Cyprus

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Norbiks. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Cyprus

Vlag van Cyprus

Lokasie van Cyprus

Basisgegaevens
Officieel taal Grieks, Törks, Ingels
Huidsjtad Nicosia
Sjtaotsvörm Rippebliek
Sjtaotshoof (lies) Nicos Anastasiades
[[{{{titelhoofregering}}}]] {{{naomhoofregering}}}
[[{{{titelhoofregering1}}}]] {{{naomhoofregering1}}}
[[{{{titelhoofregering2}}}]] {{{naomhoofregering2}}}
[[{{{titelhoofregering3}}}]] {{{naomhoofregering3}}}
Religie Grieks-Orthodoxie, Islam en euvereg (5%)
Opperflaakde
– % water
9.251 km²
-%
Inwoeners
Deechde:
1.155.403 (2014)
90/km²
Biekómmende gegaeves
Munteinheid Euro (EUR)
Tiedzaone UTC +2
Nationale fiesdaag 16 augustus, 1 oktober
Vouksleed Imnos eis tin Eleftherian
Web | Code | Tel. .cy | CYP | +357

Cyprus is, vólges sommige definities van Europa, op Rusland nao, 't mèts oosteleke laand in Europa en mèts oosteleke sjtaat van de EU. 't Eiland is nao Sicilië en Sardinië 't driejde eiland in de Middellandse Ziè. Cyprus is 80 km breed en 230 km laank en haat 'n oppervlakte van 9525 km2.

Oontmoeting en botsing va kulture

Cyprus haat 'n hieël ingewikkelde gesjiedenis umdat hie Oost en West zich al doezende jaore oontmoete en mit-èè in botsing kaome. Cyprus is m.a.w. 'n kwetsbare historische zone, zjuus wie Malta, dat och 'n erfenis van contact tussje de christeleke traditie en de Arabische waelt kènt, mae die identitèèt och aoëpelek opeist. Cyprus is d'r bies noe noeëts in gesjlaagd 'n eenheed te werre. Bies noe moes ummer èng van de etnische, polletieke of cultureel componaente de uvverhaand ha en z'ne imperialistische sjtaempel op 't eiland drukke.

Geografie

Geologisch

Geologisch bezieë huurt Cyprus tut Azië. Modern oonderzeukers mienge, same mit Plinius d'r Owwere, dat 't eiland van de kus va Syrië waoërd aafgesjnaeje dör 't sjtijge van d'r zeesjpiegel. Bies 't einde van 't tertiair waor 't eiland mit 't vastelaand verbonde en dat leidde tut de versjprèjjing van d'r Syrische flora en fauna.

Laandsjap

Cyprus kint ingedeeld werre in driej groeëte zones. Twieë bergketens: 't Troodosmassief, 't centraal gelaege gebergte mit 'n huuëgde va 1900 m en 't Pendadhaktylosgebergte dat an d'r westkaant bies 1000 m hoeëg is en an d'r oostkaant 700 m bereikt. Dao tussje-in liegt 'n lieëgvlakte die trechtervurmig oetlupt, vanaaf d'r bóch va Morphou bies de bóchte va Famagusta, Larnaca en Limassol. Bekaans alle revere oontsjpringe in 't Troodosmassief. Limassol en Larnaca zeunt de belangriekste havens.

De Mesaoriavlakte, die 30 bies 50 km breed en 100 km laank is, vurmt 't agrarische hart van 't eiland, mit de hoofsjtad Nicosia in 't midde. Graan, aerpel (ooch hie teverkriege mit d'r roeëje drek nog d'r aan), greunte en citrusvruchte werre d'r verboewd.

Klimaat en vegetatie

Cyprus haat 'n Middellandszieë-klimaat. 't Vörjaor en de herfs zeunt kort en de zaomere waerm. In de dale zeunt de weentere neet sjtreng mae op de bergtoppe kint van december bies maart sjnieë liegke. 't Is neet zeldzaam dat me an de kuste kint zjwimme en op de berge skieje, op d'r èègeste daag.

't Eiland liekt op de grens van driej groeëte vegetatieve zones: de Europese, de Aziatische en de Afrikaanse. D'r kaome da och 1750 plaantesaoërte vör.

Groetste steij vaan Cyprus

't Gief op Cyprus, zjus wie Nederland, gei systeem boe-in d'r e versjil weurt gemaak tösse steij en aander gemeintes, zoewie dat wel op 't Belsj en in Duutsland weurt gemaak. 't Gief evels wel e zèstal plaotse op Cyprus die groet genog zien en ikkonómisch gezeen belaangriek zien um steij te weure geneump. Dit zien, vaan groet nao klein:

  • Nicosia, 309.500 inwoeners (gedeiltelek Noord-Cypriotisch, gedeiltelek Zuid-Cypriotisch)
  • Lemesos, 150.000 inwoeners (Zuid-Cypriotisch)
  • Larnaka, 72.000 inwoeners (Zuid-Cypriotisch)
  • Pafos, 60.000 inwoeners (Zuid-Cypriotisch)
  • Mağusa, 36.000 inwoeners (Noord-Cypriotisch, mèt e klein gebeed VN)
  • Güzelyurt, 16.000 inwoenrs (Noord-Cypriotisch)

't Inwoenersaontal vaan Nicosia is woersjijnlek, aongezeen neet bekind is of bij de census zoewel Noord- es Zuid-Nicosia mètgetèld weure.

Besjtuurleke indeling

Cyprus is besjtuurlek officieel oonderverdeeld in zès distrikte. Dis districte zeunt evvel nog van väör de deling van 't eiland en de grenze van de distrikte haowe zich neet an de grens tösje 't Grieks- en Turks-Cypriotische deel van 't eiland.

Historie

1rightarrow.png Betrach Historie va Cyprus veur 't hoofartikel euver dit óngerwerp.

Cyprus is bekènd es gebaoërteplaatsj van de oet de Griekse mythologie bekènde godin Aphrodite.

De historie va Cyprus is bepaald gewes dör de dèk strategische lieking van 't eiland an de oetheuk van de groeëte rieke in d'r loop van d'r tied. Ooch d'r bodemriekdóm va Cyprus maakde 't e gewild eiland. Hiedör is de historie va Cyprus in feite de historie tössje oost en west in 't klèng.

Väöral oonder invloed van Griekeland, dat zich cultureel verwaant veult en mèt e veto taege 'n wieër oetbreiding van de Europese Unie nao Oost-Europa dreigde, waoërt Cyprus tösje 1990 en 1999 dör de EU es toekomstige lidsjtaot aanvaard. In mei 2004 waoërt 't Grieks deel van 't eiland lid van de EU en op 1 januari 2008 waoërt dao d'r euro ingeveurd. Ömdat de Griekscypriote in 2004 in 'n referendum taege de hereniging mèt Noord-Cyprus sjtèmde is dit deel van 't eiland nog ömmer allèng dör Turkije erkènd.

Demografie

De Cypriotische bevolking is door 'n Europese sjatting gegreuid vaan oongeveer 840.000 in 2011 nao 1.155.403 in 2013. Dit kump door twie reijes: de greuiende Afrikaonse en Arabische immigratie nao de Europese Unie, die Cyprus dèks es tössestop gebruke en de greuiende touwgaank vaan 't rieke Zuid-Cyprus via 't erme Noord-Cyprus.

Taal

Tale op Cyprus zeunt:

  • Grieks, allèng erkaant in Grieks-Cyprus
  • Armeens, in Grieks-Cyprus erkaant es minderheedstaal
  • Turks, allèng erkaant in en dör Noord-Cyprus (neet dör en in Grieks-Cyprus dat waal in 2002 de Verdrage van d'r Raod van Europa ratificeerde en 't Armeens erkènde)
  • Ingels, erkaant es lingua franca in Zuid-Cyprus en mindere mate Noord-Cyprus

Bevolking

Etnische groepe:

Religies

  • 78% Grieks-orthodox
  • 18% Moslim
  • 4% Aander, oeë-oonder lede van de Armeens-apostolische Kèrk en de Maronitische Kèrk

Veendel

De Cypriotische veendel woort op 16 augustus 1960 geíntroduceerd. De gaanse veendel steit symbool veur de vrei. 't Blauw vaan Griekeland en 't roed vaan Törkije staon bewus neet in de veendel. 't Wit vaan de vrei wel. Ouch de olievetekskes staon symbool veur dit oonderwerp. Aander veurstèl waor um 't blauw en roed zjus wel te gebruke, mer daan same, um zoe ouch weer eigelek 'n neutraole indrök te geve. 't Eiland zelf steit d'r ouch bewös op, zoetot de hereineging vaan Cyprus dudelek in beeld steit. Cyprus zelf steit d'r euvereges kopergeel op, umtot 't väöl kopererts guuf op 't eilaand. Daomèt liek te weure gezach tot Cyprus mesjiens in cultuur wel versjilt, meh neet in ikkenomie. Ironisch gezeen weurt de veendel in beij kante vaan Cyprus emper gebruuk. In 't noorde weurt bekans altied de Noord-Cypriotische veendel gebruuk, in 't zuie ummertouw mie de Griekse vlag.

Waope

Roontelum 't waope vaan Cyprus hinge eigelek dezelfde symbole es in de veendel. Ouch hei gief 't 'ne witten achtergroond (de vrei tösse de twie Cyprusse), olieftekskes (weer de vrei) en e koper sjild (de kopererts vaan 't eiland). Nui symbool is hei d'n duif. Weer is dat eigelek e symbool veur de vrei. Teslotte steit 't jaor 1960 op 't sjild: 't jaor tot neet allein de veendel en 't waope officieel woorte, meh ouch 't land zelf oonaofhenkelek woort vaan 't VK.

Cultuur

Cinema

De Cinema vaan Cyprus is oontzèttend klein; 't behuurt bis de zès kleinste filmindustrieje vaan Europa (kleiner industrieë zien Malta en Monaco en de veer einegste Europese len die überhaup gein filmindustrie höbbe: Andorra, Liechtenstein, San Marino en Vaticaanstad. Opvallend genog heet Luxembörg 'n groeter industrie.) De Cypriotische cinema steit veural bekind um documentaires en daan veural euver de historie vaan Cyprus. Cypriotische regisseurs die oetindelek succed hadde zien in de aofgelaope decennia allemaol vertrokke nao aander Europees len. Veur 't zuie waor dat bekans altied Griekeland en 't Vereineg Keuninkriek. Veur 't noorde is dat zjus Törkije. Dat allemaol vaanweeg dezelfde reije: taol.

Meziek

De Meziek vaan Cyprus besleit veur 'n groet deil dezelfde historie es de meziek vaan Griekeland. Cypriotische meziek kin me, zjus wie de cinema, in twie categorieje verdeile. Die vaan Zuid-Cyprus, die miestal op 't Nuigrieks weurt bespäöld en de meziek vaan Noord-Cyprus, die op 't Törks woort bespäöld. Ferpant is tot de meziek vaan Cyprus bis de sjeijing vaan 't eiland, midde jaore 70, nog einegszins homogein genump kin weure. Cypriotische meziek stoond bekind es 'nen duideleke misjmasj vaan Griekse en Törkse meziek. Daonao is die mezeik hendeg wiet vaan mekaar aofgegreuid. Es reactie dao-op oontstoond in de jaore 90 RisRos: hip-hop dee gebasseerd is op Cypriotisce folklore en weurt gerap op 't Ingels, Nuigrieks en Törks; miestal doormekaar en mèt väöl wäördgrepkes die späöle mèt de drei taole. De naom RisRos is opziech al 'n wäördgrap: Ris- kump vaan de Törkse benaoming van 't eiland (Kibris) en -Ros kump vaan de Griekse benaoming (Kipros). Evels is dizze rap veural bekind in de Cypriotische Underground.

Media

De Media in Cyprus bevat twie nationale zenders, die valle oonder Cyprus Broadcasting Corporation, in aander wäörd de CBC. 't Waor bis de oonaofhenkelheid vaan 't eiland 'n oonderdeil vaan de British Broadcasting Corporation: de BBC. De Media in 't Vereineg Keuninkriek heet vaan aajdsher hendeg väöl invlooj op Cyprus; allewel dat ummertouw mie is aofgelaope, gief 't nog ummertouw väöl Britse zenders in Cyprus. Wijer gief 't ummertouw mie invlooj vaan de Media in Griekeland. Zoe is de ERT World hei euveral te bereike. De media vaan Noord-Cyprus is hendeg klein. Me heet ein nationale zender (Kibris TV) en wijer weurt alles beslote vaanoet Törkije.

Literatuur

In 't algemein vilt de Cypriotische literatuur oonder de Griekse literatuur, umtot zoegood es alle beuk op 't Aajdgrieks en Nuigrieks is gesjreve. Door de groete kennis vaan Ingels gief 't evels ouch ummertouw mie Ingelse literatuur op 't eiland. Dit oonder aandere umtot dao 'n groetere merret in te vinde is.

Cuisine

De Cypriotische cuisine heet liechteleke invlooj vaan Törkije mètgekrege mer riechde ziech veural op de Griekse cuisine en de Italiaanse cuisine. Evels heet allewijl de VS mèt de interdöktie vaan fastfood zjus wie in de res vaan Europa väöl invlooj op de eetgewoentes vaan de Cypriote.

Bekiekenswaeërd

  • Ruïnes uit de Romeinse tijd (2e tot 5e eeuw na Chr.) in Paphos
  • Troodosgebergte met berg Olympus (1952 m.)
  • Kýkko-klooster
  • Pano Lefkara, dorp met kantwerk
  • Rots van Aphrodite
  • Choirokoitia, archeologische site uit het Neolithicum

Economie

Chypre-LigneVerte1
Toeriste bekieke 't Turkse deel van Nicosia, 2006

De economie sjteunt vöral óp d'r export van agrarische producte (m.n. citrusvruchte, erpel, droeve, toebak) en op de inkomste oet 't toerisme. De visjeriej is nauwelijks van belang: de watere roond 't eiland zeunt örm an visj. 't haat nog get koele: kaoëper- en iezererts, marmer en giepsj. ('t waoërd koper komt van κυπρoς, d'r Griekse naam va Cyprus)

't Versjil in welvaart tösje 't Noorde en 't Zuide is groeët. Grieks-Cyprus oonderhèlt internationaal economische betrèkkinge en is saer 1 mei 2004 lid van de EU. Ooch dör dis aoëpe economie is d'r welvaart in 't Griekse deel hoeëger wie in 't Turkse deel. 't Turkse deel is vör de economie aafhankelek van Turkije. 't Wert neet erkènd, oeëdör economische betrèkkinge en handel boete Turkije laestig zeunt. Es gevólg daovan is d'r welvaart aanzienlek lieëger. Öm dit versjil in welvaart te verklènge haat de Europese Unie financieel sjteun an 't Noorde belofd. Oet protest wert dit evvel geblokkeerd dör de Grieks-Cypriotische parlemaentslede in 't Europees Parlemaent.

Politiek

Kiek: Deling va Cyprus

Cyprus in de 21e eeuw

Rauf Denktash
Rauf Denktash

Saer de sjèjjing in 1974 is Rauf Denktash leider van 't noorde van 't laand. Saer 20 april 2005 is Mehmet Ali Talat d'r nuje gekaoze presidaent van de Turkse Republiek Noord-Cyprus. In maart 2003 waor Tassos Papadopoulos president gewaoëre van 't zuiden van 't laand. In februari 2008 is e ópgevólgd dör Dimitris Christofias.

In 2007 ontsjpande de relatie tösje 't Noorde en 't Zuide.

Politieke partieje

Eenkel Grieks-Cypriotische partieje:

  • AKEL
  • DIKO
  • DISY
  • ED
  • EDEK
  • Europese Partiej
  • KOP

De kwestie oeë 't óp Cyprus öm geet is de vertegenwoordiging van de bevolkingsgroepe in 't parlemaent. De geneumde politieke partieje zeunt van Grieks-Cypriotische aafkomst. De Turks-Cypriote werre in 't parlemaent in Nicosia de facto en de jure neet vertegenwoordigd. Mèt de oonafhankelekheedsverklaoring van de TRNC claime de Turkse inwoners 'n ege vertegenwoordiging.

Is hereniging 'n óplóssing?

De hereniging van 't eiland is dör de groeëte versjille, in o.m. de interpretatie van de historie, hieël laestig. De internationaal gemeensjap zów 'n federaal model kènne överwaege öm 'n óplóssing vör 't conflict te vinge, mae deet dat bies noe neet.

Oonderhandelinge in april 2004

In 2004 voonde onderhandelinge plaatsj över väörsjtèlle van VN-chef Kofi Annan mèt es doel de hereniging van Cyprus. Directe aanleiding waor de aankaomende toetraejing van Cyprus töt de Europese Unie óp 1 mei dat jaor. 't Vredesvörsjtèl van Kofi Annan waoërt evvel aafgewaeze dör de Grieks-Cypriote. D'r waoërte referenda gehaowe, zoewaal in 't noorde, wie in 't zuide, en de mieërderheed van de bevolking in 't noorde (64,91%), sjtèmde vör hereniging. De mieërderheed van de bevolking in 't zuide (75,83%) sjtèmde taege de hereniging.

 
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg Distrikte op Cyprus Flag of Cyprus.svg
Distrikte: Famagusta · Girne · Larnaka · Limasol · Nicosia · Pafou
Lenj in Europa
Albanië · Andorra · Armenië¹ · Azerbeidzjan¹ · Belsj · Bosnië en Herzegovina · Bulgarieë · Cyprus¹ · Daenemarke · Duutsjlandj · Eslandj · Finlandj · Frankriek · Georgië¹ · Griekelandj · Hongarieë · Ierlandj · Ieslandj · Italië · Kroatië · Letlandj · Liechtenstein · Litouwe · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Monaco · Montenegro · Nederlandj · Noorwege · Oekraïne · Oesteriek · Pole · Portugal · Roemenië · Ruslandj¹ · San Marino · Servië · Sjlovenië · Sjlowakieë · Sjpanje · Turkieë¹ · Tsjechië · Vaticaansjtad · Vereineg Keuninkriek · Wit-Ruslandj · Zjwaede · Zjwitserland
Betwis of neet-erkèndj: Abchazië¹ · Donetsk · Hoeg-Karabach¹ · Kosovo · Naord-Cyprus¹ · Transnistrië · Zuud-Ossetië¹
Aafhenkelike gebejer: Akrotiri en Dhekelia¹ · Faeröer · Gibraltar · Guernsey · Jan Mayen · Jersey · Eilandj Man · Sjpitsberge
1. Dit landj lik gedeiltelik of gans in Azië meh weurt óm cultureel en historische raejes bie Europa ingedeild.

Externe links

Akrotiri en Dhekelia

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Nuts. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Akrotiri en Dhekelia zint soevereine bases van 't Vereineg Koninkriek in Cyprus, ein vuurmaolige Britse kroenkolonie. Akrotiri lik in 't zude van 't eiland, bie de sjtad Limassol (of Lemesos). Dhekelia ligk in 't zuudoeste, bie Larnaca. Allebei de gebeder omvatte zoewaal militaire bases as boereland en nog get residentieil land. Akrotiri weurt ómgaeve doer 't territorium gecontrolierd doer de Republiek van Cyprus, en Dhekelia grenst aan de VN-bufferzone en 't territorium gecontrolierd doer 't Turkse deil van 't eiland (Turkse Rippebliek van Noerd-Cyprus).

Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle

Armenië

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Armenië (officieel: Rippebliek Armenië: Հայաստանի Հանրապետություն, Hajastani Hanrapetut῾jun) is e land in de Kaukasus, gelege aon de zuidkant, grènzend aon Georgië, Azerbaidzjan (boevaan 't e deil bezèt hèlt), Iraan en Törkije. Hoofstad is Jerewan, ander stei zien Alaverdi, Vardenis en Kapan. 't Land is hendeg bergachteg; e groet bergmeer is 't Sevanameer. Armenië behuurt, mits tot dat contenint gerekend, tot de ermste len vaan Europa.

Azerbeidzjan

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Azerbeidzjan (officieel: Azərbaycan Respublikası) is e land in de Kaukasus, grenzend aon Rusland, Georgië, Armenië, Turkije en Iran. De grens mèt Turkije is mer e paar kilometer laank, en löp laanks de exclaaf Naxçivan. Hoofstad en groetste stad is Bakoe, ander stei zien Gäncä, Mingäçevir, Xaçmas en Astara. Azerbaidzjan likt aon de Kaspische Zie.

Azië

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Azië ies 't groatste continent van de waereld. 't Grens in 't weste aan Europa en vörmp same mèt Europa Eurazië. De precieze grenze van Azië zint neet altied eve dudelijk aan te geve, zeker veur neet-kartografe. Dèks weure de geografische grenze gelag bie 't Oeral-gebergde, de Kaspische Ziè, de Zjwarte Ziè en de Bosporus. Èvvel weurt Turkije um polletieke raejes dèks toch bie Europa genómme.

Väöl belangrieke culture zint in Azië óntsjtange, bieveurbeeld in China, India en Babylonië. Ouch zint väöl religies, woa-ónder de groate waereldreligies (Christendom, Islam, Jäödom, Hindoeïsme, Boeddhisme), in Azië óntsjtange.

Europa

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Europa is 'n continent op de Noordeleke Hemisfeer. Nao oppervlak (naoventrint 10.600.000 km2) is 't 't ein-nao-kleinste (nao Australië), meh nao bevolking (oongeveer 800 miljoen lui) 't derde. Europa heet de aofgelope iewe 'n centraal rol gespeuld in de historie. Väöl cultuurgood wat in Europa ontstande of tot bleuj gekoume is, heet ziech euver de gaanse wereld verspreid, zoewel in nui, door Europeane bevolkde len (wie de Vereinegde Staote vaan Amerika) es in len die vaanajds 'n aander cultuur höbbe. Europa heet noe 'n eigen Unie genaomp de Europese Unie, boe e groet deil vaan Europa lid vaan is. Europa weurt dèks opgedeild in Oos-, Noord-, Wes-, Zuid- en soms Centraol-Europa.

Frankriek

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Frankriek ies e land in Wes-Europa en lidsjtaat van de EU. 't Ies ein van de groatste leng van Europa, mèt 'n oppervlakte van 547.030 km². De hoofsjtad van Frankriek ies Paries.

De inwoeners vaan Frankriek heite Fransoze.

Ierland

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Ierland (Iers: Éire, Ingels: Ireland) is de naom vaan 'n eiland te weste vaan Groet-Britannië. Daoneve is 't ouch de naom vaan 't land dat vief zesde deil vaan dat eiland besleit, bekind es de Rippebliek Ierland (Poblacht na hÉireann, Republic of Ireland). De res, e gebeed in 't noordooste, huurt bij 't Vereineg Keuninkriek en steit bekind es Noord-Ierland.

Hoofstad en groetste stad is Dublin, aander stei zien Cork, Galway, Limerick en Waterford.

De inwoeners vaan Ierland heite Iere.

Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle

Japan

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Japan (日本, Nihon, Nippon) is 'n eilanderiek in Oos-Azië, t'n ooste vaan Sjina en de facto in de Stèlle Oceaan. 't Land heet 127 miljoen inwoeners en binne zien grenze ligk de groetste agglomeratie ter wereld: Tokio. Aander groete stei zien Saporro, Osaka, Nagoya, Kobe en Kyoto. De veurnaomste eilen zien Honshû ('t groetste eiland en 't centrum vaan de Japanse cultuur), Hokkaido, Kyushu, Shikoku en 't al väöl kleiner Okinawa.

Japan is 't allerlèste keizerriek op Eerd.

Noorwege

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Noorwege ("Noorweegs": Norge (Bokmål); Noreg (Nynorsk)) is e land in Noord-Europa en huurt tot Scandinavië. 't Grens aon Rusland, Finland en Zwede en ligk aon de Noordzie en de Noordeleke Ieszie. Groetste stad is hoofstad Oslo; wijer zien Bergen, Stavanger, Trondheim, Narvik en Hammerfest vaan belaank.

Noorwege is 385.207 veerkante kilometer groet es me Spitsberge mèttèlt en aander Arctische eilen die wel valle oonder 't Noors bestèl, mer neet hure bij 't Noors Keuninkriek. Same mèt dees gebede is de Noorse köslijn zoen 25.000 kilometer laank. 't Gief evels meh get mie es vief mieljoen lui in Noorwege. De bevolkingsdeechde is daodoor lieg: 't gief daartien Nore de veerkante kilometer es me Spitsberge mèttèlt (aanders zèstien de veerkante kilometer). Noorwege is daomèt nao Iesland en Kazachstan 't dunsbevolkde land vaan Europa. Noorwege weurt daoveur groetendeils gedomineerd door oonbewoende netuur: bosse, fjorde, gletsjers en mere zien kinmerkend veur 't Noors landsjap.

De inwoeners vaan Noorwege zien de Nore.

Nuigrieks

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

't Nuigrieks (νέα ελληνική, néa elliniká of νεοελληνική, neoellinikí) is de taol vaan 't modern Griekeland en 'n veurzètting vaan de Koinè en 't Middelgrieks (zuug Aajdgrieks). Miestal liet me de historie vaan 't Nuigrieks nao de val vaan 't Byzantijns Riek beginne. 't Grieks weurt allewijl door zoe'n 12 miljoen lui gesproke; boete Griekeland zien dat ouch nog de bewoeners vaan (Grieks) Cyprus en inkel gemeinsjappe in Turkije en Italië en väöl arbeidsimmigrante in Wes-Europa. Tot veur kort bestoonte twie variante in 'n diglossie nevenein: Katharevousa (καθαρεύουσα, "zuver taol", Aajdgrieks op z'n Nuigrieks oetgesproke) en Dimotiki (δημοτική "volkstaol"); allewijl is de Dimotiki ouch de basis vaan de sjrieftaol, umtot 't versjèl tösse 't Klassiek Grieks en de volkstaol toch te groet waor. Zoe had de Katharevousa twie naomvalle die de Dimitoki gaaroet neet kint.

't Grieks weurt ummer in 't Grieks sjrif gesjreve.

't Tsakonisch en 't Griko (in Italië) kinne es zöstertaole vaan 't Nuigrieks weure gezeen, allewel tot ze ouch wel es dialekte gelle. Zuug ouch Helleense taole.

Pole

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Pole (Polska) is e land in Midde-Europa ten zuije vaan de Ooszie. 't Grens aon Duitsland, Tsjechië, Slowakije, Oekraïne, Wit-Rusland en Rusland. Hoofstad is Warschau; aander stei zien Łódź, Kraków, Wrocław, Poznań, Gdańsk, Szczecin, Bydgoszcz en Lublin.

De inwoeners vaan 't laand heite ouch de Pole.

Portugal

Dit artikel is in mierder Limburgse dialekte gesjreve. Perbeer estebleef waal mer ei dialek per alinea aan te hauwe.

Portugal is 'n rippebliek op 't Iberisch sjiereiland, ten weste vaan Spaanje. 't Land grens aon gein aander land es Spaanje en ligk oostelek vaan de Atlantische Oceaan. De naom kump vaan 't hybride Portus Kale ("sjoene have"), 'ne Latiens-Griekse naom veur de stad Porto. Hoofstad en groetste stad is Lissabon; aander stei zien Coimbra, Faro en Porto.

De inwoeners vaan Portugal neump me Portugeze.

Roemenië

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Roemenië (Roemeens: România; Hongaars: Románia; Duits: Rumänien) is 'n rippebliek op de noordeleke Balkan aon de Zwarte Zie. De hoofstad is Boekarest (Bucureşti), ander groete stei zien Brăila, Cluj-Napoca, Constanţa en Timişoara. 't Westelek deil vaan 't land steit bekind es Transsylvanië. 't Land grens aon de Oekraïne, Moldavië, Hongarije, Servië en Bulgarije. Roemenië is lid vaan de EU.

Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle

Róslandj

Dit artikel is in mierder Limburgse dialekte gesjreve. Perbeer estebleef waal mer ei dialek per alinea aan te hauwe.

Róslandj (Róssis: Росси́я, sjpraek oet: Ras-SIE-jaa), offesjeel: Róssise Fidderasie (Росси́йская Федера́ция, sjpraek oet: Ras-SIEJ-skajaa Fe-dye-RAA-tsie-jaa) is 'n transcontinentaal landj in Eurazië. Mit 17.075.200 veerkantje kilomaeter is Róslandj 't groetste landj in de welt, besjlaonentaerende mie es ein achste van 't bewoend gebeed op Aerd, en mit mie es 146,6 miljoon luuj 't 9e meis bevoukte gebeed. Europees Róslandj is 't meis bewoende en geürbaniseerde deil van 't landj mit 77% van de poppelasie. De huidsjtad is Moskou en is ein van de groetse sjtae van de welt – anger urbaan centra zeen Sint Petersburg, Novosibirsk, Ekaterinburg, Sotsji en Smolensk.

't Landj is èlf tiedzones groet en besjleit väölderleij geografische landsjappe. Van 't naordweste pès zuudoeste deilt Róslandj grenze mit Naorwaege, Finlandj, Eslandj, Letlandj, Lithouwe en Pole (alletwieds mit de enclave Kaliningrad), Wit-Róslandj, Oekraïne, Georgië, Sjina, Azerbeidzjan, Kazachstan, Mongolië en Naord-Korea. 't Deilt maritime grenze mit Japan aan de Zie van Okhotsk en d'n Amerikaanse sjtaot Alaska euver de Beringsjtraot.

Spanje

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Spaanje is e keuninkriek in 't zuidweste vaan Europa, mèt klein gebeedsdeile in Noord-Afrika. 't Grens aon Fraankriek, Andorra, Portugal, Gibraltar en Marokko en ligk aon de Golf vaan Biskaje en de Middellandse Zie. Hoofstad en groetste stad is Madrid; aander groete stei zien Barcelona, Sevilla, Valladolid en Zaragosa.

Turkije

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Turkije (Turks: Türkiye; meiste Limburgse dialekte: Törkieë of Törkieje (mèt ie-klaank)) is 'n rippubliek op de grens vaan Europa en Azië, in geografisch opziech. In cultureel opziech vilt hei nog ummertouw euver de discussiere. Op polletiek gebeed weurt 't evels ummertouw mie gaans tot Europa gerekend. Volgens de dèks getrokke grenze tösse die twie continente vörmp de Bosporus de sjeislien en ligk 't groetste deil vaan Törkije in Azië. 't Europees deil hèt Thracië, 't Aziatisch Anatolië. De hoofstad is Ankara, allewel tot Istanbul väöl groeter is. 't Land grens aon Griekeland, Bulgarije, Georgië, Armenië, Azerbaidzjan, Iraan, Irak en Syrië. Törkije waor 't ierste islamitisch land boe de sjeiing tösse religie en staot gerealiseerd woort en is 't land boe dees sjeiing de facto 't bèste gelök is vaan alle Islamlen. Daoneve is 't ouch ein vaan de wienege len mèt 'n Islamitische cultuur, wat zien nationaol taol neet in Arabisch sjrif sjrijf.

Turks

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

't Turks is de nationaal taol vaan Turkije en ein vaan de officieel taole vaan Cyprus. In dees twie len en in Turkse gemeinsjappe in veural Wes-Europa (boe-oonder Nederland,'t Belsj en Duitsland) spreke alles bijein oongeveer 70.000.000 lui Turks. In Nederland spreke oongeveer 450.000 lui de taol.

De Turkse taol behuurt tot de familie vaan Altaïsche taole, allewel tot euver de geldegheid en aard vaan dees familie nog gein euvereinstumming besteit oonder taolkundege. De taol is agglutinerend: alle veranderinge aon wäörd weure mèt suffixe oetgedrök. 't Einege wat 't liere vaan de taol bemeujlek is de vocaalhermenie: de klinker vaan 'n suffix weurt bestump door de klinker vaan 't woord boe-aon 't vasgeplek weurt.

't Turks weurt mèt 't Latiens sjrif gesjreve, mèt e paar speciaal teikes. Oonder 't sultanaat woort 't Arabisch sjrif gebruuk, dat evels voor 't Turks relatief oongesjik is.

Turkse Rippubliek Noord-Cyprus

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

De Turkse Rippubliek Noord-Cyprus (Törks: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) is 'nen op 't noordelek deil vaan 't Mediterrane eiland Cyprus gelege staot dee allein door Turkije weurt erkind. De res vaan de wereld zuut dit formeel es bezat gebeed vaan de Rippubliek Cyprus.

In 2004 waor d'r 'n referendum óp Cyprus över de hereniging van 't eiland. De Turks-Cypriote sjtèmde vör; de Grieks-Cypriote taege. In datzelfde jaor trooj es gevólg van dat referendum allèng 't Grieks-Cypriotische dèèl toe töt de EU en is 't Turks-Cypriotische deel bies noe allèng erkaant dör Turkije.

Zwede

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Dit artikel geit euver 't land Zwede; veur 't Zweeds volk, zuug: Zwede (volk).Zwede (Konungariket Sverige) is e land in Scandinavië. 't Grens aon Noorwege en Finland en ligk aon de Ooszie. Hoofstad en groetstse stad is Stockholm; aander stei zien Göteborg, Helsingborg, Luleå en Malmö.

In anger sjpraoke

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.