वामन मल्हार जोशी

वामन मल्हार जोशी (जानेवारी २१, १८८२ - जुलै २०, १९४३) हे मराठी लेखक, पत्रकार होते. त्यांचा जन्म तत्कालीन कुलाबा जिल्ह्यातील (रायगड जिल्हा) तळा या गावी झाला होता. शालेय शिक्षण संपवून वा.म. जोशी पुण्यातील डेक्कन कॉलेजात आले आणि त्यांनी १९०४मध्ये बी.ए.ची आणि १९०६मधे एम.ए.ची पदवी मिळवली.

त्यांनंतर जोशी एका ‘राष्ट्रीय’ शाळेत शिक्षक झाले. (ब्रिटिश राज्यकर्ते असलेल्या भारतात ‘राष्ट्रीय’ शिक्षण देणार्‍या शाळांवर सरकारचा डोळा असे.) त्यानंतर जोशींनी विश्ववृत्त नावाचे ‘राष्ट्रीय’ मासिक काढले. त्या मासिकात ब्रिटिश राजकर्त्यांविरुद्ध मजकूर असलेमुळे सरकारने वा.म. जोशी यांना ३ वर्षांची सक्त मजुरीची शिक्षा ठोठावली.

तुरुंगातून सुटल्यावर जोशी दैनिक केसरीचे दोन वर्षांसाठी संपादक झाले. पुढे १९१८मधे त्यांनी धोंडो केशव कर्वे यांनी पुण्यात स्थापन केलेल्या महिला महाविद्यालयात प्राध्यापकी सुरू केली. ते तेथे तत्त्वज्ञान, मानसशास्त्र, आणि इंग्रजी-मराठी साहित्य शिकवीत.

कालांतराने वा.म. जोशी हे पुण्याच्या एस.एन.डी.टी. महाविद्यालयाचे प्राचार्य म्हणून निवृत्त झाले..

इ.स. १९३०च्या मडगाव (गोवा) येथील सोळाव्या मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद वा.म. जोशींनी भूषविले होते.

वा.म. जोशी यांनी लिहिलेली पुस्तके

  • आश्रमहरिणी (कादंबरी, इ.स. १९१६)
  • इंदू काळे व सरला भोळे (१९३४)
  • नलिनी (१९२०)
  • नीति-शास्त्र-प्रवेश
  • रागिणी अथवा काव्यशास्त्रविनोद (१०१४)
  • विचार सौंदर्य (वैचारिक)
  • सुशिलेचा देव (कादंबरी)
  • स्मृति-लहरी (ललित)

वा.म. जोशी यांच्यावर लिहिलेली पुस्तके

  • वा.म. जोशी (चरित्र, लेखक - गोविंद मल्हार कुलकर्णी)
  • वा.म. जोशी-चरित्र आणि वाङ्‌मय (लेखक - मा.का. देशपांडे)
  • वा. म. जोशी साहित्यदर्शन (संपादक - वा.ल.कुलकर्णी आणि गो.म. कुलकर्णी)
आनंद पाळंदे

आनंद पाळंदे हे लोकप्रिय मराठी लेखक आहेत.

== जीवन = मरण

कल्याण कुलकर्णी

कल्याण कुलकर्णी (? - ऑक्टोबर २४, १९९८) हे मराठी लेखक होते.

गोपाळ गंगाधर लिमये

गोपाळ गंगाधर लिमये (सप्टेंबर २५ १८८१ - अज्ञात)मराठी कथाकार आणि विनोदकार होते. कॅप्टन गो. गं. लिमये या नावाने त्यांनी लेखन केले.

जानेवारी २१

जानेवारी २१ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील २१ वा किंवा लीप वर्षात २१ वा दिवस असतो.

नीलकंठ महादेव केळकर

नीलकंठ महादेव केळकर (१९०० - ?) हे मराठी चित्रकार, लेखक होते.

माधव आचवल

प्रसिद्ध लेखक, चित्रकार, वास्तूशिल्पकार, समीक्षक

राजीव साने

राजीव साने हे तत्त्वज्ञान विषयाचे संशोधक व लेखक आहेत. तसेच हे एक नावाजलेले कामगार पुढारीही आहेत. यांनी आपले तत्त्वज्ञानाचे संशोधन पुस्तक स्वरूपात युगांतर नावाने प्रसिद्ध केले आहे. तसेच संगणक विषयावरही यांनी लेखन केले आहे.

लक्ष्मण गायकवाड

"उचल्या" ह्या पारधी समाजाचे अस्वस्थ करणारे चित्रण असलेल्या अतिशय गाजलेल्या कादंबरी चे लेखक.

लीना मोहाडीकर

लीना मोहाडीकर या एक मराठी लेखिका आहेत.

विजय कुवळेकर

विजय कुवळेकर : मराठी लेखक आणि पत्रकार. त्यांनी चित्रपटांचे लेखनही केले आहे.

विनीता आपटे

विनीता आपटे (जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) या मराठी भाषेतील लेखिका आहेत.

विनीता आपटे या मराठी निवेदिका,ले़खिका,अभिनेत्री आहेत. सध्या संयुक्त राष्ट्रांच्या पर्यावरण विभागात पॅरिस येथे सल्लागार म्हणून त्या कार्यरत आहेत.

विमला ठकार

विमला ठकार (१५ एप्रिल, इ.स. १९२१ - ११ मार्च, इ.स. २००९) या मराठी भाषेतील लेखिका आहेत.

सहज भाषेत अध्यात्मातील अवघड तत्वे उलगडणे यांना लेखनातून सिद्ध आहे.

आत्मोन्नती व मनोविकास या विषयावर लेखन करणाऱ्या या महत्त्वाच्या लेखिका आहेत.

विष्णू सखाराम खांडेकर

विष्णू सखाराम खांडेकर (जानेवारी ११, १८९८ - सप्टेंबर २, १९७६) हे मराठी कादंबरीकार, लेखक होते.

शंकर दत्तात्रेय जावडेकर

आचार्य शंकर दत्तात्रेय जावडेकर (सप्टेंबर २६, १८९४ - १० डिसेंबर, १९५५) हे मराठी लेखक व गांधीवादी तत्त्वचिंतक होते. पुण्यात १९४९ साली भरलेल्या मराठी साहित्य संमेलनाचे ते अध्यक्ष होते. २४ जून १९५० ते १० डिसेंबर १९५५ या कालावधीत ते साधना साप्ताहिकाचे संपादक होते. लोकशाही, समाजवाद, अर्थशास्त्र आदी विषयांवर त्यांनी लेखन केले.सन १९२० ते १९५०-५५ पर्यंत ज्यांनी महाराष्ट्राची तरुण पिढी वैचारिकदृष्ट्या घडविली, बुद्धिवादाचे आणि त्याचबरोबर नैतिकतेचे संस्कार ज्यांनी तिच्यावर केले, आणि तिला ध्येयप्रवण बनविले अशा विचारवंतांमध्ये आचार्य शं. द. जावडेकर यांचा प्रामुख्याने समावेश होतो. महाराष्ट्रातील बहुतेक सर्व समाजवादी नेते, कार्यकर्ते, त्याचप्रमाणे राष्ट्रसेवा दलाचे हजारो सैनिक जावडेकर यांच्या वैचारिक शिदोरीवर पोसले गेले.

’आधुनिक भारत' या पुस्तकात जावडेकर यांनी भारताच्या स्वातंत्र्यढ्याची अतिशय मूलगामी चिकित्सा केली आहे. त्यामुळे मराठीतील तत्त्वज्ञ कादंबरीकार वामन मल्हार जोशी यांनी 'गीतारहस्यानंतरचा थोर ग्रंथ' असे त्याचे वर्णन केले आहे. जावडेकर हे आगरकर, टिळक आणि गांधी[ या तिघांनाही गुरू मानत. (त्यात पुढे मार्क्‍सची भर पडली.) या सर्व द्रष्टय़ा नेत्यांचे विचार कोणत्याही प्रकारचे किल्मिष येऊ न देता, त्यातील देशाला व समाजाला उपयुक्त व अनुकरणीय असेल असा भाग जावडेकर यांनी साक्षेपाने महाराष्ट्रीय जनतेसमोर मांडण्याचे काम केले आणि त्यांच्या कामाचे योग्य मूल्यमापन केले. त्यामुळे तत्कालीन महाराष्ट्रातील बुद्धिवंत त्यांच्या लेखनाकडे आकर्षित झाले. जावडेकर यांचे संपूर्ण जीवन हे 'बोले तसा चाले' या वृत्तीचा आविष्कार होते. नैतिक मूल्यांवर हुकमत, शुद्ध आचरण आणि स्फटिकवत चारित्र्य यामुळे जावडेकर यांचा त्यांच्या विरोधकांनाही दरारा वाटत असे.

जावडेकर गांधीवादी अहिंसेचे कट्टर पुरस्कर्ते होते. जावडेकर यांचे जीवन आणि विचार आजही आदर्शवत ठरावेत असे आहेत.

आचार्य जावडेकर यांच्या नावाने इस्लामपूर, जि. सांगली येथे एक निवासी शाळाही आहे. आचार्य जावडेकर गुरूकुल असे त्या शाळेचे नाव असून त्यांचा मुलगा प्रकाश शंकर जावडेकर यांनी ती स्थापन केली. समाजातील गोरगरिबांना उत्तम शिक्षण मिळावे हा त्या मागचा उद्देश.

शकुंतला बोरगावकर

शकुंतला बोरगावकर (? - जून १२, २००१) या मराठी लेखिका होत्या.

मराठी साहित्यिक

इतर भाषांमध्ये

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.