Кечывалвел

Кечывалвел — (рушла Север) — ныл тӱня вел-влак гыч икте. Йӱдвел полушарийыште улмо годым кечывал жапыште кече кечывалвелкак ончыкта.

Марий тамга — Кв, тӱнямбал — S (south).

Тӱня вел-влак
  Йӱдвел  
Касвел Kompass Эрвел
  Кечывалвел  
Kompass de S
Азербайджан

Азербайджан — эл Европышто да Азийыште.

Рӱдолаже Баку.

Азий

Азий — континент.

Америка

Америка — континент.

Йӱдвел Америка

Кечывалвел Америка

Африка

Африка — континент.

Европа

Европа — континент Евразийыште.

Йӱдвел

Йӱдвел (рушла Север) — ныл тӱня вел-влак гыч икте. Кызытсе географий картылаште йӱдвелым эн чӱчкыдын кӱшычын ончыктат, но южгунам савырыме карте-влак вашлиялтыт. Мемнан велыште йӱдвелыш Коркашӱдыр эре ончыкта

Марий тамга — Й, тӱнямбал — N (nord).

Казахстан

Казахстан, тыгак Казахста́н Респу́блик (казахла Қазақстан Республикасы), (казахла Қазақстан [qɑzɑqˈstɑn]) — Азийын йӱдвел-касвелныже да Европын кечывалвел-эрвелныже верланыше кугыжаныш. Эн кугу эл-влак коклаште айлыме кумдык шотышто 9-ше верым налеш (2 млн 724,9 тӱж. км²). Ты элын конститутцийже почеш «Казахстан» ден «Казахстан Республик» лӱм-влак ик виянак улыт.

Рӱдолаже — Нурсултан

Касвел

Касвел — ик ныл тӱня вел гыч. Первоначально это слово обозначало «закат», так как Солнце на закате всегда находится приблизительно на западе, кроме приполярных и полярных широт.

Марий тамга — К, тӱнямбал — W (west).

Кечывалвел Америка

Кечывалвел Америка — континент.

Кечывалвел Осетий

Кечывалвел Осетий — дэ-факто шкевуя эл Азийыште. Рӱдолаже да эн кугу олаже — Цхинвал.

Марий Эл

Марий Эл Республик (курыкмарла Мары Эл Республик; рушла Республика Марий Эл) — Россий Федерацийын субъектше, Юлсер федерал йырвелыш пура. Марий Эл да Марий Эл Республик ик виян лӱм улыт.Рӱдола — Йошкар-Ола.

Киров, Угарман велла, Суас да Чуваш Эл дене чек уло.

Морко кундем

Морко кундем — кундем Марий Элыште. 1924 ийыште Сорла тылзын 28-ше кечыныште Морко кантон ышталтын. Тунам тудын кумдыкшо 1990,7 тӧткылан меҥге лийын. Кызыт Морко кундемын кумдыкшо: 2272 меҥге².

Тиде кундем Марий Эл Республикын кечывалвел-эрвелыштыже верланен.

Калыкчот: 34900 еҥ (2002 ийысе еҥшотлымаш почеш).

Рӱдӧ: Морко посёлко.

Ӱшӱт кÿртньыгорно укш кундемым Сӱзлэҥер станций дене уша.

Мунанга

Мунанга (рушла Мунанга) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.

Россий

Россий (рушла Россия, грекла Ρωσία — Русь); официал лӱм — Россий Федераций (рушла Росси́йская Федера́ция), кагазлаште РФ кӱчыкемдымаш кучылталтеш — Эрвел Европышто да Йӱдвел Азийыште верланыше кугыжаныш. Калыкчот — 146 804 372 еҥ. Конституцийыште пеҥгыдемдыме кумдык — 17 125 191 км². Тӱняште кумдык дене таҥастарымашыште эн кугу эл, ВВП кугыт да ППС дене кудымшо верым айла, калыкчот дене индешымше верыште.

Рӱдолаже Моско. Кугыжаныш йылме - руш йылме.

Россий Федерацийыш 85 субъект пура, нунын коклаште: 46 — область (Марий Википедийште Вел лӱмдалтыт, мутлан, Киров Вел)), 22 — республик (Марий Википедийыште Эл, але Республик маналтыт, мутлан Одо Эл), 9 — край (Марий Википедийыште Мланде лӱмдалтыт, мутлан Пермь мланде, 3 — Федерал кӱлешан ола (рушла город федерального значения), 4 — автоном йырвел (рушла автономный округ), 1 — автономный область. Чылажге Российыште 157 тӱжем илымвер наре.

Российын латкандаш кугыжаныш дене чек уло, нунын коклаште кок непризнанный кугыжаныш, да кок частично признанный кугыжаныш:

Мландыште Норвегий, Финляндий, Эстоний, Латвий, Литва, Польша, Белоруссий, Украина, Грузий, Азербайджан, Казахстан, Монголий, Китай, Йӱдвел Корей, Кечывалвел Осетий, Абхазий, Луганск Калык Республик да Донецк Калык Республик дене пошкудо улеш.

Теҥыз гоч Японий да УАШ дене пошкудо улеш.Российыште шуко тӱрлӧ калык ила, 75% танле тын (православий) почеш ила, сандене тӱнямбалне Россий наций эн кугу православный населенийлан шотлалтеш.

Россий Федераций — ядерный державе, космический проект-влак дене тӱнямбалне ончылверыште улеш, космический аппарат-влакым колтылмо да ракетный двигатель-влакым ыштыме дене икымше верыште, Мландыште эн кугу радиотелескопым да космический радиотелескопым чоҥен. Тӱняште чылжге кок глобальный спутниковый навигаций системе уло, иктыже — Российыште ышталтын. УАШ (США) дене пырля Россий квантовый компьютерым чоҥа, Моско — планетыште кум метеорологический рӱдер-влак кокла гыч иктыже.

Руш

Руш калык, руш-влак (рушла ру́сские) — эрвел славян калык; ик йылме, культур, эртымгорно дене кылдалтше калык. Эн шукынжо Российыште илат. Тыгак, Украина, Беларусь, Казахстан, Узбекистан, Латвий, Кыргызстан, Эстоний, Литва, Молдово, Приднестровье, Туркменистаныште руш-влак шукын илат. 2002 ийлан руш калыкын тӱнямбал чотшо 130 миллион еҥ, Российыште 116 миллион еҥ (Россий калык чот деч 79,8 %).

Руш-влак эн шукынжо танле тын йӱла почеш илат. Руш йылме дене мутланат.

Украина

Украина (украинла Україна) — Европысо эл.

Чыкма

Чыкма (курыкмарла Цикмӓ, рушла Козьмодемьянск) - Марий Эл Республикын Курыкмарий кундемын рӱдолаже. Чыкмам 1584 ийыште кеҥежым руш сарзе-влак чоҥеныт. Ола 1781 гыч.

Калыкчот 22,7 тӱжем еҥ. (2008).

Ола Юл (Шовакшэҥер вӱдаралымвер) кӱкшö пурла серыштыже верланен, Йошкар-Ола гыч 104 уштыш кечывалвел-касвелнырак. Чыкма - курыкмарий тӱҥ тӱвыра да вуйлатымаш рӱдыжӧ.

Шагат ӱштӧ

Шагат ӱштӧ-влак — Мландын регион-влак, кушто икгай верысе жап налме.

Эрвел

Эрвел рушла восток — Ныл тӱня вел гыч иктыже. Кече кынелме вел.

Марий тамга — Э, тӱнямбал — E (east).

Вес йылме дене

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.