1771

Gebäörtenisse

  • In de Viefde Russisch-Turkse Aorlog verovert 't Russische Tweëde Leger de Krim.
  • Gustaaf III van Zjwede bestieg de troan.
  • Gaspard Monge vundj de analytische geometrie oet.
  • Lavoisier analyseert de samesjtèlling van de lóch.
  • Kapitein James Cook keërt nao zien eësjte expeditie weer truk in Groat-Brittannië.
  • 9 oktober - Vrouw Maria, ein Nederlands zeilsjeep óngerwaeg van Amsterdam nao Sint-Petersburg, vergeit in de Oaszeë veur de kus van Finlandj.

Gebore

  • 13 april - Richard Trevithick, Èngelsj oetvènjer van de sjtoumlocomotief (gesjtorve 1833)
  • 14 mei - Thomas Wedgwood, zoon van de pottebekker Josiah Wedgwood (gesjtorve 1805)
  • 19 mei - Hendrik George de Perponcher Sedlnitsky Nederlandse legeraanveurder (gesjtorve 1856)
  • 5 juni - Ernst August I van Hannover, de latere hertog van Cumberland, keuning van Hannover en hertog van Brunswijk-Lüneburg (gesjtorve 1851)
  • 14 augustus - Walter Scott, Britse sjriever (gesjtorve 1832)
  • 5 september - Karel van Oasteriek-Teschen, landjvoog van de Oasteriekse Nederlande (gesjtorve 1847)
  • 6 november - Alois Senefelder, Duutsje oetvènjer van de sjteindrök of lithografie (gesjtorve 1834)
  • 25 december - Dorothy Wordsworth, Èngelsje dichteres en daagbeuksjriefster
  • 26 december - Julie Clary, vrouw van Jozef Bonaparte (gesjtorve 1845)

Gesjtorve

  • 12 fibberwarie - Adolf Frederik (60), keuning van Zjwede
  • 30 juli - Thomas Gray, Èngelsje dichter
  • 14 oktober - František Xaver Brixi (39), Boheemse componist, kapelmeister en organist
  • 28 oktober - Johann Gottlieb Graun (69), in Sakse gebaore violist en componist.
14 augustus

Heiligedaag van Maximiliaan Maria KolbeNationale fièsdaag in Pakistan

1716

1713 - 1714 - 1715 - 1716 - 1717 - 1718 - 1719

1732

1729 - 1730 - 1731 - 1732 - 1733 - 1734 - 1735

1746

1743 - 1744 - 1745 - 1746 - 1747 - 1748 - 1749

1768

1765 - 1766 - 1767 - 1768 - 1769 - 1770 - 1771

1769

1766 - 1767 - 1768 - 1769 - 1770 - 1771 - 1772

1770

1767 - 1768 - 1769 - 1770 - 1771 - 1772 - 1773

1772

1769 - 1770 - 1771 - 1772 - 1773 - 1774 - 1775

1773

1770 - 1771 - 1772 - 1773 - 1774 - 1775 - 1776

1774

1771 - 1772 - 1773 - 1774 - 1775 - 1776 - 1777

1792

1789 - 1790 - 1791 - 1792 - 1793 - 1794 – 1795

27 december

27 december is 'nen daag op de Gregoriaanse en Juliaanse kalender. 't Is d'n 361en daag vaan e gewoen jaor en d'n 362e vaan e sjrikkeljaor; heinao koume nog 4 daog. 27 decmeber is in de Roems-Kathelieke Kèrk de fiesdaag vaan Sint Jan d'n Evangelis.

27 oktober

27 oktober is 'nen daag op de westerse kalender. 't Is d'n 300en daag vaan e gewoen jaor en d'n 301en daag vaan e sjrikkeljaor; nao 27 oktober volge nog 65 daog. 't Is de nationale fiesdaag vaan Saint Vincent en de Grenadines en vaan Turkmenistan.

6 november

6 november is de 310de daag van 't jaor (311de daag in ein sjrikkeljaor) in de Gregoriaanse kalender. Nog 55 daag pes 't eindj van 't jaor.

Brómmele (Wienesrao)

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Wienesraos. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Brómmele is 'n buurtsjap va Wienesrao in de gemeënte Baekdale. 't Lik aan d'r zelfde weëg es 't gehuch Zjwier en de buurt Muuëleveld. 't Besjteët oet óngevier 15 hoeëzer. E Gedeilte va Brómmele wuurt 't Muuëleveld genump.

Aan d'r weëg naoë Gewuuëstraoë kik 'n groeëte carréboerderie, d'r Brómmelerhaoëf (1884 en 1965), oet uuëver de velder. Aan de Siep, 'n ziebeëkske aan de Geleënbeëk, sjteet De Brommeldermuuële, 'n vuurmalige kaoëremuuële, die in d'r 15e ieëw al genump wuurt. Gedeëltelik in vakwerk. Aan d'r uuëverkant bevingk zich de Leopoldshaoëf. In 'n wei ligke de reste van 'ne oeërlogsbunker. Op de viersjprunk sjteet e hoes oet 1905 mèt 'n gesjmeëd ieëzere kruts op de moer. 't Is geboewd door 'ne Royen, dae d'r café, keëgelbaan, danszaal, sjmeëderie, mèlkhandel en taxibedrieëf i heel. In 1771 sjteët 't veldkruts op deëze viersjprunk tösje Geweustrao en Hèllebrook, Zjwier en Gebrook op de Kabinetskaat va de Oeësteriekse Nederlande aagegeëve es 'n calvarie.

De Plaank

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Oos-Voeres. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

De "nederzetting" De Plaank (Frans: La Planck) vèlt ónder twèèj leng, 't Belsj (gemingde Voere) en 't Hóllensj (gemingde Gùlpe-Wèttem), ónder driej parochies: S'n Maeëte, Tèùve en Sjlennig.

De Plaank liet tùssje de "woonkerne" Nürep, D'r Kónnebèùsj, D'r Krindel, Ùlvend en Òp'e Sjilberg. Ze liet op de "watersjeiing" tùssje-n de Gùlp en de Väöësj. De ow livvej ("steenweg") Kapel (Henri-Chapelle) - Hagelster - Terlienge - Kieër - Mastricht kèùmt dao lans.

Roeselare

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Roeselare (Wes-Vlaoms: Roeseloare; Frans: Roulers) is 'n stad in de Belzje provincie Wes-Vlaandere, de hoofplaots vaan 't gelieknaomeg arrondissemint, mèt 'n oppervlak vaan 59,79 km² en 57.432 inwoeners op 1 januari 2010. De stad is bekind um zie kleinseminarie, wat weurt gezeen es de weeg vaan 't Vlaams (cultureel) nationalisme.

Ulvend

Dit artikel is gesjreve in 't Valkebergs. Ómdat 't plaatsgebónge is, maogs doe 't ómzètte nao 't Norbiks, as te dit dialek sjpriks.

Ulvend (Nederlands: Ulvend) ies 'n klein buurtsjap, van Noorbaek in de gemeinte Èèsjde-Mergraote in 't heuvelland van Zuud-Limburg en 'n buurtsjap dat huèrt bie S'n Maeëte, gemeinte Voere op 't Belsj.'t Besjteit oet 'n paar häöf en hoezer, die liegke rónd 'n krusing van waeg, die Noorbeek mèt de Plank en Sjlenake mèt S'n Maeëte (Belsj) verbinge. De grens van Belsj löp dweersj de doorheen.

Neve 'n Maria van Banneux - kapelke sjtoon d'r ouch nog twiè veldkruzer.

'nen Haof op Noërbr'ig ies geboewd in baksjtein mèt lieste en dörpele van helle sjtein. In de sjtraotgevel bevingk ziech 'n niske mèt 'n Mariabeeldsje d'r in. In de dörpel van de nis sjteit gebeiteld: de initiale W.T. en 1771.

Zuurstof

Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.

Zuurstof is e chemisch illemint wat bij kamertemperatuur in oongeboonde staot 'n kleurloos gaas is (meh in hiel groete concentraties weurt 't blaw vaan kleur). 't Is 't meis veurkoumend illemint op Eerd en ein vaan de veer noedzakeleke illeminte veur eerds leve (neve waterstof, koolstof en stikstof). In de atmosfeer kump 't veur oongeveer 18% in zuvere vörm veur (es twieledeg molecuul O2, of in de ozonlaog es dreiledeg molecuul ozon, O3), en in speurkes vaan kooldioxide (CO2, oongeveer 0.04%). Aon 't oppervlak, en meistal ouch in de atmosfeer, tröf me 't aon in water (H2O); wijer kump 't in de eerdkoors veur in hiel väöl oxides (veural siliciumdioxide, SiO2) en zoere (daorum de naom).

Zuurstof heet de eigensjap tot 't ziech mèt de meiste illeminte gemekelek verbint, gemekeleker es eder ander materiaol daan ouch. 'n Reactie mèt zoerstof neump me verbranding; chemisch gezeen valle dao ouch corrosie en oontsteking vaan springstoffe oonder.

Zuurstofverbindinge make e good deil oet vaan väöl levende organismes, in 't bezunder vaan de bieste. Zuurstof inaosemende organismes kóste miljarde jaore trök oontstoon doortot bacterië en archaeë, die zjus wie plante zuurstof es afvalproduk oetaoseme, zoeväöl kooldioxide umgezat hadde tot de atmosfeer vol raakde mèt zuvere zuurstof. 't Neet oontstoon vaan diereleve zouw op d'n doer 't leve op eerd tot 'n ind gebrach höbbe.

In minseleke techniek is zuurstof ouch vaan vitaol belaank. Verbrandingsmotore höbbe door hun werkprincipes per definitie zuurstof nudeg, die ze meistal oet de loch hole. In rakètte gebruuk me evels tanks mèt vloejbare zuurstof. Zuurstoftanks weure gebruuk veur lui die op extreem huugde, in aofgeslote ruimtes of oonder water wèrke.

Zuurstof woort in 1771 door de Zwitserse apotheker Karl Wilhelm Scheele oontdèk, mer de heroontdèkking door Joseph Priestley maakde 't pas in wijere krink bekind. De naom oxygenium, "zoer-verwèkker", woort gegeve umtot me iewelaank meinde tot alle zoere zuurstof bevatte en dit illemint nudeg waor um zoere te verwekke (inderdaod zit in de meiste zoere zuurstof, mer 't is neet nudeg um 'n zoer te vörme).

In anger sjpraoke

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.