Ingeland

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Flag of England
Vlag vaan Ingeland

Ingeland (Ingels: England) is ei vaan de veer staote boe-oet 't Vereineg Keuninkriek is opgebouwd. 't Is e keuninkriek mèt keuningin Elizabeth II aon 't hoof. In 't noorde grens 't aon Sjotland, in 't weste aon Wales. Vaan de landsdeile is Ingeland mèt 130.395 km² 't groetste en mèt 49,1 miljoen inwoeners is de bevolking zelfs wiedoet de groetste. De hoofstad vaan 't Vereineg Keuninkriek, Londe, ligk in dit landsdeil en de mach en cultuur is vaanajds hei gecentreerd; de ander landsdeile zien Keltische len die door de Ingelse door de jaore eweg geannexeerd zien. Daorum vint me 't neet nudeg Ingeland 'n eige regering en parlemint te geve, wie dat in de ander deilstaote wel 't geval is.

De naom Ingeland beteikent land vaan de Angele, boemèt de Angelsakse bedoeld weure: zuug oonder Historie. In 't daogeleks spraokgebruuk weurt d'n tèrm Ingeland dèks gebruuk veur 't gans Vereineg Keuninkriek.

Bestuurleke indeiling

Ingeland is ingedeild in eineg tientalle graofsjappe, die dèks nog oet d'n Angelsaksischen tied stamme.

1rightarrow.png Betrach Lies vaan graofsjappe in Ingeland veur 't hoofartikel euver dit óngerwerp.

Historie

Roond 2000 veur Christus immigreerde de Megalietebouwers in Ingeland, die dao oonder aander dinger 't beroemp Stonehenge achterlete. Ze woorte roond 500 veur Christus verdreve door de Kelte, die ziechzelf Britonne gónge neume; daovaan kump daan ouch de naom Brittannia. Oonder keizer Claudius lökden 't de Roemeine 't zuidelek deil vaan 't eiland te vereuvere. Wienie in de vijfde iew de Roemeine verdreve woorte naome Keltische hiere de mach weer euver. Legendarisch woort keuning Arthur, vaan wee de faam ziech door sages en legendes euver gans Europa verspreide.

Al gaw evels vele Germaanse stamme 't eiland binne: de Angele, de Sakse en de Jutte, die lankzaamaon ummer wijer nao 't noorde en weste opsjove, dewijl 't noordelek deil vaan 't eiland door Kelte oet Ierland binnegevalle woort: dao stiechte ze 't later Sjotland. Roond de achste iew waore de meiste Germaanse riekskes tot ei keuninkriek samegesteld; daan evels vele de Vikinge oet Denemarke binne, mèt wee de Angelsakse aon 'ne machstrijd begóste die oeteindelek indegde in e houwelek tösse de twie vorstehoezer.

In 1066 lökden 't de Noormanne toch gaans Ingeland te vereuvere: deeskier kaome ze oet Normandië, boe ze al e paar iewe leefde en volkoume verfrans waore. Willem de Vereuvereer woort keuning vaan Ingeland en is de stamvajer vaan de modern Britse dynastie. Vaanaof hei begint me de keuninge vaan Ingeland te telle. De Normandische vereuvereers zouwe de cultuur vaan Ingeland ingriepend goon beïnvleuje: get daovaan is te zien in de modern Ingelse taol, die veur zoe'n 40% oet Aajdfranse lienwäörd besteit.

Vaanaof dat memint veurde Ingeland 'n expansionistische polletiek: vaan de elfde iew tot de zestiende iew vereuverden 't Ierland, in d'n daartiende iew woort Wales geannexeerd ( de kroenprins vaan Ingeland hètde vaanaof daan "Prins vaan Wales"), en tege Frankriek (zuug Hoonderdjaoregen Oorlog) en Sjotland veurde me aondorend campanjes. In 1543 woort Wales formeel bij Ingeland getrokke en in 1707 woorte Ingeland en Sjotland tot ei keuninkriek vereineg; zuug veur de historie wijer oonder Vereineg Keuninkriek.

14 oktober

Heiligedaag van Callistus I

19 mei

Heiligedaag van Ivo Helory

1 augustus

Heiligedaag van Alfonsus Maria de LiguoriNationale fièsdaag in BeninNationale fièsdaag in Zjwitserland

1 oktober

Heiligedaag van Theresia van LisieuxNationale fièsdaag in Sjina (volksrippebliek), Nigeria, Irak

6 april

Heiligedaag van Petrus Martyr

Graofsjap

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

'n Graofsjap (Ingels: County, Iers: contae) is e gebeed in Angelsaksische len (oonder mie de VS en Ingeland). Oersprunkelek waor 't e land dat oonder de jurisdictie stoond vaan 'ne count ('ne graof).

De term weurt sindsdeen gebruuk um e gebeed aon te duie, mèt e eige bestuur. De graofsjappe höbbe 'n groete vaan 'n Nederlands provincie, mer höbbe eveväöl mach wie 'n gemeinte.

't Woord weurt evels ouch wel gebruuk um e geografisch gebeed aon te duie, wat väöl verwarring kin oplevere, veural es de grenze die door de euverheid gebruuk weure beveurbeeld aofwieke vaan die vaan de posbezörging. De regeringe vaan graofsjappe zien meistal verantwoordelek veur deenste zoe es registratie, verkezinge, en gerechteleke administratie.

'n Graofsjap is vergeliekbaar mèt 'n arrendissement in de continentaal leng van Europa, mae ooch Canada.

Groeët-Brittannië

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Breuker. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Groeët-Brittannië is 'n Europees eiland in de Atlantische Oceaan, ten noordweste van 't Europees vasland gelaeëge en daova gesjeije doer de Noordzieë en 't Kanaal. Mit 'n opperflaak van 209,331 km² is 't eiland 't op ach nao groeëtste eiland van de welt es aoch 't groeëtste eiland van Europa en de Britse Eileng, woeë aoch Ierland en Man bie huëre. 't Gans eiland behuurt tót 't Veraenig Kuëninkriek en vestigt de drie 'constituente leng' Ingeland, Sjotland en Wales.

'ne Aowere naam vuur Groeët-Brittannië is "Albion". D'r naam "Brittannië" woert vuur 't ieësj gebroek doer de Romeine, die 't eiland "Britannia" neumde. 't Vuurvoogsel 'groeët' waert gebroek óm 't va Bretagne te óngersjeije, dat oersjprunkelik d'rzelfde naam houw.

D'r naam Groeët-Brittannië waert aoch waal gebroek vuur 't gans Veraenig Kuëninkriek.

Hoofplaots

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

'n Hoofplaots is meistal 'n bestuurlek en administratief centrum van 'n gemeinte, 'ne regio of distrik.

De hoofplaots van 'n gemeinte is de plaots boe 't gemeintehoes steit of boe de gemeinte nao is geneump. De hoofplaots vaan 'n provincie, deilstaot of land weurt meistens hoofstad geneump.

De hoofplaots (Ingels: county seat) is de plaots die, zoe es de naom als zeet, es zetel vaan 'n Amerikaanse graofsjap deent. In de plaots is gewoenelek 't county court gevesteg, de districtsrechtbank. In Ingeland en Ierland gebruuk me de term county town. In dele van Nui Ingeland (e gròp kleine staote vaan de oostkust in de VS) heet 'n hoofplaots es enige vaan 't hiele land allèng 'n symbolische beteikenis.

Londe

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Londe (Ingels: London) is de hoofstad vaan 't Vereineg Keuninkriek en ein vaan de groetste stei vaan Europa. De agglomeratie Londe, gevaange in de county Greater London, heet zeve miljoen inwoeners. 't Is zetel vaan de Britse regerende voors en vaan 't parlemint en de regering, e veurnaom financieel centrum en 'n veurnaom toeristische attractie. De stad weurt doorsnoje door de revier de Teems (Thames).

Maine

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Maine is 'ne staot in de VS. Ouch behuurt 't tot de regio Nui Ingeland. De aofkorting is ME. De hoofstad is Augusta.

Massachusetts

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Massachusetts is ein vaan de staote vaan de VS en ligk in de regio Nui Ingeland. De bijnaom vaan de staot is de "Bay State" ("baojstaot"), nao Massachusetts Bay, 't deil vaan d'n Atlantischen Oceaan veur de kös vaan Massachusetts. De standaardaofkorting is MA. De hoofstad is Boston.

New Jersey

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

New Jersey is 'ne staot in de VS. Dèks weurt New Jersey mèt gerekend es deil vaan de regio Nui Ingeland, mer dit is neet zjus. De aofkorting is NJ. De hoofstad is Trenton.

Nui Ingeland (Vereinegde Staote vaan Amerika)

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Nui Ingeland of Nui-Ingeland (Ingels: New England) is 'n benaoming veur 'n gróp Amerikaanse staote aon de ooskös, naomelek:

Connecticut

Maine

Massachusetts

New Hampshire

Rhode Island

VermontNew Jersey weurt dèks, oonterech, door veural lui oet Europa mèt gerekend bij Nui Ingeland.

Rhode Island

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Rhode Island is 'ne staot in de VS. Ouch behuurt 't tot de regio Nui Ingeland. De aofkorting is RI. De hoofstad is Providence.

Sjotland

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Sjotland is e land mèt eige parlemint in 't noorde vaan Groet-Brittannië en volges de naom eine vaan de hoofpijlers oonder 't Vereineg Keuninkriek. Ten zuie grens 't aon Ingeland.

Vereineg Keuninkriek

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

't Vereineg Keuninkriek (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) is e land in Wes-Europa, dat oet veer min of mie otonoom stökker besteit: Ingeland, Sjotland, Wales en Noord-Ierland. Ingeland weurt es kerngebeed gezeen, zeker umtot dao de hoofstad ligk en 't groetste deil vaan de bevolking woent. D'n Ingelse keuning heet de titels Keuning vaan Ingeland en Keuning vaan Sjotland, de kroenprins hèt Prins vaan Wales. 't Eiland boe-op Ingeland, Sjotland en Wales ligke weurt Groet-Brittannië geneump. Officieel hure 't Isle of Man en de Kenaaleilen neet bij 't Vereineg Keuninkriek. Dees eilen hure, same mèt 't Vereineg Keuninkriek zelf en 'n aontal kolonië en geweze kolonië, wel tot 't Gemeinebès vaan Naties.

Vermont

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Vermont is 'ne staot in de VS. Ouch behuurt 't tot de regio Nui Ingeland. De aofkorting is VT. De hoofstad is Montpelier.

Voetbal

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Dit artikel geit euver sjotte in de zin vaan voetbal; veur 't volk, zuug: Sjotte (vouk).

Voetbal (ouch sjotte) is de meis gespäölde en meis bekeke sport in Europa, en op väöl aander plaotse op Eerd. 't Is 'n teamsport, boebij twie ploge vaan tien veldspeulers en eine keeper op e veld (gewoenlek 50 bij 100 meter) tegenein speule. De bedoeling vaan 't speul is 'ne bal zoonder aonraking mèt de han in 't door de ander ploog verdedeg doel te kriege; de keeper evels maag, binne zeker grenze, veur de bal oet zie doel te hawwe, de bal vasnumme. 't Woord kump vaan 't Nederlands en meint dus letterlek vootbal. Evels weurt 't woord zelde lètterlek vertaold op 't Mestreechter Limbörgs en sprik me dus meistes vaan voetbal, neet vootbal. Dit sjijnt ouch in de meiste aander dialekte vaan eus taol door de bot 't gebruuk te zien.

Voetbal is es speul prehistorisch, meh is in zienen huidege vörm midde negentiende iew in Ingeland geïnstitutionaliseerd.

Zeventiende iew

zestiende iew -- zeventiende iew -- achtiende iew

De zeventienden iew vaan de christeleke jaortèlling leep vaan 1601 t/m 1700. Dezen iew maak deil oet vaan de Vreugmodernen Tied. D'n iersten hèlf vaan d'n iew woort gekinmerk door hel religieus oorloge in Europa, 't gevolg vaan oontwikkelinge in d'n iew daoveur. Aon d'n aandere kant waor 't d'n tied tot in Europa de kunste en wetensjappe ziech hel oontwikkelde (barok) en boe-in de kolonisatie vaan de Nuie Wereld doorgóng. In Nederland kint me dezen tied es de gouwen iew, veural door de zier groete bleuj vaan Nederlandse kuns, wetensjap en militair mach in deen tied.

In anger sjpraoke

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.