Вакуум

Вакуум е простор без супстанца. Самиот збор „вакуум“ е од латинско потекло (лат. vacuus - празен).

Magdeburg
Една од значајните особености на вакуумот ја прикажал Ото фон Герике во 1654 г. со Магдебуршките коњи, кои не можеле да ја разделат металната вакуумска топка.
Опит со стаклена инка на кој се прикажува дејството на вакуумот врз топчето предизвикан од вшмукуваето преку грлото. Топчето не паѓа, туку има задршка додека трае вшмукувањето. Извел: проф. Оливер Зајков. Институт за физика на Природно-математичкиот факултет во Скопје.

Притисокот во вакуумот е многу понизок од атмосферскиот притисок[1], и во идеален случај тој тежнее кон притисок од нула паскали. Најголемиот (најдлабокиот) вакуум се наоѓа во вселената ( Pa).

Вакуумот бил честа тема на филозофски дебати на грчките филозофи, но емпириски не бил истражуван се до XVII век. Еванџелиста Торичели ја конструирал првата вакуумска лабораторија во 1643 година, а извел и други експерименти како резултат на неговите теории за атмосферскиот притисок.[2]

Индустриската примена на вакуумот започнува во XX век, со воведувањето електричната светилка и вакуумската цевка.

Вакуумот може да се произведе така што од некој затворен простор со помош на т.н. вакуум-пумпа ќе се извлече целиот гас.

Особини на вакуумот и негова примена

Низ вакуумот се простираат светлината, честичките, цврстите тела, електричното и магнетното поле, но не и звукот — за простирање на звукот потребна е материја. Топлината низ вакуумот простира со зрачење (електромагнетни бранови од инфрацрвениот дел на спектарот), но не и со спроведување. Спровдувањето на топлината се одвива преку материјалните носители, па во простор со низок притисок тоа е значително послабо, и оттаму е примената на вакуумот во термосите.

Gluehlampe 01 KMJ
Во светилката има делумен вакуум, со траги на аргон наместо воздух за да се зачува волфрамското влакно.

Вакуумoт се користи во бројни процеси и уреди. Првата вообичаена примена била во светилките со влакно за да се заштити волфрамовото влакно од хемиска деградација. Хемиската инертност на вакуумот, исто така се користи за заварување со електронски млаз, за нанесување тенки слоеви со испарување, за суво нагризување во производството на полуспроводници, за нанесување оптички слоеви, вакуумско пакување итн. Смалувањето на конвекцијата (мешањето) ја подобрува топлотната изолација на термосите. Високиот вакуум го потпомага дегазирањето што се користи за сушење со замрзнување и за вакуумска дестилација.

Особината на вакуумот да ги пропушта електроните без расејување довела до примена во електронскиот микроскоп, вакуумските цевки (првото радио) и катодните цевки (првите телевизори). Отстранувањето на триењето во воздухот со создавање вакуум се користи во конструкцијата на ултрацентрифугите и депонирањето на енергијата кај замаецот.

Вселенски простор

Structure of the magnetosphere-mk
Вселенскиот вакуум всушност е многу слаба плазма што ја сочинуваат наелектризирани честички, електромагнетни полиња, а понекогаш и ѕвезди.

Најголем дел од вселената има густина и притисок скоро колку совршен вакуум. Во вселенскиот простор практично нема триење поради што ѕвездите, планетите и останатите небесни тела се движат слободно по нивните идеални гравитациони патеки. Меѓутоа, не постои совршен вакуум, дури ни во меѓуѕвездениот простор каде се наоѓаат неколку водородни атоми по кубен сантиметар, правејќи притисок од 10 fPa (10−16 Torr).

Високиот вакуум на вселената би можел да претставува погодна средина за извесни процеси, на пример оние кои бараат совршено чисти површини, но за вообичаена примена многу полесно е да се создаде еквивалентен вакуум на Земјата, отколку да се совладува Земјината гравитација.

Ознаки на вакуумот во техничката примена

  • Низок вакуум (анг. Low vacuum): 100 kPa - 3 kPa
  • Среден вакуум (анг. Medium vacuum): 3 kPa - 100 mPa
  • Висок вакуум (анг. High vacuum): 100 mPa - 1 µPa
  • Многу висок вакуум (анг. Ultra high vacuum): 100 nPa - 100 pPa
  • Екстремно висок вакуум (анг. Extremely high vacuum): < 100 pPa

Особини

Многу особини ги задржуваат вредностите различни од нула кога вакуумот се приближува до идеалниот. Тие идеални физички константи се нарекуваат константи на слободниот простор. Неколку најосновни се:

  • Брзината на светлината тежнее кон 299.792.458 m/s, но секогаш е пониска.
  • Индексот на прекршување се приближува кон вредноста 1.0, но секогаш е поголем.
  • Диелектричната константа () тежнее кон 8,8541878176x10-12 Фаради по метар (F/m).
  • Магнетната пермеабилност (μ0) тежнее кон 4π×10−7 N/A2.
  • Карактеристичната импеданса () тежнее кон 376,73 Ω.

Наводи

  1. Chambers, Austin (2004). Modern Vacuum Physics. Boca Raton: CRC Press. ISBN 0-8493-2438-6. OCLC 55000526.
  2. How to Make an Experimental Geissler Tube, Popular Science monthly, February 1919, Unnumbered page, Scanned by Google Books: http://books.google.com/books?id=7igDAAAAMBAJ&pg=PT3
Брзина на светлината

Брзина на светлината — обично се бележи со латинично c (лат. celeritas - брзина), претставува физичка константа важна во голем број области од физиката. Нејзината вредност (во вакуум) изнесува точно 299 792 458 м/секунда (≈3.00×108 m/s), односно 1 079 252 848,8 км/час. Според специјалната теорија на релативноста тоа е максималната брзина со која сета енергијата, материјата и сите информации можат да патуваат во универзумот, а која може да се постигне единствено во вакуум . Затоа често се обележува и со c0. Во други средини (течности, гасови...) брзината на светлината е различна и секогаш помала отколку во ваккум. Со брзината на светлината во вакуум се движат честичките кои немаат маса и електромагнетното зрачење (светлината и гравитационите бранови и се одвиваат промените во полињата. Тие ја задржуваат c без разлика на движењето на нивниот извор или на инерцијалниот појдовен систем на набљудувачот. Во теоријата на релативноста c ги соединува просторот и времето и се појавува во познатата Ајнштајнова равенка за еднаквост на масата и енергијата E = mc2.

Брзината со која светлината се пренесува низ проѕирни материјали (стакло, воздух...), а радиобрановите низ кабли, е помала од c. Односот меѓу c и v, брзината со која светлината патува низ одреден материјал, го дава индексот на прекршување n на материјалот (n = c / v). За видливата светлина индексот на прекршување на стаклото изнесува околу 1,5, што значи дека низ стаклото светлината патува со брзина од c / 1.5 ≈ 200000 km/s. Индексот на прекршување на воздухот изнесува приближно 1.0003 за видливата светлина, што значи дека таа низ воздух се движи со брзина од 299700 km/s (90 km/s побавно отколку со c). Со оглед дека светлината е облик на електромагнетно зрачење, нејзината брзина зависи од електричните и магнетните својства на средината низ која се движи и претставува константа за таа средина. Брзината на светлината се пресметува според формулата: , а во вакуум според формулата: .

Кога електромагнетните бранови треба да поминат големо растојание или при правење прецизни мерења, нивната конечна брзина значајно отстапува од c. За пристигање на пораки испратени од Земјата до далечни вселенски сонди, а и обратно, потребни се од неколку минути до неколку часа. Онаа светлина која ја емитуваат ѕвездите нив ги напуштила пред мноштво години, што значи дека ние ја гледаме и проучуваме историјата на вселената и вселенските објекти. Ограничената брзина на светлината ја ограничува и онаа која е теоретски максимум на сметачите, поради преносот на информациите од чип на чип. Затоа, пак, брзината на светлината овозможува мерење огромни растојанија со голема прецизност.

Првиот научник кој покажал дека светлината патува со определена, конечна брзина е Оле Ремер. Тоа го објавил во 1676 година по набљудувањето на движењето на Ија (една од месечините на Јупитер). Во 1865 година Џејмс Кларк Максвел претпоставил дека светлината е електромагнетен бран и затоа патува со брзината c спомената во неговата теорија на електромагнетизмот. Во 1905 година Алберт Ајнштајн претпоставил дека брзината на светлината не зависи од движењето на светлинскиот извор во ниеден инерцијален појдовен систем, а последиците од ваквата поставка ги истражил изведувајќи ја специјалната теорија на релативноста и покажувајќи дека параметарот c не е важен само за светлината и електромагнетизмот.

По векови сé попрецизни мерења, во 1975 година брзината на светлината се сметала за 299 792 458 m/s, со грешки на 4 дела од милијарда. Во 1983 година SI го предефинирал метарот како растојание кое светлината го поминува во вакуум за 1/299 792 458 од секунда. Дефиницијата за метарот ја утврдила бројната вредност на брзината на светлината во вакуум c во метри во секунда.

Еднонасочна струја

Еднонасочната струја — физичка појава на проток на електричен полнеж од повисок кон понизок потенцијал и со непроменлива насока. Ова обично се случува во проводници, но електричниот полнеж исто така може да тече низ полупроводници, изолатори и дури и во вакуум како електронски или јонски млаз. За разлика од наизменичната струја, полнежот кај еднонасочната струја тече во иста насока.

На почетокот на развојот еднонасочната струја се користела за пренос на електрична енергија и првата комерцијална мрежа со еднонасочна струја ја развил Томас Едисон на крајот на XIX век. Заради поголемата погодност за пренос и дистрибуција на наизменичната струја во однос на еднонасочната, денес скоро сите системи за пренос на електрична енергија користат наизменична струја според идејата и реализацијата на Никола Тесла.

Електрода

Електрода е електричен проводник кој се користи за поврзување со неметален дел од колото (пр. полупроводник, електролит, вакуум или воздух). Зборот електрода го дал Вилијам Вавел на барање на научникот Мајкл Фарадеј од грчките зборови електро, што значи килибар и ходос што значи начин. Електрофорот, создаден од Јохан Вилке, е рана верзија на електрода која се користи за проучување на статичко електрично напојување.

Електроника

Електроника се занимава со електрични кола кои вклучуваат активен електрични компоненти како вакуум цевки, транзистори, диоди и интегрирани кола, и придружните пасивни интерконекција технологии. Нелинеарни однесувањето на активни компоненти и нивната способност за контрола на електрони текови прави засилување на слаби сигнали е можно и електроника е широко се користат во обработка на информации , телекомуникациите и процесирање на сигналот. Способноста на електронски уреди за да дејствува како прекинувачи прави дигитална обработка на информации можно. Интерконекција технологии како кола , електроника пакување технологија, и други различни форми на комуникација инфраструктура комплетно коло функционалност и да се трансформира на мешани компоненти во редовен работен систем.

Електроника е различна од електрична и електро-механички науката и технологијата, кои се занимаваат со производство, дистрибуција , прекинувачки , складирање, и конверзија на електрична енергија до и од други енергетски форми користење на жици , мотори, генератори, батерии , прекинувачи, релеи, трансформатори , отпорници, и други пасивни компоненти . Оваа разлика почна околу 1906 , со пронаоѓањето на Lee Де шумата на триод , кои го направија електричното засилување на слаб радио сигнали и аудио сигнали е можно со не- механички уред. До 1950 година оваа област била наречена " радио технологија ", бидејќи неговите главни апликација беше дизајн и теорија на радио предаватели , приемници, и вакуум цевки.

Денес, повеќето електронски уреди користат полуспроводнички компоненти за вршење на електрони контрола. Студијата на полуспроводнички уреди и поврзани со технологијата се смета за гранка на цврста состојба физика , додека проектирање и изградба на електронски кола за решавање на практични проблеми доаѓаат под електроника инженеринг. Оваа статија се фокусира на инженеринг аспекти на електроника.

Звук

Звук е низа од механички собирања и издолжувања на лонгитудиналните бранови, што последично минуваат низ медиум од материјал што е барем малку притислив (цврст предмет, течност или гас, но не и вакуум). Во звучните бранови делови од материјата (молекули или групи молекули) се движат во правец на бранот.

Звучните бранови обично се претставени графички со брановидна, хоризонтална линија.

Катода

Катода — електрода преку која конвенционална струја го напушта поларизираниот електричен уред. Насоката на електричната струја е од страна на Конвенцијата наспроти насоката на електронски проток. Затоа електроните се влеваат во поларизирани електрични уреди и надвор од нив, на пример поврзани електрични кола. Ретроспективата: CCD (Cathode Current Departs).

Електролитниот поларитет не е секогаш негативен. Иако позитивно наелектизираните катјони, се движат кон катодите (оттука и нивното име), и негативно наелектризирани анјони се движат подалеку од него, електолитниот поларитет зависи од типот на помагалото, па дури и може да варира во зависност на начинот на работа. Во уред кој троши енергија, катодата е негативна , во уред кој произведува моќ катодата е позитивна.

Во празнењето на батеријата или галванската ќелија на катодата е позитивен терминал затоа што е местото каде што тековниот извира на уредот (види цртеж). Надворешната струја се врши интерно од страна на позитивните јони кој се движат од електролит на позитивна катода (хемиската енергија е одговорна за ова “тешко” движење).Продолжува надворешно од електроните кои се движат внатре, негативните полнежи се движат и на еден начин претставуваат позитивно да тече на друг начин. На пример, бакар електродата на ‘Daniell’ е галванска ќелија и е на позитивниот терминал и на катодата.

Во полнењето на батеријата, или на електролитските ќелии, на катодата е негативниот пол, кој ја праќа катодата назад на надворешниот генератор. На пример, по обратен пат сегашната насока во ‘Daniell’ галванската ќелија ќе произведе електролитски ќелиии, каде што на бакарна електрода е позитивен терминал и анода.

Во диодите, тоа е негативниот пол на посочената на крајот на стрелката симбол, каде на сегашните истекува на уредот. Забелешка: Именување на електродата за диодите секогаш е врз основа на насоката за струјата (што на стрелката , во кој сегашните текови “најлесно”), дури и за видови како што се Ценеров диодите или соларните ќелии, каде што сегашниот интерест е обратната струја.

Во вакуум цевките (вклучуваќи ги и Катодните цевки) тоа е негативниот пол каде електроните се проток од жици и во близина на вакуум цевката е составена од позитивниот сегашен што тече надвор од уредот.Електодата преку кои современите текови на друг начин (во уредот) се нарекува една анода.

Квадратен метар

Квадратен метар (симбол: м² или m²) е основна SI единица мерка за плоштина (површина).

Тој е дефиниран како површина што ја опфаќа квадрат чија должина на страната изнесува еден метар. Оваа единица мерка е изведена од основната мерка за должина - метар, која пак е дефинирана како должина на патеката што светлината ја изминува во апсолутен вакуум за време од 1/299.792.458 секунди.

Еден метар квадратен е еднаков на:

0,000001 (10-6) квадратни километри

10.000 (104) квадратни сантиметри

0,0001 (10-4) хектари

0,01 (10-2) ари

Максвелови равенки

Максвелови равенки — збир од парцијални диференцијални равенки кои, заедно со законот на Лоренцовата сила, се градивото на класичната електродинамика, класичната оптика, и електричните кола. Овие полиња се основата на современите електрични и комуникациони технологии. Максвеловите равенки опишуваат како електричните и магнетните полиња се создаваат и менуваат наизменично и како се однесуваат во присуство на полнежи и струи. Тие се именувани според шкотскиот физичар Џејмс Кларк Максвел, кој го објавил првичниот изглед на овие равенки во периодот меѓу 1861 и 1862 година.

Равенките имаат два попознати начини на запишување. „Микроскопски“ збир на Максвеловите равенки при што се користи вкупниот полнеж и вкупната струја, вклучувајќи ги тука и сложените полнежи и струи во материјалите на атомско ниво, се применуваат севкупно но некогаш е невозможно да се пресметаат. „Макроскопски“ збирот на Максвеловите равенки дефинира нови помошни полиња кои го опишуваат однесувањето при макроскопски големини, без да се разгледува однесувањето на атомско ниво, но потребна е употреба на параметри за карактеристичните електромагнетни својства на употребените материјали.

Поимот „Максвелови равенки“ се користи при други облици на Максвеловите равенки. На пример, време-просторни записи и се во употреба кај високоенергетската и гравитациона физика. Овие записи, опишани преку време-просторот, а не преку времето и просторот одделно, се значајни и во согласност со специјалната и општата релативност. Во квантната механика и аналитичката механика, се користат Максвеловите равенки засновани на електрични и магнетни потенцијали.

Од средината на XX век, се знае дека Максвеловите равенки не се точните закони на универзумот, туку се приближни пресметки за поточната и основна теорија на квантната електродинамика. Во повеќето случаи, иако квантните отстапувања на Максвеловите равенки се немерливо мали. Отстапувањата се случуваат кога честичната природа на светлината е од важност или при многу силни електрични полиња.

Метар

Мeтар (крат. м, m) е основна SI-единица за должина, и изнесува 3,29 стапки. Таа е основната големина за должина во метричкиот систем, која се користи низ светот за општи и научни потреби. Историски метарот е дефиниран од Француската академија на науките, како десетмилионити дел (1⁄10.000.000) од растојанието помеѓу екваторот и северниот пол, која поминува низ Париз. Сега е дефинирана од Меѓународното биро за тегови и мерки, како растојанието кое светлината го поминува низ вакуум за 299.792.458-ти дел од секундата.

Останати мерки кои се поврзуваат со метарот се километар (1000 метри), и сантиметар (1/100) од метарот.

милиметар << сантиметар << дециметар << метар << километар

Метар во секунда

Метар во секунда (крат. м/с) е SI изведена единица за брзина која изразува растојание во метри изминато за време во секунди.

Официјалните кратенки на SI се m·s−1, m/s или . Во случаи каде метрите во секунда се пребавни за пресметка, како во астрономијата, тогаш брзината се изразува во километри во секунда (1 км/с = 1000 метри во секунда).

Планково време

Планково време (tP) — единица за време од системот на природни единици наречени Планкови единици. Го претставува времето што ѝ е потребно на светлината во вакуум да пропатува растојание од 1 Планкова должина. Единицата го носи името на нејзиниот изумител, германскиот физичар Макс Планк (1858-1947).

Планковото време се дефинира како:

каде:

е намалената Планкова константа (понекогаш во дефиницијата се користи наместо )
G = гравитациска константа
c = брзина на светлината во вакуум
е единицата за време во SI-системот — секундата.

Двете цифри во заграда ја претставуваат стандардната грешка на проценетата вредност.

Радио

Радиото е безжичен пренос на сигнали по пат на модулација на електромагнетни бранови, со фреквенција под видливата светлина.

Електромагнетно зрачење патува по пат на осцилација на електромагнетните полиња, преку воздухот, во вакуум и во вселената. Информацијата која се носи на амплитудата на фреквенцијата. Кога радио брановите ќе поминат низ проводник, осцилациските полиња индуцираат наизменична струја во проводникот. Ова може да биде детектирано и пренесено во звук.

Рефлекторски телескоп

Рефлекторски телескоп (или рефлектор) — оптички телескоп кој користи едно или комбинација од повеќе закривени огледала кои ја одбиваат светлината и создаваат слика. Рефлекторскиот телескоп беше осмислен во во XVII век како замена за рефракторниот телескоп кој, во тој период, бил телескоп кој страдал од силна хроматска аберација. Иако рефллекторските телескопи создават други видови на оптички аберации, но пак затоа овозможува создавање на телескопи со многу големи пречници на објективите. Скоро сите поголеми телескопи што се користат во астрономијата се рефлекторски. Рефлекторските телескопи ги има во многу облици и можат да користат дополнителни оптички елементи за да се подобри квалитетот на сликата при предносна механичка местоположба. Откога рефлекторските телескопи користат огледала, а телескопот понекогаш се нарекува и „катаоптрички“ телескоп.

Светлина

Светлината (видлива светлина) претставува електромагнетно зрачење, чија бранова должина е видлива за човековото око. Начинот на кој зрачењето од овој дел од електромагнетниот спектар стапува во интеракцији со материјалите не се разликува по ништо во однос на ултравиолетовото здрачење.

Во поширока дефиниција, светлината е електромагнетно зрачење на било која бранова должина. Постојат 3 големини кои ја условуваат светлината:

Интензитет или замав (амплитуда), која најчесто е поврзана со човечката перцепција за јачина на светлината

Честота (фреквенција) или бранова должина, која луѓето ја забележуваат како боја на светлината

поларизација или агол на треперење, која не е забележлива со човечките сетила при нормални околности.Бидејќи светлината постои како двојност од бран и честичка, таа ги добива својствата и на бран и на честичка. Точната природа на светлината е едно од клучните прашања на кое се обидуваат да одговорат физичарите.

Светлосна година

Светлосна година или светлинска година (симб. сг, меѓун. ly) — мерна единица за растојание (оддалеченост) во астрономијата, еднаква на околу 10 билиони километри. По дефиницијата на Меѓународниот астрономски сојуз (IAU), една светлосна година е растојанието што светлината ќе го помине во вакуум за една јулијанска година.Оваа единица најчесто се користи за изразување на оддалеченоста на ѕвезди и други објекти во галактички размер, особено во нестручната и популарнонаучна литература. Стручњаците од полето на астрометријата обично ја користат единицата парсек (симбол: пс или pc), која е приближно еднаква на 3,26 светлосни години и претставува растојанието на кое една астрономска единица зафаќа агол од една лачна секунда).

Точка на вриење

Точка на вриење — температура на која парниот притисок на течноста е еднаков со притисокот кој ја опкружува течноста и течноста преминува во пареа.

Точката на вриење на течноста варира во зависност од притисокот на околината кој го опкружува. Течноста во делумен вакуум има пониска точка на вриење отколку кога течноста е под атмосферски притисок. Течноста со голем притисок има повисока точка на вриење отколку кога течноста е под атмосферскиот притисок. За даден притисок, различни течности имаат различни температури на вриење.

Нормална точка на вриење (уште наречена и атмосферска точка на вриење) на течноста е специјален случај кога парниот притисок на течноста се изедначува со дефинираниот атмосферски притисок на ниво на морето, 1 атмосфера. На таа температура, парниот притисок на течноста станува доволен за да го надмине атмосферскиот притисок и дозволува меурчиња на пареа да се формираат во внатрешноста на течноста. Стандарната точка на вриење дефинирана од страна на IUPAC од 1982 како температура на која вриењето се случува на притисок помал од 1 bar.Топлината на испарување е енергија која е потребна за да се претвори одредено количевство на (a mol, kg, pound, etc.) на супстанца од течна форма во гас со даден притисок (често атмосферски притисок).

Течностите може да преминат во пареа на температура помала од нивната точка на вриење преку процесот на испарување. Испарувањето е површински феномен во кој молекулите лоцирани во близина на работ на течноста, не содржат доволно притисок на таа страна и затоа во околината ,,бегаат'' како пареа. Од друга страна, вриењето е процес во кој молекулите насекаде во течноста ,,бегаат'', што резултира со формирање на меурчиња насекаде во течноста.

Фотон

Максвеловата електромагнетна теорија не ги објаснува доволно добро законите за надворешниот фотоефект. Алберт Ајнштајн кој во 1905 ја создаде квантната теорија за светлината и на законите за надворешниот фотоефект им даде квантно објаснување. Тој претпостави дека не само енергијата што ја зрачат телата е квантувана, туку и самото електромагнетно зрачење има дискретна структура, т.е се состои од одделни кванти на енергија:

каде h е Планковата константа; f е фреkвенцијата на определен квант. Според Алберт Ајнштајн, светлината која има електромагнетна природа не само што се зрачи, но, исто така, и се распространува во просторот и се апсорбира од супстанциите во вид на одделни "порции" на енергија - кванти на електромагнетното зрачење. Според тоа распространувањето треба да се гледа не како континуиран процес, но како поток на локализирани во просторот дискретни кванти, кои се движат со брзината c на светлината во вакуум. Тие кванти на електромагнетното зрачење се наречени светлински кванти или фотони. Ова значи дека светлината треба да се гледа и како поток од честици (корпускули)-наречени фотони. Сега процесот на апсорпција на светлината од супстанциите се објаснува со тоа што фотоните ја предаваат целата своја енергија одеднаш на честицата од супстанцијата. Тоа значи дека процесот на апсорпција на светлината протекува дисконтинуирано како во просторот така и во времето. Со други зборови можат да се апсорбираат и емитуваат само цели фотони. Фотоните не можат да бидат емитувани ниту апсорбирани на делови. Овие идеи на Алберт Ајнштајн влегоа во основата на т.н. квантна теорија за светлината, која овозможи успешно да се објаснат законите на надворешниот фотоефект и многи други оптички појави.

Фреквенција

Фреквенцијата (честота) е големина која го изразува бројот на пати за кој еден настан се повторува во единица време. Исто така е дефинирана како брзина на промена на фазата на синусоидален бран.

Цезиум

Цезиум (правопис IUPAC ) или цезиум (американски правопис) е хемиски елемент со симбол Cs и атомски број 55. Тоа е мек, сребрено-златен алкален метал со точка на топење од 28,5°C, што го прави еден од само петте елементарни метали кои се течни на или блиску до собна температура. Цезиумот има физички и хемиски својства слични на оние на рубидиумот и калиумот . Тој е најреактивен од сите метали, и е пирофоричен и реагира со вода дури и на -116°C. Станува збор за најмалку електронегативни елементи, со вредност од 0,79 на Паулиновата скала . Има само еден стабилен изотоп, цезиум-133. Цезиумот во главно се добиваод полуцит, додека радиоизотопите, особено цезиум-137, се производ на јадрената фисија и се екстрахираат од отпадот создаден од нуклеарните реактори .

Германскиот хемичар Роберт Бунсен и физичарот Густав Кирхоф го откриле цезиумот во 1860 година користејќи го новоразвиениот метод на пламена спектроскопија. Почетно цезиумот имал мала примена како „гетер“ во вакуум цевките и во фотоелектричните ќелии. Во 1967 година, надоврзувајќи се на Ајнштајновиот доказ за тоа дека брзината на светлината е најстарата константна димензија во универзумот, Меѓународниот систем на единици користел два специфични бранови од емисиониот спектар на цезиум-133 за до дефинирање на секундата и метарот. Од тогаш, цезиумот на широко е употребуван во атомските часовници со висока прецизност.

Од 1990-тите, најголемата примена е како цезиум формат за подмачкување при бушење , но има голем број примени во производството на електрична енергија, електрониката и хемијата. Радиоактивниот изотоп цезиум-137 има полу-живот од околу 30 години и се користи во медицината, индустриските мерачи и хидрологијата. Нерадиоактивните соединенија на цезиум се слаботоксични, но знаејќи дека цезиумот експлозивно реагира при контакт со вода значи дека цезиумот се смета за опасен материјал, а радиоизотопите претставуваат значајна здравствена и еколошка опасност во животната средина.

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.