1833

Gebäórtenisse

  • 1 jannewarie – Groat-Brittanië verklaort zich eigenaer van de Falklandjeilenj.
  • 26 jannewarie - In Paramaribo waere de gevluchde sjlave Kodjo, Present en Mentor terechgesjtèld veur hun aandeil in de sjtadsbrandj van 't veurig jaor.
  • 4 april – Andrew Jackson begint ziene tweëde termien es prsident van de Verenigde Sjtate.
  • 3 meiTurkije erkènt de ónaafhankelikheid van Egypte en sjteit teves Syrië aaf aan Egypte.
  • 1 augustus - 't Britse parlemènt nump ein wèt aan wobiej in 't Verenigd Keuninkriek de sjlaverniej wirt aafgesjaf.
  • 2 augustus – In Groat-Brittannië wirt de febriekswèt aangenómme, wobiej bepaold is dat kènjer jónger es neuge jaor neet meë in febrieke maoge wirke.
  • 17 augustus - De Royal William, 't eësjte volwaerdig sjtoamsjeep dat de Atlantische Oceaan euver zouw sjtaeke, vertrèk oet Nova Scotia.
  • 29 september – Keuning Ferdinand VII van Sjpanje sjturf en wirt opgevolg door zien driejaorige dochter Isabella II mèt häör moder es regentes.
zónger datum
  • In Nederlandj wirt de eësjte jeuginrichting opgerich.
  • Biej 't veurmalig fort Dearborn wirt Chicago geboewd, dat in 1837 tot sjtad wirt verklaord.
  • Anselme Payen óntdèk 't enzym Amylase
  • In Münster viert me weer vastelaovend.
  • In Belsj sjtart me mèt de klassieke meteorologische waarnumminge (vanaaf 31 juli 1913 't KMI).

Gebore

  • 28 jannewarie - Charles George Gordon, Brits offeceer en legeringenieur (gesjtorve 1885)
  • 12 april - Hippolyte Fontaine, Franse indusjtrieel (gesjtorve 1910)
  • 17 april - Jean-Baptiste Accolay, Belzje violist, componist en pedagoog (gesjtorve 1900)
  • 5 mei - Richard Watson Dixon, Èngelsje dichter
  • 7 mei - Johannes Brahms, Duutsje componist en pianist (gesjtorve 1897)
  • 20 - Benjamin Harrison, 23ste president van de Verenigde Sjtate
  • 9 september - Rosier Faassen, Nederlandse toneëlsjriever en acteur
  • 4 oktober - Constant Hansen, Vlaamse sjriever
  • 21 oktober - Alfred Nobel, Zjweedse chemicus en naamgaever van de Nobelpries
  • 12 november - Aleksander Borodin, Russische componist en chemicus (gesjtorve 1887)
Johannes Brahms 1853

Johannes Brahms,
gebaore 7 mei 1833.

AlfredNobel2

Alfred Nobel,
gebaore 21 oktober 1833.

Borodin

Aleksander Borodin,
gebaore 12 november 1833.

Gesjtorve

Richard Trevithick bw
Richard Trevithick,
oetvènjer van de locomotief, gesjtorve op 29 juli 1833.
  • 23 jannewarie - Edward Pellew (76), Èngelsje admiraal
  • 26 jannewarie - Charles George Gordon (51), Brits offeseer en legeringenieur
  • 22 april - Richard Trevithick (62), Èngelsje oetvènjer van de sjtoumlocomotief
  • 5 juli - Joseph Nicephore Niépce (68), Franse oetvènjer van de fotografie
  • 29 juli - William Wilberforce (73), Èngelsje parlementariër en anti-sjlaverniej-activist
  • 17 december - Kaspar Hauser (hoagswaarsjienlik 21), eine Duutsje vónjeling dae oetgreujde tot ein van de groate raodsels van de neugetieënde eëuw
's-Gravenambacht

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

's-Gravenambacht is e veurmaoleg gehuch en 'n veurmaolege gemeinte bij de Heijplaat. De gemeinte woort opgeheve in 1833 en 't gehuch zelf verdween bij d'n aonlègk vaan d'n Eemhave.

12 november

12 november is de 316de daag van 't jaor (317de daag in ein sjrikkeljaor) in de Gregoriaanse kalender. Nog 49 daag pes 't eindj van 't jaor.

1759

1756 - 1757 - 1758 - 1759 - 1760 - 1761 - 1762

1830

1827 - 1828 - 1829 - 1830 - 1831 - 1832 – 1833

1830 (MDCCCXXX) waor e gewoen jaor wat begós op 'ne vriedag op de Gregoriaanse kalender.

1831

1828 - 1829 - 1830 - 1831 - 1832 - 1833 – 1834

1832

1829 - 1830 - 1831 - 1832 - 1833 - 1834 – 1835

1832 waor e sjrikkeljaor wat begós op 'ne zóndag.

1834

1831 - 1832 - 1833 - 1834 - 1835 - 1836 – 1837

1834 (MDCCCXXXIV) waor e gewoen jaor wat begós op goonsdag op de Gregoriaanse kalender.

1835

1832 - 1833 - 1834 - 1835 - 1836 - 1837 – 1838

1836

1833 - 1834 - 1835 - 1836 - 1837 - 1838 – 1839

21 oktober

Heiligedaag van UrsulaAntilledaag in de Nederlandse Antille

22 april

22 aprèl is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 112en daag vaan e gewoen jaor en d'n 113e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 253 daog.

23 augustus

Heiligedaag van Rosa van Lima

28 augustus

Heiligedaag van Augustinus Greuninge: fièsdaag van 't Greunings óntzèt

5 juli

Heiligedaag van Antonius Maria ZaccariaNationale fièsdaag in Venezuela

7 mei

Heiligedaag van Stanislaus van Krakau

Canarische eilenj

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Remunjs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

De Canarische eilenj (Sjpaans: Islas Canarias [ˈizlas kaˈnaɾjas], locaal: [ˈiɦlah kaˈnaɾjah]) is 'n Sjpaanse archipel t'n zuudwèste van Marokko (100 kilomaeter t'n wèste van de zujelike grens). De Canarische eilenj zeen ein van de zeveteen autonoom gemeinsjappe van Sjpanje en is ouch ein van de wieds-eweg gelaege regio's van de Europese Unie. Ónger de eilenj valle (van groot nao klein): Tenerife, Fuerteventura, Gran Canaria, Lanzarote, La Palma, La Gomera, El Hierro, La Graciosa, Alegranza, Isla de Lobos, Montaña Clara en Roque del Oeste.

De sjtrenj, 't klimaat en de aantrèkkelike natuur, veural Maspalomas op Gran Canaria en Teide Nasjenaal Park en de berg Teide op Tenerife (de op twee nao hoogste vólkaan van de waereld gemaete vanaaf de voot ónger de oceaan), zörge d'rveur det de eilenj väöl toeriste trèkke (meer es 12 miljoen de jaor, veural op Tenerife, Fuerteventura, Gran Canaria en Lanzarote). De eilenj höbbe e subtropisch klimaat mit lang, heite zomers en gemaotig werm wintjers. Vanwaege de ligking baove de temperatuurinversielaog zeen de hoog berg erg gesjik veur astronomische observaties. Hieveur geuf 't twee grote observatoria, 't Teideobservatorium op Tenerife en 't Roque-de-los-Muchachosobservatorium op La Palma.

De houfsjtad van de autonoom gemeinsjap is zowaal Santa Cruz de Tenerife es Las Palmas de Gran Canaria, die zelf ouch weer de houfsjtad zeen van de provincies Santa Cruz de Tenerife en Las Palmas. Las Palmas de Gran Canaria is al saer 1768 de grootste sjtad van de eilenj (mit oetzunjering van 'ne kórten tied in 1910). Tösse de territoriaal verdeiling van Sjpanje in 1833 en 1927 woor Santa Cruz de Tenerife de einige houfsjtad van de eilenj. In det litste jaor waerde besjlaote det dees sjtatus gedeild zów waere, wie 't noe nog is. De op twee nao grootste sjtad van de Canarische eilenj is La Laguna op Tenerife.

Lies vaan geweze gemeintes in Zuid-Holland

Dit is 'n lies vaan alle sameveuginge, splitsinge en naomsveranderinge vaan gemeintes in de (modern) provincie Zuid-Holland sinds de stiechting vaan 't Keuninkriek vaan de Nederlen. Grenscorrecties zien eweggelaote. De provincie besteit pas sinds 1840, meh veur 't euverziech zien ouch de herindeilinge vaan veur dat jaor opgenome. Bestuurleke veraanderinge oonder 't ancien regime speule ziech soms boete 't huieg Zuid-Holland aof; in dat geval hoorte de betrokke plaotse toen bij 't Hollands zuierkerteer. Plaotse in Zieland, wat vreuger ouch gooddeils oonder Hollands bestuur waor, stoon hei evels neet bij.

Nui gemeintes zien mèt 'nen asterisk (*) aongegeve.

Negentiende iew

achtiende iew -- negentiende iew -- twintegste iew

De negentienden iew vaan de christeleke jaortèlling leep vaan 1801 tot en mèt 1900. Dezen iew kinmerk ziech door e groet aontal politieke veraanderinge (revoluties en contrarevoluties), die direk voortkaome oet de gebäörtenisse in Fraankriek. Me sprik daorum soms vaan de laange negentienden iew, dee löp vaan 1789 (Franse revolutie) tot aon 1914. Neet allein op politiek gebeed, ouch op 't gebeed vaan wetensjap en kuns waor dezen iew 'ne sleuteltied.

Nobelpries

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

De Nobelprijze (Zweeds: Nobelpriset) zien vief of zes prijze die sinds 1901 jaorleks weure oetgereik volges 't testemint vaan de Zweedse chemicus Alfred Nobel (1833-1896). De categorieë zien geneeskunde, natuurkunde, chemie, literatuur en vrei; 'ne zèsde Nobelpries, dee in de economie, weurt oetgereik sinds 1969 en is semi-officieel. De prijze gelle allemaol es d'n iervolste in hun respectief gebeed. De Keuninkleke Zweedse academie vaan wetensjappe reik de prijze in de natuurkunde, chemie en economie oet, 't Karolinisch Instituut bepaolt de pries in de geneeskunde, de Zweedse Academie dee in de literatuur en 't Noors Nobelcomité de vreidespries. De Nobelprijze weure jaorleks in oktober touwgekind en in december in Stockholm oetgereik, op de vreidespries nao, dee in Oslo weurt aofgegeve. De laureaot oontvingk 'n gouwe medajel, 'n diploom en e prijzegeld, boevaan de huugde aofhingk vaan wat de Nobelstiechting dat jaor heet opgehaold. De pries maag weure oetgereik aon maximaol drei laureaote (bij de vreidespries maag e laureaot ouch 'n organisatie zien); 't gemiddeld aontal is (zeker bij de natuurwetensjappeleke prijze) door de jaore heer touwgenome.

In anger sjpraoke

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.