ब्राजिल

ब्राजिल दक्षिण अमेरिकाक सबसँ पैग आ बेसी जनसङ्ख्या भएल राष्ट्र छी। [२] क्षेत्रफल अनुसार ब्राजिल विश्वक पाँचम पैग देश छी आ जनसङ्ख्या अनुसार ब्राजिल विश्वक पाँचम पैग तथा चारिम पैग लोकतान्त्रिक मुलुक छी । [२][३] संसारक सर्वाधिक पोर्चुगेली भाषा बोलएवाला जनसङ्ख्या ई देशमे अछि । ई देशक पूर्वमे आन्ध्र महासागर (ब्राजिलक तटीय क्षेत्र ७९४१ किमि लम्बा अछि)[२] उत्तरमे भेनेजुएला, सुरिनाम, गायना आ फ्रेञ्च गायना पडैत अछि; उत्तरपश्चिममे कोलम्बिया; पश्चिममे बोलिभिया आ पेरु; दक्षिणपश्चिममे अर्जेन्टिनापाराग्वे आ दक्षिणमे उरुग्वे रहल अछि । आन्ध्र महासागरमे बहुतेक आर्किपेगालोसभ ब्राजिलक भूभागमे पडैत अछि जेना फर्‍न्यान्डो दे नोरोन्हा, रोकास अटोल, सेन्ट पिटर एन्ड पल रक्स आ ट्रिन्डेड आ मार्टिम भाज।[२]

सङ्घीय गणतन्त्र ब्राजिल
República Federativa do Brasil
ब्राजिलक झन्डा Coat of arms of ब्राजिल
झन्डा Coat of arms
राष्ट्रिय वाक्य"ओर्डेम इ प्रोग्रेस्सो"
"व्यवस्था आ विकास"
राष्ट्रगानइनो नासियोनाल ब्रासिलेइरो

"ब्राजिलक राष्ट्रिय धुन"

राष्ट्रिय मोहर
सेलो नेसनल डो ब्राजिल
National Seal of Brazil (color)
ब्राजिलक स्थान
राजधानीब्रसिलिया
१५°४५′ दक्षिण ४७°५७′ पश्चिम / -१५.७५०° पश्चिम nil
पैग सहर साओ पाउलो
सरकारी भाषा पोर्चुगेली भाषा
सरकारक प्रकार राष्ट्रपति सङ्घीय गणतन्त्र
 -  राष्ट्रपति डिलमा रौसेफ
 -  उप-राष्ट्रपति मिचेल टिमेर
 -  च्याम्बर अध्यक्ष हेनरिक एड्वार्डो एल्भेस
 -  सिनेटक सभामुख रेनन क्याल्हिरोस
 -  प्रधानन्यायधिश जोयाकिम बार्बोसा
स्वतन्त्र पोर्चुगलसँ 
 -  स्थापना सितम्बर ७,१८२२ 
 -  मान्यता अगस्त २९,१८२५ 
 -  गणतन्त्र नवम्बर १५,१८८९ 
क्षेत्रफल
 -  कुल ८५,१४,८७७ किमी२ (पाँचम्)
३२,८७,५९७ वर्गमाइल
 -  पानी (%) ०.६५
जनसंख्या
 -  २००८ अनुमान १८,७३,९३,९१८ (५अम)
 -  जनगणना २००७ १८,३९,८७,२९१ 
 -  जनघनत्व 22/किमी (१८२अम)
५७/वर्ग माइल
जिडिपी (पिपिपी) २००७ अनुमान
 -  कूल $१,८०४ ट्रिलियन (९अम)
 -  प्रतिव्यक्ति आय $११.८७३ (६५अम)
जिडिपी (नाम मात्र) २००७ अनुमान
 -  कूल $१,३१३ ट्रिलियन (१०अम)
 -  प्रतिव्यक्ति आय $६,८४२ (६१अम)
गिनी (२००८) ५०.५ 
मानव विकास सूचकांक (२००९) ०.८१३ (high) (७०अम)
मुद्रा रेल (R$) (BRL)
समय क्षेत्र ब्राजिल मानक समय (युटिसी-२ सँ -४ (युटिसी)[१])
 -  ग्रीष्ममे (डिएसटि) ब्राजिल मानक समय (युटिसी-२ सँ -५ (युटिसी))
इन्टरनेट टिएलडी .br
टेलिफोन कोड नं. ५५

सन्दर्भ सामग्रीसभ

  1. "Fusos Brasil sem HV" (Portugueseमे), Observatório Nacional, अभिगमन तिथि २००८-०८-१०
  2. २.० २.१ २.२ २.३ "Geography of Brazil", The World Factbook, Central Intelligence Agency, २००८, अभिगमन तिथि २००८-०६-०३
  3. "People of Brazil", The World Factbook, Central Intelligence Agency, २००८, अभिगमन तिथि २००८-०६-०३
अउरो प्रेटो

अउरो प्रेटो ब्राजिल कऽ विश्व सम्पदा क्षेत्र छी । ई क्षेत्रके युनेस्को सन १९८० मे विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा केने छल ।

अमेजन नदी

अमेजन नदी (US /ˈæməzɒn/ वा UK /ˈæməzən/; स्पेनी आ पोर्चुगिज: Amazonas) दक्षिण अमेरिकाक नदी छी जे पानि निर्वहनक हिसाबसँ विश्वक सबसँ पैग नदी आ लम्बाईक हिसाबसँ दोसर पैग नदी छी ।

अर्जेन्टिना

अर्जेन्टिना दक्षिण अमेरिकामे स्थित एक देश छी । क्षेत्रफल आ जनसङ्ख्याक दृष्टि सँ दक्षिणी अमेरिकाक ब्राजिल देशके बाद द्वितीय विशालतम देश छी (क्षेत्रफल: २७,७६,६५६ वर्ग कि.मी.)। एकर उत्तरमे ब्राजिल पश्चिममे चिली तथा उत्तरपश्चिममे पराग्वे अछि । देश २२° द.अ. तथा ५५° द.अ. क मध्य ३७,७०० कि॰मी॰ क लम्बाईमे उत्तर दक्षिण फैलल अछि । एकर आकृति एक अधोमुखी त्रिभुजक समान अछि जे लगभग २,६०० कि॰मी॰ चौडा आधार सँ दक्षिणक दिस संकरा होएत चलि गेल अछि । उत्तरमे ई बोलिभिया आ पराग्वे, उत्तर-पूर्वमे उरुग्वे तथा ब्राजिल आ पश्चिममे चिली देश सँ घेरल अछि।

अर्जेन्टिनाक नाम अर्जेन्टम सँ पडल जेकर अर्थ चाँदी होएत अछि । चांदीक लेल प्रयुक्त ल्याटिन तथा स्पेनी पर्यायवाची शब्दसभ सँ, जे क्रमश: 'अर्जेन्टम' आ 'प्लाटा' छी, अर्जेन्टिना आ 'रायो डी ला प्लाटा' (देशक महान एस्चुअरी)क नामकरण भेल अछि ।

उरुग्वे

उरुग्वे (/ˈjʊərəɡwaɪ/;स्पेनी उच्चारण: [uɾuˈɣwai̯]), आधिकारिक रूपमे रिपब्लिका ओरिएन्ताल देल उरुग्वाई (स्पेनी: República Oriental del Uruguay) दक्षिण अमेरिकाक एक सार्वभौम समपन्न देश छी । उरुग्वेक पश्चिममे अर्जेन्टिना पूर्व आ उत्तरमे ब्राजिल दक्षिणमे रियो दे ला प्लाटा आ दक्षिणपूर्वमे एटलान्टिक महासागर रहल अछि । उरुग्वेक जनसङ्ख्या ३,४४,००६ रहल अछि जहिमे १८ लाख जनसङ्ख्या उरुग्वेक राजधानी आ सबसँ पैग शहर मोन्टेभिडियोमे बसोबास करैत अछि । १,७६,००० वर्ग किलोमिटर (६८,००० वर्ग माइल) क्षेत्रफल रहल उरुग्वे दक्षिण अमेरिकाक देश सुरिनेमक बाद दोसर सभसँ छोट राष्ट्र छी ।

ओलिन्डा

ओलिन्डा ब्राजिल कऽ विश्व सम्पदा क्षेत्र छी। ई क्षेत्रके युनेस्को सन १९८२ मे विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा केने छल ।

केर्रादो

केर्रादो संरक्षित क्षेत्रसभ ब्राजिल कऽ विश्व सम्पदा क्षेत्र छी । ई क्षेत्रके युनेस्को सन २००१ मे विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा केने छल । ई सम्पदा केर्रादो,चपादा दोस भेदिरोस राष्ट्रिय निकुञ्ज आ इमास राष्ट्रिय निकुञ्ज संग जोडिएल अछि ।

चपादा दोस भेदिरोस राष्ट्रिय निकुञ्ज

चपादा दोस भेदिरोस राष्ट्रिय निकुञ्ज ब्राजिल कऽ विश्व सम्पदा क्षेत्र छी । ई क्षेत्रके युनेस्को सन २०११ मे विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा केने छल । ई सम्पदा केर्रादो,चपादा दोस भेदिरोस राष्ट्रिय निकुञ्ज आ इमास राष्ट्रिय निकुञ्ज संग जोडिएल अछि ।

दक्षिण अमेरिका

दक्षिण अमेरिका उत्तर अमेरिका महादेशके दक्षिणमा मे अछि। पनामा नहरसे ई दुनु महादेशके अलग होई छी । एकर पश्चिममे पेसिफिक सागर अछि आर पूर्वमे अटलांटिक सागर अछि ।

नुयेस्त्रा सेन्योरा दे लोरेटो

नुयेस्त्रा सेन्योरा दे लोरेटो ब्राजिल कऽ विश्व सम्पदा क्षेत्र छी । ई क्षेत्रके युनेस्को सन १९८३ मे विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा केने छल ।

पान्टाना

पान्टाना ब्राजिल कऽ विश्व सम्पदा क्षेत्र छी । ई क्षेत्रके युनेस्को सन २००० मे विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा केने छल ।

फिफा बर्षक सर्वोत्कृष्ट खेलाडी

फिफा बर्षक सर्वोत्कृष्ट खेलाडी विश्वभरिक महिला तथा पुरुष खेलाडीसभ मे सँ अन्तर्राष्ट्रिय कप्तान आ प्रशिक्षकसभक मतदानक आधारपर चुनि देल जाएवाला पुरस्कार छी । मतदान प्रकृया पोजिसनल मतदान प्रकृयाद्वारा होएत अछि ।

फिफा विश्वकप

फिफा विश्वकप फुटबल प्रतियोगिता प्रारम्भक कथा अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासङ्घ फिफासँ जुड़ल अछि तहिने फिफाक कथा विभिन्न देशमे स्थापना भेल राष्ट्रिय फुटबल सङ्घसभक विकाससँ जुड़ल अछि । सन् १८६६ मे विश्वक पहिल राष्ट्रिय फुटबल सङ्घक रूपमे इङ्गल्यान्ड फुटबल एसोसिएसन (एफए) गठन भऽ गेल छल । किछ वर्षबाद अन्य देशसभमे सेहो धमाधम राष्ट्रिय फुटबल सङ्घसभक स्थापना होमए लागल । अहिना फुटबल खेल आ ओकर राष्ट्रिय सङ्घसभक विस्तार भऽ गेलाक बाद एकटा अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल सङ्घक आवश्यकता सर्वत्र महसुस होमए लागल । अहि जरुरतक निकास खोजवाक क्रममे फ्रान्स, बेल्जियम, नेदरल्यान्ड्स, डेनमार्क, स्पेन, स्वीडेन आ स्विजरल्यान्ड समेत सात देशक प्रतिनिधि फ्रान्सक राजधानी पेरिसमे जम्मा भेल  । अहि सभाद्वारा २९ मई १९०४ मे फुटबलक सर्वोच्च संस्था अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासङ्घ -फेडरेसन इन्टरनेशनल डे फुटबल एसोसिएसन, फिफाक औपचारकि गठन केलक । इङ्गल्यान्ड दुई वर्षबाद फिफा सदस्य बनल  । एकरबाद आर बहुतेक देशसभ सेहो एकर सदस्य होमएक क्रम चलल, जे अखनो जारी अछि । अखन दुई सय सँ बेसी देश फिफा सदस्य अछि । नेपाल सन् १९७० मे फिफाक पूर्ण सदस्य बनल छल ।

विश्वकप फुटबल प्रतियोगिताक आरम्भक श्रेय आधुनिक ओलम्पिक खेलकुद प्रतियोगिताक सफल सुरूवातके जाइत अछि । सन् १९०० मे भेल दोसर ओलम्पिक खेलकुदमे फुटबल पहिल बेर समावेश कएल गेल छल । ओलम्पिक फुटबलक सफलतासँ उत्साहित भऽ फिफा पदाधिकारीसभ अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता ओलम्पिकक घेराभितर सीमित नै राखैक निष्कर्ष निकाललक । वार्ता आरम्भ भेलाक बाद अन्ततः २६ मई १९२८ मे बैसल फिफा एम्स्टर्डम कङ्ग्रेसद्वारा युगान्तकारी निर्णय कएल गेल, जाहिमे हरेक चारि-चारि वर्षक अन्तरालमे फिफा सदस्य देशसभ बीच विश्वकप प्रतियोगिता आयोजना आरम्भ केनाए आ पहिल विश्वकप सन् १९३० मे करेबाक निचोड़ निकालल गेल । ताहि स्वरूप ओकर एक वर्षक बाद, सन् १९२९ कऽ बार्सिलोना फिफा कङ्ग्रेस ई ऐतिहासिक जिम्मेवारी पूरा करवाक दायित्व उरूग्वेके प्रदान केलक । फलस्वरूप, राजधानी मोन्टेभिडियोमे एक लाख दर्शक क्षमताक नवनिर्मित रङ्गशाला स्टेडियम डेल सेन्टेनारियोमे १३ जुलाई १९३० मे फ्रान्स आ मेक्सिकोबीच पहिल विश्व कपक पहिल म्याच विधिवत् उद्घाटन खेलक रूपमे सम्पन्न भेल छल ।

पहिल विश्वकप आयोजना होमएत काल फिफा सदस्य देश सङ्ख्या कूल ४१ छल । विश्वकप फुटबलसभ सँ बेसी देखल जाइवाला खेलकुद छी ।

ब्राजिल राष्ट्रिय फुटबल टिम

ब्राजिल राष्ट्रिय फुटबल टिम (पोर्चुगिज: Seleção Brasileira) अन्तर्राष्ट्रिय पुरुष फुटबल प्रतियोगितामे ब्राजिलक प्रतिनिधित्व करैत अछि । ब्राजिल राष्ट्रिय फुटबल टिम ब्राजिल फुटबल महासङ्घद्वारा परिचालित अछि । ई टिम सन् १९२३ सँ फिफा आ सन् १९१६ सँ कोन्मेबोलक सदस्य छी ।

मुख्य अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता फिफा विश्वकपमे ब्राजिल सभ सँ सफल टिम छी । १९५८, १९६२, १९७०, १९९४, २००२ विश्वकप प्रतियोगिता करि ब्राजिल अखन धरि ५ टा फिफा विश्वकप प्रतियोगिता जित्ने अछि ।

ब्राजिलक विश्व सम्पदा क्षेत्रसभक सूची

सन् २०१४ धरि ब्राजिलक १९ टा सम्पदाक संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्रमे मान्यता प्रदान कएल गेल अछि ।

रियो दी जेनेरियो

रियो दी जेनेरियो वा छोटोनाम: रियो ब्राजिलक एकटा नगरपालिका आ दोसर पैग शहर तथा रियो दी जेनेरियो राज्यक राजधानी छी । ई स्थानक युनेस्को १ जुलाई २०१२ मे अपन विश्व सम्पदा क्षेत्रक सूचीमे रखने अछि ।

ई शहर सन् १५६५ मे पुर्तगालीसभ स्थापना केने छल । बाद मे सन् १७९३ मे पुर्तगाली साम्राज्यक एक राज्य ब्राजिलक राजधानी बनल ।

विश्व सम्पदा समिति

विश्व सम्पदा समिति महत्वपूर्ण स्थलसभक चयन करैत अछि जेकरा युनेस्कोक विश्व सम्पदा क्षेत्रक रूपमे सूचीवद्ध कैर सकैत । ई विश्व सम्पदा सभाक कार्यान्वयनक लेल जिम्मेवार संस्था छी । ई समिति विश्व धरोहर कोषक प्रयोगके परिभाषित करै साथ राष्ट्र दलसभक अनुरोधमे वित्तीय सहायताक आवंटन करैत अछि । एकर गठन २१ राष्ट्र दलसभ सग सहकार्यमे होएत अछि, जेकर चुनाव राष्ट्र दलसभक महासभाद्वारा चार वर्षक कार्यकालक लेल होएत अछि।विश्व सम्पदा सभाक नियमानुसार समितिक सदस्य राष्ट्रक कार्यकाल ६ वर्षक लेल होएत अछि , मुदा कतिपय राष्ट्र दल स्वेच्छासँ मात्र चार वर्षक लेल समितिक सदस्य बन्न स्वीकार करैत अछि जे अन्य दोसर राष्ट्र दलसभ सेहो ई समितिक सदस्य बन्न मौका पाउन सकोस । उदाहरणक लेल , १५ अम महासभा (२००५) लेल निर्वाचित सब सदस्य राष्ट्सँ स्वेच्छासँ अपन कार्यकाल ६ वर्षसँ घटा ४ वर्ष करैल निर्णय केने छल ।

साओ मिगुएल दास मिस्सोएस

साओ मिगुएल दास मिस्सोएस ब्राजिल कऽ विश्व सम्पदा क्षेत्र छी । ई क्षेत्रके युनेस्को सन १९८३ मे विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा केने छल ।

२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक

२०१६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक, आधिकारिक तौर पर XXXI ओलम्पियाड खेल, विश्वक सर्वोच्च प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय बहु-खेल प्रतियोगिताक ३१अम संस्करण छी जेकर आयोजन ब्राजिलक रियो दी जेनेरियो सहरमे सम्पन्न भेल ।

२०१८ फिफा विश्वकप समूह ङ

२०१८ फिफा विश्वकपक समूह ङ अन्तर्गतक खेलसभ सन् २०१८ जुन १७ सँ जुन २७ धरी सञ्चालन भेल छल । ई समूहमे ब्राजिल, स्विजरल्याण्ड, कोस्टारिका तथा सर्बिया रहल छल । ई समूहक उत्कृष्ट २ टिम ब्राजिल आ स्विजरल्याण्ड, राउन्ड अफ १६ कऽ लेल चयन भेल छल ।

दक्षिण अमेरिकाक देश आर निर्भर प्रदेश
सार्वभौम राष्ट्रसभ
सीमित मान्यता प्राप्त प्रदेशसभ

अन्य भाषासभमे

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.