Гама-зрачење

Гама зрачење или гама зраци, гама фотони (γ-зрачење, γ-зраци) е облик на електромагнетно зрачење со најпродорни фотони, односно со најмали бранови должини во електромагнетниот спектар.

Gamma Decay
Илустрација на испуштање гама зраци (γ) од атомско јадро

Настануваат при интеракциите на субатомските честички како што се анихилација честичките и античестичките и радиоактивното распаѓање; повеќето зрачења потекнуваат од нуклеарните реакции што се одигруваат во меѓуѕвездената средина во вселената.

Името γ-зраци (γ-зрачење) го добиле затоа што тоа бил трет вид продорни зраци што биле откриени после α- и β-зраците.

Историја

Гама зрачењето го открил францускиот истражувач Пол Вилард (Paul Ulrich Villard) во 1900 год., додека го испитувал радиумот[1]. Тој открил дека гама зрачењето (за разлика од алфа- и бета-зрачењето) не свртува од праволиниската патека во магнетното поле.

Карактеристики

Гама фотоните на енергиите повисоки од 1.02 MeV, во близина на атомското јадро можат да доживеат реакција што се нарекува создавање парови, при што енергијата од 1.02 MeV се употребува за создавање на два електрони со спротивна наелектризираност, а остатокот на енергијата на фотоните се дели на кинетичката енергија на овие честички. Оваа реакција има значење само за фотоните со висока енергија во материјалите со висок атомски број.

Во електромагнетниот спектар гама зраците се наоѓаат во областа на големите фреквенции и, соодветно на тоа, тие се со мала бранова должина. Радиоактивните материјали можат да емитуваат гама зраци. Тие навлегуваат длабоко во живите ткива и можат да предизвикаат рак. Како и светлината, и гама зраците се составени од фотони, но кај гама зраците овие фотони имаат исклучително голема енергија.

Заштита

Gamma Abs Al
Тотален коефициент на апсорпција на гама зраците во алуминиум (атомски број 13)
Gamma Abs Pb
Тотален коефициент на апсорпција на гама зраците во олово (атомски број 82)

Заштитата од гама зраците бара големи количини на маса. Тие подобро се апсорбирани од материјали со високи атомски броеви и висока густина, иако ефектот на заштита на масата не е толку голем во однос на вкупната маса по единица површина (односно густината) на патеката на гама зраците. Поради оваа причина, масата на оловото е само до некаде подобра (20-30%) како гама заштита од еднаква маса на друг материјал, како што се алуминиумот, бетонот или почвата; најголемата предност на оловото е неговата густина.

Колку поголема е енергијата на гама зраците, толку подебела заштита е неопходна. Материјалите за заштита од гама зраците обично се мерат со нивната дебелина што е неопходна за на половина да се намали интензитетот на гама зраците. На пример, за да се намали интензитетот на гама зраците за 50% неопходно е олово со дебелина од 1 см, гранитни карпи со дебелина од 4,1 см, бетон со дебелина од 6 см или пакувана почва од 9 см. Сепак, масата на бетонот или од почвата е 20-30% поголема од онаа на оловото со истaтa апсорпциона способност.

Употреба

Емитирањето на гама зраците на кобалт-60 се користи при стерилизирање на медицинската опрема или лекувањето на рак, како и при зрачењето на цезиум-137.

Надворешни врски

Наводи

  1. L'Annunziata, Michael F. (2007). Radioactivity: introduction and history. Amsterdam, Netherlands: Elsevier BV. стр. 55–58. ISBN 9780444527158.
Јод

Јод е хемиски елемент со симбол I и атомски број 53. Најтежок од стабилните халогени, тој постои како сјајна, виолетово-црна неметална цврста форма во стандардни услови и лесно формира виолетов гас. Eлементот е откриен од страна на францускиот хемичар Бернард Куртуа во 1811 година. Бил именуван две години подоцна од страна на Џозеф Луј Геј-Лусак, по грчкиот збор ἰώδης "виолетова боја".

Јодот се јавува во многу оксидациски состојби, вклучувајќи јодид (I-), јодат (IO- 3) и различни периодични анјони. Јодот има најмало изобилство на стабилни халогени, со што е шеесет и првиот најзастапен елемент. Јодот е најтешката суштинска минерална хранлива материја. Јодот е од суштинско значење за синтезата на тироидните хормони. [4] Дефицитот на јод влијае на околу две милијарди луѓе и е водечка причина за интелектуална попреченост.

Доминантните производители на јод денес се Чиле и Јапонија. Јодот и неговите соединенија првенствено се користат во исхраната. Поради високиот атомски број и лесното сврзување кон органските соединенија, исто така се користи како нетоксичен материјал за кондензација. Поради специфичноста на неговото навлегување во човечкото тело, радиоактивни изотопи на јод, исто така, може да се користат за лекување на рак на тироидната жлезда. Јодот се користи како катализатор во индустриското производство на оцетна киселина и некои полимери.

Алфа-распад

Алфа-распад или α-распад — вид на радиоактивен распад во кој атомското јадро оддава алфа-честичка и на тој начин се преобразува или 'распаѓа' во атом чиј масен број е намален за четири, а атомскиот број е намален за два. Алфа-честичката е идентична со атомоското јадро на хелиум-4, кое се состои од два протони и два неутрони. На пример, ураниум-238 се распаѓа и создава ториум-234:

или

И масениот број и атомскиот број се запазуваат: масениот број е 238 од левата страна и (234 + 4) на десната страна и атомскиот број е 92 на левата страна и (90 + 2) на десната страна. Алфа-честичките се со полнеж +2, но кога нуклеарната равенка ја опишува нуклеарната реакција без да ги земе во предвид електроните, тврдење кое не потврдува дека јадрото, со сигурност се случува кај неутралните атоми, при што полнежот не е прикажан.

Алфа-распадот вообичаено се појавува во најтешките нуклиди. Теоретски може да се појави само во јадрото, и тоа за јадра потешки од никел (28 елемент), каде што севкупната енергија на сврзување по нуклеон не е веќе минимална, а нуклидите, пак, токму затоа се нестабилни во однос на спонтаните фисиони процеси. Во практиката, оваа постапка на распад е набљудувана само кај нуклиди кои се значително потешки од никелот, при што алфа-оддавачот, кој бил најлесен, се изотопите (масени броеви 106–110) на телурот (52 елемент).

Алфа-распадот досега е најчестиот облик на групен распад, каде што изворниот атом испушта дефиниран ќерка-атом збир на нуклеони, оставајќи друг дефиниран производ задсебе. Тоа е најчестиот облик поради комбинираната сврзувачка енергија, која е екстремно висока, и поради релативно ниската маса на алфа-честичките. Како и другите групни-распади, алфа-распадот е основен процес на тунелски ефект. За разлика од бета-распадот, овој распад е предизвикан од взаемното дејство помеѓу јадрената сила и електромагнетимот.

Алфа-честичките имаат вообичаена кинетичка енергија од 5 MeV (или ≈ 0,13% од нивната вкупна енергија, 110 TJ/kg) и имаат брзина од околу 15.000.000 m/s, или 5% од брзината на светлината. Тука има изненадувачки мала промена на оваа енергија, поради големата зависност на полу-животот на овој процес од произведената енергија (Погледајте ги равенките на Гајгер-Натоловиот закон). Поради нивната релативно голема маса, полнежот од +2 и релативно ниската брзина, големи се шансите алфа-честичките да заемодејствуваат со други атоми и да ја предадат својата енергија, а продорноста е ограничена од неколку сантиметри воздух. Околу 99% од хелиумот, кој се произведува на Земјата е резултат од алфа-распадот на подземните резерви на минерали кои содржат ураниум или ториум. Хелиумот се носи до површината како дополнителен производ при производството на природниот гас.

Бета-честичка

Бета честичките се електрони со висока енергија, голема брзина или позитрони емитирани од одредени типови на радиоактивни Атомски јадра, како што е калиум-40. Бета честичките емитирани се како еден вид на јонизирачко зрачење, што е познато како бета зраци.Продукцијата на бета честичките се нарекува бета распаѓање. Тие се именувани според грчката буква beta (β). Постојат два типа на бета распаѓање, β− and β+, кои соодветно доведуваат до создавање на електрони и позитрони.

Бран

Бран — нарушување или треперење кое се движи низ материјата или просторот, придружено со пренос на енергија. Брановото движење ја пренесува енергијата од една точка до друга, најчесто со непостојано поместување на честичките на средината, односно без пренос на маса. Тие се состојат од треперења или вибрации околу една иста местоположба. Брановите се опишани со бранова равенка која покажува како нарушувањето се распределува со текот на времето. Математичкиот запис на оваа равенка се менува во зависност од видот на бранот.

Постојат два вида на бранови. Едните се механички бранови кои се движат низ средината, и истата таа средина се деформира. Деформацијата се поништува со помош на еластичната сила која настанува поради деформацијата. На пример, звучните бранови се движат низ молекулите на воздухот судирајќи се со нивните соседни молекули. Кога молекулите на воздухот се судираат, истовремено и отскокнуваат една од друга (еластична сила). Ова ги спречува молекулите да продолжат да се движат во насоката на бранот.

Вториот вид на бранови се електромагнетните бранови, кои за своето простирање немаат потреба од средина. Наместо тоа, тие се состојат од периодични треперења на електричното и магнетното поле, коишто пак се создадени од наелектризирани честички, и поради ова истите можат да се движат низ вакуум. Овие видови на бранови се со различни бранови должини, и според тоа тие се поделени на: радиобранови, микробранови, инфрацрвено зрачење, видлива светлина, ултравиолетова светлина, рендгенски зраци, и гама-зрачење.

Понатамошно, однесувањето на честичките во квантната механика се опишани со помош на бранови. Понатамошно, гравитационите бранови исто така патуваат низ просторот, кои се резултат на вибрација или движење на гравитационите полиња.

Бранот може да биде трансверзален или лонгитудинален во зависност од насоката на нивното треперење (осцилирање). Трансверзалните бранови сè добиваат кога нарушувањето создава треперења нормални на насоката на движењето. Лонгитудиналните бранови сè добиваат кога треперењата се паралелни со насоката на движење. Додека пак механичките бранови можат да бидат трансверзални и лонгитудинални, сите електромагнетни бранови се трансверзални.

Електромагнетен спектар

Електромагнетен спектар - колективен термин за сите можни фреквенции на електромагнетно зрачење.

„Електромагнетниот спектар“ на објект има различно значење и е карактеристичната дистрибуција на електромагнетно зрачење кое се емитира или апсорбира од страна на тој конкретен објект.

Електромагнетниот спектар се протега под ниските фреквенции кои се користат во модерната радиокомуникација до гама-зрачење во кратка бранова должина (висока фреквенција), така што зафаќа бранови должини од илјадници километри која се сведува на дел од големината на атомот. Видливата светлина се протега со бранова должина од 400 до 700 нанометри. Максимумот за долгите бранови должини е големината на самиот универзум, додека се смета дека минимумот на брановата должина се наоѓа во близина на должината на Планковата должина. До средината на 20 век се верувало од страна на повеќето физичари дека спектарот е бесконечен и континуиран.

Речиси сите видови на електромагнетно зрачење може да се користат во спектроскопија, за да се проучува и карактеризира материјата. Другите технолошки намени се опишани под електромагнетно зрачење.

Електромагнетно зрачење

Електромагнетното зрачење (скрат. „ЕМ зрачење“ или „ЕМЗ“) е вид на енергија која покажува бранови карактеристики како што патува низ просторот. ЕМЗ има електрични и магнетни компоненти кои осцилираат во фаза нормални едно на друго и нормално на насоката на движење.

Електромагнетното зрачење се класификува според честотата (фреквенцијата) на бранот. Ако се наредат според зголемување на честотата или намалување на брановата должина, постојат радиобранови, микробранови, инфрацрвено зрачење, видлива светлина, ултравиолетово зрачење, Рентгенски (X) зраци, и гама-зраци. Очите на повеќето организми се чувствителни на мал и променлив дел на честоти кои се нарекуваат видлив спектар. Фотон е квантум на електромагнетните замодејства, основна единица на светлината и сите други видови на ЕМЗ, и исто така е и одговорен за електромагнетната сила.

ЕМ зрачењето има и енергија и моментум кои можат да бидат пренесени до материјата со којашто заемодејствуваат.

Енергија на сврзување

Енергија на сврзување на атомското јадро или нуклеарна енергија на сврзување е енергијата која е потребна за „расцепување“ на атомското јадро на неговите составни делови – нуклеони (протони и неутрони). Нуклеарната енергија на сврзување е обично позитивен број.

Масата на јадрото е секогаш помала од збирот на масите на мирување на слободните нуклеони. Оваа разлика е мерка за нуклеарната енергија на сврзување, која е резлутат на силите кои го одржуваат јадрото во целина. При расцепувањето на јадрото, дел од неговата маса (т.е. некои нуклеони) се претвора(ат) во огромни количини енергија (според Ајнштајновата релација E=mc2, па масата се отстранува од вкупната првобитна маса на честиците и недостасува на крајот од процесот. Недостатокот од маса се нарекува дефект на масата на атомското јадро, а е претставен преку ослободената енергија при формирањето на јадрото.

Терминот нуклеарна енергија на сврзување може да се однесува и на енергетската рамнотежа во реакции каде јадрото се раздвојува во делови кои содржат повеќе од еден нуклеон. Во овој случај, енергиите на сврзување на добиените делови имаат повисока енергија во споредба со онаа на првобитната целина. Доколку е достапна нова енергија на сврзување при фузирање на лесни јадра или расцепување на тешки јадра, истата се ослободува и станува достапна како нуклеарна енергија. Може да послужи како извор на струја или како суровина за нуклеарно оружје. При расцепување на големо јадро вишокот енергија се емитува како фотони (гама зрачење) и кинетичка енергија на продуктите на нуклеарна фисија.

Нуклеарните енергии и сили на сврзување се милиони пати поголеми од енергиите на сврзување на електроните на лесни атоми како водородниот.Дефект на масата на атомско јадро е разликата меѓу масата на јадрото и збирот од масите на неговите компоненти. За определување на енергијата на сврзување има три чекори на пресметки – создавање на дефектот на масата преку отстранување маса во вид на ослободена енергија.

Загадување

Загадување претставува внесување на нови и некарактеристични материи во животната средина, како и зголемување на нивото на нормалната концентрација на веќе постоечките материи во истата. Загадувањето може да биде предизвикано од природни и човечки извори.

Иридиум

Иридиум е хемиски елемент откриен во 1803 година меѓу нерастворливи нечистотии во природна платина. Смитсон Тенант, примарен пронаоѓач, го нарекува иридиумот по грчката божица Ирис, олицетворение на виножитото, поради впечатливите и разновидни бои на неговите соли. Иридиум е еден од најретките елементи во Земјината кора, со годишно производство и потрошувачка од само три тони. 191Ir и 193Ir се единствените два природни изотопи на иридиум, како и единствените стабилни изотопи; вториот е повеќе изобилен од двете.

Најважните соединенија на иридиум во употреба се соли и киселини што се формираат со хлор, иако иридиум, исто така, формира голем број на органометални соединенија кои се користат во индустриската катализа и во истражувањата. Металот иридиум се користи кога е потребна висока отпорност на корозија на високи температури, како кај свеќи со високи перформанси, спојници за прекријализирање на полупроводници на високи температури и електроди за производство на хлор во хлоралкали процесот. Иридиум радиоизотопите се користат во некои радиоизотопски термоелектрични генератори.

Иридиум се наоѓа во метеорити во многу повисоки изобилство отколку во Земјината кора. Поради оваа причина, невообичаено големото изобилство на иридиум во глинениот слој на границата на креда-палеогенот доведоа до хипотезата на Алварез дека влијанието на огромен вонземски објект предизвикало исчезнување на диносаурусите и многу други видови пред 66 милиони години. Слично на тоа, иридиумската аномалија во примероци од Тихиот Океан сугерираше влијанието на Елтанин од околу 2,5 милиони години.

Се смета дека вкупната количина на иридиум на планетата Земја е многу повисока од онаа забележана кај коралните карпи, но како и кај другите метали на платина, високата густина и тенденцијата на иридиум да се поврзуваат со железо предизвикаа повеќето иридиум да се спуштат под кора кога планетата беше млада и се уште стоеше.

Луис Харолд Греј

Луис Харолд Греј (англиски: Louis Harold Gray; 10 ноември 1905 – 9 јули 1965) — англиски физичар кој претежно ги проучувал последиците од зрачењето (радијација) врз организмите и со тоа е основоположник на радиобиологијата. Меѓу другите достигнувања, познат е по тоа што ја дефинирал единицата за јонизирачкото зрачење, која подоцна влегла во Меѓународниот систем на мерни единици (SI) како греј во негова чест.

Нуклеарна физика

Нуклеарна физика, јадрена физика или атомска физика — гранка на физиката што се задржува на на јадрото на атомот.

Нуклеарна фисија

Нуклеарна или јадрена фисија — јадрена реакција или процес на радиоактивно распаѓање, при кој атомско јадро со голема маса се цепи на помали делови (полесни јадра). Притоа честопати се добиваат слободни неутрони и фотони (во вид на гама-зрачење), а истовремено се ослободува голема количина енергија.

Нуклеарната фисија на тешки елементи е откриена на 17 декември 1938 г. од Ото Хан и неговиот помошник Фриц Штрасман, а теоретски ја објаснила Лиза Мајтнер со внукот Ото Роберт Фриш во јануари следната година. Името на овој процес му го дал Фриш според простата делба на клетката. Фисијата е егзотермна реакција при која можат да се ослободат големи количества енергија и како електромагнетно зрачење и како кинетичка енергија на деловите (загревање на материјата). За фисијата да резултира со ослободување енергија, вкупната енергија на сврзување на добиените елементи мора да биде понегативна (повисока) од онаа на почетниот хемиски елемент.

Фисијата е вид јадрена трансмутација поради тоа што добиените хемиски елементи се разликуваат од првобитниот атом. Двете нови јадра имаат мали разлики во големината, со однос меѓу масите 3:2 кај честите фосилни изотопи. Најголемиот дел од јадрените фисии се бинарни (се расцепуваат два наелектризирани дела), но повремено (2 до 4 пати на 1000 случаи), се добиваат три нови (позитивно наелектризирани) јадра со тернарна фисија. Големината на најмалото од нив се движи меѓу онаа на протон и јадро на аргон.

Како јадрена фисија се класифицира и спонтаната природна радиоактивност кај изотопи со многу висок масен број. Спонтаната фисија ја откриле Флеров, Петржак и Курчатов во 1940 година во Москва, кога решиле да ја потврдат претпоставката на Бор дека стапката на фисија на ураниумот без неутронско бомбардирање е занемарливо мала, но се покажало спротивното.Непредвидливиот состав на продуктите ја издвојува фисијата од чисто квантно-тунелските процеси како протонско распаѓање, алфа-распаѓање и распаѓање на тешки честички, при кои секогаш се добиваат истите продукти. Со јадрената фисија се добива нуклеарна енергија која управува со експлозијата на нуклеарното оружје. Двете употреби ги овозможува својството на т.н. нуклеарни горива да подлегнат на фисија при судир со неутрони, па како што се распаѓаат емитираат други неутрони. На овој начин се овозможуваат самоодржувачки верижни нуклеарни реакции кои ослободуваат енергија во нуклеарен реактор со контролирано темпо или во нуклеарно оружје, неконтролирано.

Количината на слободна енергија во нуклеарно гориво е милиони пати поголема од онаа која се содржи во иста маса хемиско гориво (како бензинот), значи јадрената фисија е солиден извор на енергија. Меѓутоа, продуктите на нуклеарната фисија се многу порадиоактивни и тоа значително подолго време од тешките елементи кои се добиваат со фисија на хемиските горива, што значи дека се штетни за околината. Сепак, зголемената загриженост за натрупувањето нуклеарен отпад и деструктивниот потенцијал на нуклеарното оружје ги засенуваат квалитетите на фисијата како енергетски извор. Тоа истовремено предизвикува постојана политичка дебата околу спорноста на нуклеарната енергија.

Опсерваторија

Опсерваторија или набљудувачница — место за набљудување на настани што се одвиваат на Земјата или на небото во дисциплини како што се астрономијата, климатологијата/метеорологијата, геологијата, океанографијата и вулканологијата . Во минатото, опсерваториите можеле да бидат мошне прости (со само еден секстант за утврдување на растојанието меѓу ѕвездите) или големи градби како мегалитските опсерватории во Стоунхенџ и Кокино, кои служеле за предвидување на астрономски појави.

Позитрон

' Позитрон ' или ' 'антиелектрон е античестичка или антиматерија пандан на електрон . Позитронот има електричен полнеж на +1 & nbsp; ' ' Е , на спин од ½ , и има иста маса како еден електрон. Кога нискоенергетски позитрон судира со ниско- енергетски електрони , уништување се јавува , што резултира со производство на два или повеќе гама зраци фотон (види [[ електрон-позитрон уништување ] ]) .

Позитроните може да бидат генерирани од страна на позитронска емисиона радиоактивното распаѓање (преку слабите интеракции и), или од страна на производствен пар од доволно енергичен фотон кој е во интеракција со атом на материјалот .

Радиоактивност

Радиоактивност (латински: radium, activitas - дејност) е хемиско радиоактивно распаѓање, спонтано претворање на едни хемиски елементи, односно нуклеарни видови, во други, проследено со емисија на јонизирани атоми на хелиум, електрони и електромагнетно зрачење (алфа, бета и гама-зраци).

Распадна енергија

Распадна енергија — енергијата која се ослободува при радиоактивен распад на елементите. Распадот се случува кога нестабилнотоното атомско јадро губи енергија оддавајќи јонизирачки честички и зрачење. Така, атомот од еден вид, наречен „првичен нуклид“ се претвора во друг вид, наречен „вторичен нуклид“.

Ураниум

Ураниум е хемиски елемент со симбол U и атомски број 92. Тој е сребрено-бел метал во актинoидите во периодниот систем. Во составот на атомот на ураниумот има 92 протони и 92 електрони , од кои 6 се валентни електрони. Ураниумот е слабо радиоактивен затоа што сите негови изотопи се нестабилни. Најчестите изотопи во природниот ураниум се ураниум-238 (кој има 146 неутрони) и ураниум-235 (кој има 143 неутрони). Ураниумот има втора највисока атомска маса од примордијалните нуклиди кои се јавувачки елементи, полесни само од плутониум. Неговата густина е отприлика 70% повисока од густината на оловото, и малку пониска од густината на златото или волфрамот. Се појавува во ниски концентрации во почвата, камењата и водата и е извлечен од ураниумски минерали како штo е уранитот.

Во природата, ураниумот се пронаоѓа како ураниум-238 (99,2739–99,2752%), ураниум-235 (0,7198–0,7202%), и мала количина од ураниум-234 (0,0050–0,0059%). Ураниумот се распаѓа полека со испуштање алфа честички. Полураспадот на ураниум-238 е скоро 4,47 милијарди години а на ураниум-235 е 704 милиони години, што ги прави корисни за да се дознае староста на Земјата.

Во 1789 откривањето на ураниумот во минералот уранинит се препишува на Мартин Хајнрих Клапрот, кој новиот елемент го нарекол по планетата Уран. Ежен-Мелшиор Пелиго е првиот човек кој изолирал металот и неговите радиоактивни особини се откриени во 1896 од страна на Анри Бекерел. Истражувањето на Ото Хан, Лиза Мајтнер, Енрико Ферми и останати научници, како Роберт Опенхајмер започнато во 1934 довело до примената на неговото гориво во нуклеарната индустрија а воедно и во Little Boy, првата атомска бомба искористена за воени цели.

Цезиум

Цезиум (правопис IUPAC ) или цезиум (американски правопис) е хемиски елемент со симбол Cs и атомски број 55. Тоа е мек, сребрено-златен алкален метал со точка на топење од 28,5°C, што го прави еден од само петте елементарни метали кои се течни на или блиску до собна температура. Цезиумот има физички и хемиски својства слични на оние на рубидиумот и калиумот . Тој е најреактивен од сите метали, и е пирофоричен и реагира со вода дури и на -116°C. Станува збор за најмалку електронегативни елементи, со вредност од 0,79 на Паулиновата скала . Има само еден стабилен изотоп, цезиум-133. Цезиумот во главно се добиваод полуцит, додека радиоизотопите, особено цезиум-137, се производ на јадрената фисија и се екстрахираат од отпадот создаден од нуклеарните реактори .

Германскиот хемичар Роберт Бунсен и физичарот Густав Кирхоф го откриле цезиумот во 1860 година користејќи го новоразвиениот метод на пламена спектроскопија. Почетно цезиумот имал мала примена како „гетер“ во вакуум цевките и во фотоелектричните ќелии. Во 1967 година, надоврзувајќи се на Ајнштајновиот доказ за тоа дека брзината на светлината е најстарата константна димензија во универзумот, Меѓународниот систем на единици користел два специфични бранови од емисиониот спектар на цезиум-133 за до дефинирање на секундата и метарот. Од тогаш, цезиумот на широко е употребуван во атомските часовници со висока прецизност.

Од 1990-тите, најголемата примена е како цезиум формат за подмачкување при бушење , но има голем број примени во производството на електрична енергија, електрониката и хемијата. Радиоактивниот изотоп цезиум-137 има полу-живот од околу 30 години и се користи во медицината, индустриските мерачи и хидрологијата. Нерадиоактивните соединенија на цезиум се слаботоксични, но знаејќи дека цезиумот експлозивно реагира при контакт со вода значи дека цезиумот се смета за опасен материјал, а радиоизотопите претставуваат значајна здравствена и еколошка опасност во животната средина.

Цинк

Цинкот е хемиски елемент со знак Zn и атомски број 30. Тоа е првиот елемент во групата 12 од периодниот систем. Во некои погледи, цинкот е хемиски сличен со магнезиум: двата елементи покажуваат само една нормална оксидациона состојба (+2), а истите Zn2 + и Mg2 + се со слична големина. Цинкот е 24-тиот најбитен елемент во Земјината кора и има пет стабилни изотопи. Најчестата цинкова руда е сфалеритот (цинк мешавина), минерал на цинк сулфид. Најголемите употребливи лодове се во Австралија, Азија и САД. Цинкот се рафинира со пењаста флотација на рудата, печење и финална екстракција користејќи електрична енергија (electrowinning).

Месинг, легура на бакар и цинк во разни пропорции, се користело уште во третиот милениум п.н.е. во Егејскиот дел, Ирак, Обединетите Арапски Емирати, Калмикија, Туркменистан и Грузија, и вториот милениум п.н.е. во Западна Индија, Узбекистан, Иран , Сирија, Ирак и Израел. Цинкот метал не бил произведен во голем обем до 12-тиот век во Индија, иако бил познат на античките Римјани и Грци. Рудниците од Раџастан дале конкретни докази за производство на цинк што се враќа уште во 6 век п.н.е. До денес, најстариот доказ за чист цинк доаѓа од Завар, во Раџастан, уште во 9 век од н.е., кога процесот на дестилација бил искористен за да се направи чист цинк. Алхемичарите го запалиле цинкот во воздух за да го формираат она што го нарекуваат "филозофска волна" или "бел снег".

Овој елемент најверојатно бил именуван од алхемичарот Парацелзус по германскиот збор Zinke (врв, заб). Германскиот хемичар Андреас Сигисмунд Маргграф му се заблагодарува на откривањето на чист метален цинк во 1746 година. Работата на Луиџи Галвани и Алесандро Волта ги откри електрохимичните својства на цинкот до 1800. Челикот од железо (топло поцинкуване) отпорен на корозија е главната апликација за цинк . Други апликации се во електрични батерии, мали неструктурни лимови и легури како месинг. Најчесто се користат различни соединенија на цинкови, како цинккарбонат и цинк глуконат (како диететски додатоци), цинк хлорид (во дезодоранси), цинк пиритион (шампони против перут), цинк сулфид (во луминисцентни бои) и цинк метил или цинк диетил во органската лабораторија.

Цинкот е суштински минерал, вклучувајќи го и пренаталниот и постнаталниот развој. Дефицитот на цинк влијае на околу две милијарди луѓе во развојот на светот и е поврзан со многу болести. Кај децата, недостатокот предизвикува ретардација при растењето, одложено сексуално созревање, чувствителност на инфекцијата и дијареа. Ензимите со атом на цинк во реактивниот центар се широко распространети во биохемијата, како алкохол дехидрогеназата кај луѓето.Потрошувачката на вишок на цинк може да предизвика атаксија, летаргија и недостаток на бакар.

Видливи (оптички)
Микробранови
Радиофреквенциски
Бранови должини

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.