ລັດ

ລັດ (ຄຳເຄົ້າ: ຣັຖ) ແມ່ນ ກົນໄກທາງການເມືອງໂດຍມີອຳນາດອະທິປະໄຕປົກຄອງດິນແດນທາງພູມິສາດທີ່ມີອານາເຂດແລະມີປະຊາກອນແນ່ນອນ ໂດຍອຳນາດດັງກ່າວເບັດເສັດທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກລັດ ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດອື່ນຫຼືອຳນາດອື່ນຈາກພາຍນອກ ແລະອາດກ່າວໄດ້ວ່າ ລັດສາມາດຄົງຢູ່ໄດ້ແມ້ນຈະບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກລັດອື່ນ ພຽງແຕ່ລັດທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງເຫຼົ່ານີ້ ມັກຈະພົບວ່າຕົນປະສົບອຸປະສັກໃນການເຈລະຈາສົນທິສັນຍາກັບຕ່າງປະເທດແລະດຳເນີນກິຈະການທາງການທູດກັບລັດອື່ນ.

ອົງປະກອບສຳຄັນຂອງລັດ ມີ 4 ປະການ ແມ່ນ:

1. ປະຊາກອນ: ລັດທຸກລັດຈະຕ້ອງມີປະຊາກອນຈຳນວນນຶ່ງເຊິ່ງເປັນກຸ່ມຄົນທີ່ມີຈຸດມຸ່ງໝາຍແລະມີປະໂຫຍດຮ່ວມກັນ. ຈຳນວນປະຊາກອນຂອງແຕ່ລະລັດອາດມີຫຼາຍໜ້ອຍແຕກຕ່າງກັນໄປ ທີ່ສຳຄັນແມ່ນ ຈະຕ້ອງມີປະຊາກອນດຳລົງຊີບຢູ່ພາຍໃນຂອບເຂດຂອງລັດນັ້ນ.

2. ດິນແດນ: ລັດຕ້ອງມີດິນແດນອັນແນ່ນອນຂອງລັດນັ້ນ ກ່າວແມ່ນ ມີເສັ້ນເຂດແດນເປັນທີ່ຍອມຮັບຂອງນານາປະເທດທັງໂດຍຂໍ້ເທັດຈິງແລະໂດຍສົນທິສັນຍາ ທັງນີ້ລວມເຖິງພື້ນດິນ ພື້ນນ້ຳແລະພື້ນອາກາດ.

3. ອຳນາດອະທິປະໄຕ: ອຳນາດອະທິປະໄຕ ແມ່ນ ອຳນາດລັດ ໝາຍເຖິງ ອຳນາດສູງສຸດໃນການປົກຄອງປະເທດ ເຮັດໃຫ້ລັດສາມາດດຳເນີນການທັງໃນສ່ວນທີ່ກ່ຽວກັບການປົກຄອງພາຍໃນແລະພາຍນອກ.

4. ລັດຖະບານ: ລັດຖະບານແມ່ນ ອົງກອນຫຼືໜ່ວຍງານທີ່ດຳເນີນງານຂອງລັດໃນການປົກຄອງປະເທດ. ລັດຖະບານແມ່ນຜູ້ເຮັດໜ້າທີ່ສາທາລະນະສະໜອງເຈຕະນາລົມຂອງສາທາລະນະຊົນໃນລັດ ເພື່ອຮັກສາຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນແລະປ້ອງກັນການຮຸກຮານຈາກລັດອື່ນ. ລັດຖະບານເປັນອົງກອນທາງການເມືອງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ຂອງລັດ.

ນະຄອນຫຼວງ

ນະຄອນຫຼວງ (ຄຳເຄົ້າ: ນຄຣຫຼວງ) ຫຼື ເມືອງຫຼວງ ຫຼື ຣາດຊະທານີ (ຄຳເຄົ້າ: ຣາຊທານີ) ແມ່ນ ເມືອງຫຼັກທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບລັດຖະບານ. ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງທຳນຽບລັດຖະບານ.

ໃນພາສາລາວ ມີຫຼາຍ ຄຳສັບ ເຊັ່ນ: ນະຄອນ, ທານີ, ສຳລັບຄຳວ່າ ນະຄອນຫຼວງນັ້ນຍັງມີຄວາມໝາຍເປັນເນື້ອໄນຄື ໝາຍເຖິງ ເມືອງໃຫຍ່(ຫຼວງ ແປວ່າ ໃຫຍ່). ຄຳວ່ານະຄອນຫຼວງ ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ.

ເມືອງຫຼວງໃນບາງປະເທດ ມີຂະໜາດນ້ອຍກວ່າເມືອງອື່ນ ເຊັ່ນໃນ ສະຫະຣັດອາເມຣິກາ ອິນເດຽ ເບຣຊິລ. ສຳລັບຄຳວ່າເມືອງຫຼວງນີ້ ອາດເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງລັດ (ໃນປະເທດທີ່ປົກຄອງແບບສາທາລະນະລັດ ເປັນຕົ້ນ) ຫຼືນະຄອນຫຼວງຂອງເຂດການປົກຄອງຣະດັບໃດໆ ກໍ່ໄດ້ ເຊັ່ນ ເມືອງເອກ ປຽບດັ່ງເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງແຂວງ.

ບາງກອກ

ບາງກອກ (ໄທ: กรุงเทพมหานคร ກຣຸງເທພມຫານຄຣ) ແມ່ນນະຄອນຫຼວງແລະນະຄອນທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດຂອງປະເທດໄທ. ພື້ນທີ່ເມືອງຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ແລະ ແມ່ນເມືອງຫຼັກອັນມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດຂອງປະເທດໄທ ເປັນສູນກາງການປົກຄອງ ການສຶກສາ ການຄົມມະນາຄົມຂົນສົ່ງ ການເງິນການທະນາຄານ ການພານິດ ການສື່ສານ ແລະຄວາມຈະເລີນຂອງປະເທດ ແມ່ນທີ່ມີຊື່ຍາວທີ່ສຸດໃນໂລກ ຕັ້ງຢູ່ບົນສາມລ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາມີແມ່ນ້ຳເຈົ້າໄຫຼຜ່ານແລະແບ່ງເມືອງອອກເປັນ 2 ຝັ່ງ ຄື ຝັ່ງພະນະຄອນແລະຝັ່ງທົນບຸລີ ໂດຍບາງກອກມີພື້ນທີ່ທັງໝົດ 1,568.737 ຕາຮາງກິໂລແມັດ ມີປະຊາກອນຕາມຕາມທະບຽນລາສະດອນກວ່າຫ້າລ້ານຄົນເຮັດໃຫ້ບາງກອກເປັນເອກນະຄອນ ( primate city) ຈັດແລະສູນຊຸມຊົນອື່ນຂອງປະເທດໄທດ້ອຍຄວາມສຳຄັນລົງ ມີຜູ້ກ່າວວ່າ ບາງກອກເປັນ "ເອກນະຄອນທີ່ສຸດໃນໂລກ" ເພາະມີປະຊາກອນຫຼາຍກວ່ານະຄອນທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍເປັນອັນດັບສອງເຖິງສີ່ຊາວເທົ່າ

ມະຫາວິທະຍາໄລລຳບວກ ( Loughborough University) ຈັດວ່າບາງກອກວ່າເປັນນະຄອນລະດັບແອລຟາລົບ ບາງກອກຍັງເປັນທີ່ມີຕຶກລະຟ້າຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບທີ 12 ຂອງໂລກ ມີສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວຫຼາຍແຫ່ງ ເຊັ່ນ ພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງ ພະທີ່ນັ່ງວິມານເມກ ແລະວັດຕ່າງໆ ນອກຈາກນີ້ ຍັງມີແຫຼ່ງຊອບປິ້ງແລະຄ້າຂາຍທີ່ສຳຄັນ ເຊິ່ງດຶງດູດນັກທ່ອງທ່ຽວຊາວຕ່າງຊາດ ໂດຍໃນປີ ຄ.ສ. 2012 ອົງກອນການທ່ອງທ່ຽວໂລກ (UNWTO) ໄດ້ຈັດອັບບາງກອກເປັນເມືອງທີ່ມີຄົນເຂົ້າ ເປັນອັນດັບ 10 ຂອງໂລກ ແລະອັນດັບ 2 ຊອງເອເຊຍ ໂດຍມີຄົນເດີນທາງຫຼາຍ 26.5 ລ້ານຄົນ ນອກຈາກນີ້ຈາກການຈັດອັນດັບການໃຊ້ຈ່າຍບັດເຄດິດມາສເຕີ້ກາດ ປະຈຳປີ ຄ.ສ. 2014 ບາງກອກມີການໃຊ້ຈ່າຍຜ່ານບັດເຄດິດຂອງນັກທ່ອງທ່ຽວເຖິງ 16.42 ລ້ານດອລລ່າ ເປັນອັນດັບສອງຂອງໂລກ ຮອງແຕ່ພຽງກຸງລອນດອນ ສະຫະລາຊະອານາຈັກ

ບາງກອກແມ່ນເຂດປົກຄອງພິເສດຂອງປະເທດໄທ. ໂດຍບໍ່ໄດ້ມີສະຖານະເປັນຈັງຫວັດ, ເຊິ່ງຄຳວ່າ ກຣຸງເທພມຫານຄອຣ ນັ້ນ ຍັງໃຊ້ເປັນຄຳເອິ້ນສຳນັກງານປົກຄອງສ່ວນທ້ອງຖິ່ນຂອງບາງກອກອີກຕື່ມນຳ. ປັດຈຸບັນບາງກອກໃຊ້ວິທີການເລືອກຕັ້ງຜູ້ບໍລິຫານແບບການເລືອກຕັ້ງຜູ້ບໍລິຫານທ້ອງຖິ່ນໂດຍກົງ

ໃນສະໄໝອານາຈັກອະຍຸທະຍາ ບາງກອກຍັງເປັນ

ພຽງສະຖານີການຄ້າຂະໜາດເລັກຢູ່ທີ່ປາກແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ ຕໍ່ມາມີຂະໜາດເພິ່ມຂຶ້ນ

ແລະທີ່ຕັ້ງນະຄອນຫຼວງສອງແຫ່ງຄື ກຸງທົນບຸລີໃນປີ ຄ.ສ. 1768 ແລະກຸງລັດຕະນະໂກສິນ ໃນ ຄ.ສ. 1782

ບາງກອກແມ່ນຫົວໃຈຂອງການເຮັດໃຫ້ປະເທດສະຫຍາມທັນສະໄໝແລະແມ່ນເວທີກາງຂອງການຕໍ່ສູ້ທາງການເມືອງຂອງປະເທດຕະຫຼອດຄິດສະຕະວັດທີ 20 ນະຄອນເຕີບໂຕຢ່າງ

ຣວດເຣັວແລະປັດຈຸບັນມີຜົນກະທົບສຳຄັນຕໍ່ການເມືອງ ເສດຖະກິດ ການສຶກສາ ສື່ແລະສົງຄົມສະໄໝໃໝ່ຂອງໄທ ໃນຊ່ວງທີ່ການລົງທຶນໃນອາຊີຮຸ່ງເຮືອງ ເຮັດໃຫ້ບໍລິສັດຂ້າມຊາດຈຳນວນຫຼາຍເຂົ້າມາຕັ້ງສຳນັກງານໃຫຍ່ພາກພື້ນໃນບາງກອກ ເຮັດໃຫ້ບາງກອກເປັນກຳລັງຫຼັກທາງການເງິນແລະທຸລະກິດໃນພາກພື້ນ ນອກຈາກນີ້ຍັງເປັນສູນກາງການຂົນສົ່ງແລະສາທາລະນະສຸກລະຫວ່າງປະເທດແລະກຳລັງເຕີບໂຕເປັນສູນກາງສິລະປະ ແຟຊັ່ນແລະການບັນເທີງໃນພາກພື້ນ ຢ່າງໃດກໍດີ ການເຕີບໂຕຢ່າງຣວດເຣັວຂອງບາງກອກຂສດການວາງຜັງເມືອງ ເຮັດລະບົບໂຄງສ້າງພື້ນຖານບໍ່ພຽງພໍ ຖະໜົນທີ່ຈຳກັດແລະການໃຊ້ລົດສ່ວນບຸກຄົນ ຢ່າງກວ້າງຂວາງສົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດປັນຫາຈະລາຈອນແອອັດຊ້ຳເຮື້ອ.

ປະເທດຈີນ

ປະເທດຈີນ ມີຊື່ເປັນທາງການວ່າ ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ (ຈີນຕົວຫຍໍ້: 中华人民共和国; ຈີນຕົວເຕັມ: 中華人民共和國; ພິນອິນ: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; ອັງກິດ: People's Republic of China (PRC)) ເປັນລັດເອກະລາດໃນອາຊີຕາເວັນອອກ ເປັນປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີສຸດໃນໂລດ ກວ່າ 1.3 ພັນລ້ານຄົນ ເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວປົກຄອງໂດຍພັກກອມມູນິສຕ໌ຈີນ ມີເມືອງຫລວງຄືປັກກິ່ງ ປະເທດຈີນແບ່ງການປົກຄອງອອກເປັນ 22 ມົນທົນ (ບໍ່ລວມພື້ນທີ່ພິພາດໄຕ້ຫວັນ) 5 ເຂດປົກຄອງຕົນເອງ 4 ເທດສະບານນະຄອນ (ປັກກິ່ງ ທຽນຈິນ ຊຽງໄຮ້ ແລະ ສົງຊິ່ງ) ແລະ 2 ເຂດບໍລິຫານພິເສດ ຮົງກົງ ແລະ ມາເກົ້າ

ປະເທດຈີນ ມີພື້ນທີ່ 9.6 ລ້ານຕາລາງກິໂລເມັດ ນັບເປັນ ປະເທດທີ່ມີພື້ນທີຂະໜາດໃຫຍ່ເປັນອັນດັບ 3 ຫຼື 4 ຂອງໂລກ ລັກສະນະພູມິສາດຂອງປະເທດຈີນມີຫລາກຫລາຍຕັ້ງແຕ່ທົ່ງຫຍ້າແລະທະເລຊາຍໃນພື້ນທີແຫ້ງແລ້ງທາງເໜືອຂອງປະເທດຕິດກັບบປະເທດມົງໂກເລຍແລະເຂດຊີເບຣີ່ຂອງຣັດເຊັຍ ແລະປ່າຝົນເຄິ່ງຮ້ອນຊຸ່ມທາງຕອນໃຕ້ຊຶ່ງຕິດກັບຫວຽດນາມ ລາວ ແລະມຽນມາ ສ່ວນພູມິປະເທດທາງຕາເວັນຕົກນັ້ນເປັນພູສູງໂດຍມີສາຍພູຫິມາໄລແລະສາຍພູທຽນຊານກັ້ນເປັນພົມແດນທຳມະຊາດກັບປະເທດອິນເດຍ ເນປານ ແລະ[ອາຊີກາງ|ອາຊີກາງ]] ໃນທາງກົງກັນຂ້າມແນວຊາຍຝັ່ງດ້ານຕາເວັນອອກຂອງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ນັ້ນເປັນຮາບພຽງແລະມີຊາຍຝັ່ງຍາວ 14,500 ກິໂລເມັດ (ຍາວເປັນອັນດັບທີ 11 ຂອງໂລກ) ຊຶ່ງຕິດຕໍ່ກັບທະເລຈີນໃຕ້ທາງໃຕ້ ແລະທະເລຕີນຕາເວັນອອກ ທາງຕາເວັນອອກ ນອກຈາກນີ້ຍັງມີປະເທດທີເປັນເກາະຢູ່ໃກ້ຄຽງ ຄື ເກົາຫລີ ແລະຍີປຸ່ນ

ປະເທດໃນທະວີບອາຊີ ປັດຈຸບັນມີປະຊາກອນ 1,000,000,000 ຄົນ

== ປະຫວັດສາດ ==ມີຂາຍແດນຕິດກັບປະເທດໃດ

ປະເທດມຽນມາ

ມຽນມາ ຫຼື ພະມ້າ (ອັງກິດ: Myanmar, ພະມ້າ: မြန်မာ ເມຍໝ້າ) ມີຊື່ທາງການວ່າ ສາທາລະນະລັດແຫ່ງສະຫະພາບມຽນມາ ຫຼື ສາທາລະນະລັດແຫ່ງສະຫະພາບພະມ້າ (ອັງກິດ: Republic of the Union of Myanmar; ພະມ້າ: ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် [pjìdà̀uɴzṵ θà̀ɴməda̯ mjəmà nàiɴŋàɴdɔ̀] ປີ່ເດົ່າງ໌ຊຸ ຕຳມະດະ ມຍະໝ້າ ໄໜ້ຫງັ້ນດໍ່) ແມ່ນລັດເອກະລາດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ມີພົມແດນຕິດກັບອິນເດຍ ບັງກະລາເທດ ຈີນ ລາວ ແລະໄທ. ໜຶ່ງໃນສາມຂອງພົມແດນພະມ້າທີ່ມີຄວາມຍາວ 1,930 ກິໂລແມັດເປັນແນວຊາຍຝັ່ງຕາມອ່າວເບງກອນແລະທະເລອັນດາມັນ ດ້ວຍພື້ນທີ່ 676,578 ຕາລາງກິໂລແມັດ. ປະເທດມຽນມາແມ່ນປະເທດທີ່ໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ 40 ຂອງໂລກ ແລະໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ 2 ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ມຽນມາຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍເປັນອັນດັບທີ 24 ຂອງໂລກ ໂດຍມີປະຊາກອນກວ່າ 60.28 ລ້ານຄົນ. ນັບແຕ່ໄດ້ຮັບເອກະລາດໃນ ຄ.ສ. 1948 ປະເທດມຽນມາຜະເຊີນກັບໜຶ່ງໃນສົງຄາມກາງເມືອງທີ່ຍືດເຍື້ອທີ່ສຸດທ່າມກາງກຸ່ມຊາຕິພັນທີ່ມີຢູ່ຫຼາຍຫຼວງເຊິ່ງຍັງແກ້ບໍ່ຕົກ. ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1962 ຫາ 2011 ປະເທດມຽນມາຢູ່ພາຍໃຕ້ລະບອບຜະເດັດການທະຫານ. ຄະນະຜູ້ຍຶດອຳນາດການປົກຄອງຖືກຍຸບຢ່າງເປັນທາງການໃນ ຄ.ສ. 2011 ຫຼັງການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປໃນ ຄ.ສ. 2010 ແລະມີການຕັ້ງລັດຖະບານພົນລະເຮືອນໃນນາມແທນ ແຕ່ທະຫານຍັງມີອິດທິພົນຢູ່ຫຼາຍ.

ອາລະຍະທຳຊ່ວງຕົ້ນຂອງປະເທດພະມ້າມີນະຄອນລັດປະຍູທີ່ເວົ້າພາສາຕະກູນທິເບດ-ພະມ້າໃນພະມ້າຕອນເທິງ ແລະລາຊະອານາຈັກມອນໃນພະມ້າຕອນລຸ່ມ ໃນຄິດສະຕະວັດທີ 9 ຊາວພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຄອບຄອງບໍລິເວນລຸ່ມແມ່ນ້ຳອິຣະວະດີຕອນເທິງ ແລະສະຖາປະນາລາຊະອານາຈັກພຸກາມໃນຊ່ວງຄິດທົດສະວັດທີ 1050 ພາສາແລະວັດທະນະທຳພະມ້າພ້ອມດ້ວຍສາສະໜາພຸດນິການເຖຣະວາດຄ່ອຍໆ ຄອບງຳໃນປະເທດ ອານາຈັກພຸກາມລົ່ມສະຫຼາຍເພາະການບຸກຄອງຂອງມອງໂກລແລະລັດຫຼາຍລັດເກີດຂຶ້ນ ໃນຄິດສະຕະວັດທີ 16 ລາຊະວົງຕອງອູສ້າງເອກະພາບອີກຄັ້ງ ແລະຊ່ວງສັ້ນໆ ເປັນຈັກກະວັດໃຫຍ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຕົ້ນສະຕະວັດທີ 19 ລາຊະວົງຄອງບອງໄດ້ປົກຄອງພື້ນທີ່ປະເທດພະມ້າແລະຄວບຄຸມມະນີປຸຣະແລະອັດສັມໃນຊ່ວງສັ້ນໆ ດ້ວຍ ອັງກິດພິຊິດພະມ້າຫຼັງສົງຄາມອັງກິດ-ພະມ້າທັງສາມຄັ້ງໃນຄິດສະຕະວັດທີ 19 ແລະປະເທດກາຍເປັນອານານິຄົມບິຕິດ ປະເທດພະມ້າໄດ້ຮັບເອກະລາດໃນ ຄ.ສ. 1948 ຊ່ວງປົກຄອງແບບຊາດປະຊາທິປະໄຕ ແລະຫຼັງລັດຖະປະຫານໃນ ຄ.ສ. 1962 ເປັນການປົກຄອງແບບຜະເດັດການທະຫານ ແມ້ນຜະເດັດການທະຫານສິ້ນສຸດລົງຢ່າງເປັນທາງການໃນ ຄ.ສ. 2011 ແຕ່ຜູ້ນຳພັກການເມືອງສ່ວນໃຫຍ່ຍັງເປັນອະດີດນາຍທະຫານ

ປະເທດພະມ້າຢູ່ພາຍໃຕ້ການຕໍ່ສູ້ຊາດພັນທີ່ຮຸນແຮງ ກຸ່ມຊາດພັນມາກມາຍຂອງພະມ້າກ່ຽວກັບສົງຄາມກາງເມືອງທີ່ດຳເນິນຍາວທີ່ສຸດສົງຄາມໜຶ່ງຂອງໂລກ ລະຫວ່າງຊ່ວງນີ້ ສະຫະປະຊາຊາດແລະອີກຫຼາຍອົງການລາຍງານລະເມີດສິດທິມະນຸດສະຍະຊົນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງພາຍໃນປະເທດ ໃນ ຄ.ສ. 2011 ມີການຍຸບຄະນະທະຫານຜູ້ຍຶດອຳນາດການປົກຄອງຢ່າງເປັນທາງການຫຼັງການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ຄ.ສ. 2010 ແລະມີການຕັ້ງລັດຖະບານໃນນາມພົນລະເຮືອນ ແຕ່ອະດີດຜູ້ນຳທະຫານຍັງມີອຳນາດພາຍໃນປະເທດ ກອງທັບພະມ້າດຳເນິນການສະລະການຄວບຄຸມລັດຖະບານ ລວມເຖິງການປ່ອຍຕົວອອງ ຊານ ຊູຈີແລະນັກໂທດທາງການເມືອງ ມີການປັບປຸງສິດທິມະນຸດສະຍະຊົນແລະຄວາມສັມພັນລະຫວ່າງປະເທດ ຈົນນຳໄປສູ່ການຜ່ອນປົນການລົງໂທດທາງການຄ້າແລະເສດຖະກິດອື່ນໆ ແຕ່ຍັງມີການວິຈານການປະຕິບັດຕໍ່ຊຸມຊົນກຸ່ມນ້ອຍໂຣຮິງຍາຂອງລັດຖະບານແລະການສະໜອງຕໍ່ການປະທະກັນທາງສາສະໜາປະເທດພະມ້າອຸດົມດ້ວຍຫຍົກ ອັນຍະມະນີ ນ້ຳມັນ ແກ໊ສທຳມະຊາດແລະຊັບພະຍາກອນແຣ່ອື່ນໆ ໃນ ຄ.ສ. 2013 ຈີດີພີ (ລາຄາຕະຫຼາດ) ຢູ່ທີ່ 56,700 ລ້ານດອລລາຣ໌ສະຫະລັດ ແລະຈີດີພີ (ອຳນາດຊື້) ຢູ່ທີ່ 221,500 ລ້ານດອລລາຣ໌ສະຫະລັດ. ຊ່ອງວ່າງຮາຍໄດ້ຂອງປະເທດພະມ້າກວ້າງທີ່ສຸດປະເທດໜຶ່ງໃນໂລກ ເພາະເສດຖະກິດສັດສ່ວນໃຫຍ່ຖືກຜູ້ສະໜັບສະໜຸນອະດີດລັດຖະບານທະຫານຄວບຄຸມ ໃນ ຄ.ສ. 2014 ຈາກດັດຊະນີການພັດທະນາມະນຸດ (HDI) ປະເທດພະມ້າມີລະດັບການພັດທະນາມະນຸດຕ່ຳ ໂດຍຈັດອັນດັບຢູ່ທີ່ 148 ຈາກ 188 ປະເທດ

ປະເທດຣັສເຊຍ

ຣັສເຊຍ (ອັງກິດ: Russia; ຣັດເຊຍ: Росси́я, ອອກສຽງ [rɐˈsʲijə] ( ฟังเสียง)) ມີຊື່ເປັນທາງການວ່າ ສະຫະພັນທະລັດຣັສເຊຍ (ອັງກິດ: Russian Federation; ຣັດເຊຍ: Росси́йская Федера́ция, [rɐˈsʲijskəjə fʲɪdʲɪˈratsɨjə]) ເປັນປະເທດໃນເອີເຣເຊບເໜືອ ແລະເປັນປະເທດໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ ກວ່າ 10,000,000 ຕາລາງກິໂລແມັດ ຄອບຄຸມພື້ນທີ່ທີ່ສາມາດອາໄສຂອງໂລກເຖິງໜຶ່ງໃນແປດ ຣັດເຊຍຍັງເປັນຊາດທີມີປະຊາກອນຫຼາຍທີສຸດອັນດັບ 9 ຂອງໂລກ ໂດຍມີປະຊາກອນ 143 ລ້ານຄົນ ຣັດເຊຍປົກຄອງດ້ວຍລະບອບສະຫະພັນສາທາລະນະລັດກື່ງປະທານນາທິບໍດີ ປະກອບດ້ວຍ 83 ເຂດການປົກຄອງง ໄລ່ຈາກຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອ້ຖິງຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ຣັດເຊຍມີພົມແດນຕິດກັບນອກແວ ແຟງລັງ ແອັສໂຕເນຍ ລັດເວຍ ລິຕົວເນຍ ແລະໂປໂລຍ (ທັງສອງຜ່ານມົນທົນຄາລິນິນກຣາດ) ເບລາຣຸສ ອູແກຣນ ຈໍຣ໌ເຈຍ ອາເຊີໄປຈານ ຄາຊັກສະຖານ ຈີນ ມົງໂກເລຍອລະເກົາຫລີເໜືອ ນອກຈາກນີ້ຍັງມີພົມແດນທາງທະເລຕິດກັບຍີປຸ່ນໂດຍທະເລໂອຄົດສກ໌ ແລະສະຫະລັດອາເມຣິກາໂດຍຊ່ອງແຄບແບຣິງ ອານາເຂດຂອງຣັດເຊຍກິນອາຊີເໜືອທັງໝົດແລະ 40% ຂອງເອີຣົບ ແຜ່ຂ້າມເກົ້າເຂດເວລາແລະມີສິ່ງແວດລ້ອມທໍລະນີສັນຖານຫຼາຍຫຼາຍ ຣັດເຊຍມີຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ພະລັງງານສຳຮອງໃຫຍ່ທີສຸດໃນໂລດ ແລະເປັນຜູ້ຜະລິດກ໊າສທຳມະຊາດອັນດັບໜຶ່ງຂອງໂລກ ເຊັ່ນດຽວກັບເປັນຜູ້ຜະລິດນຳມັນອັນດັບໜຶ່ງຂອງໂລກ ຣັດເຊຍມີປ່າໄມ້ສຳຮອງໃຫຍ່ທີສຸດໃນໂລກແລະ ທະເລສາບໃນຣັດເຊຍບັນຈຸນ້ຳຈືດປະມານໜຶ່ງໃນສີ່ຂອງໂລກ

ລັດເຊຍ (Russia) ຕັ້ງອຍູ່ໃນສອງທະວີບ ແມ່ນເອີລົບຕະວັນຕົກ ແລະທະວີບອາຊີ.

ປະເທດອັງກິດ

ແມ່ແບບ:ລະວັງສັບສົນ

ປະເທດອັງກິດ (England, ຄຳເຄົ້າ: ປະເທດອັງກລິສ) ຕັ້ງຢູ່ໃນເອີລົບເໜືອ. ໃຊ້ພາສາອັງກິດເປັນພາສາທາງການ. ມີລອນດອນເປັນນະຄອນຫຼວງ. ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກ. ມີພົມແດນທາງບົກຕິດກັບເອກົດທາງເໜືອ, ການທາງຕາເວັນຕົກ, ທະເລອຽກລັງທາງຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອ, ທະເລເກນຕິກທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້, ແລະທະເລເໜືອທາງຕາເວັນອອກ. ນອກຈາກນີ້ຍັງຕິດກັບຊ່ອງແຄບອັງກິດເຊິ່ງຂັ້ນລະຫວ່າງອັງກິດກັບເອີລົບແຜ່ນດິນໃຫຍ່. ພື້ນທີ່ປະເທດສ່ວນໃຫຍ່ຕັ້ງຢູ່ທາງຕອນກາງແລະໃຕ້ຂອງເກາະບະເລີຕາຍໃຫຍ່ໃນມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກເໜືອ. ປະເທດຍັງລວມເຖິງເກາະອື່ນເຊິ່ງນ້ອຍກວ່າອີກປະມານ 100 ເກາະ ເຊັ່ນ ໝູ່ເກາະຊິນລີແລະເກາະໄວ.

ພູມປະເທດສ່ວນຫຼາຍປະກອບດ້ວຍພູຕ່ຳໆ ແລະບ່ອນພຽງ ໂດຍສະເພາະແມ່ນທາງຕອນກາງແລະໃຕ້. ຢ່າງໃດກໍດີ ທາງເໜືອແລະຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ແມ່ນບ່ອນສູງ. ມີວິນເຊສະເຕີເປັນນະຄອນຫຼວງເກົ່າຈົນເທົ້າປ່ຽນມາເປັນລອນດອນໃນ ຄ.ສ. 1066. ລອນດອນໃນປັດຈຸບັນແມ່ນເຂດມະຫານະຄອນໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນສະຫະລາຊະອານາຈັກ ແລະ ແມ່ນເມືອງທີ່ມີພື້ນທີ່ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນສະຫະພາບເອີລົບເມື່ອວັດແທກດ້ວຍເກນສ່ວນສາກົນ. ປະຊາກອນປະເທດມີຢູ່ປະມານ 51 ລ້ານຄົນ ເຊິ່ງຄິດເປັນ 84% ຂອງປະຊາກອນສະຫະລາຊະອານາຈັກ ໂດຍສ່ວນໃຫຍ່ອາໄສຢູ່ໃນລອນດອນ. ພາກຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ແລະເຂດເມືອງໄດ້ຂະຫຍາຍໂຕໄປເຖິງພາກມິດແລນ, ພາກຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອ ແລະ ຢອກເຊີ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການພັດທະນາເປັນພື້ນທີ່ອຸດສາຫະກຳສໍາຄັນລະຫວ່າງຄະລິດສັດຕະວັດທີ 19.

ຫຼັງຈາກ ຄ.ສ. 1284 ລາຊະອານາຈັກອັງກິດໄດ້ລວມກັບປະເທດການເປັນລັດອະທິປະໄຕຈົນເທົ້າວັນທີ 1 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1707 ເມື່ອພະລາຊະບັນຍັດໃຫ້ລວມກັບລາຊະອານາຈັກເອກົດເປັນລັດໃໝ່ ແລະສະຖາປະນາລັດໃໝ່ນີ້ເປັນລາຊະອານາຈັກບະເລີຕາຍໃຫຍ່. ລັດໃໝ່ນີ້ ໄດ້ລວມກັບລາຊະອານາຈັກອຽກລັງເປັນລັດໃໝ່ໃນປີ ຄ.ສ. 1801 ໂດຍຜ່ານພະລາຊະບັນຍັດສະຫະພາບອີກສະບັບໜຶ່ງ. ລັດໃໝ່ນີ້ມີຊື່ວ່າ ສະຫະລາຊະອານາຈັກບະເລີຕາຍໃຫຍ່ແລະອຽກລັງ. ພໍເຖິງປີ ຄ.ສ. 1922 ລັດອິດສະຫຼະອຽກລັງໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາເປັນລັດແຍກ. ແຕ່ Royal and Parliamentary Titles Act 1927 ໄດ້ລວມອຽກລັງເໜືອເຂົ້າກັບສະຫະລາຊະອານາຈັກອີກເທື່ອ ເປັນສະຫະລາຊະອານາຈັກບະເລີຕາຍໃຫຍ່ແລະອຽກລັງເໜືອ ເຊິ່ງແມ່ນສະຫະລາຊະອານາຈັກໃນປັດຈຸບັນ.

ປະເທດອາຣ໌ມີເນຍ

ອາຣ໌ມີເນຍ หรือ ອາຣ໌ເມເນຍ(ອັງກິດ: Armenia, ແມ່ແບບ:IPA-en; ແມ່ແບບ:Lang-hy [hɑjɑsˈtɑn] ຮາຍາສະຕານ) ຫຼືຊື່ເຕັມ ສາທາລະນະລັດອາຣ໌ມີເນຍ (ອັງກິດ: Republic of Armenia; ແມ່ແບບ:Lang-hy). ອາມີເນຍເປັນລັດສະມາຊິກຂອງສະພາເອີຣົບແລະເຄືອລັດເອກະລາດ. ອາມີເນຍເຄີຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງສະຫະພາບໂຊຫວຽດ.

ປະເທດເກົາຫຼີ

ປະເທດເກົາຫຼີ (ເກົາຫຼີ: 한국 ຫຼື 조선 , ຮັນກຸກ ຫຼື ໂຈຊອນ) ເປັນອະດີດປະເທດ ຕັ່ງຢູ່ໃນແຫຼມເກົາຫຼີ ພາຍຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2 ປະເທດເກົາຫຼີຖືກແບ່ງອອກເປັນປະເທດເກົາຫຼີເໜືອແລະປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້

ປະເທດເປຣູ

ເປຣູ (ແອສະປາໂຍນ: Perú) ຫຼືຊື່ຢ່າງເປັນທາງການ ສາທາລະນະລັດເປຣູ (ແອສະປາໂຍນ: República del Perú) ແມ່ນປະເທດທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງທະວີບອາເມລິກາໃຕ້ ມີພົມແດນທາງທິດເໜືອຕິດກັບປະເທດເອກົວເຕີແລະໂກລົມບີ ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບບະເຣຊິນແລະໂບລີວີ ທາງທິດໃຕ້ຕິດກັບຈີເລ ແລະທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ.

ປະເທດເມັກຊິໂກ

ເມັກຊິໂກ (ຝະລັ່ງ: Mexique; ແອສະປາໂຍນ: México) ຫຼືຊື່ທາງການແມ່ນ ສະຫະລັດເມັກຊິໂກ (ຝະລັ່ງ: États-Unis mexicains; ແອສະປາໂຍນ: Estados Unidos Mexicanos) ແມ່ນປະເທດໃນທະວີບອາເມລິກາເໜືອ ມີພົມແດນທາງທິດເໜືອຕິດນຳສະຫະລັດອາເມລິກາ ທິດໃຕ້ແລະທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕິດກັບກົວເຕມາລາ ເບລິດ ແລະທະເລກາລາອິບ ສ່ວນທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບອ່າວເມັກຊິກ ເນື່ອງຈາກຄອບຄຸມພື້ນທີ່ເຖິງເກືອບ 2 ລ້ານຕາລາງກິໂລແມັດ ເມັກຊິກຈຶ່ງແມ່ນປະເທເທີ່ມີເນື້ອທີ່ຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບທີ 5 ຂອງທະວີບອາເມລິກາ ແລະແມ່ນອັນດັບທີ 15 ຂອງໂລກ. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີປະຊາກອນຫຼາຍເປັນອັນດັບທີ 11 ຂອງໂລກ ໂດຍມີການປະມານໄວ້ວ່າ ເມື່ອກາງປີ ຄ.ສ. 2009 ປະເທດເມັກຊິກມີຈຳນວນປະຊາກອນ 111 ລ້ານຄົນ

ປະເທດເຢຍລະມັນ

ປະເທດເຢຍລະມັນ (ອັງກິດ: Germany; ເຢຍລະມັນ: Deutschland) ຫຼື ປະເທດອາລະມາຍ ຫຼືຊື່ຢ່າງເປັນທາງການ ສະຫະພັນສາທາລະນະລັດເຢຍລະມັນ (ເຢຍລະມັນ: Bundesrepublik Deutschland) ແມ່ນລັດເອກະລາດເຊິ່ງຢູ່ໃນເອີລົບຕອນກາງ ມີການປົກຄອງແບບສະຫະພັນສາທາລະນະລັດ. ພົມແດນທາງທິດເໜືອຕິດທະເລເໜືອ ດານມາກ ແລະທະເລບານຕິກ ທິດຕາເວັນອອກຕິດໂປໂລຍແລະສາທາລະນະລັດເຊັກ ທິດໃຕ້ຕິດໂອຕຣິດ ແລະສະວິດ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດຝຣັ່ງ ລູກຊຳບວກ ແບລຊິກ ແລະໂຮນລັງ. ເຢຍລະມັນມີນະຄອນຫຼວງແລະເມືອງໃຫຍ່ຂອງປະເທດແມ່ນແບກແລັງ.

ພາສາອັງກິດ

ພາສາອັງກິດ (English, ຄຳເຄົ້າ: ພາສາອັງກລິສ) ແມ່ນພາສາເຢຍລະມັນຕາເວັນຕົກພາສາໜຶ່ງ ອັນມີຕົ້ນກຳເນີດແຕ່ປະເທດອັງກິດ ຈົນປະຈຸບັນນີ້ ມີການເວົ້າກັນທົ່ວໂລກ. ແມ່ນພາສາທາງການ ຢູ່ສະຫະລາຊະອານາຈັກ,ປະເທດອະເມລິກາ ແລະ ຫຼາຍປະເທດໃນໂລກ. ນອກຈາກນີ້​ ຍັງເປັນ ພາສາທຸລະກິດ, ພາສາສື່ສານ ແລະ ພາສາຕ່າງປະເທດທີ່ໜຶ່ງທີ່ໃຊ້ກັນແຜ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກພາສາໜຶ່ງ.

ພາສາອັງກິດແມ່ນພາສາແມ່ທີ່ມີຈຳນວນຜູ້ເວົ້າຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບທີ່ 3 ຂອງໂລກ ຮອງລົງມາຈາກພາສາຈີນກາງແລະພາສາແອສະປາໂຍນ.

ມິສແກຣນໄທແລນ 2017

ມິສແກຣນໄທແລນ 2017 (ໄທ: มิสแกรนด์ไทยแลนด์ 2017, ອັງກິດ: Miss Grand Thailand 2017) ເປັນການປະກວດມິສແກຣນໄທແລນ ຄັ້ງທີ່ 5 ເກັບຕົວການປະກວດທີ່ຈັງຫວັດຊຽງໃໝ່ ຕັດສິນການປະກວດໃນວັນທີ່ 8 ກໍລະກົດ 2017 ໂດຍດໍາເນີນວຽກຖ່າຍທອດສົດໂດຍ ຊ່ອງ 7 ຜູ້ຊະນະໃນປີນີ້ຄື ປາເມລ່າ ປາສິເນຕຕີ້

ມິສແກຣນໄທແລນ 2018

ມິສແກຣນໄທແລນ 2018 (ໄທ: มิสแกรนด์ไทยแลนด์ 2018, ອັງກິດ: Miss Grand Thailand 2018) ເປັນການປະກວດມິສແກຣນໄທແລນ ຄັ້ງທີ່ 6 ເກັບຕົວການປະກວດທີ່ຈັງຫວັດພູເກັດ ຕັດສິນການປະກວດໃນວັນທີ່ 30 ກໍລະກົດ 2018 ໂດຍດໍາເນີນວຽກຖ່າຍທອດສົດໂດຍ ຊ່ອງ 7 ຜູ້ຊະນະໃນປີນີ້ຄື ນ້ໍາອ້ອຍ ຊະນະພາລ

ມິສແກຣນໄທແລນ 2019

ມິສແກຣນໄທແລນ 2019 (ໄທ: มิสแกรนด์ไทยแลนด์ 2019, ອັງກິດ: Miss Grand Thailand 2019) ເປັນການຈັດການປະກວດມິສແກຣນໄທແລນ ຄັ້ງທີ 7 ຊຶ່ງຈະມີການເຮັດກິດຈະກໍາການເກັບຕົວການປະກວດທີ່ ຈັງຫວັດຊາຍແດນໃຕ້ 5 ຈັງຫວັດ ໄດ້ແກ່ ນະລາທິວາດ, ປັດຕານີ, ຍະລາ, ສົງຂາ ແລະ ສະຕູນ ລະຫວ່າງເດືອນ ມິຖຸນາ - ກໍລະກົດ ຄ.ສ 2019 ແລະມີການປະກວດຮອບຕັດສິນໃນວັນທີ່ 13 ກໍລະກົດ ຄ.ສ 2019 ທີ່ ໄບເທຄ ບາງນາ ໂດຍໃນຄັ້ງນີ້ຈະຄັດເລືອກຜູ້ເຂົ້າຮອບ 20 ຄົນສຸດທ້າຍ ຈາກຜູ້ເຂົ້າປະກວດພາກລະ 5 ຄົນ ທັງນີ້ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຕໍາແໜ່ງມີສແກຣນດ໌ໄທແລນດ໌ 2019 ຈະໄດ້ຮັບມົງກຸດແລະສາຍສະພາຍຈາກນ້ໍາອ້ອຍ ຊະນະພາລ ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງມິສແກຣນໄທແລນ 2018 ຈາກພູເກັດ ແລະຈະໄດ້ເປັນຕົວແທນຈາກປະເທດໄທເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມການປະກວດມີສແກຣນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ 2019

ສະຫະຣາຊອານາຈັກ

ສະຫະຣາຊອານາຈັກ (ຄຳເຄົ້າ: ສຫຣາຊອານາຈັກຣ, ອັງກິດ: United Kingdom ຫຼື the UK) ຫຼືຊື່ເຕັມແມ່ນ ສະຫະລາຊະອານາຈັກເບຕາຍໃຫຍ່ແລະອຽກລັງເໜືອ ເປັນລັດເອກະລາດຕັ້ງຢູ່ນອກຊາຍຝັ່ງຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງເອີລົບພາກພື້ນທະວີບ. ປະເທດນີ້ປະກອບດ້ວຍເກາະເບຕາຍໃຫຍ່ ສ່ວນຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງເກາະອຽກລັງ ແລະເກາະທີ່ນ້ອຍກວ່າຈຳນວນຫຼາຍ. ອຽກລັງເໜືອເປັນພຽງສ່ວນດຽວຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກທີ່ມີພົມແດນທາງບົກຕິດຕໍ່ກັບລັດອື່ນ ແມ່ນ ສາທາລະນະລັດອຽກລັງ. ນອກເໜືອຈາກນີ້ແລ້ວ ສະຫະລາຊະອານາຈັກລ້ອມຮອບດ້ວຍມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກທາງທິດຕາເວັນຕົກແລະເໜືອ ທະເລເໜືອທາງທິດຕາເວັນອອກ ຊ່ອງແຄບອັງກິດທາງທິດໃຕ້ ແລະທະເລອຽກລັງທາງທິດຕາເວັນຕົກ.

ສະຫະລັດອາເມລິກາ

ສະຫະລັດອາເມລິກາ (ຄຳເຄົ້າ: ສຫຣັຖອເມຣິກາ, ອັງກິດ: United States of America) ຫຼືມັກຫຍໍ້ວ່າ ສະຫະລັດ ຫຼື ອາເມລິກາ ແມ່ນສະຫະພັນທະລັດປະຊາທິປະໄຕ ປົກປ້ອງພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ ປະກອບໄປດ້ວຍລັດ 50 ລັດ. ມີພື້ນທີ່ຄອບຄຸມສ່ວນຫຼາຍຂອງທະວີບອາເມລິກາເໜືອ.​ ມີພົມແດນຕິດຕໍ່ກັບປະເທດການາດາທາງທິດເໜືອ ແລະປະເທດເມັກຊິໂກທາງທິດໃຕ້. ສ່ວນພົມແດນທາງທະເລນັ້ນ ແມ່ນຕິດຕໍ່ກັບການາດາ, ລັດເຊຍ ແລະ ບາຮາມາດ ໂດຍມີມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ທະເລແບລິ້ງ ມະຫາສະໝຸດອາກຕິກ ມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ອ່າວເມັກຊິໂກ ແລະທະເລກາລາອິບເປັນຜືນນ້ຳລ້ອມຮອບ. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີດິນແດນລາງສ່ວນໃນກາລາອິບແລະມະຫາສະໝຸດປາຊິຟິກອີກນຳ. ສະຫະພັນອາເມລິກາຂອງອາເມລິກາແມ່ນປະເທດທີ 3 ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ. ມັນມີສະພາບພູມິອາກາດແລະພູມິພາກຫລາຍຊະນິດຕັ້ງແຕ່ອະລາດກ້າເຢັນຫລາຍໄປທະເລທາຍໃນຕະວັນຕົກ ສະຫະລັດແມ່ນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກບາງຄັ້ງເປັນ "ໂລກທີ່ບໍ່ເສຍຄ່າ" ແລະເປັນປະເທດທີ່ມີຊື່ສຽງໃນທົ່ວທຸກໆວັດທະນະທໍາ

ສາທາລະນະລັດແຊັກ

ເຊັກ (ອັງກິດ: Czechia; ເຊັກ: Česko) ຫຼືຊື່ເປັນທາງການວ່າ ສາທາລະນະລັດເຊັກ (ອັງກິດ: Czech Republic; ເຊັກ: Česká republika) ເປັນປະເທດບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ ຢູ່ໃນພູມິພາກເອີຣົບກາງ ພົມແດນທາງຕອນເໜືອຕິດກັບປະເທດໂປໂລຍ ທາງຕາເວັນຕົກແລະຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຢຍລະມັນ ທາງໃຕ້ຕິດກັບໂອຕຣິດ ແລະທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບສະໂລວາເກຍ

ເຂດເວລາ

ເຂດເວລາ ແມ່ນ ພື້ນທີ່ເທິງຜິວໂລກ ທີ່ໃຊ້ເວລາມາດຕະຖານດຽວກັນ ໂດຍປົກກະຕິໝາຍ ເວລາທ້ອງຖິ່ນ

ໃນອະດີດເຮົາໃຊ້ ເວລາສຸລິຍະຄະຕິ ທ້ອງຖິ່ນ (ສັງເກດຈາກ ຕາເວັນ ທີ່ປະກົດເທິງທ້ອງຟ້າ) ເຮັດໃຫ້ເວລາແຕ່ລະເມືອງທີ່ຕິດກັນແຕກຕ່າງກັນໜ້ອຍໜຶ່ງ ເມື່ອມີການພັດທະນາລະບົບ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ແລະການຂະຫຍາຍຕົວຂອງ ການຂົນສົ່ງທາງລົດໄຟ ຄວາມແຕກຕ່າງເລີ່ມກາຍເປັນບັນຫາເພີ່ມຂື້ນ ເຂດເວລາມີສ່ວນຊ່ວຍແກ້ບັນຫາໂດຍກຳນົດໃຫ້ຕັ້ງ ໂມງ ໃຫ້ກົງກັນຕາມເວລາ ສຸລິຍະຄະຕິກາງຂອງເຂດ ໂດຍທົ່ວໄປເຂດເວລາຈະຕັ້ງຢູ່ເທິງເສັ້ນ ເມຣິດຽນ ຕາມ ເສັ້ນແວງ ຕ່າງໆ ເຊິ່ງຈະມີຊ່ວງຫ່າງກັນ 15° ສົ່ງຜົນໃຫ້ເຂດເວລາທີ່ຢູ່ຕິດກັນມີເວລາຕ່າງກັນ ປະມານ 1 ຊົ່ວໂມງ ຢ່າງໃດກໍຕາມໃນທາງປະຕິບັດ ບໍ່ໄດ້ແບ່ງເຂດຕາມເວລາທີ່ຕ່າງກັນ 1 ຊົ່ວໂມງ.

ທຸກໆ ເຂດເວລາມີຄວາມສຳພັນກັບ ເວລາພິກັດສາກົນ ຈຸດອ້າງອີງຂອງເຂດເວລາແມ່ນ ເສັ້ນເມຣິດຽນແຮກ (ເສັ້ນແວງ 0°) ເຊິ່ງພາດຜ່ານ Royal Greenwich Observatory ກຣີນິດ (ກຣີນິດ) ນະຄອນລອນດອນແຫ່ງສະຫະຣາຊະອານາຈັກ ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງມັກພົບການໃຊ້ຄຳວ່າ ເວລາມາດຕະຖານກຣີນິດ

ເພື່ອສະແດງເວລາພື້ນຖານເຊ່ິງມີຄວາມສຳພັນກັບເຂດເວລາຕ່າງໆ ຢ່າງໃດກໍຕາມທຸກມື້ນີ້ໃຊ້ UTC ເປັນໜ່ວຍເວລາຢ່າງເປັນທາງການ ເຊິ່ງມີຄວາມແຕກຕ່າງຈາກວິທີການດັ້ງເດີມຂອງກຣີນິດທີ່ໃຊ້ອ້າງອີງເວລາຕາມຫຼັກ ດາຣາສາດ.

ທັ້ງນີ້ເວລາ GMT (UTC) ຈະເປັນເວລາປະຈຳກຣີນິດສະເພາະໃນຊ່ວງ​ 01:00 UTC ຂອງວັນອາທິດສຸດທ້າຍຂອງເດືອນ ຕຸລາ ເຖິງເວລາ 01:00 UTC ຂອງ ວັນອາທິດ ສຸດທ້າຍຂອງ ເດືອນມີນາ ສ່ວນເວລາ ໃນຊ່ວງເວລາທີ່ເຫຼືອຂອງປີເວລາຂອງກຣີນິດຈະເປັນ ​UTC+1 ເຊ່ິງໃນປະເທດອັງກິດຈະເອີ້ນເວລານີ້ວ່າ (BST - British Summer Time)

ຕົວຢ່າງການສະແດງເວລາທ້ອງຖິ່ນໂດຍໃຊ້ເວລາພິກັດສາກົນ ເວລາ 11.00 UTC

ໄມອາມີ, ຟລໍຣິດາ, ສະຫະລັດອາເມຣິກາ: UTC - 5 ອາດຈະເປັນເວລາ 6.00 ໂມງ

ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ປະເທດລາວ: UTC + 7 ອາດຈະເປັນເວລາ 18.00 ໂມງ

ໂຕກຽວ, ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ: UTC + 9 ອາດຈະເປັນເວລາ 20:00 ໂມງ

ເປັນພາສາອື່ນໆ

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.