1926

Necrulogi

Vuriif realizá vargüna apurtazziun al Calendari d'avenimeent u a le Taule anüale? Va racumàndum da cunsültá previameent ul Líbar da stiil, par cunseguí una cuerenza intra töcc i Wikipediis·c.

Mudel:Calendari00

Dezensà

Dezensà (en Italià: Desenzano del Garda; en Latì: Decentianum), l'è 'n cümü de 28 650 abitàncc (dàto del Dic 2015 ) de la Pruvìncia de Brèsa sitüàt endèl'estremità sudòvest del Lach de Gàrda a 30 km a Sudèst de Brèsa.

El teretóre de Dezensà 'l se tróa en mès a 'na grànda 'nsenadüra delimitàda a séra del Mut Córen e a matìna de la penìzola de Sirmiù, A sud de Dezensà se dèrf el piö grànt anfiteàtro morénich d'Itàlia.

Se pènsa che 'l nóm Dezensà el vègne del nòm de persùna lati Decentius, che 'l pödarès véser stàt el padrù de la vìla del IV sècol de la qual se pöl vizità i scàvi.

El Cümü 'l g'ha ciapàt la denuminasiù uficiàl atuàl endèl 1926 (prìma el se ciamàa Desenzano del Lago) quan che, l'è stàt tacàt ensèma al cümü de Rioltèla (che en Italià alùra l'éra Rivoltella del Garda) che 'l fàa cümü de per lü alméno del sècol XIII.

Del cümü de Dezensà fa part apò a la frasiù de San Martì de la Batàia, endóche gh'è stat combatìt la batàia piö sanguinùza de la Segónda guèra de 'ndependènsa, ai 24 de Zögn del 1859, endóche i Piemontés de Vitòrio Emanuele II e i fransés de Napuliù III i g'ha batìt i Austrìaci. La batàia l'è stàda isé violènta ma isé violènta che, a la fì, el filàntrop svìser Henri Dunant, a éder el defà disperàt che le s'éra dàde le fómne del pòst e dei paés vizì (Castiù) per medegà i ferìcc, el g'ha ìt l'ispirasiù per fondà l'istitusiù de la Crus Rósa.

Dezensà l'è 'nzemelàda co Antibes-Juan Les Pins (Costa Azzurra, Francia), del Löj del 2001, Isola di Sal (Repüblica del Cabo Verde), Wiener Neustadt (Àustria), del més de Bril del 2002 e Amberg (Germània).

Dün

Dün (nom ufizial en italian: Duno) l'è un cumün de la region Lombardia, in pruvincia de Vares, che gh'ha 138 abitant (dato del Dic 2015 ), una süperfiss de 2,51 km², per una densità de 55 ab/km². Al cunfìna coi comün de Brisaagh Travàja, Casàl Sciuìgn, Cassàn Valcüja, Cüéj, Mesenzana e Pòrt Travàja. El se tröva in de la Valcüja a 530 meter de altitüden sura 'l nivel del mar. L'è el cumün che gh'ha pussee poch abitant de la pruvincia de Vares. El fa cumün de per so cünt dal 1956, prima l'eva part del cumü de Cüi. L'è part de la pruvincia de Vares da quand che questa l'è stada creada in del 1926, prima l'eva in pruvincia de Com.

Erba (CO)

Erba (inscì anca in Italian; Herba in Latin) a l'è on comun de la Provincia de Còmm che 'l cunta 16 415 abitant (dato del Dicember 2015), 'na süperfis de 18,1 km² e 'na densità de 907 ab./km².

El se troeuva ai pè di Prealp Lombard, a l'inizi de la Valassina, arent ai lagh de Alseri e Pusiann. Giamò important center turistich in del XIX e situaa in d'ona zòna abitada sin del temp di Celta e di Roman, el comun de incoeu l'è nassuu in del 1926 de la fusion de sett vegg comun.

In del territòri comunal gh'hinn des frazion.

El paes l'è gemellaa cont i cittaa de Fellbach (Germania), Tain-l'Hermitage (Francia), Tournon-sur-Rhône (Francia) e Cortal (Italia, Provincia de Catanzar). In di ultim temp, Erba l'è divegnuda famosa per vess staa el loeugh de l'omicidi de quatter persònn (la Strage de Erba, 11 december 2006).

Firenz

Firenz (Firenze in Italian; Florentia in latin; Florence in ingles e frances; Florenz in todesch, Fiorenza in lombard antich), l'è la cittaa capital de la Toscana e de la sò provincia.

Cont i sò 365.774 abitant, l'è la città pussee granda de la region. I sò abitant se ciamen fiorentin, e la sò stòria l'incomincia quand gh'era l'Imperi roman.

In de l'età de mezz la diventa el center del Rinassiment italian, e l'è cognossuda in tutt el mond per la sò belezza. Per on poo de temp l'è stada anca capital del Regn d'Italia.

A.C.F. Fiorentina (1926) l'è vuna di dò squadre de folball de Firenz.

El sindich l'è 'l Dario Nardella, che 'l ha tolt la carega del Matteo Renzi quand che l'è divegnuu Premier.

Istitüt Nasiunàl de Statìstega

Ìstat l’è la sìgla dovràda per 'l Istitüt Nasiunàl de Statìstega che l’è ün ènt de risérca püblich del Istàt Italià che l’ gh’à l’incàrech de fà:

1) ògne 10 agn ‘l censitmét de la popolasiù ,

2) ‘l censitmét de l’indüstria, di servése e de l’agricoltüra,

3) di risérche a campiù sö i famèe (sö chèl chi cómpra e i dóvra, sö la fórsa laùr, sö la éta de töcc i dé, sö la salüt e la sicürèsa, söl bù tép, sö la famèa, sö cóme se pàsa ‘l tép, ecc).

4) di risérche econòmeghe (prése, comèrcio co i paìs straniér, ocüpasiù, ecc)

L’ Ìstat l’è nasìda ‘n del 1926 sóta ‘l Fascìsm co la lège nömer 1162 del 9 de Löi del 1926 e la se ciamàa Istitüt Centràl de Statìstega; pò l’è dientàt Istitüt Nasiunàl de Statìstega col decrét legislatìf nömer 322 del 6 de setèmber del 1989.

Linia 1 (metropolitana de Barcelona)

La linia 1 a l'è la segonda linia pussee antiga de la Metropolitana de Barcelona, fada su in del 1929 per l'Expo comé "Metro trasversal" per conligà i vari stazion de la città cont l'esposizion.

La linia a l'è a scartament iberich, e l'è a dobbi binari sotteraa, foeura che in la tratta Sants-Santa Eulàlia indova hinn parallej ai binari del treno.

Alter lenguv

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.