुलै, १९६५ (वय ९०)
लंडन
सही
विन्स्टन चर्चिलयांची सही

संदर्भ आणि नोंदी

  1. ^ "The Nobel Prize in Literature 1953" [साहित्यातील नोबेल पारितोषिक १९५३] (इंग्रजी मजकूर). Nobelprize.org. १९ ऑक्टोबर २०१३ रोजी पाहिले.

बाह्य दुवे

अँथनी ईडन

रॉबर्ट अँथनी ईडन, ॲव्हॉनचा पहिला अर्ल (इंग्लिश: Robert Anthony Eden, 1st Earl of Avon; १२ जून १८९७ - १४ जानेवारी १९७७) हा ब्रिटिश राजकारणी व १९५५ ते १९५७ दरम्यानयुनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता.

दुसऱ्या महायुद्धापूर्वी ॲडॉल्फ हिटलरच्या खुशामतीच्या ठाम विरोधात असलेल्या ईडनने १९५६ सालचे सुवेझ संकट हाताळताना अनेक मोठ्या चुका केल्या व ब्रिटिश जनतेचा रोष ओढवून घेतला. त्याला विसाव्या शतकामधील ब्रिटनचा सर्वात अपयशी पंतप्रधान मानण्यात येते.

क्रिप्स मिशन

क्रिप्स मिशन हे १९४२ सालच्या मार्चमध्ये ब्रिटिश सरकारने भारतात पाठविण्यात आलेले एक मिशन होते. सर स्टॅफोर्ड क्रिप्स हे ह्या शिष्टमंडळाचे अध्यक्ष होते. ते विन्स्टन चर्चिल यांच्या मंत्रिमंडळातील एक वरिष्ट नेते होते. ह्या मिशनचा उद्देश दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळामध्ये भारताचा पूर्ण सहयोग प्राप्त करणे हा होता. परंतु हा हेतू सफल झाला नाही.

क्लेमेंट अॅटली

क्लेमेंट ॲटली (इंग्लिश: Clement Attlee; ३ जानेवारी १८८३ - ८ ऑक्टोबर १९६७) हा ब्रिटिश राजकारणी व युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. दुसऱ्या महायुद्धकाळात चर्चिलच्या सरकारात उप-पंतप्रधानपदी असलेल्या ॲटलीच्या मजूर पक्षाने १९४५ साली झालेल्या निवडणुकांमध्ये भक्कम बहुमत मिळवले व ॲटली पंतप्रधान बनला.

महायुद्धानंतरच्या पुनर्बांधणीमध्ये ॲटली सरकारने ब्रिटनमधील अनेक पायाभुत सुविधा बळकट केल्या. तसेच ॲटलीच्या नेतृत्वाखाली ब्रिटनने भारत, पाकिस्तान, सिलोन, बर्मा, जॉर्डन इत्यादी वसाहतींना स्वातंत्र्य मंजूर केले. तसेच पॅलेस्टाईनमधील ब्रिटिश राजवटीचा अंत झाल्यामुळे स्वतंत्र इस्रायल देशाचा मार्ग खुला झाला.

गांधी-आयर्विन करार

गांधी-इरविन करार' हा महात्मा गांधी आणि लंडनमधील दुसर्‍या गोलमेज परिषदेच्या आधी ५ मार्च १९३१ रोजी भारताचे तत्कालीन व्हाईसरॉय लॉर्ड इर्विन यांनी केलेला राजकीय करार होता.या अगोदर, व्हाईसरॉय लॉर्ड इरविन यांनी ऑक्टोबर १९२९ मध्ये ब्रिटिश भारतासाठी अनिश्चित भविष्यात 'वर्चस्व दर्जा' अशी अस्पष्ट ऑफर जाहीर केली आणि भविष्यातील घटनेवर चर्चा करण्यासाठी गोलमेज परिषद घेतली. लंडनमध्ये सप्टेंबर ते डिसेंबर १९३१ या कालावधीत दुसरी गोलमेज परिषद घेण्यात आली.

"द टू महात्मा" - सरोजिनी नायडू यांनी गांधी आणि लॉर्ड इर्विन यांच्याविषयी सांगितले. एकूण आठ तास बैठक २४ तास चालल्या. गांधी इर्विन यांच्या प्रामाणिकपणाने प्रभावित झाले. "गांधी-इरविन करार" च्या अटी स्पष्टपणे गांधींनी युद्धासाठी किमान म्हणून नमूद केल्या त्यापेक्षा कमी पडल्या. []]

खाली प्रस्तावित अटीः

भारतीय राष्ट्रीय कॉंग्रेसने मीठ मार्च बंद केला

दुसर्‍या गोलमेज परिषदेत भारतीय राष्ट्रीय कॉंग्रेसचा सहभाग

भारत सरकारने जारी केलेल्या सर्व अध्यादेशांची मागे घेण्यात भारतीय राष्ट्रीय कॉंग्रेसच्या कामांवर अंकुश लादणे

हिंसाचार वगळता अनेक प्रकारच्या गुन्ह्यांसंबंधी सर्व खटल्या मागे घेणे

मीठ मार्चमध्ये भाग घेतलेल्या कैद्यांची सुटका.

मीठावरील कर काढून टाकणे, यामुळे भारतीयांना कायदेशीररित्या आणि त्यांच्या स्वत: च्या खाजगी वापरासाठी मीठ तयार करणे, व्यापार करणे आणि विक्री करणे शक्य झाले

ब्रिटिश राजवटीचा नाश हा ज्या पक्षाचा उद्देश होता तो पक्षाशी करार करण्याच्या कल्पनेने भारतातील आणि ब्रिटनमधील बर्‍याच ब्रिटिश अधिका-यांना संताप आला. विन्स्टन चर्चिल यांनी जाहीरपणे आपली घृणा व्यक्त केली ... "एकेकाळी आतील मंदिरातील वकील, आता देशद्रोही फकीर याच्या विचित्र आणि अपमानास्पद घटनेने, व्हायसरायच्या राजवाड्याच्या पायर्‍यांवर अर्ध-नग्न तोडगा काढला, तेथे समान अटींवर वाटाघाटी करण्यासाठी आणि पार्ली लावले. राजा सम्राटाचा प्रतिनिधी. "

प्रत्युत्तरादाखल, महाराजांच्या सरकारने सहमती दर्शविली: -

सर्व अध्यादेश मागे घ्या आणि खटला संपवा

हिंसाचाराच्या दोषींना वगळता सर्व राजकीय कैद्यांची सुटका करा

मद्य आणि परदेशी कपड्यांच्या दुकानांवर शांतपणे पिकिंगला परवानगी द्या

सत्याग्रहाची जप्त केलेली मालमत्ता पुनर्संचयित करा

समुद्राच्या किना near्याजवळील व्यक्तींकडून विनामूल्य मीठ गोळा करण्याची किंवा उत्पादनाची परवानगी द्या

कॉंग्रेसवरील बंदी उठवा.

व्हाईसरॉय, लॉर्ड इर्विन, यावेळी भारतीय राष्ट्रवादाला माहित असलेल्या सर्वात कठोर दडपशाहीचे दिग्दर्शन करीत होते, परंतु त्यांनी या भूमिकेचा आस्वाद घेतला नाही. ब्रिटीश संचालित भारतीय नागरी सेवा आणि व्यापारी समुदायाने आणखी कठोर उपायांना अनुकूलता दर्शविली. परंतु ब्रिटीश पंतप्रधान रॅम्से मॅकडोनाल्ड आणि भारतीय राज्याचे मुख्य सचिव विल्यम बेन हे व्हाईटहॉलमधील कामगार सरकारचे स्थान कमकुवत केल्याशिवाय ते सुरक्षित ठेवू शकले तर शांततेसाठी उत्सुक होते. त्यांना गोलमेज परिषदेचे यश मिळवायचे होते आणि हे माहित होते की गांधी आणि कॉंग्रेसच्या उपस्थितीशिवाय हे शरीर जास्त वजन धरू शकत नाही. जानेवारी १९२९ मध्ये गोलमेज परिषदेच्या शेवटच्या अधिवेशनात रॅम्से मॅकडोनाल्ड यांनी पुढच्या अधिवेशनात कॉंग्रेसचे प्रतिनिधित्व केले जाईल अशी आशा व्यक्त केली. व्हायसरॉयने हा इशारा घेतला आणि तातडीने गांधी आणि कॉंग्रेस कार्यकारी समितीच्या सर्व सदस्यांना बिनशर्त मुक्त करण्याचे आदेश दिले. या इशाराने गांधींनी व्हायसरायला भेटायला सहमती दर्शविली.

व्हाईसरॉय लॉर्ड इरविन यांच्याशी करार करण्याचे गांधींचे हेतू त्यांच्या तंत्राच्या दृष्टीने चांगल्या प्रकारे समजू शकतात. सत्याग्रह चळवळीचे सामान्यत: "संघर्ष", "बंडखोर" आणि "हिंसाविना युद्ध" असे वर्णन केले गेले. तथापि, या शब्दांच्या सामान्य अर्थाने, ते चळवळीच्या नकारात्मक पैलूंवर, जसे की विरोध आणि संघर्ष यावर एक असंबद्ध जोर देतात असे दिसते. सत्याग्रहाचा हेतू मात्र, शत्रूंचा शारीरिक उन्मूलन किंवा नैतिक मोडतोड साध्य करण्यासाठी नव्हता - परंतु त्याने स्वत: च्या हातांनी दु: ख सहन करून अशी मनोवैज्ञानिक प्रक्रिया सुरू केली ज्यायोगे मनाने आणि अंतःकरणाला भेटणे शक्य होईल. अशा संघर्षात, प्रतिस्पर्ध्याबरोबर तडजोड करणे पाखंडी मत किंवा देशद्रोह नाही तर एक नैसर्गिक आणि आवश्यक पाऊल होते. जर तडजोड अकाली होती आणि शत्रूला पश्चात्ताप झाला असेल तर सत्याग्रह अहिंसक लढाईत परत येण्यापासून काहीही प्रतिबंधित केले नाही.

गांधी आणि व्हायसराय यांच्यात १ 13 वर्षातली ही दुसरी उच्चस्तरीय बैठक होती आणि भारत सरकार अधिनियम १ 19 १ of चा आधार असलेल्या माँटॅगू l चेल्म्सफोर्ड सुधारणांच्या संदर्भात ती वाचली जायची.

जानेवारी २४

जानेवारी २४ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील २४ वा किंवा लीप वर्षात २४ वा दिवस असतो.

जॉन चर्चिल पहिला मार्लबोरो

जॉन चर्चिल (१६५० ते १७२२) इंग्लंडच्या इतिहासातील एक प्रभावी सेनापती होता. त्याला मार्लबोरो या नावानेही ओळखले जाते. इंग्लंडचे दुसर्‍या महायुद्धाच्या काळातील पंतप्रधान विन्स्टन चर्चिल हे जॉन चर्चिल यांच्याच वंशातील होत. चर्चिलने आपल्या कारकिर्दीत इंग्लंडमधील अनेक राजांचा उदय व अस्त पाहिला. त्याने लष्करात आपला हुद्दा वाढवण्यासाठी- टिकवण्यासाठी तसेच राजकारणात प्रभाव राखण्यासाठी अनेकदा बऱ्या वाईट कृत्याचा वापर केला. परंतु युद्धभूमीवरील त्याचे शौर्य, युद्ध जिंकण्यासाठी त्याच्या कडे असलेले नैसर्गिक कसब यांमुळे इंग्रज सेनेला त्याने युरोपमध्ये दरारा मिळवून दिला. आज मार्लबोरोची गणना इंग्लंडच्या महान सेनापतींमध्ये होते.

जॉर्ज ग्रेनव्हिल

जॉर्ज ग्रेनव्हिल (इंग्लिश: George Grenville; ऑक्टोबर १४, इ.स. १७१२ - नोव्हेंबर १३, इ.स. १७७०) हा ब्रिटीश राजकारणी व युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता.

ग्रेनव्हिल युनायटेड किंग्डमच्या अशा काही थोड्या पंतप्रधानांपैकी होता ज्यांनी सरदारकी स्वीकारली नाही. विल्यम पिट धाकटा, विन्स्टन चर्चिल व विल्यम ग्लॅडस्टोन हे असे इतर पंतप्रधान होते.

दुसरी एलिझाबेथ

दुसरी एलिझाबेथ (एलिझाबेथ अलेक्झांड्रा मेरी; इंग्लिश: Elizabeth Alexandra Mary) (२६ एप्रिल, इ.स. १९२६ - हयात) ही राष्ट्रकुल परिषदेमधील युनायटेड किंग्डम, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड, जमैका, बार्बाडोस, बहामास, ग्रेनेडा, पापुआ न्यू गिनी, सॉलोमन द्वीपसमूह, तुवालू, सेंट लुसिया, सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स, बेलिझ, अँटिगा आणि बार्बुडा, व सेंट किट्स आणि नेव्हिस ह्या १६ सार्वभौम देशांची राणी आहे. ती वैधानिक दृष्ट्या ह्या देशांची सम्राज्ञी असली तरीही तिचे सामर्थ्य केवळ औपचारिक आहे.

इंग्लंडची राणी किंवा ब्रिटनची राणी ह्याच नावाने एलिझाबेथ ओळखली जाते. एलिझाबेथचा जन्म २१ एप्रिल, इ.स. १९२६ रोजी लंडन येथे झाला. तिचे वडील जॉर्ज हे राजेपदी असताना त्यांचा मृत्यू झाल्यानंतर फेब्रुवारी ६, इ.स. १९५२ रोजी एलिझाबेथला राणी घोषित करण्यात आले. तेव्हापासून गेली ५९ वर्षे राजघराण्यावर एलिझाबेथची सत्ता आहे.

एलिझाबेथला चार अपत्ये आहेत व मोठा मुलगा राजपुत्र चार्ल्स हा राजघराण्याचा वारस आहे.

नेव्हिल चेम्बरलेन

आर्थर नेव्हिल चेम्बरलेन (इंग्लिश: James Ramsay MacDonald; मार्च १८, इ.स. १८६९ - नोव्हेंबर ९, इ.स. १९४०) हा एक ब्रिटीश राजकारणी व १९३७-४० दरम्यान युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. चेम्बरलेनला त्याच्या ॲडॉल्फ हिटलरचे लांगुलचालन करण्याच्या धोरणाबद्दल आणि म्युनिक करार करण्याबद्दल कुप्रसिद्धी मिळाली. या तहानुसार चेकोस्लोव्हेकियाचा सुडेटेनलांड प्रदेश नाझी जर्मनीच्या हवाली करण्यात आला. जर्मनीने केलेल्या पोलंडवरील आगळीकीनंतर चेम्बरलेनने सप्टेंबर ३, इ.स. १९३९ रोजी युद्ध पुकारले व पुढील आठ महिने युनायटेड किंग्डमचे नेतृत्त्व केले.

नोव्हेंबर १०

नोव्हेंबर १० हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील ३१४ वा किंवा लीप वर्षात ३१५ वा दिवस असतो.

नोव्हेंबर ३०

नोव्हेंबर ३० हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील ३३४ वा किंवा लीप वर्षात ३३५ वा दिवस असतो.

फ्रांस्वा मोर्याक

फ्रांस्वा शार्ल मोर्याक (फ्रेंच: François Charles Mauriac; ११ ऑक्टोबर १८८५ - १ सप्टेंबर १९७०) हा एक फ्रेंच लेखक, कवी व पत्रकार होता. मोर्याकला १९५२ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.

बॅटल ऑफ ब्रिटन

बॅटल ऑफ ब्रिटन अथवा ब्रिटनची लढाई (जुलै १० १९४० - ऑक्टोबर ३१ १९४०); जर्मन वायुसेनेने (लुफ्तवाफे) दुसऱ्या महायुद्धात जुलै १९४० ते ऑक्टोबर १९४० दरम्यान इंग्लंडच्या शाही वायुसेनेवर (रॉयल एयरफोर्स) हवाई प्रभुत्व मिळवण्यासाठी इंग्लंडवर केलेल्या योजनाबद्ध आक्रमणांना बॅटल ऑफ ब्रिटन म्हणून संबोधले जाते. या संज्ञेचा उल्लेख सर्वप्रथम पंतप्रधान विन्स्टन चर्चिल यांनी १८ जून १९४० रोजी देशाला उद्देशून केलेल्या भाषणात केला.

महात्मा गांधी

मोहनदास करमचंद गांधी (ऑक्टोबर २, इ.स. १८६९ - जानेवारी ३०, इ.स. १९४८) हे भारताच्या स्वातंत्र्य संग्रामातील प्रमुख नेते आणि तत्त्वज्ञ होते. महात्मा गांधी या नावाने ते ओळखले जातात. अहिंसात्मक असहकार आंदोलनांनी गांधींनी भारताला स्वातंत्र्य मिळवून दिले. अहिंसात्मक मार्गांनी स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी त्यांनी संपूर्ण जगाला प्रेरित केले. रवींद्रनाथ टागोर यांनी सर्वप्रथम त्यांना ‘महात्मा’ (अर्थ: महान आत्मा) ही उपाधी दिली. भारतातील लोक त्यांना प्रेमाने बापू म्हणत आणि त्यांना अनधिकृपणे भारताचे राष्ट्रपिता म्हटले जाते. सुभाषचंद्र बोस यांनी इ.स. १९४४ मध्ये पहिल्यांदा त्यांना ‘राष्ट्रपिता’ असे संबोधले, असे म्हणतात. गांधी सविनय सत्याग्रहाच्या कल्पनेचे जनक होते. त्यांचा जन्मदिवस २ ऑक्टोबर हा भारतात गांधी जयंती म्हणून तर जगभरात आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिन म्हणून साजरा केला जातो. या दिवशी भारतात सार्वजनिक सुट्टी असते.

असहकार आणि अहिंसेच्या तत्त्वावर आधारित सत्याग्रहाचा उपयोग गांधींनी प्रथम दक्षिण आफ्रिकेमध्ये, तेथील भारतीयांना त्यांचे नागरी हक्क मिळवून देण्यासाठी केला. इ.स. १९१५ मध्ये भारतात परत आल्यावर त्यांनी चंपारणमधील शेतकऱ्यांना जुलुमी कर व जमीनदार यांच्याविरुद्ध लढण्यासाठी एकत्र केले. इ.स. १९२१ मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची सूत्रे सांभाळल्यानंतर गरिबी निर्मूलन, आर्थिक स्वावलंबन, स्त्रियांचे समान हक्क, सर्व-धर्म-समभाव, अस्पृश्यता निवारण आणि सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे स्वराज्य यासाठी देशभरात चळवळ चालू केली. गांधी आजीवन साम्प्रदायीकातावादाचे (सम्प्रदायांवर राजकारण करणे) विरोधक होते आणि ते मोठ्या प्रमाणात सर्व धर्म आणि पंथ यांच्यापर्यंत पोहोचले. ढासळत जाणाऱ्या खिलाफत चळवळीला त्यानी आधार दिला आणि ते मुस्लिमांचे नेते बनले. इ.स. १९३० मध्ये इंग्रजांनी लादलेल्या मिठावरील कराविरोधात त्यांनी हजारो भारतीयांचे ४०० कि.मी. (२५० मैल) लांब दांडी यात्रेमध्ये प्रतिनिधित्व केले. इ.स. १९४२ मध्ये त्यांनी इंग्रजांविरुद्ध भारत छोडो आंदोलन चालू केले. या आणि यासारख्या इतर कारणांसाठी त्यांना भारतात तसेच दक्षिण आफ्रिकेमध्ये अनेकदा तुरुंगात टाकण्यात आले.

गांधींनी आयुष्यभर सत्य आणि अहिंसा या तत्त्वांचा पुरस्कार केला, स्वतःही याच तत्त्वांनुसार जगले आणि इतरांनीही तसे करावे असे सुचवले. त्यांनी खेड्यांना खऱ्या भारताचे मूळ म्हणून पाहिले आणि स्वयंपूर्णतेचा पुरस्कार केला. ब्रिटनमधील विन्स्टन चर्चिल यांनी १९३० साली त्यांची "अर्धनग्न फकीर" म्हणून निर्भत्सना केली. स्वतः कातलेल्या सुताचे धोतर आणि शाल अशी त्यांची साधी राहणी होती. त्यांनी शाकाहाराचा अवलंब केला आणि अनेकदा आत्मशुद्धीसाठी आणि राजकीय चळवळीसाठी साधन म्हणून दीर्घ उपवास केले. त्यांच्या शेवटच्या वर्षांमध्ये भारत पाकिस्तान फाळणीमुळे व्यथित झालेल्या गांधींनी हिंदू-मुस्लीम दंगे थांबवण्यासाठी प्रयत्‍न केले.

मे १०

मे १० हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील १३० वा किंवा लीप वर्षात १३१ वा दिवस असतो.

विन्स्टन चर्चिल (कादंबरीकार)

विन्स्टन चर्चिल (इंग्लिश: Winston S. Churchill) (नोव्हेंबर १०, इ.स. १८७१ - मार्च १२, इ.स. १९४७) हा इंग्लिश भाषेतील अमेरिकन कादंबरीकार होता. त्याला समकालीन असलेल्या विन्स्टन चर्चिल या प्रसिद्ध ब्रिटिश राजकारण्याशी गल्लत टाळण्यासाठी अमेरिकन चर्चिल या नावाने त्याला उल्लेखिले जाते.

हुजूर पक्ष

हुजूर पक्ष किंवा कॉन्झर्व्हेटिव्ह पक्ष (इंग्लिश: Conservative Party) हा युनायटेड किंग्डममधील एक प्रमुख राजकीय पक्ष आहे. १८३४ साली टोरी पक्षापासून हुजूर पक्षाची निर्मिती झाली. आजच्या घडील ब्रिटनमधील दोन प्रमुख पक्षांपैकी हुजूर एक असून मजूर पक्ष हा दुसरा प्रबल पक्ष आहे. हुजूर पक्षाची राजकीय भूमिका उजवीकडे झुकणारी (पुराणमतवादी) आहे.

विन्स्टन चर्चिल, मार्गारेट थॅचर इत्यादी लोकप्रिय ब्रिटिश पंतप्रधान हुजूर पक्षाचेच होते. ब्रिटनची विद्यमान पंतप्रधान थेरीसा मे हुजूर पक्षाची पक्षप्रमुख आहे.

ग्रेट ब्रिटनचे राजतंत्र
युनायटेड किंग्डम

इतर भाषांमध्ये

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.