Galissia

A Galissia (in galissian Galiza oppûre Galicia) a l'è 'na cômûnitæ outònoma in Spagna, scitûä a-o nòrd-est da Penìsöa Iberica.

A sêu capitâ a l'è Santiago de Compostela. Âtre çittæ importanti son: Vigo, A Coruña, Ourense e Lugo.

O sêu nomme ûffiçiâ o l'è Comunidade Autónoma de Galicia, a g'ha 'na sûperfiçie de 29.574 km² e 'na popolassiôn de 2.767.524 abitanti.

A g'ha confîn a nòrd co-o Mâ Cantàbrico, a sûd co-o Pòrtogallo, a òvest con l'Oçeano Atlantico e a est co-o Principado de Asturias e a regiôn Castilla y León.

Ghe sôn dôe léngue ûfiçiæ: o galissian e o castigian.

O sêu tæritöjo o se dividde in quattro provinse:

  • Provincia de La Coruña (A CORUÑA)
  • Provincia de Lugo (LUGO)
  • Provincia de Orense (OURENSE)
  • Provincia de Pontevedra (PONTEVEDRA)
A Coruña

A Coruña segondo o sêu nomme ûffiçiâ in lengua galissiann-a e La Coruña segondo a denominassion in spagnòllo, a l'è 'na çittæ do nòrd-òvest da Galissia, bagnâa da l'Oçeano Atlantico, inscia baia da Coruña.

A s'attrêuva a 603 km da Madrid e a l'è a çittæ prinçipâ de quella comarca e a capitâ soçio-econommica de tûtta Galissia.

Comûn da Coruña

Asturias

Asturias (in spagnòllo: Principado de Asturias; inta Lengua astûriann-a: Principáu d'Asturies), a l'è 'na Comûnitæ Outònoma da Spagna.

A g'ha o nomme de "Principado" pe 'na câusa storica, zà che l'erede da coronn-a spagnòlla o dêuvia o tittolo de "Príncipe de Asturias".

A s'attrêuva inta costa settentrionâ da Spagna. A g'ha confîn a òvest co-a Galissia, a est co-a Cantabria, a sûd co-a comûnitæ de Castilla e León, e a nòrd co-o Mâ Cantábrico. A g'ha 'na gran richessa paisaggistega, con nûmeroxi pârchi natûrâli protetti e molti pòsti tûristixi natûrâli.

Essendo ûniprovinsiâ (a g'ha solo a provinsa de Oviedo), a l'è diviza in 78 concejos e a sêu capitâ a l'è a çittæ de Oviedo.

A g'ha 'na sûperfiçie de 10.603,57 km², 1.076.896 abitanti (2006) c'o rappresenta o 2,44% do totâle da naçion spagnòlla, e a sêu festa a l'è l'8 Settembre, giorno de Covadonga e Asturias.

L'idiomma ûffiçiâ o l'è o castigiàn dïto spagnòllo (a lengua naçionâ), ma se pârla ascì l'|astûrian dïto 'bable. Quella pârla locâle a no l'è ûffiçiâ ma a g'ha a protteçion de l'Estatuto de Autonomía de Asturias. Inta çittæ de Oviedo, capitâ astûrianna, ghe n'è l'Academia de la Llingua Asturiana.

A çittæ ciû popolä da region a l'è Gijón, con 274.472 abitanti, e pòi vegnan Oviedo (214.883) e Avilés (83.358).

Governo d'Asturias

Tûriximo in Asturias

Fotografîe antighe

"Ventanas al Paraíso" (Immaggini in diretta da tûtta Asturias)

Arte Astûriann-a

Lengua galissiann-a

A léngua galissiann-a oppûre "galissian" (ciammä galego) a l'è 'na léngua do grûppo romanso pròpria da Galissia, dov'a l'è ûffiçiâ insëmme a-o castigiàn segôndo a costitûssiôn de Spagna e o statûto d'outonomia da Galissia.

Se stimma che i sêu parlanti sajeivan 3.188.400 (2005). A l'è parlä inta Galissia e anche inta sêu periferia, comme in çerti comun de provinse de Zamora e León, e o nòrd do Pòrtogallo.

A l'è môlto vexinn-a a-o portoghéize e con quella léngua a fôrmâva 'n'ûnitæ lengoistega dûrante o Meddio Evo, dïta galaico-portugués.

E cômûnitæ d'emigræ galissien into Sûdamerica (speçialmente a l'Argentinn-a, Venezuela, Uruguay, Cubba e Mescico) e in çerti pàixi europei, a-a cônservan ma in mòddo pòvou.

Xunta de Galicia: Dâti elementâri

Real Academia Galega

Fonologia e ortografia do galissian

Tradûttô de galissian

Diçiônäi de galissian

Lugo

Lugo a l'è 'na çittæ da Galissia d'origgine romann-a bagnâa da-o sciûmme Miño. A l'è a capitâ da provinsa de Lugo e a l'è stæta a ciû antiga capitâ da Galissia.

A g'ha di posti d'interéise comme a miägia romann-a e o ponte roman, e a l'è stæta fondâa inte l'anno 25 avanti Cristo da Paulo Fabio Maximo, e battessâa comme Lucus Augusti in onore a Çesare Augusto.

Comûn de Lugo

Ourense

Ourense a l'è a tersa çittæ da Galissia segondo a popolassion, dòppo Vigo e A Coruña.

A g'âva 110.350 abitanti into 2006 e a l'è a capitâ da comarca e a provinsa do mæximo nomme.

A s'attrêuva a 132 metri d'artûa e a ghe percoren i sciûmmi Miño, Barbaña e Loña. A g'ha de famoxe ægue termâli, donde l'ægua a sciorte a 60-80 °C.

Comme monûmenti importanti, ghe son a cattedrâ, do seccolo XII, e i sêu porteghi do Paradiso e o Santo Cristo, o ponte roman, o convento de San Francisco, e gëxe da Trinitæ e Santo Domenego e l'insëmme da Çittæ Vëgia, in proçesso de ricoverassion.

Comûn de Ourense

Tûriximo in Ourense

Campus ûniverscitäjo de Ourense

Vitta soçiâ e coltûrâ de Ourense

Giornâle de Ourense La Región

Fotografîe de Ourense

Informassion Generâ, Imaggini, Föe, Fòri Ourense Cousa de Meigas

Santiago de Compostela

Santiago de Compostela a l'è a capitâ da Cômûnitæ Outònoma de Galissia into nòrd-òvest da Spagna.

A s'attrêuva inta provinsa d'A Coruña e a g'ha 'na popolassiôn de 92.919 abitanti (2005).

Famôso çentro de pelegrinaggio crestiàn, o g'ha 'n attivo settôre tûristego.

Scïto da cattedrâ compostelann-a

Scïto do Cômûn

Tûrìximo a Santiago de Compostela

Vigo

Vigo a l'è a çittæ ciû grande da provinsa de Pontevedra e de tûtta a comûnitæ outonoma de Galissia. Segondo l'informassion do 2003, a popolassion a l'ea de 292.566 abitanti e o se calcola che tûtta l'area ûrbann-a da region a g'âva 420.672 abitanti.

Vigo o l'è o porto de pesca ciû importante de tûtta Euròpa e a sede marittima da compagna ciû importante do mondo, a Pescanova.

www.vigo.org

In ätre lengue

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.