Paosje

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Fra Angelico 019
Paosje door Fra Angelico

Paosje ies 't christelik fiès woa-op herdach weurt dat Jezus verreze ies, naodat hae op Goje vriedig gesjtorve waor aan 't kruus. Paosje ies in 't christendom 't belangriekste fiès en 't centrum van de viering van 't kèrkelik jaor. De traditie weurt gedrage door de interpretatie, die besjreve sjteit in Ex 12:14-15: 't paosjlam, teike van bevriejing, ies Christus en de toch door ziè ies 't beeld van de duip. Paulus haet gesjreve: "Ouch oos Pascha ies gesjlach en dat ies Christus". De ièrsjte Christene duipde allein mèt Paosje in de naam van de vader, de Zoon en de heilige Geis.

Viering

Matthias Grünewald Isenheimer Altar Auferstehung

"Paosje houwe" wilt zègke, dat me gebiech haet en ter communie ies gewas. Katholieke, die dat neet höbbe gedoon were Non-paschante geneump. In de Vief gebode van de Kèrk sjteit in 't 4e gebod, dat me ins per jaor moet biechte en in 't viefde gebod dat me in de Paosjtied de Heilige communie moet óntvange.

  • Bie de Katholieke weurt op Paosjzóndig 'n plechtige Hoagmès opgedrage in de kèrk. De preester haet dan 'n fièstelike wiet kasuifel aan, naodat in de viertigdaagse vastetied, die veuraaf ging, ummer paars ies gedrage. Zoa waor ouch 't kruus in de vaste mèt 'ne paarse dook, op Goje vriedig mèt 'ne zjwarte en ies 't op paosjdaag mèt 'ne wiete dook bedèk. De week veur Paosje weurt de Gooj week geneump. Wiette dónderdig, Goje vriedig en Paosjzaoterdig (of sjtille zaoterdig) zint de drie daag veur 't hoagfiès.
  • De juude viere paosje op de zaoterdig nao de ièrsjte vol maon nao 't begin van de lente. Me èt 't paosjlam, óngedesemp broad en kroed es herinnering aan de oettoch van 't juudse volk oet Egypte. (Ex 12:1-49).
  • In 't oaste weurt de verriesenis (Anástasis) neet oetgebeeld. Me geuf waal ein aafbeelding van 'ne sjtralende Christus, dae aafdaalt in de Limbus der vadersj, woa de doaje op hun bevriejing wachte.
  • Paosje weurt gevierd mèt aansjletend 'n octaaf dat doert tot beloke Paosje, de ièrsjte zóndig nao 't hoagfiès. 't Woord beloke kump van luike-beloke wat aafsjlete beteikent.

Oarsjpróng

De oarsjpróng van 't fiès ies 't juudse Pesach. Van 't woord Pesach ies ouch 't woord Paosje aafgeleid. De gebeurtenisse rónd 't lieje, sjterve en verrieze van Christus zint besjreve in de Biebel, veural in de veer evangelieje in 't Nuuj Testament. De hoofsjtökker 26-27 oet Mattheus, 14-15 oet Marcus, 22-23 oet Lucas en 18-19 oet Johannes vörme de belangriekste brónne.

Kuns en cultuur

  • In tal van kèrke en ander religieus geboewe ies Paosje oetgebeeld in beelde, sjilderieje, in fresco's en in moersjilderinge.
  • De lètste daag van 't leve van Jezus were oetgebeeld (mèt zank door soliste en koar) in 'n passie bv. de Mattheus-Passion van Johann Sebastian Bach en die van Heinrich Schütz of in 'n Passiesjpel (mèt theater).
  • De nacht van de pauw, 'n toneelsjtök van de Nederlandse sjriever Willem Jan Otten sjpeelt ziech aaf op Sjtille Zaoterdig. De Matheus-Passion van Johann Sebastian Bach vörmp de roaje draod in 't sjtök.

Data

De datum van Paosje versjilt per jaor. 't Concilie van Nicea bepaalde in 325 dat 't fiès van Paosje in de westerse kèrke moet were gevierd op de zóndig nao de ièrsjte vol maon in de lente (20 mièrt of 21 mièrt). De data veur de kómmende jaore zint:

Euverigens vèlt de paosjdatum in de oastersj-orthodoxe kèrke neet eder jaor geliek mèt dae in de westerse kèrke.

Ostern en Easter

D'r Duutsje naam vör Paosje is Ostern en d'r Ingelsje Easter. Jacob Grimm, dae naeve sjprookjes sjrieve ooch an taalkundig en volkskundig oonderzeuk deeg, vroog zich aaf oeë dae Duutsje naam mèt te make how en kieëm via Beda - dae in d'r achste ieëw d'r mond april ostermonat neumde en de beraeëkening va Paosje, die ooch huuj nog gehanteerd wert, makde - op 'n veroondersjtèlde pre-chistelijke lentegodin Ostare. Aafbeeldinge oet d'r 19de ieëw van die godin zeunt bekaand en dao-op treft me ooch knieng of haze aa. Recaent oonderzeuk van d'r naamkundige Jürgen Udolf oet 1999 zaet evvel dat Ostern en Easter in verbaand zow sjtoeë mèt 'n waoërdfamilie oet de Noordgermaanse tale: ausa, mèt water gete; austr, begete en nao 't Aod-Noorse waoërd en 't pre-christelek waterritueel vatni ausa, mèt water begete. In de christeleke Paosjnach sjpelt 't deupritueel ooch 'n centraal rol.

Tradities

Czech easter eggs
Geverfde paosjeier in e mengelke
  • Paosjei en paosjhaas

't Gebruuk van 't paosjei en de paosjhaas zow truuk goon op heidense rituele. De fièste waore gewiejd aan de godin Ostare, die aafgebeeld woort mèt eier en 'ne haas es symbole van vröchbaarheid of nuuj leve. Die symbole woorte èvvel ouchch in de kèrk gebruuk: 't driehazebeeld ies 'n symbool veur de heilige driejvöldigheid en weurt aangetroffe op vreug aafbeeldinge van besjilderde eier.

  • Kleppere

Op Wiette dónderdig in de Gooj week goon mèsdenersj mèt de kleppersj rónd um te laote huère, dat vanaaf noe de klokke op reis zint nao Roame. Rónd Wieërt en Toear ies 't gebruuk um sjmieddigs sop te ete mèt twelfderlei greuntes. Dat neume ze de discipele of apostelesop. Degene, dae 't ièrsj ziene lepel in de sop duip, weurt Judas geneump.

  • Eier rape

In sómmige parochies weurt op Paosjzaoterdig 't paosjeierrape georganiseerd. Vandaag zölle de klokke wir loewe ten teike dat ze oet Roame truukgekómme zin. Ze höbbe paosjeier mètgebrach en laote die valle. Kinger weure nao boete gesjiek um die op te vange. Óndertösje zint de eier versjtop achter sjtroek, boum of plant en in de tuin. Dao weure ze dan waal gevónge en geraap.

  • Paosjhaas

Nao de plechtige Eucharistieviering, woa edere Katholiek geach weurt aan deil te numme, zölle alle kinger in hunne tuin op zeuk maoge goon nao paosjeier. De paosjhin of later de paosjhaas haet dao geverfde hinne-eier, chocolade-eier, soekereikes in 'n nètsje, chocolade paosjhaze e.d. versjtop.

  • Eier verve en ete

't Ei, ies veur väöl volkere 't teike van vröchbaarheid en leve. In de Katholieke kèrk 't symbool van de verlosser, dae oet 't graaf ies opgesjtange tot leve.
In 't gezin weure gekookde eier verseerd of geverfd. In de 40 daagse vastetied waor 't ete daovan verbao. Mèt de Paosje weurt dat ingehaold. Nao 't tietsje weurt dan gezag: "Ein ei ies gein ei, 't twiède ei dat ies ein ei (In Venlo: 'n hauf ei) en 't driede ei ies 'n Paosjei (In Venlo: ein ei. Ze neume dao 't veerde ei 'n Paosjei).

  • Tietsje of titjse

Bie families en in de café ies 't gebruuk, dat mèt eier weurt getietsj. Veurdat 'n gekook ei weurt opgegete, weurt 'r getietsj um te kieke wae 't sjterkste ei haet. De eier weure mèt allebei de punte tegenein getietsjt (gesjtoate). Wae 'n óngebroke ei euverhèlt ies de winnaer en maog 't ander ei höbbe. Blief eine kant van 't ei ónbesjadig bie allebei de tietsjersj dan maog me 't ei houte. De sjterkde van ein eiersjaal ies aafhankelik van de laeftied, laefumsjtendighede en 't voor van de hin. In de sjaal van eier 'n jóng hin (pöl), ziet miè proteïne. Ze ies daorum sjtabieler. Dees eier verdrage 'ne drök tot 45 kg per cm². Dao tegeneuver zint de eier van ouwer hinne mer de hèlf zoa sjterk.

Asselegoonsdag

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Asselegoonsdag (in ander dialekte Esjelegoonsdig) is d'n iersten daag vaan de katholieke vastetied. Heer vèlt 46 daog veur de Paose.

De naom is aofkumsteg vaan 't (noe sterk in oonbruuk rakend) gebruuk aon 't begin vaan de vaste e kruiske vaan as op de kop te laote teikene, en wel vaan de gewijde en verbraande palmtek vaan 't veureg jaor Palmzoondag. Oorsprunkelek waor 't gebrukelek, entans in de Gallische kèrke, tot me bij 't begin vaan de vaste de ergste zunders mèt as besmeet en ze d'n touwgaank tot de kèrk oontzag. In de tiende iew waor dit gebruuk oetgestörve en begóste oonderhaand de geluivege ziechzelf mèt as oonder te struie, es teike vaan boetedoning. Sins de twelfde iew gebruuk me dao de palmtek veur. Bij dit ritueel röp de preester traditioneel "Memento homo, quia pulvis es, et in pulverem reverteris" of "Gedenk, mens, dat gij stof zijt, en tot stof zult wederkeren".

De regele veur de vastetied woorte door de loup vaan de jaore lankzaamaon versoepeld, meh op Asselegoonsdag en op Goje Vriedag sjrijf de katholieke kèrk nog ummer verpliech vaste en oonthawwe veur. Väöl lui umzeile 't verbod op vleis door op deen daag vès te ete.

Doortot de Asselegoonsdag perceis nao de vastelaovend vèlt is in vastelaovendskringe de Asselegoonsdag in gebruuk veur 't ritueel vaan 't heringbiete: op dezen daag praot me daan, mèt e glaas water in de haand en e stökske rogkebroed mèt hiering, euver wie sjiek de vastelaovend is gewees en wie erg 't is tot 't allemaol weer veurbij is.

Beloke Paosje

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Beloke Paosje ies de 1e zóndig nao Paosje. Op dezen daag weurt 't fiès van Paosje aafgesjlote. 't Woord beloke kump van luke ofwaal "sjlete". De ganse Paosjviering doert ein octaaf (8 daag).

De Paosjtied ies de periode van vieftig daag tösje Paosje en Pinkstere.

Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle

Goje Vriedig

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Goje Vriedig ies bie de katholieke de vriedig in de Gooj week, ofwaal de vriedig veur de Paosje. Op deze daag weurt herdach en in de biebel besjreve, dat Jezus aan 't kruus ies gehange door Romeinse soldaote. Op kruzer, die bie väöl katholieke in hoes, kèrk en kapel hange, weurt diet oetgebeeld en herdach. In 't veld en op kruuspunte van waeg in Nederlands Limburg en in Belsj sjtoon väöl veld- en waegkruzer mèt ein crucifix of kruusbeeld.

Um drie oer in de mieddig vinge (boete)vieringe plaats in de kèrk. Op daen daag weurt de kruusweeg geloupe. Dat ies 'n wandeling mèt gebed langs de kruusweegsjtasies in 'n kèrkgeboew of langs 'ne boete-kruusweeg (in de ope loch).

Goje vriedig ies bie de katholieke 'ne verpliechde vaste-en onthoudingsdaag.

Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle

Gregoriaanse kalender

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

De Gregoriaanse kalender ies de kalender dae allewiel gebruuk weurt in de westerse waereld. De Gregoriaanse kalender ies 'n aanpassing van de Juliaanse kalender. Hae woort geneump nao Paus Gregorius XIII, naodat 'r veur 't ièrsj waor veurgesjtèld door de Napolitaanse arts Aloisius Lilius. Gregorius veurde deze kalender in in 1582.

Me haet de Gregoriaanse kalender ingeveurd umdat me Paosje op de goje daag wol viere, namelik op de ièrsjte zóndeg nao de ièrsjte vol maon vanaaf 21 mièrt. Doordat in de Juliaanse kalender e jaor 'n lengde houw van 365,25 daag en diet volges de hemellichame eigelik 365,2422 daag ies, leep de Juliaanse kalender per doezend jaor óngevaer 7,8 daag veur. In 1582 houw dees fout zoadanig doorgewèrk, dat de lente-equinox al op 11 mièrt waor in plaats van op de 21e.

Um dees aafwieking te corrizjere, pasde me 't systeem van sjriekkeljaore aan, zoadat jaore deilbaar door 100 allein e sjriekkeljaor woorte es ze ouch door 400 deilbaar waore. Um alles in 1582 kloppend te make, leet Gregorius in diet jaor 15 oktober volge op 4 oktober.

Hemelvaart

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Hemelvaart (Latien: In ascensione Domini = 't nao de hemelsjtiege van de Hièr) ies 'ne katholieke en christeleke fièsdaag. Op de vièrtigste daag nao Paosje, ummer op dónderdig, tièn daag veur Pinkstere weurt 'r gevierd in Nederland, Belsj, Colombia, Denemarke, Duutsjland, Finland, Frankriek, Groenland, Haïti, Iesland, Indonesië, Liechtenstein, Luxemburg, Madagaskar, Namibië, Noorwege, Oastenriek en Zjwitserland. In väöl leng ies dae dónderdig 'ne vrieje daag.

In Hongarije, Italië, Pole, Portugal en Spanje vèlt Hemelvaart op de zóndig, zeve daag veur de Pinkstere.

Herdach weurt de hemelvaart van Christus, dae besjreve sjteit in (Handelinge 1:9-11).

Traditioneel doon väöl kinger op dezen daag de 1e Heilige communie. Dèks weurt'r, vanwege de vrieje fièsdaag, de Hepi-vakantie aangekoppeld. Dat ies de periode tösje (He)melvaart en (Pi)nkstere.

Hieëringsjèlle

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Hieëringsjèlle (owwel hieëringbiete in anger dialekte) haet plaats nao de vastelaovendj op asselegoonsdig, ane begin vanne vastentied. Meis kómme de luuj dan samen inne kefee en pakke die zich 'ne zoeren hieëring of 'ne braodhieëring. Dezen itj me trediesjegewies op mit e glaas beer. In taengestèlling toet 't Hóllandjse haringhappen itj me d'n hieëring gewuuen mit mets en versjet, allewiel opgedeendj mit ojestökskes op 'nen tejjer of e plestike bekske; de Hóllenjers pakke d'n hieëring bieje stert en aeten 'm op dore kael op te zètte mitte kop nao achter gegoeadj.

't Hieëringsjèlle stamp aaf vannen tied det de kattelieke nag aan 't vaste dieëje; doe oot m'n in daen tied gei vleis. Hiedoor móste de luuj op asselegoonsdig, nao 't haole van 't assekruutske, vès aete.

Hoagfiès

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

E hoagfiès in de katholieke kèrk ies ´n belangriek kèrkelik fiès,´t hoagste in rang in de liturgie. De viering begint op d'n aovend vanteveure. Es zoan hoagfiès 8 daag doert kalle v'r van 'n octaaf. Op de fièsdaag weurt 'n (pontificaal) hoagmès gecelebreerd. De liturgische kleur ies wiet.

De belangriekste hoag kèrkelike fièste zint: Paosje, Hemelvaart, Pinkstere, en Kaersjmes.

Kruus

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

'n Kruus ies 'n woord oet 't Latien en ies meistens 'ne paol, 'ne balk dae, of 'n sjtang of buus die, gekruus weurt door 'n dweersjlat, balk, sjtang of buus.

Norbik

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Norbiks. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Norbik (Nederlands Noorbeek) is e dörp in de gemèngde Èèsjde-Mergraote in Zuud-Limburg. Norbik liekt in 't Noordal an de brón van de Noor (baeëk). Tot aan de gemingdeleke herindeling in 1982 waor 't 'n zelfsjtendige gemingte mèt de buurtsjappe Sjei, Bergenhoëze, Ge Kruuts (Hoogcruts), Sjilberg, Terlinne, Ulvend, Vroële en de Wesj. In Norbik wonne óngeveer 900 luuj.

Octaaf (viering)

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

'n Octaaf (Latiens veur achste) ies 'n periode van 8 daag woamèt de viering van 'ne Christelike fièsdaag of 'ne heiligedaag verlengk kènt were. De achste daag ies dan de octaafdaag.

Paosjnach

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Norbiks. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Paosjnach is de nach vör Paosje oeë-in 'n Paosjwake gehaowe wert. Dit gebruuk is van de middelieëwe bies in 't midde van d'r 20ste ieëw oet de katholieke kèrk gehaowe. Bie 't Twiede Vaticaans Concilie waoërt 't wer ingeveurd.

Dis nach wert baejend en wakend dörbrach. In dis nach wert 't Leech, dat Christus is, feestelek binnegedrage en bejubeld. Daonao volgt de zaegening van 't deupwater en hernujje de gelovige de deupbelofte. Soms werre ooch keender gedeupd. Vervolges wert de Eucharistie geveerd. De Paosjnach of Paosjwake is 't fieës van 't leech, 't fieës van 't water, 't fieës van de vreugde öm Jezus' verrijzenis.

Symbool van d'r verrezen Hieër is de paosjkaeërts die van noe af häör leech zal doeë sjienge. In de kaeërts zeunt vief wierookkorrels in 'n kruusvorm gesjtaoëke; zie verbeelde de vief wöng van Jezus in heng, veut en 't hart.

Paosjtied

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

De Paosjtied ies de periode van vieftig daag tösje Paosje en Pinkstere.

Katholieke kènne in dees periode voldoon aan bepaalde ónderdeile van de Vief gebode van de Kèrk.

Op de zóndig nao Paosje, Beloke Paosje geneump, weurt 't fiès van Paosje aafgesjlote. 't Woord beloke kump van luke ofwaal sjlete. De ganse Paosjviering doert ein octaaf (8 daag).

Op de vièrtigste daag nao Paosje, op dónderdig tièn daag veur de Pinkstere, vèlt 't fiès van Hemelvaart. Dan weurt de hemelvaart van Christus herdach.

Passiesjpel

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

't Woord passie, oet 't Latien haet de beteikenisse 't lieje, 't gemood en de hartstocht. Es passiesjpel sjtèlt 't 't verhaol veur van 't lieje en sjterve van Jezus-Christus of van 'ne martelaer of martelares. In de Passietied en veural in de Gooj week veur Paosje weurt dit in de Katholieke kèrk herdach. De oetbeelding in de opeloch kreeg de naam passiesjpel. De gezónge en ander muzikaal gedeiltes, die betrèkking höbbe op diet thema heisje passiemuziek. De componis Johann Sebastian Bach componeerde in 1723 de Johannes-Passion en in 1729 de Matheus-Passion. Bekènd zin de passiesjpele in Tegele in Limburg en Oberammergau in Duutsjland.

Passiezóndig

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Passiezóndig ies bie de Katholieke de zóndig, twiè weke veur de Paosje, woa-op de passietied begint.

De passieweek ies 't zelfde es Gooj week, ouch Sjtil week geneump, de 6 daag veur Paosje.

In de periode veur 't Paosfiès weurt speciaal aandach besjtaed aan 't lieje van Christus. Dit gebeurt in de liturgie, in 't passiesjpel en in de passiemuziek. Dat lètste ies de gezónge teks, dèks instrumentaal begeleid, van gedeiltes oet de evangelies. Die tekste höbbe betrèkking op 't lieje van Jezus Christus.

Versjillende componiste höbbe dat op muziek gezat, zoa-es Johann Sebastian Bach mèt de Johannes-Passion oet 1723 en de Mattheus-Passion oet 1729

Paumezóndig

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Paumezóndig of Palmzóndig ies bie de Katholieke de zóndig veur Paosje. 't Ies 't begin van de Gooj week. In de Griekse kèrk waor diet in de 4e ièw en in de Latiense kèrk in de 7e ièw al ‘ne fièsdaag ter herinnering aan de fièstelike bínnekóms van Jezus in de sjtad Jeruzalem. De luuj sjtruide olieftekskes en paumetekskes op de grónd ter ière van häöm, dae zoon van David woort geneump. Tekskes van de paumesjtroek, in Nederland van 't inheems paumebuimke of buxusplant, weure dan in de kèrk gezegend en oetgereik. Luuj sjteke zoan tekske op 't graaf van 'ne doaje of achter 'n kruusbeeld thoes um ónheil aaf te were. Bie de viering in de kèrk weurt 't passieverhaol veurgeleze.

Pinkstere

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Pinksteren (van ’t Griekse woord: πεντηκοστή [ἡμέρα], pentekostē [hēmera], "de vieftigste daag"), ies 'n religieus fiès dat bie de Christene en bie de Juudde weurt gevierd. Bie de Juudde waor 't oarsjprónkelik 'n Wekefiès, de viering vèlt zeve weke nao de Paosje.

't Ies 'n dankfies, ter ière van Jahwe veur de ougs. Bie de Christene weurt mèt Pinkstere herdach dat de Heilige Geis ziech aan de gemeinsjap van Jezus Christus haet geopenbaard. Die gemeinsjap besjtóng oet de apostele. Ouch herdinke de katholieke de vieftigste daag nao ’t hoagfiès van Paosje.

Vaste

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Vaste ies 't ziech um principieel rae, meistal in 't kader van 'n religie, ónthoute van ete en drinke of van bepaalde eetgeweundes. Binne 't katholicisme ies 't ein van Vief gebode van de Kèrk. Katholieke moete ziech dan gehièl of gedeiltelik ónthoute van ete en drank vanwege religieus motieve.

Vanaaf de veerde ièw weurt 'r gevas in de vastetied of de vièrtig daag veur de Paosje. Daoneve op Quatertemperdaag en op vigiliedaag veur 'n groate kèrkelik fiès. In kloastersj zint 'r miè vastedaag. De kèrkelike vastewèt sjtèlt vaste allein verpliech veur luuj tösje de 21 en 60 jaor. Die maoge dan mer eine volle maoltied gebruke per daag. In 1950 ies deze reigel aangepas aan de moderne tied door de Nederlandse biesjoppe. Saer 1967 hoof allein nog mer op Esjelegoonsdig en op Goje vriedig ech gevas te weure. De daag veurdat de vastetied begint hèt vastenaovend.

De vièrtig daagse vastetied ies 'n veurbereiding op 't Paosjfiès. 't Ies de tied veur heroriëntatie op de christelike levespraktijk.

Vastelaovend in Nederlands Limburg

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Vastenaovend, vastelaovend of carnaval ies 't fiès dat veuraafgeit aan de vastentied van de Katholieke (de fièrtig daag veur de Paosje).

Vastelaovend of vastenaovend vèlt ummer 7 zondige veur Paosje. Dat ies 7 waeke x 6 wèrkdaag minus vastelaovesmaondig en vastelaovesdinsdig, dat zin dus 40 vastedaag.

Paosje ies ummer de ièrsjte zóndig nao de ièrsjte volle maon, dae nao 21 mièrt vèlt.

Carnaval weurt ouch gevierd in ander katholieke gebeje in Nederland, in 't Belsj, in ’t Rienland (Duutsjland), in Venetië, in Zuud-Amerika, op de Antillen enz.

Wiette dónderdig

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Wiette dónderdig ies de dónderdig in de Gooj week, de week veur Paosje. De liturgische kleur en de aankleiing in de Heilige Mès ies huuj wiet, in tegesjtèlling mèt de aafgeloupe vasteperiode, woa-in de kleur paars, symbool van boete, ies gewaes. In de biebel sjteit gesjreve dat op dezen daag 't lètste aovendmaol plaatsvingk. Dat ies 't gezamelik ete van Jezus mèt zien apostele. In de liturgie weurt dan de insjtèlling van de Heilige Mès en van 't preestersjap gevierd.

In anger sjpraoke

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.