25 december

Kaersjmes, viering van de geboorte van Zjezus Christus

nov - december - jan
<< 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31     >>

Gebeurtenisse

Gebore

Gesjtorve

1745

1742 - 1743 - 1744 - 1745 - 1746 - 1747 - 1748

1836

1833 - 1834 - 1835 - 1836 - 1837 - 1838 – 1839

1875

1872 - 1873 - 1874 - 1875 - 1876 - 1877 - 1878

1929

1926 - 1927 - 1928 - 1929 - 1930 - 1931 - 1932

1930 (MCMXXX) waor e gewoen jaor wat begós op maondag op de Gregoriaanse kalender.

1935

1932 - 1933 - 1934 - 1935 - 1936 - 1937 - 1938

1941

1938 - 1939 - 1940 - 1941 - 1942 - 1943 - 1944

1941 (MCMXLI) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne goonsdag op de Gregoriaanse kalender.

1947

1944 - 1945 - 1946 - 1947 - 1948 - 1949 - 1950

1947 (MCMXLVII) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne goonsdag.

1954

1951 - 1952 - 1953 - 1954 - 1955 - 1956 - 1957

1957

1954 - 1955 - 1956 - 1957 - 1958 - 1959 - 1960

1957 (MCMLVII) waor e gewoen jaor wat begós op 'nen dinsdag op de Gregoriaanse kalender.

1976

1973 - 1974 - 1975 - 1976 - 1977 - 1978 - 1979

1976 waor e sjrikkeljaor dat begos op 'ne dónderdag op de Gregoriaanse kalender.

1977

1974 - 1975 - 1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980

1978 (MCMLXXVIII) waor e gewoan jaor dat begos op 'ne zaoterdag.

1989

1986 - 1987 - 1988 - 1989 - 1990 - 1991 - 1992

1989 waor e gewoen jaor wat begós op zóndig. 't Is veural bekèndj gebleve as 't jaor woerin 't Iezere Gordien veel.

1995

1992 - 1993 - 1994 - 1995 - 1996 - 1997 - 1998

1995 (MCMXCV) waor e gewoen jaor wat begós mit zóndig.

Armenië

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Armenië (officieel: Rippebliek Armenië: Հայաստանի Հանրապետություն, Hajastani Hanrapetut῾jun) is e land in de Kaukasus, gelege aon de zuidkant, grènzend aon Georgië, Azerbaidzjan (boevaan 't e deil bezèt hèlt), Iraan en Törkije. Hoofstad is Jerewan, ander stei zien Alaverdi, Vardenis en Kapan. 't Land is hendeg bergachteg; e groet bergmeer is 't Sevanameer. Armenië behuurt, mits tot dat contenint gerekend, tot de ermste len vaan Europa.

Kaersjmes

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Kaersjmes (of in ander dialekte: Keersjmes, Kaesjmes, Kaeësjmes, Keësjmes, Keersemes, Kosjmes, Kersmes, Wainachte en Krismes) ies bie de Christene 't hoagfiès van de geboorte van Jezus op 25 december. 't Woord beteikent mès van Christus. 't Fiès ies óntsjtange rond 't jaor 330 in Roame Italië. De viering ies 'n indirecte vervanging of kerstening (verchristeliking) van de heidense miedwinterzónnewende en 'n directe kerstening van de Mithras-zonnecultus, dae 'n officieel religie in 't Romeins Riek waor. De viering versjpreit ziech in de dao-opvolgende ièwe nao 't Oaste en 't Weste.

Bie de Christene woort in de veer ièrsjte ièwe op 't fiès van de openbaring of Epifanie, 6 januari, ouch de geboorte van Jezus herdach, daoneve de kóms van de driekeuninge bie 't Christuskind en d'n duip van Jezus in de Jordaan. Saer de 4de ièw ies de keersjviering verlag nao 25 december en de driekeuningeviering blieve sjtoon op de 12de daag nao Kaersjmes.

In de orthodoxe kèrke zoa-es de Russische, Ethiopische en de Armeense (woa 't es Tsnund bekènd sjteit), ies de viering van de Epifanie (versjiening) en van de geboorte op 6 januari of op 7 januari gebleve.

Karel de Groete

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Karel (Sjarel) de Groete (Duits Karl der Große; Frans en Ingels Charlemagne; woersjijnelek Herstal of Jupille bij Luik (ziene vaajer is dao gebore) op woersjijnelek 2 aprèl 742 - Aoke 28 jannewarie 814) waor vaan 771 tot aon zienen doed Keuning d'r Fraanke; daobovenop woort heer op 25 december in 800 in Rome door de paus tot keizer vaan 't Weste ofwel 't Heilig Roems Riek gekroend. Karel waor de zoon vaan Pepijn de Korte en Bertrada vaan Laon en is d'n einige vors dee de regio (Meerse/Mestreech/Zittert - Herstal/Jupille/Luik - Aoke) tot 't centrum vaan zien riek maakde.

Maria

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Valkebergs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Maria (ouch waal Slevevrouw, Slevrouw, heilige maagd of madonna geneump; Hebreeuws Mirjam) waor enig kind en dochter van Anna en Joachim, de vrouw van Jozef van Nazareth en de mam van Jezus. Zoa sjteit te leze in de breve van de evangeliste Mattheus en Lucas.

In de tied dat zie 'n relatie houw mèt Jozef woort häör door de aartsingel Gabrièl de boodsjap gebrach van God, dat zie begenadig waor um eine zoon ter waereld te bringe dae 'zoon van 't Allerhoagste' geneump zou weure. Dees aankóndiging weurt in de Katholieke kèrk gevierd es Maria-boodsjap op 25 mièrt, precies 9 maond veur de geboorte van dae zoon: Jezus. Op de vraog van Maria wie dat zou gebeure, kreeg ze te huère dat dat de krach van de Heilige Geis waor en van de Allerhoagste. Es teike woort häör geweze op de zjwangersjap van häör bejaarde niesje Elisabeth. Bie 't bezeuk van Maria aan Elisabeth zóng Maria 'n lofleed, dat bekènd sjteit es 't magnificat. De weurd die Elisabeth toen sjprook sjtoon in 't weesgegroet.

Vanwege 'n volkstèlling door Keizer Augustus mooste Maria en Jozef nao Bethlehem reize. Bie die gelegenheid woort häöre zoon Jezus gebore, neet oet de relatie mèt Jozef meh óntvange van de Heilige Geis. Herdersj oet de umgeving en de drie keuninge oet 't oaste kaome hun begroete en aanbaeje. Dees gebeurtenis weurt gevierd op 't hoagfiès van Kaersjmes op 25 december. Umdat keuning Herodes dreigde um alle pas gebore jungskes te vermaore mooste Maria en Jozef oetwieke nao Egypte. Naoderhand kaome ze truuk en ginge wir in Nazareth wone. Maria en Jozef hele ziech aan de rituele juudse reigelsj: besjniejenis en naamgeving, reiniging en opdrach in de tempel en de jaorlekse paosjreis nao de tempel in Jeruzalem.

Sovjet-Unie

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

De Sovjet-Unie (Russisch Советский Союз, Sov'etskij sojoez), officieel de Unie vaan Socialistische Sovjetrippublieke (Russisch Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик, Sojeoz Sov'etskich Sotsialitsjeskich Respoeblik), aofgekort USSR (Russisch СССР, SSSR) waor 'nen einpartijstaot op communistische groondslaag in Oos-Europa en Azië, dee 't bèste deil vaan d'n twintegsten iew bestande heet en op de historie vaan deen iew hiel groeten invlood heet gehad. 't Had Moskou es hoofstad. 't Waor in zie gans bestoon 't groetste land op de wereld.

De Unie woort opgeriech in 1922, naotot de Bolsjevieke de Börgeroorlog tege de Witte hadde gewonne. Dees euverwinning maakde 'n ind aon jaore vaan chaos die waore oetgebroke nao de Fibberwarierevolutie (ind vaan 't Russisch Keizerriek) en de Oktoberrevolutie (machsgreep vaan de communiste) in 1917. De leismaan vaan de revolutie, Vladimir Lenin, storf al in 1924 en oet de machsstrijd dee volgde kaom Jozef Stalin nao veure. Heer regeerde es dictator en veurde 'n radicaol collectivisatie en planeconomie door. Ouch zörgde heer veur 'n snel industrialisatie. In 1941 veel nazi-Duitsland oonder Hitler de Sovjet-Unie binne, wat 't land in 't Geallieerd kamp vaan d'n Twiede Wereldoorlog zat. Nao groete terreinwins in 't ierste jaor volgde vaanaof de Slaag bij Stalingrad (1942) d'n ummekier, wat de Geallieerde holp d'n oorlog te winne.

De euverwinning vaan de Sovjet-Unie brach zoeget gans Midde- en Oos-Europa in d'n invloodssfeer vaan Moskou; Stalin stèlde in versjèllende len communistische regeringe in en riechde 't Warschaupact op. Dit waor 't begin vaan groete spanninge mèt de westerse wereld (vereineg in de NAVO) en de Vereinegde Staote in 't bezunder; de decennia vaan spanning die volgde neump me de Kawwen Oorlog. Nao Stalin z'nen doed in 1953 kaom Nikita Chroesjtsjov aon de mach, dee de dictatuur vaan ziene veurgenger sterk verzachde meh dee zien machspolitiek wijerzat. Oonder häöm bleujde 't Russisch atoom- en ruimtevaartprogram en haolde de Sovjet-Russische wetensjap e hoeg niveau. Ouch beval heer 'n invasie in Hongarije en zat heer rakètte op Cuba (de zoegenaomde Cubacrisis). Wie heer in 1964 door zien partij woort eweggesjik, woort dees politiek gooddeils behawwe. In de jaore 1970 evels (oonder Leonid Brezjnev) raakde 't land in 'n sterke stagnatie, ouch al umtot de leiers vaan de partij vergrijsde.

In de jaore 1980 veel 't systeem oeterein; de nuie veurzitter Michail Gorbatsjov gaof touw tot 't land in crisis waor en begós zie volk mie vrijheid te gunne. Dit leide tot 't ind vaan de Kawwen Oorlog (1989) en tot 't oetereinvalle vaan de Unie: in 1990 en 1991 verklaorde ziech de ein nao de aander deilrippubliek oonaofhenkelek. Op 25 december 1991 woort 't land officieel opgeheve. Rusland gelt allewijl es opvolgerstaot vaan de Sovjet-Unie.

Dit artikel is e sjtumpke. De kans Wikipedia helpe door 't aan te völle

Zjezus Christus

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Zjezus Christus of Jezus Christus, kortweeg dèks (Z)jezus (Latien Jesus Christus, Aajdgrieks Ιησους Χριστός, letterlek Zjezus de gezaafde), waor 'ne Joedse profeet oet 't begin vaan de ierste iew. Heer weurt door 't Christendom, tot nao häöm verneump is, in al zie struiminge es heiland en Messias erkind. Zien volgelinge heite christene.

In anger sjpraoke

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.