Més


El més (en Lombàrt apò ol mìs; pluràl i mis) l'è 'n ünità de tép, dopràda 'ndèi calendàre e 'ndèi lönàre, lónga piö o méno come 'na lönasiù (29.53 dé), cioè 'l ciclo compléto de le fàzi de la lüna: per ezèmpe de lüna nöa a lüna nöa. De chel che sàlta fò de le ricérche dei archeòlogi, sömèa che l'òm el gàpe cumiciàt a cüntà i en relasiù a le fàzi de la lüna amò 'ndèl Paleolìtich.

El més lünar l'è amò 'ncö dopràt come bàze per divèrsi calendàre en tàte bànde del mónt.

El calendàre che se dopèra per la vìta civìl en Italia (el calendàre gregorià) el divìt l'an en dùdes més: Zenér, Febrér, Mars, Bril, Màgio, Zögn, Löj, Óst, Setèmber, Utùer, Noèmber e Dezèmber

Zenér | Febrér | Mars | Bril | Màgio | Zögn | Löj | Óst | Setèmber | Utùer | Noèmber | Dezèmber
Broye (distret)

El Distret de Broye l'è giü dei sèt distrècc del canton Friburgo, en Svìsera, sitüàt dde le bànde del lach de Neuchâtel.

Endèl més de Dicember 2011 el gh'ìa 'na popolasiù de 27 544 abitàncc spartìcc endèi cümü elencàcc endèla tabèla ché sóta. La citadìna de Estavayer-le-Lac l'è 'l capolöch de distrèt.

Magg

Màgg o Màs l'è 'l quint més del an endèl calendàre Gregorià e giü dei sèt més che g'ha 31 dé. Endèl emisféro nort l'è 'n més de primaéra, endèl emisféro sud l'è 'n més de l'autùno.

Se pènsa che 'l nòm el vègne de la divinità gréca Maia, che la vé identificàda có la dèa romàna de la fertilità Bona Dea, che la vignìa festegiàda 'ndel més de màgio.

'N ótra ipòtezi che 'l nòm el vègne de la paròla latìna majores che la vülìa dì persùna ansiàna perchè a quanto par el més l'éra dedicàt ai vèci.

Mars

Mars l'è 'l tèrs dei més de l'an segónt el calendàre Gregorià e giü dei sèt més che g'ha 31 dé. Endèl emisféro nort Mars l'è 'l prìm més de la primaéra, endèl emisféro sud l'è 'l prim més de l'autùno.

El nòm del més el vé del Latì Martius, cioè 'l més en unùr de Màrte che l'ìa 'l dio de la guèra. Martius l'ìa 'l prim més de l'an segónt el calendàre de Ròmolo.

Ouest Lausannois (distret)

El Distret de Ouest Lausannois l'è giü dei dés distrècc del Canton Vaud, en Svìsera. Endèl més de Dicember 2012, la popolasiù totàl del distrèt l'ìa de 69 553. El capolöch del distrèt l'è la citadìna de Renens.

Straubing

Straubing l'è 'na cità todèsca sitüàda 'ndèl Land de la Baviera, 'ndèl distret de la Bàsa Baviéra (Niederbayern).

Straubing l'è 'na cità extra-circondariàl (kreisfreie Städt) che völ dì che la fà circondàre (Kreis) de per sò cönt. L'è la capitàl del circondàre de Straubing-Bogen ma del pont de vìsta aministrtìf de chèst öltem la na fà mìa part.

La cità l'è postàda sö le spònde del Danùbio e l'è 'l cènter piö 'mportànte del Gäuboden, 'na zòna de teré fèrtii, sitüàda a mesdé de la Forèsta Bavaréza.

L'è cunusìda perchè l'è séde del segónt fèstival fulclurìstich piö 'mportànt de la Baviera (dòpo de l'Oktoberfest de Mònaco), ciamàt Gäubodenvolksfest e che 'l vé celebràt töcc i agn endèl més de óst.

Alter lenguv

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.