16 век

16 век бил век кој траел од 1 јануари 1601 до 31 декември 1700 година, според Грегоријанскиот календар.

16 век историчарите го сметаат за век во кој се појавил порастот на Западната култура. Во текот на 16 век, Шпанија и Португалија ги истражувале морињата во светот и отвориле светски трговски патишта низ целиот свет. Големи делови од Новиот свет биле претворени во шпански и португалски колонии, и додека Португалците станаа мајстори во трговијата во Азија и Африка во Индискиот Океан, Шпанија отвори трговија преку Тихиот Океан, поврзувајќи ги Америка со Азија.

Оваа ера на колонијализам го воспоставила меркантилизмот како водечки економски правец. Меркантилистичката доктрина ги поттикнала многуте војни во Европа во текот на овој период и веројатно ја поттикнала европската експанзија и империјализам ширум светот до 19 век или почетокот на 20 век.

Во Европа, Протестантската реформација задала голем удар на авторитетот на папството и Римокатоличката црква. Европската политика доминирала преку религиозни конфликти, при што темелите за Триесетгодишната војна биле поставени кон крајот на векот. Во Италија, Лука Пачоли ја објави првата книга за сметководство, а Галилео Галилеј го направил првиот термометар. Во Англија, италијанецот Алберсио Џентили ја напишал првата книга за јавното меѓународно право и го поделил секуларизмот од канонскиот закон и римокатоличката теологија.

На Блискиот Исток, Отоманското Царство продолжило да се проширува, а султанот ја освоил титулата калиф. Кина ги евакуиралае крајбрежните области, поради јапонското пиратство. Јапонија во тоа време страдала од тешка граѓанска војна. На други места во Азија, царот ја проширил моќта на Могулското Царство. Неговото владеење значително влијаело врз уметноста и културата во регионот.

< 15 век 16 век 17 век >
01 02 03 04 05 06 07 08 09 10
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
31 32 33 34 35 36 37 38 39 40
41 42 43 44 45 46 47 48 49 50
51 52 53 54 55 56 57 58 59 60
61 62 63 64 65 66 67 68 69 70
71 72 73 74 75 76 77 78 79 80
81 82 83 84 85 86 87 88 89 90
91 92 93 94 95 96 97 98 99 00

Настани

1500-ти

Alberico Gentili
Алберсио Џентили
Elgrancapitantrasbatalladeceriñola
Битка кај Черињола
Retrato de Afonso de Albuquerque (após 1545) - Autor desconhecido
Афонсо де Албукерк

1510-ти

1520-ти

Sack of Rome of 1527 by Johannes Lingelbach 17th century
Битката за Рим

1530-ти

Hans Holbein, the Younger, Around 1497-1543 - Portrait of Henry VIII of England - Google Art Project
Хенри VIII

1540-ти

1550-ти

  • 1550: Архитект Мимар Синан започнува со изградба на Сулејмановата џамија во Истанбул.
  • 1550: Монголите предводена од Алтан Кан извршуваат напад на Кина и Пекинг.
  • 1550 - 1551: Ваљадолидска дебата во врска со човековите права на домородното население на Америка
  • 1551: Северноафриканските пирати го поробуваат целото население на малтешкиот остров Гоцо, помеѓу 5.000 и 6.000, испраќајќи ги во Либија.
  • 1552: Русија го освојува Казањ во Централна Азија.
  • 1552: Језуитска мисија на Френсис Ксавир
  • 1553: Марија I станува првиот кралски регент на Англија и ја обновува црквата на Англија под папски авторитет.
  • 1554: Португалски мисионери го основаат градот Сао Паоло Бразил.
  • 1554: Елизабета I е затворена во [[Лондонска кула}|Лондонската кула]] по наредба на Марија I
  • 1555: Московска компанија станува првото големо англиско акционерско трговско друштво.
  • 1556: Силен земјотрес во Кина
  • 1556: Георг Агрикола, ја објавува „De re metallica“.
  • 1556: Акбар Велики го поразува султанот на Бенгал во Втора битка во Панипат
  • 1556: Русија го освојува Астрахањ во Централна Азија
  • 1556 - 1605: За време на неговото владеење, Акбар го проширува Моголското Царство во серија освојувања (во индискиот потконтинент).
  • 1557: Хабсбуршка Шпанија прогласи банкрот.
  • 1557:Започна населување на Португалци во се населиле во Макао
  • 1557: Отоманското Царство го освоил градот Масава.
  • 1558 Елизабета I станува нова кралица на Англија на 25 години.
  • 1558 - 1603: Елизабетанската ера се смета за висина на англиската ренесанса.
  • 1558 - 1583: Ливонска војна меѓу Полска, Големото Кнежество Литванија, Шведска, Данска и Русија.
  • 1558: По 200 години, Кралство Англија го губи Кале во Франција.
  • 1559: Крај на Италијанските војни.

1560-ти

Antonio Moro - Willem I van Nassau
Вилхелм Орански
Fernando Álvarez de Toledo, III Duque de Alba, por Antonio Moro
Don Фернандо Алварез де Толедо

1570-ти

Odanobunaga
Ода Нобунага.

1580-ти

  • 1580: Шпанија се обединува со Португалија на чело со Филип II. Завршува т.н. Португалска престолонаследна криза. Шпанската и португалската круна се обединети 60 години, т.е. до 1640 година.
  • 1582: Ода Нобунага е убиен од неговиот генерал.
  • 1582: Папа Грегориј XIII го издава Грегоријанскиот календар.

1582: Јермак Тимофејевич го освојува Сибирското ханство.

  • 1583: Умира Бабаула, султан на Тернате.
  • [1584]] - По опсадата на Антверпен, многу од неговите трговци бегаат во Амстердам. Според Лук-Норманд Телиер, "На врвот помеѓу 1510 и 1557 година, во Антверпен се концентрирани околу 40% од светската трговија ... Се проценува дека пристаништето во Антверпен заработувало седум пати повеќе приходи од Америка[7].
  • 1585 - 1604: Англо-шпанска војна на двете страни на Атлантикот.
  • 1587: Марија Стјуарт е егзекутирана во Англија по наредба на Елизабета I.
  • 1587: Владеењето на Абас I го означува зенитот на Сефевидите.
  • 1589: Умира Катарина Медичи на возраст од 69 години.

1590-ти

1590: Опсада на Одвара

  • 1591: Гази Гирај со огромна татарска војска започнува воена експедиција против Москва.
  • 1591: Во Мали, мароканските сили на султанот Ахмад ел-Мансур го поразуваат Царство Сонгај.
  • 1592: Џон Стов известува за 10.675 смртни случаи во Лондон од чума. Лондон има население од околу 200.000 луѓе.
  • 1592 - 1598: Кореја, со помош на Кина одбива две јапонски инвазии.
  • 1606: Долгата војна во Унгарија помеѓу Хабсбуршкото Царство и Отоманското Царство.
  • 1594: Основан е колеџот Свети Павле во Макао
  • 1595: Прва холандска експедиција во Индонезија предводена од Корнелис де Хаутман[8].
  • 1596: Роден е Рене Декарт.
  • 1596: Јуни, експедицијата на Де Хаутман пристигнува до Бентен главната порта за пиперка во Западна Јава, каде што се судри со португалците и индонезијците. Потоа патува источно по северниот брег на Јава, губејќи дванаесет членови на екипажот на јавански напад во Сидеу и убивајќи локален владетел во Мадура. [8]
  • 1597: експедицијата на Де Хутман се враќа во Холандија со доволно зачини за да оствари значителен профит.
  • 1598: Издаден е Едикт од Нант со кој завршуваат Француските религиозни војни.
  • 1598: Абас I го преместува главниот град на Персија од Казвин во Исфахан во 1598 година.
  • 1598 - 1613: Русија се спушта во анархија за време на т.н. Време на проблеми.
  • 1598: Португалците бараат армада од 90 бродови за да го уништата востанието во Солор.[9]
  • 1598: Повеќе холандски флоти заминуваат за Индонезија и повеќето се профитабилни.[8]
  • 1598: Умира Тојотоми Хидејоши.
  • 1599: Царство Мали е поразено во битката кај Џене
  • 1599: Експедицијата на ван Ник се враќа во Европа. Експедицијата прави профит од 400 проценти. [8]
  • 1599: Втората холандска експедиција на Индонезија (1598-1600) од осум бродови станува првата холандска флота што пристигнува на до Малуку.
  • 1600: Џордано Бруно е изгорен поради ерес во Рим.

Архитектура

Дела

Книги

Наводи

  1. „16th Century Timeline (1501 to 1600)“. fsmitha.com. Архивирано од изворникот на February 3, 2009.
  2. "History of Smallpox – Smallpox Through the Ages". Texas Department of State Health Services.
  3. Ricklefs (1991), p.23
  4. „A LIST OF NATIONAL EPIDEMICS OF PLAGUE IN ENGLAND 1348–1665“. Архивирано од изворникот на 2009-05-04. конс. 2009-04-25.
  5. Sandra Arlinghaus. „Life Span of Suleiman the Magnificent 1494–1566“. Personal.umich.edu. конс. 2013-05-05.
  6. „The Lusiads“. World Digital Library. 1800–1882. конс. 2013-08-31.
  7. Luc-Normand Tellier (2009). "Urban world history: an economic and geographical perspective". PUQ. p.308.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Ricklefs (1991), page 27
  9. Ricklefs (1991), page 25

На други јазици

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.