Confucius

Confucius (Qufu, 551 v.Chr. - 479 v.Chr.) (Chinese: 孔子; pinyin: Kǒng zǐ; Wade-Giles: K'ung-tzu, or Chinese: 孔夫子; pinyin: Kǒng Fūzǐ; Wade-Giles: K'ung-fu-tzu), was 'ne beroemde deenker en sociale filosoof oet China, mieë bepaald oet de Chinese aodheed. Hae was gebaore es Kong Qiu (Wade-Giles: K’ung Ch’iu) in de sjtad Qufu in de Chinese sjtaat Lu.

Zienge lieër mòt besjoewd werre es 'n reaktie óp de taoïstische filosofie en laet d'r klemtoeën óp orde, persoonleke en burgerleke moraal, respect vör de mieërdere en wón flót an populariteet dör krachtige traditioneel sjtellingnames. E waoërt vörnamelek dör oonderwiezers en lieërlinge aangehange. De doctrine is besjraeve in "'t Book van de Verenderinge". Zieng tekste waoërte dör Jezuïete vör 't örsj vertaald, oeëbie ze ooch d'r naam verlatiensde.

Confucius 02

Principe

D'r Gulde regel

D'r gulde regel van 't Confucianisme vindt me truuk in Gesjprekke XV:23:

  • Tzu Kung vroog, "Gèft 't e waoërd oeëmèt me e gaans laeve laank in övereensjtèmming kan laeve?"

Confucius zach: "'t Is vergaeving. Wat d'r vör uch èges neet weunsjt, weunsj dat ooch 'n aander neet."

China

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

De Volksrippebliek China (Chinees 中华人民共和国, zhōng huá rén mín gòng hé guó) is e land in 't ooste vaan Azië. 't Is eine vaan de twie staote die claime de rechmaotege regering vaan China te zien; d'n aandere is de Rippubliek China. Dit land controleert sinds 1949 allein nog mer Taiwan. Sinds de jaore 1970, wie de mieste westerse len de communistische regering gónge erkinne, zien China en de Volksrippubliek China praktisch synoniem.

China is 't groetste land op eerd nao inwoeners en 't daarde of veerde land nao oppervlaakde. Veural 't ooste is hendeg diechbevolk; 't weste, wat veural door etnische minderhede weurt bewoend, is väöl minder bevolkingsriek. Hoofstad en groetste stad is Peking (Beijing), aander groete stei zien Nanking (Nanjing), Sjanghai, Guanzhou, Xi'an en Hong Kong. China grens aon Mongolië, Rusland, Noord-Korea, Vietnam, Laos, Birma, India, Bhutan, Nepal, Pakistan, Afghanistan, Tadzjikistan, Kirgizië en Kazachstan.

Confucianisme

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Sint-Joasters. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

't Confucianisme is e Sjinees ethisch en filosofisch systeem det de lièr van Confucius (551 - 479 v.Chr.) völg. 't Confucianisme haet groaten invlood op de gesjiechte en de cultuur van Oas-Aziatische lenjer. Door de gesjiechte van 't Sjinees keizerriek haer waas 't confucianisme de officieel ideologie en haw det daodoor groaten invlood op de bevölking.

In lenjer en gebiede mit väöl Han-Sjineze, behauve in 't Vólksrippebliek Sjina, bestaont väöl confucianistische gróndjsjoale en confucianistische middelbaar sjoale.

Laozi

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Norbiks. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Laozi of Lao Tzu (604 v.Chr. - 507 v.Chr.) (jiaxiang: Henan, Zhoukou, Lüyi 河南省周口市鹿邑县) waor 'ne Chinese filosoof oet d'r 6e ieëw vör Christus en me nèmt aan dat e d'r sjtichter is van 't taoïsme.

Laozi's achternaam waor Li 李 en ziene naam waor Er 耳. "Laozi" betekent "odste zoon", dat keumt warsjienglek ömdat e zie gaans laeve wit haor how.

't Verhaol vertèlt dat Laozi ènige tied es filosoof roondtrók, mae dat nieëmes nao zieng woerheed wól loestere. Oeteindelek goof e 't óp de luuj goje raod te gaeve en besjlaoët de besjaafde waelt, in dit geval China, te verlaote. An de westgrens kieëm Laozi evvel 'ne paoërtwachter taege, dae 'm wis te övertuge öm zieng ideje in alle geval óp te sjrieve. 't Zów tóch zung zieë es die verlaore gónge. Laozi sjraef hieóp d'r Tao Te Ching.

't An Laozi toegesjraeve waerk, d'r Tao Te Ching (Book van Waeg en Deugd), is 'n verzameling van 81 kórte Chinese tekste die handele över good leidersjap. 't Is evvel warsjienglek dat d'r Tao Te Ching neet dör ene auteur gesjraeve is, mae dat 't 'n verzameling wieshede is. Gelieërde datere 't waerk oet d'r twiede ieëw vör Christus.

Lies van filosofe

Dit is 'n lies mit wichtige filosofe:

Thomas van Aquino

Hannah Arendt

Anaximandros

Aristoteles

Augustinus

Marcus Aurelius

Averroës

Simone de Beauvoir

Jean Baudrillard

Cicero

Carl von Clausewitz

Confucius

Democritus

Michel Derrida

René Descartes

Diogenes

Desiderius Erasmus

Michel Foucault

Johann Georg Gadamer

Friedrich Hegel

Immanuel Kant

Igor Kon

Julia Kristeva

Lao Tze

Gottfried Leibnitz

Emmanuel Lévinas

Rosa Luxemburg

Niccolò Machiavelli

Karl Marx

Friedrich Nietzsche

Robert Nozick

Plato

Karl Popper

Pythagoras

John Rawls

Jean-Jacques Rousseau

Claude-Henri de Rouvroy

Bertrand Russell

Jean-Paul Sartre

Carl Schmitt

Adam Smith

Sokrates

Spinoza

Edith Stein

Theophrastos

Zeno va Citium Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle

Relizjie

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Nuts. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Onger relizjie versjtit me meistal godsdeens, letterlik band mèt (religare) God, ein god, gode, of ein hoëger weze. 'Ein religie' is in dees zin ein van de väöl vörm van zingaeving (zeuke nao beng). In breiere zin is 't 'n mieë algemein vörm van spiritualiteit, geveulens, gedachte met betrèkking tot de zin van 't laeve in relatie tot óf 'n mach of manifestaties van ein mach óf ein (bewus) neet nader gediffinniieëd beginsel of essensie.

Zuug ouch:

Animisme

Atheïsme

Boeddhisme

Christendom

Confucianisme♙

Hindoeïsme

Islam

Jaïnisme

Jäödom

Mithraïsme

Modern heidedóm

Shinto♙

Taoïsme♙

Theologie

Zoroastrisme

Tao Te Ching

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

De Tao Te Ching weurt gezeen es e book dat behuurt bis de twie wiechtegste heilege gesjrifde vaan 't Taoïsme, evels is de Tao Te Ching ieder 'ne filosofischen teks es 'ne relizjieuzen teks. Allewel de groeten taoïstische lieraar Lao Tzu oet allewijl China, dee 'ne contemporain waor vaan 't op de buun versjienenterende confucius in de zèsde iew veur Christus, alle ier krijg veur de Tao Te Ching, weit niemes zoonder mankatie of heer de riechtegen autäör devaan is. 't Gaans book betaomp oet minder es zèsdoezend wäörd, dat meint evels nog neet tot 't e gemekelek book is: d'n teks is cryptisch en 't gief hendeg väöl metafore.

De Tao Te Ching waor oersprunkelek 'ne leidraod veur Chinees hiersers. Op groond vaan 't wèrk is dé meneer um effektief te hierse 't ideaol te achternao gaon vaan de neet-assertief daod. 'tGinnege nierkump oppe idee vaan dao door neet te sjachele. Op groond vaan Tao Te Ching kin aktief neet-sjachele effektiever zien es roond te ketze wie'n kip zoonder kop. 't Book liert dees lèsse via paradoxe: de weeg nao veure beveurbeeld is door me ziech euvergeve of plaotsmake.

In anger sjpraoke

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.