Brasil

Brasil (Dangai/bɹəˈzɪl/; bahaso Portugis: Brasil [bɾaˈziw]),[1] rasminyo República Federativa do Brasil (bahaso Portugis: República Federativa do Brasil, listen ),[2] adolah nagara nan tagadang di Amerika Salatan sarato wilayah Amerika Latin sadonyo. Nagara ko urutan kalimo di dunia sacaro laweh jo jumalah panduduaknyo.[3] Salain tu, iko adolah nagara babahaso Portugis nan tagadang di dunia, dan satu-satunyo pulo di Banua Amerika.[4]

Babateh jo Samudera Atlantik di sabalah timuanyo, panjang garih pantai Brasil adolah 7491 km (4655 mi).[5] Brasil bajiran jo sadonyo nagara-nagara Amerika Selatan, salain Ekuador jo Chile, dan wilayahnyo maliputi 47.3 persen dari benua Amerika Salatan.[6] Lambah sungai Amazon tamasuak rimbo tropik nan gadang, tampek bamacam-macam kaidupan lia, babagai bantuak sistem ekologi, sarato sumber daya alam nan laweh nan tamasuak habitat-habitat nan dilinduangi.[5] Warisan lingkuangan nan rancak ko mambuek Brasil jadi salah satu dari 17 nagara bakeanekarangaman hayati tagadang, dan manjadi subyek nan amat manariak minaik jo padebatan dunia tantang panabangan utan dan palinduangan lingkuangan.

Rujuakan

  1. Pangucapan dalam bahaso Portugis Portugal adolah IPA: [bɾɐˈziɫ]
  2. José María Bello (1966). A History of Modern Brazil: 1889-1964. Stanford University Press. p. 56. ISBN 978-0-8047-0238-6. https://books.google.com/books?id=O26rAAAAIAAJ&pg=PA56.
  3. S. George Philander (2012). Encyclopedia of Global Warming and Climate Change, Second Edition. Princeton University. p. 148. ISBN 978-1-4129-9261-9. https://books.google.com/books?id=B8VE92tDqEEC&pg=PA148.
  4. John J. Crocitti; Monique Vallance (2011). Brazil Today: An Encyclopedia of Life in the Republic. South Dakota State University. p. 23. ISBN 978-0-313-34673-6. https://books.google.com/books?id=vP9jHaoL_s4C&pg=PR23.
  5. a b "Geography of Brazil". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 1 Oktober 2008. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/br.html. Diakses pado 3 Juni 2008.
  6. "BRAZIL - Land". http://www.un.int/brazil/brasil/brazil-land.htm.
Amatorculus cristinae

Amatorculus cristinae adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Amatorculus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2006 dek Ruiz & Brescovit.

Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.

Amphidraus duckei

Amphidraus duckei adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Amphidraus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1967 dek Galiano.

Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.

Amycus ectypus

Amycus ectypus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Amycus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1900 dek Simon.

Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Peru, Brasil.

Anaurus flavimanus

Anaurus flavimanus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Anaurus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1900 dek Simon.

Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.

Aphirape misionensis

Aphirape misionensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Aphirape dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1981 dek Galiano.

Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Argentina, Brasil.

Arachnomura hieroglyphica

Arachnomura hieroglyphica adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Arachnomura dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1917 dek Mello-Leitão.

Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.

Arachnotermes termitophilus

Arachnotermes termitophilus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Arachnotermes dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1928 dek Mello-Leitão.

Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.

Bahaso Japang

Bahaso Japang danga (日本語; romaji: Nihongo) marupoan bahaso rasmi di Japang dengan jumlah panutua 127 juta urang.

Bahaso Japang juo digunoan dek sajumlah penduduak negaro nan panah dijalajah dek Japang sarupo Korea jo Republik Cino. Inyo juo dapek didanga di Amerika Serikat (California jo Hawaii) jo Brasil asia emigrasi urang Japang ka sinan. Namun katurunan mareka, nan disabuik nisei (二世, generasi kaduo), indak pasiah lai dalam bahaso tasabuik.

Bahaso Japang tabagi ka duo bantuak, yaitu Hyoujungo (標準語), patutuaan standar, jo Kyoutsugo (共通語), patutuaan biaso. Hyoujungo adolah bantuak nan diajaan di sikola jo digunoan di televisi jo sagalo ubuangan rasmi.

Chili

Chili (/ˈtʃɪli/ atau /ˈtʃɪleɪ/), sacaro rasmi Republk Chili (Spanyol, [reˈpuβlika ðe ˈtʃile] ( listen)), adolah sabuah nagara di Amerika Selatan nan wilayahnyo mamanjang dan sampik diantaro Pagunuangan Andes di timur dan Lauik Pasifik di barat. Nagara ko babateh jo Peru, Bolivia jo Argentina. Basamo Ekuador, Chili adolah salah satu dari duo nagara di banua ko nan indak babateh jo Brasil. Wilayah Chili tamasuak Kapulauan Juan Fernández di Samudera Pasifik, Salas y Gómez, Pulau Desventuradas jo Pulau Easter. Chili juo mangklaim sakitar 1250000 kilometer persegi (480000 sq mi) bagian dari Antartika, walaupun sadoalah klaim wilayah ditulak di bawah Pajanjian Antartika.

Daftar nagara nan badaulaik

Iko adolah daftar nagara-nagara nan badaulaik nan diakui sacaro internasional, nan tadiri ateh:

193 nagara anggota Pasarikatan Banso-Banso (PBB);

1 nagara nan diakui sacaro internasional, di bawah pamarintahan Tahta Suci (pangamat PBB): Vatikan

Daftar provinsi Indonesia

Kini ko, Indonesia tadiri dari 34 provinsi. Dari 34 provinsi tasabuik, 5 di antaronyo mamiliki statuih khusuih sabagai daerah khusuih atau daerah istimewa yaitu: Aceh, Jakarta, Papua, Papua Barat, jo Yogyakarta. Dari ka-34 provinsi tasabuik, 10 di antaronyo talatak di Pulau Sumatera, 6 di Pulau Jawa, 5 di Pulau Kalimantan, 6 di Pulau Sulawesi, 3 di Kapulauan Nusa Tenggara, 2 di Kapulauan Maluku, dan 2 lainnyo talatak di Pulau Papua.

Ibukota

Ibukota adolah kota utamo di sabuah nagara atau daerah, buliah jadi kota iko alun tantu nan paliang gadang. Di kota iko biasonyo tadapek kantua-kantua pamarintahan pusek atau daerah jo sabuah dewan pawakilan rakyaik nan acok disabuik parlemen sarato kantua-kantua pusek parusahoan-parusahoan komersial. Salain itu di ibu kota nagara biasonyo tadapek pulo pawakilan-pawakilan dari nagara asiang nan biaso disabuik kedutaan besar.

Ado babarapo pangacualian:

Di Balando ibu kota manuruik undang-undang adolah Amsterdam, tapi kota pamarintahan adolah Den Haag. Di kota taakhia iko pulo tadapek pawakilan-pawakilan dari nagara asiang.

Ibu kota Israel adolah Yerusalem. Tapi bahubuang kota iko dek dunia internasional dianggok sabagai sabuah kota Internasional, mako Kedutaan Besar nagara-nagara nan bahubuangan diplomatik jo Israel manaruah Kedutaan Besar mareka di kota Tel Aviv, kacuali babarapo nagara sajo.

Ibu kota Afrika Selatan adolah Pretoria tampek kaduduakan presiden. Tapi parlemen talatak di Cape Town/Kaapstad jo mahkamah aguang di Bloemfontein.

Ibu kota Republik China di Taiwan nan rasmi adolah Nanjing, namun dek kalah dalam parang sudaro sahinggo Chiang Kai-shek mamindahkan pamarintahan ka ibu kota samantaro di Taipei, Taiwan.

Ibu kota rasmi Malaysia adolah Kuala Lumpur. Di kota iko pulo parlemen, nan dipertuan Agong jo pawakilan-pawakilan nagara asiang barado. Tapi kantua perdana menteri bakaduduakan di Putrajaya.Kadang-kadang babarapo nagara mamindah ibu kota mareka dek alasan politik atau ekonomis. Babarapo nagara nan pernah mamindahkan ibu kota mareka adolah:

Amerika Serikat, dari New York ka Philadelphia lalu ka Washington, DC

Brasil dari Rio de Janeiro ka Brasilia

Kazakhstan dari Almaty/Alma Ata ka Astana

Turki dari Istanbul/Konstantinopel ka AnkaraAcokkali ibu kota harus dipindahkan karano diduduaki atau dikuasoi nagara asiang.

Lithuania antaro taun 1918-1940 baibu kotakan Kaunas karano ibu kota Vilnius dikuasoi PolandiaDalam maso perang acokkali ibu kota diduduaki musuah jo harus mandirikan ibu kota "tandingan" atau samantaro di kota lain:

Republik Indonesia babarapo kali ibu kotanyo bapindah antaro taun 1945-1950. Dari Jakarta ka Yogyakarta lalu ka Bukittinggi sabalun baliak ka Jakarta

Perancis "Bebas" antaro taun 1940-1944 jo ibu kota VichyKadang-kadang ibu kota nagara harus dibagi jo nagara lain karano dikuasoi musuah:

Siprus jo ibu kota Nikosia nan harus dibagi jo Republik Turki Siprus Utara sajak taun 1974

Kota Berlin nan tabagi antaro Republik Federal Jerman jo Republik Demokratis Jerman antaro taun 1949 - 1990.

Indonesia

Republik Indonesia (Jawi: إندونيسيا) adolah sabuah nagara kasatuan di Asia Tenggara nan dilintehan dek garih khatulistiwa, barado di antaro banua Asia jo Australia sarato di antaro Samudra Pasifik jo Samudra Hindia. Indonesia marupoan nagara kapulauan paliang gadang di dunia nan tadiri dari 17.466 pulau, dek itulah inyo disabuik juo jo Nusantaro. Salain itu, Indonesia marupoan nagara nan jumlah panduduaknyo paliang banyak kaampek di dunia jo nagara nan jumlah panduduak Muslim paliang banyak di dunia, walaupun sacaro rasmi bukanlah nagara Islam. Bantuak pamarintahan Indonesia adolah republik, jo Dewan Pawakilan Rakyat, Dewan Pawakilan Daerah, sarato Presiden nan dipiliah lansuang. Ibu kota nagaranyo adolah Jakarta. Indonesia babatehan jo Malaysia di Pulau Kalimantan, jo Papua Nugini di Pulau Papua alah itu jo Timor Leste di Pulau Timor. Nagara tatangga lainnyo adolah Singapura, Filipina, Australia, jo wilayah pasatuan Kapulauan Andaman jo Nikobar di India.

Dari Sabang sampai Merauke, Indonesia tadiri dari babagai suku, bahaso jo agamo nan babeda-beda. Suku Jawa adolah kalompok etnis paliang gadang. Samboyan atau motto Indonesia adolah "Bhinneka Tunggal Ika" (Babeda-beda tapi tatok ciek) nan bararti kabaragaman nan mambantuak nagara. Salain populasi padek jo wilayah nan lueh, Indonesia punyo wilayah alam nan mandukuang tingkek kaanekaragaman hayati nan paliang gadang kaduo di dunia.

Lexa

Lexa atau nan punyo namo asli Léa Cristina Lexa Araújo (lahia di Rio de Janeiro, 22 Februari 1998; umua 21 taun) adolah surang panyanyi dari Brasil.

Paraguay

Republik Paraguay (Bahaso Spanyol: República del Paraguay, Guarani: Tetã Paraguái) adolah sabuah nagara di Amerika Selatan nan takuruang di darek dan talatak di duo sisi Sungai Paraguay. Paraguay babatehan jo Argentina di sabalah selatan jo barat dayo, Brasil di timur lauik jo timur sarato Bolivia di barat dayo.

Nagara ko kadang disabuik sabagai Corazón de América atau Jantuang Amerika. Di nagara ko talataknyo Sungai Paraguay.

Suku asali Guarani alah tingga di Paraguay kurang labiah 1000 taun sabalun Spanyol manaklukan kawasan ko pado abaik ka-16.

Paraguay baribukota di Asunción nan juo marupokan kota tagadang di Nagara tu. Mayoritas panduduaknyo baetnis Mestizo nan mancapai 95% dari total populasinyo sarato suku-suku lainnyo nan hanyo 5%. Bahaso rasminyo adolah bahaso Spanyol jo Bahaso Guarani nan marupokan bahaso asali panduduak satampek. Bahaso Spanyol manjadi salah satu bahaso rasmi dek Paraguay sabalunnyo dijajah Spanyol.

Pado taun 2009, jumlah panduduak Paraguay dipakirokan sabanyak 6,5 juta jiwa nan banyak takonsentrasi pado bagian tenggara nagara ko. Ibukota jo kota tagadang, Asunción, marupokan tampek tingga bagi hampia sapartigo panduduak Paraguay.

Pelé

Edison Arantes do Nascimento atau labiah dikenal sabagai Pelé (lahia 23 Oktober 1940; umua 78 taun) adolah legenda sepak bola dunia nang barasal dari Brasil. Salamo kariernyo sabagai pamain, Pele barasia mambaok Brasil manjadi Juara Dunia Sipak bola sabanyak 3 kali, iyolah pado taun 1958 di Swedia, taun 1962 di Chili, jo taun 1970 di Meksiko. Dek karano kabarasilannyo tasabuik, Brasil bahak ateh Piala Jules Rimet. Pelé mandapekkan juluakan O Rei atau Sang Rajo.

Baliau lahia di Três Corações, Minas Gerais, Brasil.

Piala Dunia FIFA

Piala Dunia Sipak bola atau acok disingkek sabagai Piala Dunia sajo (namo rasmi: Piala Dunia FIFA) adolah kompetisi tapantiang dalam dunia sepak bola internasional. Disalanggarokan dek Fédération Internationale de Football Association, pangatur cabang ulahraga iko, turnamen babak final Piala Dunia adolah ajang ulahraga nan paliang banyak ditonton di dunia, bahkan malabiahi Olimpiade.Babak final turnamen (marujuak kapado bagian turnamen sasudah kualifikasi) iko disalanggarokan ampek taun sakali namun kajuaraan iko mangambiak maso duo taun sacaro kasaluruahan. Labiah dari 160 tim nasional bataruang dalam turnamen kualifikasi regional untuak maraih tampek dalam babak final. Babak finalnyo kini malibatkan 32 tim (paningkatan dari 24 tim pado taun 1998) nan bakompetisi salamo 4 minggu di nagari nan ditunjuak sabagai tuan rumah. Inovasi nan dilakukan baru-baru iko mampabuliahkan labiah dari ciek nagari manjadi tuan rumah.

Piala Dunia tarakhir diadokan di Afrika Selatan pado 11 Juni-11 Juli 2010 nan dimanangi dek Spanyol jo Piala Dunia FIFA 2014 akan diadokan di Brasil.

Rusia

Federasi Rusia (bahaso Rusia: Росси́йская Федера́ция, Alihaksaro: Rossiyskaya Federatsiya) dengarkan , atau Rusia (bahaso Rusia: Росси́я, alihaksaro: Rossiya;bahaso Tatar:Рәсәй), adolah sabuah nagara nan mambantang jo laweh disabalah timur Eropa jo utara Asia. Jo wilayah salaweh 17.075.400 km², Rusia adolah nagara paliang gadang di dunia. Wilayahnyo kurang labiah duo kali wilayah Republik Rakyat Cina (Cino; RRC), Kanada atau Amerika Sarikaik. Panduduaknyo manduduaki paringkek katujuah tabanyak di dunia satalah Cino, India, Amerika Sarikaik, Indonesia, Brasil, jo Pakistan.

Nagara iko dahulu pernah manjadi nagara bagian tagadang Uni Soviet. Rusia adolah ahli warisutama Uni Soviet; nagara iko mawarisi 50% jumlah panduduak, 2/3 laweh wilayah, jo kurang labiah 50% aset-aset ekonomi jo pasanjatoannyo.

Koto- koto gadang di Rusia antaro lain Moskow, Saint Petersburg, Nizhny Novgorod, Yekaterinburg, Samara, Omsk, Kazan, Chelyabinsk, Rostov na Donu, Ufa, Volgograd, Perm, Krasnoyarsk, Saratov, Voronezh, Tolyatti, Krasnodar, Ulyanovsk, jo Izhevsk.

Kini Rusia sadang bausaho kareh untuak maraih status sabagai nagara adidaya lai. Walaupun Rusia adolah nagara penting, tatapi statusnyo masih jauah dibandiangkan jo status Uni Soviet dulu.

Santos FC

Santos Futebol Clube adolah klub sepak bola profesional nan babasis di Santos, Sao Paulo. Tim iko bamain di Campeonato Paulista jo Campeonato Brasileiro Serie A, liga profesional tatinggi di provinsi Sao Paulo jo Brasil. Tim iko badiri taun 1912.

Santos adolah juara batahan Campeonato Paulista jo Copa Libertadores. Di dalam nagari, klub alah mamanangkan duo puluah Campeonato Paulista, ciek Copa do Brasil, jo salapan gala juara nasional Brasil. Di kancah internasional, tim iko adolah klub Brasil tasukses jo tujuah gala internasional, tamasuak tigo Copa Libertadores jo duo Piala Interkontinental.

Didirikan sabagai Santos Foot-Ball Club pado tanggal 14 April 1912 dek inisiatif dari tigo panyuko ulahraga, Raimundo Marques, Mário Ferraz de Campos, jo Argemiro de Souza Júnior, klub iko alah manjadi simbol sepak bola nan indah jo manarik, nan dikenal di Brasil sabagai "Futebol-arte".

Santos adolah salah ciek klub takaya Brasil dalam hal pandapatan, jo pendapatan tahunan sagadang US $ 45.1m (€ 31,5 juta), jo salah ciek klub paliang baharago, banilai labiah dari $ 86.7m (€ 60.6m) pado taun 2011.

Santos adolah anggota pandiri dari Clube dos 13, tadiri dari tigo baleh klub sapakbola elit Brasil.

Dalam bahaso lain

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.