Finland

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Finland

Vlag van Finland

Waope van Finland

Locatie vaan Finland

Basisgegaevens
Officieel taal Fins, Zweeds
Huidsjtad Helsinki
Sjtaotsvörm Rippebliek
Sjtaotshoof (lies) Sauli Niinistö (sinds 1/2012)
Premier Juha Sipilä (sins 5/2015)
[[{{{titelhoofregering1}}}]] {{{naomhoofregering1}}}
[[{{{titelhoofregering2}}}]] {{{naomhoofregering2}}}
[[{{{titelhoofregering3}}}]] {{{naomhoofregering3}}}
Religie {{{religie}}}
Opperflaakde
– % water
338.144 km²
9,4%
Inwoeners
Deechde:
5,4 miljoen (2015)
15/km²
Biekómmende gegaeves
Munteinheid Euro (EUR of €)
Tiedzaone UTC +1
Nationale fiesdaag 6 december
Vouksleed Maamme (Vårt land)
Web | Code | Tel. .fi | FIN | +385

Finland (Suomen tasavalta, Republiken Finland) is 'n rippubliek in Noord-Europa en maak deil oet vaan Scandinavië. 't Land grens aon Zwede, Noorwege en Rusland, en ligk aon de Botnische Golf en de Finse Golf. De hoofstad is Helsinki; aander belangrieke stei zien Oulu, Tampere en Turku.

Bestuurleke indeiling

Allewijl is Finland ingedeild in 19 regio's (maakunta) en 313 gemeintes.

De Zweedstaolege Åland-archipel heet otonomie.

Finland waor vreuger ingedeild in zes provincies (lääni). Dees gebede waore in 2010:

In 2010 woorte dees provincies aofgesjaf, naotot in 1997 al 'n wiedgaonde vereinvoudeging waor doorgeveurd, boebij de oersprunkeleke 12 provincies woorte samegeveug tot 6 provincies.

Taole

Neve Fins is ouch Zweeds 'n officieel taol. Zweedstaolege make zoe 5,5% vaan de bevolking oet. Ze zien veural geconcentreerd aon de kös; Åland is eintaoleg Zweeds. Euver 't algemein vörme de Finne en de Zwede 'n einheid in cultuur. In 't noorde leve 'n klein 7.000 Saami die hun land Sapmi neume en die Samisch spreke, 'n taol die aon 't Fins verwant is.


Wiki letter w.svg  Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle

Lenj in Europa
Albanië · Andorra · Armenië¹ · Azerbeidzjan¹ · Belsj · Bosnië en Herzegovina · Bulgarieë · Cyprus¹ · Daenemarke · Duutsjlandj · Eslandj · Finlandj · Frankriek · Georgië¹ · Griekelandj · Hongarieë · Ierlandj · Ieslandj · Italië · Kroatië · Letlandj · Liechtenstein · Litouwe · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Monaco · Montenegro · Nederlandj · Noorwege · Oekraïne · Oesteriek · Pole · Portugal · Roemenië · Ruslandj¹ · San Marino · Servië · Sjlovenië · Sjlowakieë · Sjpanje · Turkieë¹ · Tsjechië · Vaticaansjtad · Vereineg Keuninkriek · Wit-Ruslandj · Zjwaede · Zjwitserland
Betwis of neet-erkèndj: Abchazië¹ · Donetsk · Hoeg-Karabach¹ · Kosovo · Naord-Cyprus¹ · Transnistrië · Zuud-Ossetië¹
Aafhenkelike gebejer: Akrotiri en Dhekelia¹ · Faeröer · Gibraltar · Guernsey · Jan Mayen · Jersey · Eilandj Man · Sjpitsberge
1. Dit landj lik gedeiltelik of gans in Azië meh weurt óm cultureel en historische raejes bie Europa ingedeild.
14 december

14 december is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 348en daag vaan e gewoen jaor en d'n 349e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 17 daog.

16 april

16 aprèl is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 106en daag vaan e gewoen jaor en d'n 107e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 259 daog. In de Roems-Kathelieke Kèrk is dit d'n Heiligedaag vaan Bernadette Soubirous.

1944

1941 - 1942 - 1943 - 1944 - 1945 - 1946 - 1947

1944 (MCMXLIV) waor e sjrikkeljaor wat begós op 'ne zaoterdag op de Gregoriaanse kalender.

1945

1942 - 1943 - 1944 - 1945 - 1946 - 1947 - 1948

1945 (MCMXLV) waor e gewoen jaor wat begós mit maondig.

1995

1992 - 1993 - 1994 - 1995 - 1996 - 1997 - 1998

1995 (MCMXCV) waor e gewoen jaor wat begós mit zóndig.

2002

1999 - 2000 - 2001 - 2002 - 2003 - 2004 - 2005

2002 (MMII) waor e gewoen jaor wat begós op 'nen daensdig. 't Waor in de Chinese astrologie e Jaor van 't Paerd.

Dit jaor waor 'ne palindroom ('t volgende jaor es palindroom wirt 2112).

20 juli

Ièrsjte daag van de hóndsdaagHeiligedaag van Margaretha van AntiochiëNationale fièsdaag in Colombia

28 fibberwarie

28 fibberwarie is de 59ste daag van 't jaor in de Gregoriaanse kalender. Nog 306 daag (307 daag in ein sjrikkeljaor) pès 't eindj van 't jaor.

6 december

6 december is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 340en daag vaan e gewoen jaor en d'n 341e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 25 daog. 6 december is de nationaole fiesdaag vaan Finland; in de Roems-Kathelieke Kèrk is 't d'n heilegendaag vaan Sinterklaos.

Euro

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

D'n euro (symbool €) is de munteinheid vaan de len die de Economische en Monetair Unie oetmake; dit is de mierderheid vaan de len in de Europees Unie. Vaan de EU-len die 'n nationaal munt höbbe zien de mieste in theorie verpliech d'n euro in te veure. D'n euro, dee verdeild is in 100 cent, besteit sinds 1 januari 1999 in girale (oonziechbare) vörm (mèt de nationaal munte tege 'n vaste koers aon d'n euro gekoppeld); in 2002 vervóng 'r de nationaal munteinhede ouch chartaal.

Europa

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Europa is 'n continent op de Noordeleke Hemisfeer. Nao oppervlak (naoventrint 10.600.000 km2) is 't 't ein-nao-kleinste (nao Australië), meh nao bevolking (oongeveer 800 miljoen lui) 't derde. Europa heet de aofgelope iewe 'n centraal rol gespeuld in de historie. Väöl cultuurgood wat in Europa ontstande of tot bleuj gekoume is, heet ziech euver de gaanse wereld verspreid, zoewel in nui, door Europeane bevolkde len (wie de Vereinegde Staote vaan Amerika) es in len die vaanajds 'n aander cultuur höbbe. Europa heet noe 'n eigen Unie genaomp de Europese Unie, boe e groet deil vaan Europa lid vaan is. Europa weurt dèks opgedeild in Oos-, Noord-, Wes-, Zuid- en soms Centraol-Europa.

Fins

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

't Fins is 'n Oeralische, Finoegrische taol die in Finland gesproke weurt door zoe 4,7 miljoen lui en daoboete in Zwede door e stök of 300.000. Es me 't Karelisch, wat in Karelië (Rusland), gesproke weurt, es Fins dialek reikent, is 't aontal sprekers nog e stök groeter. Ouch 't Meänkieli en 't Kven, in respectievelek Zwede en Noorwege, koume veur 'ne status es Fins dialek in aonmerking. Ing verwant aon 't Fins zien de aander Finse taole, wie 't Estisch, Liefs en Vespisch.

't Fins is typologisch 'n agglutinerende taol mèt e paar flecterende kinmerke. 't Heet neet minder es vieftien naomvalle. De taol steit gein consonantclusters touw; tösse twie mètklinkers moot ummer minstens eine klinker koume. E wijer kinmerk is vocaolhermenie.

't Fins is ind negentienden iew es cultuurtaol opgekoume neve 't Zweeds, wat tot daan touw in Finland mie prestiesj had. In deen tied is 't nationaal epos Kalevala opgeteikend.

Hemelvaart

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Hemelvaart (Latien: In ascensione Domini = 't nao de hemelsjtiege van de Hièr) ies 'ne katholieke en christeleke fièsdaag. Op de vièrtigste daag nao Paosje, ummer op dónderdig, tièn daag veur Pinkstere weurt 'r gevierd in Nederland, Belsj, Colombia, Denemarke, Duutsjland, Finland, Frankriek, Groenland, Haïti, Iesland, Indonesië, Liechtenstein, Luxemburg, Madagaskar, Namibië, Noorwege, Oastenriek en Zjwitserland. In väöl leng ies dae dónderdig 'ne vrieje daag.

In Hongarije, Italië, Pole, Portugal en Spanje vèlt Hemelvaart op de zóndig, zeve daag veur de Pinkstere.

Herdach weurt de hemelvaart van Christus, dae besjreve sjteit in (Handelinge 1:9-11).

Traditioneel doon väöl kinger op dezen daag de 1e Heilige communie. Dèks weurt'r, vanwege de vrieje fièsdaag, de Hepi-vakantie aangekoppeld. Dat ies de periode tösje (He)melvaart en (Pi)nkstere.

Lapland (Fins)

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Norbiks. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Lapland is de noordelijkste regio (maakunta) va Finlaand en liegkt vör e groeët dèèl baove d'r poolcirkel. Dis provincie makt same mèt dele van Zjwede, Noorwege en Rusland deel oet va Sapmi. Nuorgan is de noorderlijkste plaatsj van de provincie mae ooch van de Europese Unie.

Lies van continente en lenj

Hei volg 'n lies vaan continente en de len die dao-op ligke.

Nationale fiesdaag

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Nuts. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Inne nationale fiesdaag is 'n officieile vrieë daag vasgelik doer 'n landj als jubileum veur 't landj zelf. Vaak is 't de verjaordig van de onaafhankelikheid van 't landj, 't teikene van zien constitutie of 'n anger neumeswaordige gebeurtenisse; in sommige gevalle is 't de heiligendaag van de besjermheilige van 't landj.

20 jannewarie, Armenië

30 april, Nederland, Keuninginnedaag

4 juli, Vereinegde State van Amerika

14 juli, Frankriek

21 juli, 't Belsj

6 december, Finland Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle

Noorwege

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Noorwege ("Noorweegs": Norge (Bokmål); Noreg (Nynorsk)) is e land in Noord-Europa en huurt tot Scandinavië. 't Grens aon Rusland, Finland en Zwede en ligk aon de Noordzie en de Noordeleke Ieszie. Groetste stad is hoofstad Oslo; wijer zien Bergen, Stavanger, Trondheim, Narvik en Hammerfest vaan belaank.

Noorwege is 385.207 veerkante kilometer groet es me Spitsberge mèttèlt en aander Arctische eilen die wel valle oonder 't Noors bestèl, mer neet hure bij 't Noors Keuninkriek. Same mèt dees gebede is de Noorse köslijn zoen 25.000 kilometer laank. 't Gief evels meh get mie es vief mieljoen lui in Noorwege. De bevolkingsdeechde is daodoor lieg: 't gief daartien Nore de veerkante kilometer es me Spitsberge mèttèlt (aanders zèstien de veerkante kilometer). Noorwege is daomèt nao Iesland en Kazachstan 't dunsbevolkde land vaan Europa. Noorwege weurt daoveur groetendeils gedomineerd door oonbewoende netuur: bosse, fjorde, gletsjers en mere zien kinmerkend veur 't Noors landsjap.

De inwoeners vaan Noorwege zien de Nore.

Scandinavië

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Norbiks. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Scandinavië is 'n gebied in Noord-Europa. D'r term kan betekene:

Geografisch gezieë: 't Scandinavische sjiereiland mèt de leng Noorwege en Zjwede en 't noordweste van Finland.

Polletiek bezieë: de leng Denemarke, Noorwege en Zjwede.

Historisch en cultureel bezieë bestaat Scandinavië oet de lidsjtaote van d'r Noordse Raod: Denemarke, Finland, Iesland, Noorwege en Zjwede. In 't Deens, Noors en Zjweeds wert dit gebied aangeduid es "Norden" en in 't Fins es "Pohjoismaat".Mètstens wert de twiede of de driejde definitie gebruukd.

Zwede

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Dit artikel geit euver 't land Zwede; veur 't Zweeds volk, zuug: Zwede (volk).Zwede (Konungariket Sverige) is e land in Scandinavië. 't Grens aon Noorwege en Finland en ligk aon de Ooszie. Hoofstad en groetstse stad is Stockholm; aander stei zien Göteborg, Helsingborg, Luleå en Malmö.

In anger sjpraoke

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.