ອາລົມ

ໃນທາງຈິດວິທະຍາ ປັດຊະຍາ ແລະສາຂາຍ່ອຍອື່ນ ໆ ອາລົມ (ອັງກິດ: emotion, ຝະລັ່ງ: émotion) ໝາຍເຖິງປະສົບການໃນຄວາມຮູ້ສຳນຶກແລະອັດຕະວິໄສທີ່ຖືກກຳໜົດລັກສະນະສະເພາະໂດຍການສະແດງອອກທາງຈິດສະລີລະວິທະຍາ ປະຕິກິລິຍາທາງຊີວະວິທະຍາ ແລະສະພາບຈິດໃຈ. ອາລົມມັກຈະກ່ຽວຂ້ອງແລະຖືກຈັດວ່າມີອິດທິພົນເຊິ່ງກັນແລະກັນກັບພື້ນອາລົມ ພື້ນອາລົມແຕ່ກຳເໜີດ ບຸຄະລິກະພາບ ນິໄສ ແລະແຮງຈູງໃຈ ເຊັ່ນດຽວກັບທີ່ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຮອກໂມນແລະສານສື່ປະສາດ. ອາລົມມັກເປັນພະລັງຂັບດັນເບື້ອງຫຼັງພຶຕິກຳບໍ່ວ່າແນວບວກຫຼືແນວລຶບ

Kazilhões

Kazilhões ເປັນຜູ້ຈັດພິມປະໂຫຍກທີ່ຫນ້າສົນໃຈໃນອິນເຕີເນັດ.

ພຣະອົງໄດ້ກາຍເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນອິນເຕີເນັດສໍາລັບການກະທໍາເລື່ອງ ອາລົມຂັນ, ຍ້ອນວ່າຜູ້ຊົມຂອງລາວແມ່ນເດັກນ້ອຍແລະເຮັດໃຫ້ລາວຕື່ນເຕັ້ນຫຼາຍ.

ກຽດຕິສັກ ອຸດົມນາກ

ກຽດຕິສັກ ອຸດົມນາກ (ໄທ: เกียรติศักดิ์ อุดมนาค) ຫຼືທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ເສນາຫອຍ ແມ່ນນັກຮ້ອງ ນັກສະແດງຊາວໄທ

ຄວາມກຽດຊັງ

ຄວາມກຽດຊັງ ເປັນອາລົມໜຶ່ງຂອງມະນຸດທີ່ສະແດງເຖິງຄວາມບໍ່ມັກ ຫຼື ປະຕິກິລິຍາທີ່ສະແດງຄວາມບໍ່ເຫັນດີນຳ ກັບຄົນອື່ນ ບາງເທື່ອພົບຄວາມກຽດຊັງເປັນອາການທີ່ເກີດຈາກການດູຖູກຕົນເອງຫຼາຍກວ່າຈາກການຖືກຂົ່ມເຫັງກັ່ນແກ້ງ

ຄວາມກຽດຊັງ ກົງຂ້າມກັບຄວາມຮັກ ສາມາດຫຼຸດອາກາດກຽດຊັງໄດ້ດ້ວຍການຫຼີກລ້ຽງຈາກສິ່ງທີ່ກຽດຊັງ ແຕ່ຫາກບໍ່ສາມາດຫຼີກລ້ຽງສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ເຮົາກຽດຊັງໄດ້ກໍ່ຄວນຫຼັບຕາ ລະນຶກເຖິງສິ່ງທີ່ດີງາມ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເຮົາມີຄວາມສຸກທີ່ສຳຄັນເຮົາຄວນລະງັບອາລົມກຽດຊັງໃຫ້ຢູ່ ເພາະບາງຄັ້ງອາລົມກຽດຊັງກໍ່ນຳພາເຮົາໄປສູ້ຄວາມຮຸນແຮງໄດ້ບາງຄັ້ງຄວາມກຽດຊັງສາມາດແກ້ໄດ້ດ້ວຍການໃຫ້ອາໄພ

ໃນທາງຈິດຕະວິທະຍາ, ຊິກມຸນ ຟຣອຍ ນິຍາມຄວາມກຽດຊັງວ່າເປັນຄວາມພະຍາຍາມທຳຮ້າຍຕົ້ນກຳເນີດແຫ່ງຄວາມບໍ່ມີຄວາມສຸກ

ຄວາມຮູ້ສຶກ

ຄວາມຮູ້ສຶກນັ້ນຖ່າຍທອດຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບສະຖານະການ ທັງລະດັບຈິດສຳນຶກ ແລະ ຈິດໃຕ້ສຳນຶກ ຜ່ານຢ່າງໜ້ອຍ 30 ປະສາດເຄມີ ຊຶ່ງເຮັດປະຕິກິລິຍາດຽວຫຼືຮ່ວມກັນຢ່າງຊັບຊ້ອນ ຍົກຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ຄວາມຮູ້ສຶກຢ້ານ ແປແບບກວ້າງໆ ຄວາມຢ້ານເປັນການຄາດການເຖິງອັນຕະລາຍຫຼືຄວາມເຈັບປວດ ຄວາມຢ້ານເພີ່ມສານເຄມີໃນສະໝອງເຊັ່ນ ​adrenalin ແລະ cortisol ຄວາມຢ້ານນັ້ນມີປະໂຫຍດ ເພາະມັນເກີດຈາກສິ່ງຮອບກາຍຊຶ່ງບົ່ງບອກເຖິງຄວາມສ່ຽງຕໍ່ອັນຕະລາຍຫຼືການປະເຊີນກັບອັນຕະລາຍໂດຍກົງ ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ບາງຄັ້ງໃນສະຖານະການທີ່ບໍ່ມີໄພຄວາມນຶກຄິດ ຈິດໃຕ້ສຳນຶກ ແລະ ຈິນຕະນາການ ກໍ່ສາມາດກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຢ້ານໄດ້

ການຮັບຮູ້ເຖິງສິ່ງຮອບກາຍນັ້ນບໍ່ຈຳເປັນວ່າຜູ້ເຫັນຕ້ອງມີປະຕິກິລິຍາໂຕ້ຕອບຄືກັນ ຂື້ນຢູ່ກັບຄວາມເປັນໄປໄດ້ໃນວິທີທີ່ຜູ້ເຫັນຈັດການກັບສະຖານະການ ການກ່ຽວເນື່ອງຂອງສະຖານະການກັບອະດີດຂອງຜູ້ເຫັນ ແລະ ອີກຫຼາຍຫຼາຍປັດໄຈ

ຄວາມຄິດ ແລະ ຄວາມຮູ້ສຶກນັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຈະມາພ້ອມກັນ ຄວາມຄິດເປັນການປຽບທຽບຂໍ້ມູນຂອງບາງຢ່າງ ໃນລະຫວ່າງທີ່ຄວາມຮູ້ສຶກເປັນການວິເຄາະຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຈາກພາຍໃນ ເມື່ອຄວາມຄິດເຊື່ອມໂຍງເຖິງສາເຫດຂອງຄວາມແຕກຕ່າງຂອງບາງສິ່ງ ຄວາມຮັບຮູ້ຈຶງເຊື່ມກັບລັກສະນະຊຶ່ງຖືກເລືອກໂດຍປະສັບການໃນອະດີດ ສິ່ງນີ້ເອີ້ນວ່າ: ອາລົມ

ຕາດຜາສ້ວມ

ທ່ຽວຕາດຜາສ້ວມ

ຖ້າ​ເວົ້າ​ເຖິງ​ນ້ຳຕົກຕາ​ດ​ແລ້ວ, ຕາດ​ຜາ​ສ້ວມ​ກໍ​ເປັນ​ອີກ​ແຫ່ງໜຶ່ງທີ່​ມີ​ຄວາມ​ສວຍ​ງາມ​ເປັນ​ເອກະ​ລັກ​ໄປ​ອີກ​ແບບໜຶ່ງທີ່​ໃຜໆ​ໄດ້​ໄປ​ປາກ​ເຊ​ແລ້ວ​ບໍ່​ຄວນ​ພາດ​ທີ່​ຈະ​ໄປ​ຢ້ຽມຊົມ. ນອກ​ຕາດ​ຜາ​ສ້ວມ​ແລ້ວ​ໃກ້ໆ​ນັ້ນຍັງ​ມີ​ບ້ານ​ຊົນ​ເຜົ່າທີ່​ຜູ້​ຈັດ​ການ​ອຸທິຍານ​ທ້າວ​ບາ​ຈຽງ ​ໄດ້​ຈັດຕັ້ງອະນຸ​ລັກ​ໄວ້​ໃຫ້​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ໄດ້​ສຳ​ຜັດ​ກິ່ນ​ອາຍ​ອັນ​ດັ້ງ​ເດີມ​ຂອງ​ວິ​ຖີຊີ​ວິດ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ດິນ​ຈຳປາ​ສັກ.

ຄຳ​ວ່າ​ສ້ວມ ​ເປັນ​ພາສາ​ລາວໝາຍ​ເຖິງ​ຫ້ອງ​ຫໍ ຫຼື ຫ້ອງ​ນອນ ​ເຊິ່ງລັກສະນະ​ຂອງ​ຕາດ​ສ້ວມ​ຄ້າ​ຍຄື​ຫ້ອງ​ຫໍ​ຂອງ​ຄູ່​ສົມລົດ​ໃໝ່. ຈຸດ​ເດັ່ນຂອງ​ນ້ຳຕົກຕາ​ດຜາ​ສ້ວມ​ຄື ສາຍ​ນ້ຳທີ່​ໄຫຼຜ່ານ​ຫິນ​ຜາ​ຂະໜາດ​ໃຫຍ່​ທີ່​ມີ​ລັກສະນະ​ເປັນ​ແທ່ງໆ ຮູບ​ຮ່າງ​ຄ້າຍ​ຫ້ອງ​ຫໍ​.

ຢູ່​ໃກ້ໆ​ນັ້ນຍັງ​ມີ​ຮ້ານ​ອາຫານ ສະຖານ​ທີ່​ພັກ​ຜ່ອນ​ຢ່ອນ​ອາລົມ​ທີ່​ຕົກ​ແຕ່ງ​ເຂົ້າກັບ​ບັນຍາກາດ​ເອົາ​ແທ້ໆ ຢູ່​ບ່ອນ​ນີ້​​ຜູ້​ຈັດ​ການ ວິມົນ ກິດ​ບຳລຸງ ​ເພິ່ນ​ໄດ້​ເລົ່າ​ໃຫ້​ຟັງ​ວ່າ ​ໃນ​ຮ້ານ​ອາຫານ​ແຫ່ງ​ນີ້ຫ້າມ​ດື່ມ​​ເຄື່ອງ​ດື່ມ​ທີ່​ມີ​ທາດ​​ເຫຼົ້າ, ເຄື່ອງ​ດື່ມ​ລ້ວນ​ແຕ່​ແມ່ນ​ສະໝູນ​ໄພ, ນ້ຳໝາກ​ໄມ້​ປັ່ນ​ປະ​ເພດຕ່າງໆ ​ແລະ​ ຍັງ​ບໍລິການ​​ເຄື່ອງ​ທີ່​ລະ​ນຶກ ​ເປັນຕົ້ນ​ແມ່ນ​ເສື້ອຢືດ ທີ່​ພິມ​ຂໍ້​ຄວາມ “ອຸດທະຍານບາ​ຈຽງຈຳປາ​ສັກ”, “ເຮົາ​ຮັກ​ທຳ​ມະ​ຊາດ” ແລະ​ອື່ນໆ

ນອກ​ຈາກ​ນີ້​ພາຍ​ໃນ​ອຸດທະຍານ​ຍັງ​ມີ​ພິພິທະ​ພັນ​ທີ່​ຮວບຮວມ​ເອ​ົາໝູ່ບ້ານ​ບູຮານ​ຂອງຫຼາຍຊົນ​ເຜົ່າ​ມາ​ຈັດ​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ໄດ້​ທ່ຽວ​ຊົມ ສຳ​ຜັດວາດ​ດຳລົງ​ຊີ​ວິດ​ອັນ​ດັ້ງ​ເດີມ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ, ການ​ນຸ່ງ​ຖື, ສີ​ໄມ້​ລາຍ​ມື​ແລະ ​ແຜ່ນ​ແພ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ,ລັກສະນະ​ຕ່າງໆ​ ຂອງ​ເຮືອນ, ຟັງ​ສຽງ​ເພ​ງປະສານ​ດົນຕີ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ ​ໃນ​ຈັງຫວະ​ສາລະ​ວັນ​ ແລະ ​ສີ​ພັນ​ດອນ ຟັງ​ແລ້ວ​ອອນຊອນ​ໃຈ​ອີ່ຫຼີ ເຊັ່ນ ​ເຮືອນ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ກະ​ຕາງ ​ເຊິ່ງ​ເປັນ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ທີ່​ອາ​ໄສ​ຢູ່​ໃນ​ພື້ນທີ່​ໃກ້​ໆ ນ້ຳຕົກຕາ​ດຜາ​ສ້ວມ, ເຮືອນ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ອາລັກ, ເຮືອນ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ກະ​ຕູ, ຫ​ໍ​ກວນ​ທີ່​ໃຊ້​ເປັນ​ສະຖານ​ທີ່​ປະກອບ​ພິທີ​ກຳ​ຂອງ​​ເຜົ່າ​ລະ​ແວ ​ພາຍ​ໃນ​ຈັດ​ສະ​ແດງ​ພິພິທະ​ພັນ​ຂອງ​​ເຜົ່າ​ຕ່າງໆ​ໃຫ້​ຊົມ​ເປັນ​ຈຳຫຼວງຫຼາຍ ​ແລະ ຫໍ​ເສົາ​ດຽວ​ຂອງ​ຊາວໜຸ່ມເຜົ່າ​ລະ​ແວ ​ເຊິ່ງຕາມການ​ເລົ່າ​ຂອງ​ຊົນ​ເຜົ່າ​ເຂົາ​ບອກ​ວ່າ ​ເປັນ​ບ່ອນ​ທີ່​ບ່າວ​ສາວ​ຂອງ​ເຜົ່າລະ​ແວ​ໄວ້​ລົມ​ກັນ(ຈີບກັນ)ແລະ​ທີ່ໜ້າສົນ​ໃຈ​ທີ່​ສຸດ​ຄື​ເຮືອນ​ພັກ(ລີສອດ)ຂອງ​ທາງ​ອຸດທະຍານ​ທີ່​ຕົກ​ແຕ່ງ​ໄດ້​ສວຍ​ງາມ​ລົງ​ຕົວ​ ດ້ວຍ​ວັດ​ຖຸທີ່​ຊອກ​ໄດ້​ຕາມ​ປ່າ​ຕາມ​ດົງ ​ໃນ​​ເຂດ​ນັ້ນ.

ທຳມະ

ອ່ານແລ້ວ ມີປະໂຫຍດ ເລີຍເອົາມາ ໃຫ້ພີ່ນ້ອງອ່ານນໍາ

1 ຄົນໃຫ້ຄະແນນ: 5

ທ່ານໄດ້ໃຫ້ຄະແນນແລ້ວ: 5

1. ຢ້ານລູກມີເພດສຳພັນໃນໄວຮຽນ

* ບໍ່ຢາກໃຫ້ເກີດ ຕ້ອງເອົາປັນຍາໃສ່ໃນມືລູກ

* ໃຫ້ເງິນລູກໜອ້ຍໆ ໃຫ້ຄວາມຮູ້ແກ່ລູກຫຼາຍໆ

* ດ່າລູກໜອ້ຍໆ ໃຫ້ຄຳສອນລູກຫຼາຍໆ

2. ໄຫວ້ພຣະຂໍພອນອີ່ຫຍັງດີ

* (1) ຂໍຢ່າໃຫ້ໂລບຈົນບໍ່ມືນຫູມືນຕາ

* (2) ຂໍຢ່າໃຫ້ໃຈຮ້າຍຈົນທຳຮ້າຍໂຕເອງ

* (3) ຂໍຢ່າໃຫ້ຫຼົງຈົນບໍ່ຮູ້ດີຮູ້ຊົ່ວ

* (4) ຂໍຢ່າໃຫ້ຕາຍໃນສົງຄາມລະຫວ່າງຄົນເຮົານຳກັນ

3. ອຸກໃຈກັບປັນຫາຫຼາຍຢ່າງຊິເຮັດຈັ່ງໃດດີ

* ປາທີ່ຍັງບຕາຍຢູ່ ຍ່ອມຮູ້ທີ່ຈະລອຍຕ້ານນ້ຳ

* ສ່ວນປາທຕາຍມັກໄຫຼໄປຕາມນ້ຳ

* ປັນຫາເຮັດໃຫ້ຄົນທຳມະດາຍອມແພ້ ແຕ່ເຮັດໃຫ້ຄົນທມີປັນຍາລຸກຂື້ນມາແກ້ໄຂ

4. ຜິດກັບແຟນຈົນບໍ່ມີສະມາທິເຮັດວຽກ

* ວຽກສ່ວນວຽກ ແຟນສ່ວນແຟນ

* ຮູ້ຈັກແບ່ງເວລາໃຫ້ວຽກ ຮູ້ຈັກແບ່ງເວລາໃຫ້ແຟນ

* ຢ່າເສຍວຽກຍ້ອນແຟນ ຢ່າເສຍແຟນຍ້ອນວຽກ

5. ໃຈຮ້າຍ ຖືກໝູ່ເວົ້າຂວັນ

* ໂບຮານເພນວ່າບໍ່ມີໃຜເຕະໝາທີ່ຕາຍແລ້ວ

* ເຈົ້າຖືກເວົ້າຂວັນສະແດງວ່າເຈົ້າຍັງມີຄວາມໝາຍ

* ເຈົ້າເປັນຄົນໂຊກດີ ຢູ່ດີໆກະມີແວ່ນແຍງວິເສດສະທ້ອນຄວາມຂີ້ຮ້າຍ ໃຫ້ເຫັນຈຸດບົກຜ່ອງຂອງໂຕເອງ

6. ຈັບໄດ້ວ່າແຟນມີກິກເຮັດຈັ່ງໃດດີ

* (1) ຖາມໂຕເອງວ່າເຮົາດີກັບເຂົາພໍຫຼືບໍ່

* (2) ລະຫ່ວາງເຮົາກັບກິກ ມີຂໍ້ດີຂໍ້ເສຍຕ່າງກັນບ່ອນໃດ

* (3) ຖາມແຟນວ່າຊິເລືອກໃຜກໍ່ໃຫ້ເລືອກໄວໆ ບໍ່ຮັກຂ້ອຍຢ່າເຮັດໃຫ້ຂ້ອຍຕອງເສຍເວລາ

7. ຖືກເພື່ອນຮ່ວມງານຍາດຊິງເອົາຫນາເຮັດແນວໃດດີ

* ເຂົາຍາດຈາກເຮົາໄດ້ພຽງແຕ່ຜົນງານເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ເຂົ້າບໍ່ສາມາດຍາດຄວາມຮູ້ແລະຄວາມສາມາດໄປຈາກເຮົາໄດ້

8. ວຽກຫຼາຍໂພດເຮັດແນວໃດດີ

* 1) ຮູ້ວ່າວຽກຫຼາຍຕ້ອງຟ້າວເຮັດ

* (2) ຢ່າເກັບວຽກຂ້າມປີຂ້າມຊາດ

* (3) ລຽງລຳດັບຄວາມສຳຄັນຂອງວຽກ ສຳຄັນກ່ອນໃຫ້ຟ້າວເຮັດ ສຳຄັນໜ້ອຍຄ່ອຍທະຍອຍເຮັດ

9. ເຮັດວຽກດີມີແຕ່ຄົນອິດສາຊິຮັບມືແນວໃດດີ

* ໂບຮານເພນວ່າ ໄມ້ໃຫ່ຍຍ່ອມຖືກຂວານຄົມຟັນໃຫລມ

* ຄົນເດັ່ນຕ້ອງມີຄົນດ່າ ຄົນມີປັນຍາຈຶ່ງມີຄົນລອງດີ

* ຄົນເຮັດວຽກດີຈຶ່ງມີຄົນອິດສາ ປະກົດການເຊັ່ນວ່ານີ້ ເປັນຂອງທຳມະດາ ເຮັດວຽກດີຈົນມີຄົນອິດສາ

* ຍັງດີກ່ວາເຮັດວຽກບໍ່ດີ ທີ່ຖ້າອິດສາຫມູ່

10. ເຮັດວຽກເກືອບຕາຍ ເງິນບໍ່ພໍໃຊ້ເຮັດແນວໃດດີ

* (1) ຫາວຽກໃໝ່

* (2) ລົດຄວາມຕ້ອງການໃຫ້ໜ້ອຍລົງ ຢູ່ກັບຄວາມຈິງໃຫ້ຫຼາຍຂນ

* (3) ບໍລິໂພກປັດໃຈສີ່ ໂດຍເບງປະໂຫຍດ ຢ່າເບງເພອປະດັບ

* (4) ເຮັດບັນຊີລາຍຮັບລາຍຈ່າຍ ຮັບຫຼາຍກ່ວາຈ່າຍຈຶ່ງຖືວ່າດີ ຈ່າຍຫຼາຍກ່ວາຮັບຖືວ່າບໍ່ດີ

11. ຖືກນາຍດ່າອາລົມບໍ່ດີ

* ຄົນທີ່ດ່າຄົນອື່ນສະທ້ອນໃຫເຫັນວ່າລະບົບພາຍໃນກຳລັງເສຍ

* ຄົນອາລົມບດີເພາະຖືກດ່າ ສະແດງວ່າອາລົມຂອງໂຕເອງກກຳກັງເສຍໄປນຳ

12. ໄຖ່ຊີວິດງົວໄດ້ບຸນຫຼາຍບໍ່

* ຖ້າໄຖ່ແລ້ວງົວມີຊີວິດລອດ ເຈົ້າໄດ້ບຸນ ແຕ່ຫາກໄຖ່ໄປເພື່ອເຮັດໃຫ້ວັດຢູ່ລອດ ເຈົ້າໄດ້ບາບ

* ແທນທີ່ຈະໄຖ່ງົວຄວາຍ ເຈົ້າຄວນໄຖ່ຖອນໂຕເອງໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມໂລບ ໂກຼດ ຫລົງ ດີກ່ວາ

13. ແຟນຕິດໜັງເກົາຫຼີ ເບິ່ງໜົດຄືນບໍ່ຍອມນອນ

* ຂໍໃຫ້ຄິດວ່າຢ່າງໜ້ອຍລາວຍັງນັ່ງເບິ່ງຢູໃນເຮືອນ ເຖິງລາວຈະຕິດໜັງເກົາຫຼີ ກະຍັງດີກ່ວາຕິດຜູ້ບ່າວທີ່ຢູນອກເຮືອນ

14. ລູກຄ້າລຳລິລຳໄລເຮັດແນວໃດດີ

* ມີລູກຄ້າລຳລິລຳໄລຍັງດີກ່ວາໝົດມື້ບໍ່ມີລູກຄ້າເຂົ້າມາ ລູກຄ້າລຳລິລຳໄລໄດ້ ແຕ່ເຈົ້າຕ້ອງເຮັດໃຫ້ເຂົາປະທັບໃຈຕະຫຼອດ

15. ໄປງານວັນເກີດຄວນໄດ້ອີຫຍັງ

* (1) ໄດຖາມໂຕເອງວ່າເຮົາເກີດມາເພື່ອຫຍັງ

* (2) ໄດຖາມໂຕເອງວ່າເກີດມາຈາກໃຜ

* (3) ໄດຖາມໂຕເອງວ່າເຮົາກະຕອບແທນບຸນຄຸນຕໍ່ຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດແລ້ວຫຼືຍັງ

16. ສວດມົນບົດໃດດີ

* (1) ສວດພຸດທະຄຸນເພື່ອເຕືອນວ່າ ຈົ່ງເປັນຜູ້ຕື່ນ

* (2) ສວດທຳມະຄຸນເພື່ອເຕືອນວ່າ ຈົ່ງເວັ້ນສິ່ງທີ່ຄວນເວັ້ນ ຈົ່ງເຮັດສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດ

* (3) ສວດສັງຂະຄຸນເພື່ອເຕືອນວ່າ ພຣະອະຣະຫັນທີ່ແທ້ ຄືພໍ່ກັບແມ່ທີ່ຢູ່ໃນເຮືອນຂອງເຮົານັ້ນເອງ

17. ຜົວບໍ່ສົນໃຈທັມມະເລີຍເຮັດແນວໃດດີ

* (1) ເຮົາຄວນມີທັມມະໃຫ້ເຂົາເບິ່ງ

* (2) ເຮົາຄວນຢູ່ໃຫ້ເຂົາເຫັນ

* (3) ເຮົາຄວນສະຫງົບເຢັນໃຫ້ເຂົາໄດ້ສຳຜັດ ເພາະ ໜຶ່ງການກະທຳສຳຄັນກ່ວາພັນຄຳເວົ້າ

18. ມີຄົນຂັບລົດຕັດໜ້າ ໃຈຮາຍແຮງ ເຮັດແນວໃດດີ

* (1) ບອກໂຕເອງສະເໝີວ່າ ໃຈຮາຍຄືໂງ ໂມໂຫຄືບ້າ ດ່າຄືມານ ຣະຣານຄືບາບ

* (2) ປ່ຽນການການດ່າເປັນການແຜ່ເມດຕາໃຫ້ເຂົາເຖິງຈຸດໝາຍໂດຍປອດໄພ

* (3) ເຕືອນໂຕເອງໄວ້ວ່າ ຢ່າຂັບລົດຕັດໜ້າຄົນອນ ເພາະອາດມີອັນຕະລາຍຮອບດ້ານ

19. ຢູ່ໃນກຸ່ມພວກມັກເວົ້າຂວັນຊິຕີໂຕອອກຫ່າງດີບໍ່

* ທ່ານພຸດທະທາດກ່າວວ່າ ຄົນມັກເວົ້າຂັວນແມ່ນຄົນທີ່ມັກກິນຂອງເນົ່າ ຖ້າເຮົາຮ່ວມກຸ່ມໄປກັບເຂົາ ສະແດງວ່າເຮົາເອງກະມັກກິນຂອງເນົ່າຄືກັນ

20. ເປັນຫຍັງຕ້ອງພົບພໍ້ກັບສິ່ງທີ່ບໍ່ມັກຕະຫຼອດ

* ຜູ້ຮູ້ບອກວ່າ ສິລລະປິນຢ່າດູມິ່ນສິລລະປະ ກອງຂີ້ເຫຍອເບິ່ງດີໆຍັງມີສິລ ດັ່ງນັ້ນສິ່ງໃດທີ່ເຈົ້າບໍ່ມັກ ຍ່ອມມີແງ່ມຸມທີ່ເຈົ້າມັກຢ່າງແນ່ນອນ ເບິ່ງຢ່າງລະອຽດຈະເຫັນວ່າ ໃນດີມີເສຍ ໃນເສຍມີດີ

ນັດຖະລິກາ ທຳມະປີດານັນ

ນັດຖະລິກາ ທຳມະປີດານັນ (ໄທ: ณัฐริกา ธรรมปรีดานันท์) (ເດີມຊື່ ນັດຖິກາ ຫຼື ນັດຖິກາ) (ໄທ: นัฏฐิกา หรือ ณัฏฐิกา) ຫຼື ນ້ຳຜຶ້ງ ຫຼື ນ້ຳເຜິ່ງ ເກີດເມື່ອວັນທີ 22 ເມສາ ຄ.ສ. 1978 ແມ່ນ ນັກສະແດງຊາວໄທແລະອະດີດຜູ້ປະກາດຂ່າວ

ພະພົມ

ພະພົມ (ສັນສະກິດ: ब्रह्मा ພຣຫມ; ອັງກິດ: Brahma) ເປັນເທບພະເຈົ້າສູງສຸດ (ຕີມູລະຕິ) ໃນຄະຕິຮິນດູ. ເປັນເທບພະເຈົ້າແຫ່ງການສ້າງແລະຄວາມເມດຕາ. ເປັນພະຜູ້ສ້າງໂລກແລະໃຫ້ກໍາເນີດສິ່ງຕ່າງໆ ໃນຈັກກະວານ ແລະໃຫ້ກໍາເນີດຄຳພີພະເວດ. ມີສີ່ພັກ ພະສໍສວມລູກປະຄໍາ ພະຫັດແຕ່ລະເບື້ອງຖືດອກບົວ, ຄຳພີ ແລະໝໍ້ນ້ຳ. ມີພາຫະນະເປັນຫົງຫຼືຫ່ານ. ພະຊາຍາແມ່ນພະສຸລັດວະດີ ເທພີແຫ່ງສິລະປະວິທະຍາການແລະຄວາມຮອບຮູ້.

ໃນຄຳພີມັດສະຫຍາປຸລານະເລົ່າວ່າ ພະພົມເດີມມີຫ້າພັກ ຍ້ອນພະອົງໃຫ້ຜູ້ຍິງຊື່ ສະຕະຮູບ ເກີດຂຶ້ນມາ. ຄວາມງາມຂອງນາງເຮັດໃຫ້ພະອົງຫຼງໃຫຼ. ເມື່ອນາງໄປທາງໃດ ພະອົງກໍອວ່າຍພະພັກໄປທາງນັ້ນ. ແຕ່ຄັ້ງໜຶ່ງພະອົງດູຖືກພະສິວະ ຈຶ່ງຖືກພະສິວະພິໂລດໃສ່ ແລະໃຊ້ໄຟບັນໄລກັນຈາກພະເນດທີສາມກາງພະນະລາດ ເຜົາພະພັກທີ່ຢູ່ທາງເທິງສຽນຂອງພະພົມ ເທົ້າເຫຼືອພຽງສີ່ພັກ. ແຕ່ອີກຄວາມເຊື່ອໜຶ່ງເລົ່າວ່າ ຍ້ອນພັກທາງເທິງຂອງພະພົມແຈ້ງຫຼາຍ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ສຸລະແລະອະສຸລະທັງຫຼາຍທົນບໍ່ໄດ້. ພະອົງຈຶ່ງຂໍຮ້ອງໃຫ້ພະສິວະຕັດພັກໃຫ້ .

ມີຄວາມເຊື່ອອີກວ່າພະພົມເປັນຜູ້ສ້າງຄົນໃນວັນນະຕ່າງໆ ຈາກອະໄວຍະວະແຕ່ລະສ່ວນ ໄດ້ແກ່ ພາມເກີດຈາກພະໂອດ, ກະສັດເກີດຈາກເອິກ, ແພດເກີດຈາກທ້ອງ ແລະສູດເກີດຈາກຕີນ.

ຕາມມະຕິຂອງພາມນາຈານແຕ່ບູຮານກ່າວເຖິງຕໍາລາພົມມະຊາດ ວ່າມາຈາກພົມ. ຕໍາລາພຸດທະລັກສະນະທີ່ລຶສີແຕ່ງໄວ້ກໍມາຈາກພົມ. ເຫດທີ່ຮູ້ເຫັນເຖິງພຸດທະລັກສະນະໄດ້ ຍ້ອນພົມມີອາຍຸຍືນແລະຮູ້ເຫັນເລື່ອງຕ່າງໆ ຢູ່ຕະຫຼອດ. ເມື່ອພາມໜຸ່ມທ່ຽວຫາບ່ອນຮຽນແລະເຮັດຄວາມໂຄລົບໃນຜູ້ເຖົ້າຢູ່ ພະພົມເຫັນແກ່ຄວາມກູນາ. ພໍພະອົງຊາບເລື່ອງ ຈຶ່ງແປງເພດເປັນລຶສີແລ້ວບອກວິຊາ ທັງເລື່ອງມົນ ໄສຍະເວດ ຕໍາລາພະຍາກອນ ຕໍາລາເບິ່ງລັກສະນະຂອງໝໍດູຕ່າງໆ. ພາມຈຶ່ງຖືວ່າມາຈາກພົມ ແລະຖືກັນວ່າເປັນຂອງສັກສິດອັນຈົບງາມ. ແມ່ນວ່າຄຳພີປິງຄະດາບົດ ຕໍາລາໂຕລົກຈືໂຫລາສາດຈີນ ເຖິງຕະຫຼອດຄຳພີໂຫລາສາດຮຸ່ນຫຼັງໆ ກໍກ່າວວ່າໄດ້ມາແຕ່ລຶສີແລະເທວະບັນດານ. ອາຈານທີ່ຮຽນຮູ້ໄວ້ຕ່າງກໍກ່າວເຖິງສິ່ງມົງຄຸນນີ້ໃນທໍານອງດຽວກັນ.

ພະພົມ (ສາສະໜາພຸດ)

ໃນສາສະໜາພຸດ ພະພົມ ເປັນເທວະດາຊັ້ນສູງກວ່າເທວະດາທົ່ວໄປໃນສະກາມາພະຈອນ ແຕ່ມີການວຽນຫວ້າຍຕາຍເກີດດ້ວຍອໍານາດກິເລດ (ໂລພະ ໂທສະ ໂມຫະ ແຕ່ໃນພົບຊາດກ່ອນຈຸຕິແລະປະຕິສົນທິເປັນພົມມີກຸສົນຫຼາຍ ມີຊານສະມາບັດເປັນອາລົມ ເມື່ອຕາຍຈຶ່ງເກີດຢູ່ສະຫວັນຊັ້ນນີ້). ຢູ່ໃນສະຫວັນທີ່ເອີ້ນວ່າຊັ້ນພົມ (ພົມມະພູມ). ແບ່ງອອກເປັນ 2 ປະເພດ ແມ່ນ ພົມທີ່ມີຮູບ ເອີ້ນວ່າ "ຮູບປະພົມ" ມີ 16 ຊັ້ນ ແລະພົມທີ່ບໍ່ມີຮູບ ເອີ້ນວ່າ "ອະຮູບປະພົມ" ມີທັງໝົດ 4 ຊັ້ນ ໂດຍອະຮູບປະພົມຈະສູງກວ່າຮູບປະພົມ.

ພະເຈົ້າເອດູອາກທີ 3 ແຫ່ງອັງກິດ

ພະເຈົ້າເອດູອາກທີ 3 ແຫ່ງອັງກິດ (ອັງກິດ: Edward III of England, ຝະລັ່ງ: Édouard III d'Angleterre; 13 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1312 – 21 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1377) ຊົງເປັນກະສັດແຫ່ງລາຊະວົງປະລັງຕາເຊແນຂອງລາຊະອານາຈັກອັງກິດລະຫວ່າງປີ ຄ.ສ. 1327 ຫາປີ ຄ.ສ. 1377. ພະອົງນັບເປັນກະສັດອັງກິດຜູ້ປະສົບຄວາມສຳເລັດທີ່ສຸດພະອົງໜຶ່ງໃນຍຸກກາງ ໂດຍຊົງຟື້ນຟູຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງລາຊະບັນລັງຫຼັງຈາກທີ່ເສື່ອມໂຊມລົງໄປຫຼາຍໃນລັດຊະສະໄໝຂອງພະລາຊະບິດາ ພະເຈົ້າເອດູອາກທີ 2 ແລະຊົງເປັນຜູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ລາຊະອານາຈັກອັງກິດເປັນລັດອັນມີອຳນາດທາງທະຫານຫຼາຍທີ່ສຸດໃນເອີລົບ ແລະເປັນລັດຊະສະໄໝທີ່ມີການວິວັດທະນາການທາງການປົກຄອງທາງນິຕິບັນຫຍັດ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງ ການວິວັດທະນາການຂອງລະບົບລັດຖະສະພາ. ແຕ່ໃນສະໄໝດຽວກັນນີ້ພະອົງກໍຊົງຕ້ອງຜະເຊີນກັບຄວາມຫາຍະນະຈາກກາລະໂລກລະບາດໃນເອີລົບ. ພະເຈົ້າເອັດເວີດຊົງຄອງລາດເປັນເວລາດົນນານເຖິງ 50 ປີເຊິ່ງບໍ່ມີພະເຈົ້າແຜ່ນດິນອົງໃດທີ່ຄອງລາດດົນນານເຊັ່ນນັ້ນຕັ້ງແຕ່ລັດຊະສະໄໝຂອງພະເຈົ້າຮັງລີທີ 2 ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນກໍບໍ່ມີພະອົງໃດຈົນມາເຖິງລັດຊະສະໄໝຂອງພະເຈົ້າເຊອັອກທີ 3 ໃນຖານະກະສັດແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ.

ພະເຈົ້າເອັດເວີດສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດເມື່ອພະຊົນມາຍຸໄດ້ພຽງ 14 ພັນສາ ຫຼັງຈາກທີ່ພະເຈົ້າເອັດເວີດທີ 2 ພະລາຊະບິດາ ຊົງຖືກຖອດຈາກການເປັນກະສັດ. ເມື່ອພະຊົນມາຍຸໄດ້ 17 ພັນສາ ພະອົງກໍຊົງເປັນຜູ້ນຳໃນລັດຖະປະຫານໂຄ່ນລົ້ມໂລເຊ ມອກຕີເມ ເອີນແຫ່ງມາດທີ 1 ຜູ້ເປັນຜູ້ສຳເລັດລາຊະການແທນພະອົງ ແລະຊົງເລີ່ມຄອງລາດດ້ວຍພະອົງຜູ້ດຽວ. ຫຼັງຈາກທີ່ຊົງໄດ້ຮັບໄຊຊະນະຕໍ່ລາຊະອານາຈັກສະກັອດແລນ ກໍຊົງປ່າວປະກາດອ້າງສິດຂອງພະອົງວ່າເປັນຜູ້ສືບທອດອັນຊອບທຳຕໍ່ລາຊະບັນລັງຝະລັ່ງເສດໃນປີ ຄ.ສ. 1340 ອັນເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງສົງຄາມເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ ສົງຄາມຮ້ອຍປີ. ຫຼັງຈາກທີ່ພ່ຽງພ້ຳໃນໄລຍະທຳອິດຂອງສົງຄາມ ສະຖານະການກໍດີຂຶ້ນຫຼາຍສຳລັບຝ່າຢອັງກິດ. ໄຊຊະນະທີ່ເຄຊີແລະປົວຕິເຢເຮັດໃຫ້ອັງກິດໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດເປັນຢ່າງຫຼາຍຈາກສົນທິສັນຍາບະເຕຕີຍີ (Treaty of Brétigny) ແຕ່ຕອນປາຍລັດຊະສະໄໝ ກໍຊົງປະສົບກັບຄວາມລົ້ມເຫຼວໃນກິຈະການລະຫວ່າງປະເທດແລະການເມືອງພາຍໃນ ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຍ້ອນຄວາມເສື່ອຍຊາແລະພະສຸຂະພາບພານາໄມອັນຊຸດໂຊມລົງຢ່າງຫຼາຍ.

ພະເຈົ້າເອັດເວີດມີພະອາລົມຮ້າຍແຕ່ກໍຊົງເປັນຜູ້ມີຄວາມກະລຸນາເປັນອັນຫຼາຍເຊັ່ນກັນ. ຊົງເປັນກະສັດຕາມສະໄໝແມ່ນຊົງມີຄວາມສົນພະໄທທາງທະຫານແລະຊົງເປັນກະສັດທີ່ເປັນທີ່ຍົກຍ້ອງເປັນເວລາຫຼາຍຮ້ອຍປີຕໍ່ມາ ແມ້ນວ່າຕໍ່ມາຈະຊົງຖືກປະນາມວ່າເປັນນັກຜະຈົນໄພຜູ້ໄຮັຄວາມຮັບຜິດຊອບໂດຍນັກປະວັດຕິສາດວິກ ແຕ່ພາບພົດຂອງພະອົງກໍປ່ຽນແປງໄປໃນທາງດີອີກເທື່ອໃນປັດຈຸບັນ.

ລົດສະນິຍົມທາງເພດ

ລົດສະນິຍົມທາງເພດ (ຄຳເຄົ້າ: ຣົສນິຍົມທາງເພສ, ອັງກິດ: sexual orientation, ຝະລັ່ງ: orientation sexuelle) ມີຄວາມໝາຍເຖິງຮູບແບບພື້ນຖານຂອງອາລົມ ຄວາມໃຄ່ ແລະ/ຫຼື ຄວາມສົນໃຈທາງເພດຕໍ່ຊາຍ ຍິງ ຫຼືທັງສອງເພດ ຫຼືບໍ່ແມ່ນເພດໃດ ຫຼືເພດທີ 3. ລົດສະນິຍົມທາງເພດ ມັກແບ່ງອອກເປັນສີ່ປະເພດ ໄດ້ແກ່: ຮັກຕ່າງເພດ ຮັກຮ່ວມເພດ ຮັກຮ່ວມສອງເພດ ແລະ ໄຮ້ເພດ.

ສັກສິດ ເວດສຸພາພອນ

ສັກສິດ ເວດສຸພາພອນ ຫຼື ໂຕ໋ ເກີດເມື່ອ 20 ມັງກອນ ຄ.ສ. 1984 ເປັນລູກຊາຍຄົນໂຕຂອງນະຄອນ ເວດສຸພາພອນ ຫົວໜ້າວົງ ແກນເອັກ ທີ່ເຄີຍໂດ່ງດັງຫຼາຍໃນອະດີດ ກັບທະນະພອນ ເວດສຸພາພອນ ມີນ້ອງຊາຍ 1 ຄົນຊື່ ພັນສັກ (ເຕ໋)

ສິຣິລັກ ຜ່ອງໂຊກ

ສິຣິລັກ ຜ່ອງໂຊກ ຊື່ຫຼີ້ນ ຈອຍ ແມ່ນນັກສະແດງແລະນັກຮ້ອງຊາວໄທ ແມ່ນນັກສະແດງທີ່ມີຊື່ສຽງຄົນໜຶ່ງໃນວົງການບັນເທິງໄທ ທີ່ມີຜົນງານລະຄອນສ້າງຊື່ສຽງ ໄດ້ແກ່ ຮັກດຽວຂອງເຈນຈິລາ, ສາວນ້ອຍຄາເຟ່, ລາຊິນີໝໍລຳ, ສະເໜ່ນາງງິ້ວ ເປັນຕົ້ນ

ສິລິພອນ ອຳໄພພົງ

ສິລິພອນ ອຳໄພພົງ ແມ່ນນັກຮ້ອງລູກທົງອີສານແລະໝໍລຳຊຸບເປີສະຕາຣ໌ຍິງຊາວໄທ ສັງກັດແກຣມມີ້ໂກລດ໌ ໃນເຄືອຈີເອັມເອັມ ແກຣມມີ້ ເຈົ້າຂອງສາຍາແຫບມະຫາສະເໜ່ ຫວານໃຈສຽງອ້ອນ ເປັນນັກຮ້ອງບໍ່ກີ່ຄົນໃນປະເທດໄທ ທີ່ສາມາດຢູ່ໃນວົງການເພງມາຍາວນານກວ່າ 30 ປີ ມີຜົນງານເພງອອກມາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະເປັນທີ່ນິຍົມຄອງໃຈມະຫາຊົນຈົນຮອດປັດຈຸບັນ ໂດຍຜົນງານເພງໝໍລຳສຸດດັງອະມະຕະ ໂບຮັກສີດຳ ແລະເພງລູກທົງຍອດນິຍົມຕະຫຼອດການຢ່າງ ປະລິນຍາໃຈ ທີ່ເຮັດຍອດຂາຍເກີນລ້ານຊຸດ ແລະຍັງມີອີກຫຼາຍຜົນງານເພງດັງ ເຊັ່ນ ແຮງໃຈລາຍວັນ, ເພື່ອແມ່ແພ້ບໍ່ໄດ້, ທຳບາບບໍ່ລົງ, ຄຶດຮອດກອດບໍ່ໄດ້, ຢ່າໄວ້ໃຈທາງຢ່າວາງໃຈແຟນ, ກອດຄົນນອກໃຈ, ປະລິນຍາເຈັບ, ເມຍບໍ່ໄດ້ແຕ່ງ, ເມື່ອຄວາມຮັກເກົ່າ...ນ້ອງສິເຫງາບໍ່, ຄົນໃຊ່ເກີດຊ້າ, ຮັບຂອງໂຈນ ແລະຫຼ້າສຸດກັບເພງ ຜູ້ຍິງຫຼາຍມື ທີ່ຍອດວິວຊົມທາງຢູທູບເກືອບ 40 ລ້ານວິວແລ້ວ

ອີໂລຕິກກະ

ອີໂລຕິກກະ(ພາສາອັງກິດແມ່ນ erotica)

ແມ່ນບົດຂຽນຫຼືບົດປະພັນທີ່ເຮັດຂຶ້ນມາເພື່ອຄວາມສຸນທີທາງເພດ.ຫຼືອາດຈະເອີ້ນວ່າໜັງສືໂປ້ກໍ່ພໍໄດ້ແຕ່ການໂປ້ຂອງອີໂຣຕິກກະນັ້ນຈະເນັ້ນການໂປ້ດ້ວຍຕົວໜັງສືເທົ່ານັ້ນ.ບົດຂຽນຫຼືບົດປະພັນແນວນີ້ຈະເນັ້ນສ້າງແລະກະຕຸ້ນອາລົມໃຫ້ຜູ້ອ່ານເກີດຄວາມຕ້ອງການທາງເພດເປັນຫຼັກສ່ວນເນື້ອຫາຢ່າງອື່ນເປັນສໍາຮອງດັ່ງນັ້ນບົດຂຽນຫຼືບົດປະພັນແນວນີ້ຈຶ່ງບໍ່ຖືກອະນຸຍາດໃຫ້ເຜີຍແຜ່ໃນບາງປະເທດເພາະພວກເຂົາເຊື່ອວ່າຈະເຮັດໃຫ້ປະເພນີແລະວັດທະນະທໍາອັນດີງາມຂອງພວກເຂົາເສື່ອມລົງ.ແຕ່ໃນບາງປະເທດທີ່ມີວັດທະນະທໍາແລະປະເພນີທີ່ດີງາມເຊັ່ນປະເທດຍີ່ປຸ່ນກັບເປັນທີ່ຍອມຮັບກັນຢ່າງແພ່ຫຼາຍ,ພວກນັກຂຽນນັກປະພັນທີ່ປະເທດຍີ່ປຸ່ນນັ້ນສາມາດຂຽນໜັງສືໃຫ້ໂປ້ເທົ່າໃດກໍ່ໄດ້ຕາມທີ່ພວກເຂົາຕ້ອງການ.ໂດຍທີ່ບໍ່ມີຜົນກະທົບຫຍັງກັບປະເພນີແລະວັດທະນະທໍາຂອງປະເທດເລີຍ.ທ່ານສາມາດເຫັນຄວາມເປັນຍີ່ປຸ່ນໄດ້ເກືອບທົ່ວທຸກຫົນທຸກແຫ່ງ.ບຸນຫຍັງເຄີຍຈັດຕອນໃດກໍ່ຍັງຈັດກັນເໝືອນເດີມທຸກປີ,ສັງເກດວ່າຄະດີຂົ່ມຂືນແລະອັດຕາການຖືພາກ່ອນໄວອັນຄວນຂອງປະເທດຍີ່ປຸ່ນແມ່ນມີໜ້ອຍຫຼາຍຖ້າທຽບໃສ່ບາງປະເທດທີ່ສັ່ງຫ້າມເຜີຍແຜ່ໜັງສືປະເພດນີ້.

ຮັກຮ່ວມສອງເພດ

ຮັກຮ່ວມສອງເພດ (ຄຳເຄົ້າ: ຮັກຮ່ວມສອງເພສ, ອັງກິດ: bisexuality, ຝະລັ່ງ: bisexualité) ແມ່ນລົດສະນິຍົມທາງເພດ ທີ່ມັກຄົນທັງ 2 ເພດ ທັງຊາຍແລະຍິງ. ຄົນທີ່ມີລົດສະນິຍົມແບບຮັກສອງເພດອາດມີປະສົບການທາງເພດ ພາວະອາລົມ ຄວາມຮັກ ກັບທັງເພດໂຕເອງແລະເພດກົງຂ້າມ ແລະຍັງມີຄວາມໝາຍເຖິງຄວາມຮູ້ສຶກສ່ວນໂຕແລະອັດຕະລັກທາງສັງຄົມ ໂດຍຍຶດຈາກຄວາມສົນໃຈທາງເພດ ການສະແດງອອກທາງພຶຕິກຳ ແລະການເປັນສະມາຊິກໃນກຸ່ມສັງຄົມ ແລະຍັງຖືເປັນ 1 ໃນ 3 ຂອງການຈຳແນກເພດ ຮ່ວມໄປກັບຮັກຕ່າງເພດ ແລະ ຮັກຮ່ວມເພດ.

ເຊັນ

ເຊັນ (ຍີ່ປຸ່ນ: 禅, ぜん; ຝະລັ່ງ, ອັງກິດ: Zen) ເປັນນິກາຍນຶ່ງໃນສາສະໜາພຸດຝ່າຍມະຫາຍານ ນັບຖືກັນຢ່າງແພ່ຫຼາຍໃນແຖບອາຊີຕາເວັນອອກ (ຈີນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ເກົາຫຼີ).

ຄຳວ່າ ເຊັນ ແມ່ນຊື່ຍີ່ປຸ່ນຂອງຄຳວ່າ ສານ (ຈີນ: 禅, Chán). ໃນພາສາຈີນ ແຫຼ່ງກຳເນີດຈາກຄຳວ່າ ທຍານ ໃນພາສາສັນສະກິດອີກທອດນຶ່ງ (ກົງກັບຄຳວ່າ ຊານ ໃນພາສາປາລີ) ເຊິ່ງໝາຍເຖິງ ການເພ່ງອາລົມຈົນໃຈແນ່ວແນ່ເປັນອັບປະນາສະມາທິ ມີຈິດທີ່ສະຫງົບແລະປະນີດ.

ແຄນ

ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີອະມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນຈົບງາມ. ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄຶດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫລັງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານເກົ່າທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ.

ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດຢ່າງຄັກແນ່.

ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນ ໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼຶ ເງິນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ.

ແຄນມີ 4 ຊະນິດຄື:

1. ແຄນຫົກ: ເປັນແຄນສ່ຳນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື: ຟາ-ຊອນ -ລາ-ໂດ-ເຣ.

2. ແຄນເຈັດ: ເປັນແຄນສ່ຳກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສ່ຳກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ. 3. ແຄນແປດ: ເປັນແຄນສ່ຳກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ. ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົມປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມຊື່ນໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່. 4. ແຄນເກົ້າ: ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ, ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມຊື່ນເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ລຳສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານແຕ່ເກົ່າ. ໃນປະຈຸບັນປາກົດວ່າ ໃນວົງການໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ.

ເມື່ອເວົ້າຈາເຖິງແຄນແລ້ວຄົນລາວທົ່ວປະເທດລາວ ກໍ່ມັກເອີ່ຍເຖິງ "ລາຍ" ຂອງມັນສະເຫມີເຊັ່ນ: ລາຍແມ່ຮ້າງກ່ອມລູກ, ລາຍໝາ ອີ່ຈ່ອຍ.

ປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງແຄນອີງຕາມການຄົ້ນຄວ້າຊອກຫາທາງບູຮານນະຄະດີແຕ່ກີ້ແຕ່ກ່ອນ ແລະ ທາງດ້ານວັນນະຄະດີຂອງນັກປາດ, ສາດສະດາຈານທາງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດກ່ຽວກັບຄວາມເປັນມາຂອງແຄນແລ້ວ ເພິ່ນກໍ່ສັນນິຖານໄວ້ເປັນຢ່າງເຊື່ອຖືວ່າ: ແຄນເປັນອຸປະກອນດົນຕີທີ່ຄົນລາວບັນດາເຜົ່າ, ແຄນທີ່ໄດ້ຄົ້ນພົບນັ້ນມີເຄົ້າຍາວຄື: ແຄນຂອງເຜົ່າມູເຊີ, ແຄນໂທນຂອງເຜົ່າຊ່ວຍຢູ່ແຂວງອັດຕະປື. ສະນັ້ນ, ຈິ່ງເວົ້າໄດ້ວ່າດົນຕີປະເພດນີ້ມີມາ ແຕ່ບູຮານນະການແລ້ວ ໄດ້ຄົງຢູ່ຄູ່ກັບຊາດລາວຕະຫລອດມານຳ.

ໂດລາເອມອນ

ໂດລາເອມອນ (ຍີ່ປຸ່ນ: ドラえもん) ແມ່ນກາຕູນຍີ່ປຸ່ນອັນແຕ່ງໂດຍ ຟຸຈິໂກະ F. ຟຸຈິໂອະ ຜູ້ເປັນນັກຂຽນຈາກປະເທດຍີ່ປຸ່ນ. ແມ່ນເລື່ອງລາວຂອງໂຣບົດແມວຫູດ້ວນ ຊື່ ໂດລາເອມອນ. ໄດ້ບອກກ່າວໄວ້ວ່າໂດລາເອມອນເກີດວັນທີ 3 ກັນຍາ ຄ.ສ. 2112. ມາແຕ່ອະນາຄົດເພື່ອກັບຄືນມາຊ່ອຍເຫຼືອໂນບິຕະ ຜູ້ເປັນເດັກຜູ້ຊາຍຜູ້ຂີ້ກຽດຂີ້ຄ້ານດ້ວຍເຄື່ອງວິເສດປະເສີດຊັ້ນເລີດຈາກອະນາຄົດ. ປຶ້ມໂດລາເອມອນລິເລີ່ມຕີພິມເທື່ອທຳອິດໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນເມື່ອເດືອນມັງກອນ ປິ 1970 ໂດຍສຳນັກພິມໂຊງະກຸກັງ ໂດຍມີຈຳນວນທັງໝົດ 1,344 ຕອນ. ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 11 ມິຖຸນາ 1997 ໂດລາເອມອນໄດ້ຮັບລາງວັນ Tezuka Osamu Cultural Prize ເທື່ອທຳອິດໃນສາຂາກາຕູນດີເດັ່ນ ແຖມຍັງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກວາລະສານໄທມ໌ອາຊີ ຜູ້ໃຫ້ເປັນໜຶ່ງໃນວີລະບຸລຸດຂອງທະວີບອາຊີ ຈາກປະເທດຍີ່ປູ່ນອີກຕື່ມ. ຈາກນັ້ນໃນວັນທີ 19 ມີນາ 2008 ໂດລາເອມອນໄດ້ຮັບເລືອກໃຫ້ເປັນທູດສັນຖະວະໄມຕີເພື່ອການປະຊາສຳພັນວັດທະນະທຳຂອງປະເທດຍີ່ປຸ່ນ. ນອກຈາກນີ້ ບໍລິສັດບັນໄດ ຜູ້ຜະລິດແລະຄ້າຂາຍສິນຄ້າກາຕູນອັນມີຊື່ສຽງຂອງຍີ່ປຸ່ນ ຍັງໄດ້ຜະລິດໂຣບົດໂດລາເອມອນຂອງແທ້ຈິງຂຶ້ນມາໃນຊື່ວ່າ "My ໂດລາເອມອນ" ໂດຍອອກວາງຂາຍເທື່ອທຳອິດໃນວັນທີ 3 ກັນຍາ 2009.

ເປັນພາສາອື່ນໆ

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.