პერთი

პერთი[3] (ინგლ. Perth) — ქალაქი ავსტრალიის სამხრეთ-დასავლეთში, ინდოეთის ოკეანის სანაპიროზე. დასავლეთ ავსტრალიის შტატის დედაქალაქი და ავსტრალიის ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქი. ავსტრალიის სიდიდით მე-4 ქალაქი სიდნეის, მელბურნისა და ბრიზბენის შემდეგ. პერთში ცხოვრობს დასავლეთ ავსტრალიის შტატის მთელი მოსახლეობის დაახლოებით 75 %. ქალაქში 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით ცხოვრობს 1 728 867 ადამიანი[4]. პერთის მოსახლეობის ზრდის მაჩვენებელი მუდმივად მყარია, უფრო ჩქარი, ვიდრე ქვეყნის საშუალო მაჩვენებელი.[5]

პერთი, საპორტო დასახლება ფრიმანტლის დაფუძნებიდან სულ მალე, 1829 წლის 12 ივნისს დააარსა კაპიტანმა ჯეიმზ სტირლინგმა, რომელმაც მას შოტლანდიური პერთის სახელი უწოდა. ქალაქში მდებარეობს უძველესი დასავლეთ ავსტრალიის უნივერსიტეტი, რომელიც 1911 წელს დაარსდა.

პერთი ცნობილი გახდა როგორც «ცეცხლის ქალაქი», როდესაც ყველა მაცხოვრებელმა გამორთო განათება ქალაქის თავზე კოსმოსური ხომალდის «Friendship 7»-ის გადაფრენის მომენტში 1962 წელს[6][7].

ჟურნალ The Economist-ის შეფასების თანახმად 2012 წლის მდგომარეობით პერთი იკავებდა მეცხრე ადგილს ცხოვრებისათვის ყველაზე ხელსაყრელ ქალაქებს შორის მსოფლიოში[8].

ქალაქი
პერთი
ინგლ. Perth
Perth Montage
დროშა გერბი
Flag of Perth Perth COA

ქვეყანა ავსტრალიის დროშა ავსტრალია
შტატი (ავსტრალია)|ავსტრალიის შტატები და ტერიტორიები|შტატი დასავლეთი ავსტრალია
კოორდინატები 31°57′08″ ს. გ. 115°51′32″ ა. გ. / 31.95222° ს. გ. 115.85889° ა. გ.
დაარსდა 1829
ფართობი 5386 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 2
მოსახლეობა 1 728 867 კაცი (2011)
სიმჭიდროვე 320,99 კაცი/კმ²
სასაათო სარტყელი UTC+8, ზაფხულში UTC+9
სატელეფონო კოდი 0852[1] [2] , 0853[1] [2] , 0854[1] [2] , 08610[1] [2] , 08611[1] [2] , 08612[1] [2] , 08614[1] [2] , 08615[1] [2] , 08616[1] [2] , 08618[1] [2] , 08621[1] [2] , 08622[1] [2] , 08623[1] [2] , 08624[1] [2] , 08625[1] [2] , 08626[1] [2] , 08627[1] [2] , 08628[1] [2] , 08631[1] [2] , 08632[1] [2] , 08633[1] [2] , 08635[1] [2] , 08636[1] [2] , 08637[1] [2] , 08638[1] [2] , 08640[1] [2] , 08642[1] [2] , 08643[1] [2] , 08644[1] [2] , 08645[1] [2] , 08646[1] [2] , 08647[1] [2] , 08648[1] [2] , 08650[1] [2] , 08654[1] [2] , 08655[1] [2] , 08920[1] [2] , 08921[1] [2] , 08922[1] [2] , 08923[1] [2] , 08924[1] [2] , 08925[1] [2] , 08926[1] [2] , 08927[1] [2] , 08928[1] [2] , 08931[1] [2] , 08932[1] [2] , 08933[1] [2] , 08934[1] [2] , 08935[1] [2] , 08936[1] [2] , 08937[1] [2] , 08938[1] [2] , 08941[1] [2] , 08942[1] [2] , 08943[1] [2] , 08944[1] [2] , 08945[1] [2] , 08946[1] [2] , 08947[1] [2] და 08948[1] [2]
ოფიციალური საიტი cityofperth.wa.gov.au
პერთი — ავსტრალია
პერთი
პერთი — დასავლეთი ავსტრალია
პერთი

გეოგრაფია

ქალაქი მდებარეობს კონტინენტის სამხრეთ-დასავლეთით ინდოეთის ოკეანესა და ქვედა კლიფს შორის, ცნობილი როგორც დარლინგ რეინჯი. ქალაქის საქმიანი ცენტრი და ქალაქის შემოგარენი მდებარეობს მდინარე სუონზე. პერთიდან უახლოესი მილიონ მაცხოვრებელზე მეტი ქალაქი — ადელაიდაა სამხრეთ ავსტრალიაში, რომელიც მდებარეობს 2104 კილომეტრის მანძილზე (1307 მილი). პერთი გეოგრაფიულად უფრო ახლოა აღმოსავლეთ ტიმორთან და ჯაკარტასთან, ვიდრე სიდნეისთან და მელბურნთან.

ქალაქის საქმიანი ცენტრი

ქალაქის ცენტრალური რაიონი შემოფარგლულია მდინარე სუონით სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან, კინგზ პარკით დასავლეთიდან და სარკინიგზო ხაზით ჩრდილოეთიდან. პერთიდან 2360 კმ-ში ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს ავსტრალიის კუთვნილი შობის კუნძული.

კლიმატი

პერთში მოდის ზომიერი და სეზონური წვიმები. ზაფხული ძირითადად ცხელია და მშრალი, გრძელდება დეკემბრიდან მარტის ჩათვლით. თებერვალი — ყველაზე ცხელი თვეა. თავის მხრივ ზამთარი — საკმაოდ ნოტიო და ცივია. ასეთი ამინდი პერთს ხდის ხმელთაშუა ზღვის კლასიკურ მაგალითად[9]. ზაფხული ზოგჯერ წვიმიანია, შემთხვევითი მოკლე ჭექა-ქუხილით. ყველაზე მაღალი ტემპერატურა — 46,2 °С დაფიქსირდა 1991 წლის 23 თებერვალს[10][11]. ხშირად, ზაფხულის დღეებში, შუადღის შემდეგ სამხრეთ-დასავლეთიდან ქრის ზღვის ბრიზი, რომელსაც ცვლის ცხელი ჩრდილო-აღმოსავლეთის ქარები. ასეთ დღეებში, ქარის შეცვლის შემდეგ რამდენიმე საათში ტემპერატურა ეცემა 30 გრადუსზე დაბლა[12]. პერთი — საკმაოდ მზიანი ქალაქია ხმელთაშუა ზღვის კლიმატისთვის, სადაც წელიწადში 2800-დან[13] 3000 საათამდე[14] ანათებს მზე.

ზამთარი — შედარებით ცივი და ნოტიოა. ყველაზე დიდი ნალექების რაოდენობა მოდის მაისსა და სექტემბერს შორის. ყველაზე დაბალი ტემპერატურა −0,7°С დარეგისტრირდა 2006 წლის 17 ივნისს[10].

მიუხედავად იმისა, რომ წვიმის დიდი ნაწილი მოდის ზამთარში, რეკორდი დარეგისტრირდა 1992 წლის 9 თებერვალს, როდესაც მოვიდა 120,6 მმ ნალექი[10]. პერთში და დასავლეთ ავსტრალიის სამხრეთ ნაწილში წვიმების სტრუქტურა საკმაოდ შეიცვალა 1970-იანი წლების შუაში. მოხდა ზამთრის ნალექების მნიშვნელოვანი შემცირება და ჭექა-ქუხილის რაოდენობის ზრდა ზაფხულის თვეებში[15].

ისტორია

ისტორია ევროპელების მოსვლამდე

ევროპელების მოსვლამდე ეს ტერიტორია 40 000 წლის განმავლობაში დასახლებული იყო ნუნგარამის (ინგლ. Noongar) ტომის ხალხით, რაც დადასტურებულია მდინარე სუონის რაიონში წარმოებული გათხრებით[16]. აბორიგენებს ეკავათ დასავლეთი ავსტრალიის სამხრეთ-დასავლეთი კუთხე და ცხოვრობდნენ ნადირობის და შეგროვების ხარჯზე. როდესაც ევროპელები აქ პირველად შეხვდნენ აბორიგენებს, ისინი აქაურ ტერიტორიას ეძახდნენ ბურლუს. მდინარე სუონის სანაპიროებზე მცხოვრებმა რამდენიმე ტომმა, შექმნა ინგლ. Whadjuk. Whadjuk სხვა ტომებთან ერთად შეადგენდა სამხრეთ-დასავლეთის სოციო-ლინგვისტიკურ ბლოკს, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც ნუნგარები (ადამიანები).

პირველი ევროპელები

ამ რეგიონში პირველი ევროპელები იყვნენ ადამიანები ნიდერლანდელი კაპიტნის ვილემ დე ვლამინკის გუნდიდან, რომლებიც აქ გამოჩნდნენ 1697 წლის 10 იანვარს[17]. ევროპელების შემდგომი დაკვირვებები ამტკიცებდნენ დე ვლამინკის გაკეთებულ დასკვნებს მასზეს, რომ ადგილი არასტუმართმოყვარეა და უვარგისია სოფლის მეურნეობისათვის, რომელიც აუცილებელია დასახლების შემთხვევაში.

სუონ-რივერის კოლონია

პირველი დარეგისტრირებული ევროპელთა გამოჩენა მდინარე სუონის ხეობაში დათარიღებულია 1619 წლის 19 ივლისს. ეს გააკეთა ფრედერიკ დე ჰაუტმანის ეკიპაჟმა, რომელმაც ცუდი ამინდის გამო ადგილზე გადასვლა ვერ მოახერხა. შემდგომში ტერიტორიას არაერთხელ სტუმრობდნენ ევროპელი ზღვაოსნები, მაგრამ დაფუძნებული დასახლებული პუნქტები არ იყო მუდმივი.

სუონ-რივერის კოლონია დააარსა 1829 წელს კაპიტანმა ჯეიმზ სტერლინგმა. ერთ-ერთი პირველი შენობა, მრგვალი სახლი, დღემდე შემორჩა და დღეს მდებარეობს ქალაქ ფრიმანტლის ტერიტორიაზე. 1832 წლისთვის კოლონიის მოსახლეობამ მიაღწია 1,5 ათას მაცხოვრებლამდე, და მას ოფიციალურად ეწოდა «დასავლეთი ავსტრალია», 1826 წელს ოლბანის რაიონში დაარსებული იმავე დასახელების კოლონიის პატივსაცემად.[18] მაგრამ, სახელწოდება სუონ-რივერი კიდევ დიდხანს გამოიყენებოდა მთელი ტერიტორიის აღსანიშნავად. შემდგომში დასავლეთი ავსტრალია გაფართოვდა ავსტრალიის კონტინენტის აღმოსავლეთით და ჩრდილოეთით, რის შედეგადაც ფართობის მიხედვით გახდა მეორე ადმინისტრაციული ერთეული მსოფლიოში. დღეისათვის შტატს უკავია ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით მესამედი.

დემოგრაფია

პერთის მეტროპოლიტური ზონა
მოსახლეობა წლების მიხედვით (ABS)
1850 1400
1861 3507
1871 5007
1881 5044
1891 8447
1901 27 553
1911 106 792
1921 154 873
1933 207 440
1947 272 528
1961 420 133
1971 641 800
1981 809 036
1991 1 142 646
2001 1 325 392
2006 1 445 079
2007 1 554 769
2008 1 600 000
2009 1 650 000
2011 1 728 867
პერთის ძირითადი ეროვნული ჯგუფების
რაოდენობა დაბადების ადგილის მიხედვით[19]
დიდი ბრიტანეთის დროშა დიდი ბრიტანეთი 168 483
ახალი ზელანდიის დროშა ახალი ზელანდია 33 751
მალაიზიის დროშა მალაიზია 18 939
იტალიის დროშა იტალია 18 701
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დროშა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა 18 683
ინდოეთის დროშა ინდოეთი 14 007
სინგაპურის დროშა სინგაპური 11 199
ვიეტნამის დროშა ვიეტნამი 10 081
ირლანდიის დროშა ირლანდია 7706
ჩინეთის დროშა ჩინეთი 7681
გერმანიის დროშა გერმანია 7617
ნიდერლანდების დროშა ნიდერლანდები 7570
ინდონეზიის დროშა ინდონეზია 7392
აშშ-ის დროშა აშშ 5524

პერთი სიდიდით მეოთხე ქალაქია ავსტრალიაში. 1980-იანი წლების დასაწყისში ქალაქმა ამ მაჩვენებლით გაუსწრო ადელაიდას. 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის თანახმად, ქალაქში ცხოვრობს 1 728 867 ადამიანი.

ეთნიკური შემადგენლობა

2006 წელს ქალაქში ყველაზე დიდი ეთნიკური ჯგუფები იყო: ინგლისელები (534 555 ადამიანი, ანუ 28,6 %), ავსტრალიელები (479 174 ადამიანი, ანუ 25,6 %), ირლანდიელები (115 384 ადამიანი, ანუ 6,2 %), შოტლანდიელები (113 846 ადამიანი, ანუ 6,1 %), იტალიელები (84 331 ადამიანი, ანუ 4,5 %) და ჩინელები (53 390 ადამიანი, ანუ 2,9 %). ასევე ქალაქში ცხოვრობდა 3101 მკვიდრი ავსტრალიელი აბორიგენი (0,2 %)[20].

პერთი მოსახლეობის შემადგენლობაში გამოირჩევა ინგლისელების დიდი რაოდენობით. 2006 წლის მოსახლეობის აღწერის თანახმად ქალაქში ცხოვრობდა დიდ ბრიტანეთში დაბადებული 142 424 მაცხოვრებელი[21], მაშინ როდესაც სიდნეიში ცხოვრობდა 145 261[22], ხოლო პერთის მოსახლეობის საერთო რაოდენობა მხოლოდ 35 %-ია სიდნეის მოსახლეობის საერთო რაოდენობისა.

ქალაქის ეთნიკური შემადგენლობა შეიცვალა XX საუკუნის შუაში, როდესაც ქალაქში დასახლდა დიდი რაოდენობით ემიგრანტი ევროპიდან. რადგანაც ფრიმანტლი ევროპიდან წამოსული გემების სავალ გზაზე იყო პირველი ავსტრალიური ქალაქი, პერთში შეიმჩნეოდა იტალიელების, ბერძნების, ნიდერლანდელების, გერმანელების, ხორვატების, ბოსნიელების, სერბების, პოლონელების, ჩეხების, სლოვაკების, რუსების, უკრაინელების, მაკედონელების, თურქების და სხვა ეთნიკური ჯგუფების შემოსვლა.

ეკონომიკა

პერთი — მსხვილი პორტია ავსტრალიის დასავლეთ სანაპიროზე, ასევე სარკინიგზო კვანძი და საერთაშორისო აეროპორტია. ქალაქში მდებარეობს ნავთობგადამამუშავებელი, ცემენტის და გემთმშენებელი ქარხნები. ქიმიური, ტექსტილის და საკვები მრეწველობის საწარმოები.

ტრანსპორტი

პერთში მდებარეობს ორი აეროპორტი.

1968 წელს ქალაქთან გაიყვანეს სარკინიგზო ხაზი ქალაქ კალგურლიდან. დღეისათვის ეს ხაზი, რომელიც ეკუთვნის Indian Pacific-ის რკინიგზას, პერთის რაიონში ელექტროფიცირებულია, გამოიყენება ლიანდაგის სიგანე 1435 მმ.

ავტოგზების სისტემა შედგება 3 ავტოსტრადისაგან და 9 შოსესაგან, ყველა ავტოგზა უფასოა.

საზოგადოებრივი ტრანსპორტი მოიცავს მატარებლებს, ავტობუსებს და ბორანს. ქალაქის ფარგლებში მდებარეობს სამი ხაზი, რომელიც შედგება 200 საავტობუსო და 60 სარკინიგზო სადგურისგან:

  • Frimantle — Perth — Midland Terminal;
  • Joondalup — Perth — Armadale;
  • Mandurah — Kwinana.

კულტურა

ქალაქი პერთი მსახიობ ჰითკლიფ ენდრიუ ლეჯერის მშობლიური ქალაქია, რომელიც უფრო ჰით ლეჯერის სახელითაა ცნობილი, ასევე მუსიკალური ჯგუფების Karnivool-ის, Pendulum-ის და Knife Party-ის შემქმნელების და მონაწილეების რობერტ სვაირ-ტომპსონის, გარეტ მაკგრილენის და პოლ ჰარდინგის მშობლიური ქალაქიცაა.

პარკები და დასასვენებელი ზონები

ქალაქის აღმოსავლეთ გარეუბანში მდებარეობს კოუნუ კოალა პარკი — ნაკრძალი-ზოოპარკი, რომელიც იღებს ტურისტულ და სკოლის ჯგუფებს და ტურისტებს შესაძლებლობას აძლევს ფოტოსურათები გადაიღონ კოალებთან და ისინი ხელში დაიჭირონ.

მუზეუმები

ქალაქში მდებარეობს დასავლეთ ავსტრალიის მუზეუმი და სახანძრო საქმის ისტორიის მუზეუმი.

დამეგობრებული ქალაქები

სქოლიო

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 1.19 1.20 1.21 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 1.35 1.36 1.37 1.38 1.39 1.40 1.41 1.42 1.43 1.44 1.45 1.46 1.47 1.48 1.49 1.50 1.51 1.52 1.53 1.54 1.55 1.56 1.57 1.58 1.59 1.60 Telecommunications Numbering Plan 2015
  2. 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19 2.20 2.21 2.22 2.23 2.24 2.25 2.26 2.27 2.28 2.29 2.30 2.31 2.32 2.33 2.34 2.35 2.36 2.37 2.38 2.39 2.40 2.41 2.42 2.43 2.44 2.45 2.46 2.47 2.48 2.49 2.50 2.51 2.52 2.53 2.54 2.55 2.56 2.57 2.58 2.59 2.60 Telstra J // Charging Zones — 2018. — 274 p.
  3. ქსე ტ. VIII, გვ. 24
  4. 2011 Census QuickStats: Greater Perth. Australian Bureau of Statistics.
  5. Regional Population Growth, Australia 2008–2009. Australian Bureau of Statistics (30 March 2010). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2012-02-04.
  6. (1970) Perth — a city of light Perth, W.A. Brian Williams Productions for the Government of WA, 1970 (Video recording) The social and recreational life of Perth. Begins with a 'mock-up' of the lights of Perth as seen by astronaut John Glenn in February 1962
  7. Howard, Sir Henry Rudolph (Harry) (1890—1970) Biographical Entry — Australian Dictionary of Biography Online
  8. Australian gold
  9. Linacre, Edward; Geerts, Bart (1997). Climates and Weather Explained. London: Routledge, გვ. 379. ISBN 0-415-12519-7.
  10. 10.0 10.1 10.2 Annual Climate Summary for Perth: Near average rainfall with warmer days for Perth in 2008. Australian Bureau of Meteorology (2 January 2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2012-02-16. წაკითხვის თარიღი: 5 August 2009.
  11. Perth Airport climate statistics. Australian Bureau of Meteorology. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2012-02-16. წაკითხვის თარიღი: 30 July 2009.
  12. Heatwaves in Perth. Australian Bureau of Meteorology (June 2005). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2012-02-16. წაკითხვის თარიღი: 5 August 2009.
  13. Weather Centre – World Weather – Average Conditions – Perth. BBC. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2005-05-22. წაკითხვის თარიღი: 14 June 2010.
  14. weather travel
  15. How extreme south-west rainfalls have changed (PDF). Indian Ocean Climate Initiative (2000). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2012-02-16. წაკითხვის თარიღი: 5 August 2009.
  16. Sandra Bowdler. The Pleistocene Pacific. Published in ‘Human settlement’, in D. Denoon (ed) The Cambridge History of the Pacific Islanders. pp.41–50. Cambridge University Press, Cambridge. University of Western Australia. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2012-02-16. წაკითხვის თარიღი: 27 April 2011.
  17. Major, Richard Henry. (1859)Early Voyages to Terra Australis, now called Australia. Project Gutenberg of Australia. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2012-02-16. წაკითხვის თარიღი: 26 February 2008.
  18. კოლერის ენციკლოპედია. ავსტრალია. ისტორია
  19. «Community Profile Series: Perth (Statistical Division)»
  20. Indigenous Affairs (PDF). Department of Indigenous Affairs (11 May 2006). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2006-08-25.
  21. «Perth (Statistical Division)»
  22. «Sydney (Statistical Division)»
  23. Houston-Perth Sister City Association. Sister Cities of Houston. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 2012-02-16. წაკითხვის თარიღი: 2011-04-22.
ავსტრალია

ავსტრალია (ინგლ. Australia; ოფიც. ავსტრალიის კავშირი ინგლ. Commonwealth of Australia) — სახელმწიფო ავსტრალიის კონტინენტზე. ქვეყანა მოიცავს როგორც საკუთრივ მატერიკს, ასევე კუნძულ ტასმანიასა და სხვა მცირე კუნძულებს. ეს არის ფედერალური სახელმწიფო, რომელიც შედის დიდი ბრიტანეთის თანამეგობრობაში. უშუალო სახმელეთო მეზობელი არა ჰყავს, ზღვით კი ესაზღვრება: ინდონეზია, აღმოსავლეთი ტიმორი და პაპუა-ახალი გვინეა ჩრდილოეთით, სოლომონის კუნძულები, ვანუატუ და ახალი კალედონია ჩრდილო-აღმოსავლეთით და ახალი ზელანდია სამხრეთ-აღმოსავლეთით.

40 000 წლის განმავლობაში, XVIII საუკუნის ბოლომდე, სანამ ევროპელებმა დაიწყეს კონტინენტის ათვისება, ავსტრალიასა და ტასმანიაზე საშუალოდ 250 სხვადასხვა ტომის ავსტრალიელი აბორიგენი სახლობდა. უშუალოდ ჩრდილოეთიდან წამოსული მეთევზეების არარეგულარული სტუმრობისა და 1606 წელს ევროპული აღმოჩენის შემდეგ, ავსტრალიის აღმოსავლეთი ნაწილი 1770 წელს დიდმა ბრიტანეთმა მიისაკუთრა და საწყის ეტაპზე პატიმრებით დაასახლა ახალი სამხრეთი უელსის კოლონიები, 1788 წლის 26 იანვარს აღმოჩენიდან. მომდევნო წლებში მოსახლეობა ინტენსიურად იზრდებოდა. XIX საუკუნეში კიდევ ხუთი უფრო დიდი თვითმმართველური ბრიტანეთის ზღვის გადაღმა კოლონია დაარსდა.

1901 წლის 1 იანვარს, ექვსი კოლონია ფედერაციად გაერთიანდა და ავსტრალიის კავშირი შეიქმნა. ამჟამად ავსტრალიას სტაბილური ლიბერალური დემოკრატიული პოლიტიკური სისტემა აქვს. მისი მოსახლეობა 2011 წლის აღწერის თანახმად შეადგენს 21 507 719 ადამიანს, რომლის დაახლ. 60 % ცხოვრობს შტატების დედაქალაქებში: სიდნეი, მელბურნი, ბრიზბენი, პერთი და ადელაიდა. ქვეყნის დედაქალაქია კანბერა, რომელიც ფედერალურ ტერიტორიაზე მდებარეობს.

ავსტრალია განვითარებული ქვეყანაა, აყვავებული კოსმოპოლიტური საზოგადოებითა და გამორჩეულად მაღალი განვითარების იდექსით, ცხოვრების ხარისხით, სრულფასოვანი ჯანდაცვის სისტემით, ცხოვრების მაღალი ხანგრძლივობით, საყოველთაო საზოგადო განათლებით, ეკონომიკური და პოლიტიკური და სიტყვის თავისუფლებით.

ავსტრალიის ქალაქები მსოფლიოს უდიდესი ქალაქების რიგს მიეკუთვნება კულტურული მრავალფეროვნებითა და ცხოვრების ხარისხით. ქვეყანა შემდეგი საერთაშორისო ორგანიზაციების წევრია: გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია, დიდი ოცეული, ერთა თანამეგობრობა, ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაცია, ANZUS, აზია-წყნარი ოკეანის ეკონომიკური გაერთიანება, წყნარის ოკეანის კუნძულების ფორუმი და მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია.

ავსტრალიის ქალაქები

სტატიაში წარმოდგენილია ავსტრალიის ქალაქების სია.

ავსტრალიის ქალაქები მოსახლეობის მიხედვით

აქ წარმოდგენილია ავსტრალიის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით. ცალკეული ქალაქების გარდა, წარმოდგენილია ავსტრალიის უდიდესი ურბანიზებული ქალაქების სიაც.

ბერკანა

ბერკანა, ბერკანო (ᛒ) — ძველი გერმანული ანბანის მეთვრამეტე რუნა. რუნის სახელწოდება აღნიშნავს „არყის ხეს“, „არყის ხის ტოტს“. იქიდან გამომდინარე, რომ ბოლო ხმოვანი სიტყვაში არის ცხვირისმიერი, სწორად შეგვიძლია მივიჩნიოთ აგრეთვე ბერკანანი.

ბუშე დე პერთი

ბუშე დე პერთი (ფრანგ. Boucher de Perthes; დ. 10 ნოემბერი, 1788 — გ. 2 აგვისტო, 1868) — ფრანგი არქეოლოგი. საფუძველი ჩაუყარა პალეოლითის კვლევას. შეკრიბა პალეოლითური იარაღი, რომელსაც მეცნიერები მანამდე ყურადღებას არ აქცევდნენ. იგი ამტკიცებდა, რომ ამ იარაღთა შემქმნელი ადამიანი მამონტებისა და სხვა გადაშენებული ცხოველების თანამედროვე იყო, რაც ეწინააღმდეგებოდა იმდროინდელ პალეონტოლოგიაში გაბატონებულ ანტიევოლუციონისტურ, ე. წ. კატასრტოფათა თეორიას. ამ აღმოჩენის მნიშვნელობა სათანადოდ მხოლოდ დარვინისტებმა შეაფასეს XIX საუკუნის 60-იან წლებში.

დაგაზი

დაგაზი (ᛞ) — ძველი გერმანული ანბანის ოცდამესამე რუნა. რუნის სახელწოდება აღნიშნავს „დღეს“.

ევაზი

ევაზი (ᛖ) — ძველი გერმანული ანბანის მეცხრამეტე რუნა. რუნის სახელწოდება ნიშნავს „ცხენს“.

ვუნიო

ვუნიო (ᚹ) — ძველი გერმანული ანბანის მერვე რუნა. რუნის სახელწოდება ნიშნავს „სიხარულს“. ლათინურ ანბანში ასო W-ს შემოღებამდე ანგლოსაქსები მის ნაცვლად იყენებდნენ რუნას Wynn (Ƿƿ).

ისა

ისა (ᛁ) — ძველი გერმანული ანბანის მეთერთეტე რუნა. რუნის სახელწოდება ნიშნავს ყინულს (გვიანი სკანდინავიური Iss, ბრიტანული Is, გოთური Eis).

იუან მაკგრეგორი

იუან მაკგრეგორი (ინგლ. Ewan McGregor [ˌjuːən məˈɡrɛɡər]; დ. 31 მარტი, 1971, პერთი) — შოტლანდიელი მსახიობი. მონაწილეობა აქვს მიღებული მეინსტრიმულ, ინდი და საავტორო ფილმებში. ასევე მოღვაწეობს თეატრში.

ოთალა

ოთალა (ოდალი, ოთალი, ოთილა) (ᛟ) (ძვ. გერმ. Oþila — „გვარი“, ანგლო-საქს. Oeþel) — ძველი გერმანული ანბანის ოცდამეოთხე რუნა. რუნის სახელწოდება ნიშნავს „გვარს“, „მემკვიდრეობას“.

პერთი (რუნა)

პერთი (ᛈ) — ძველი გერმანული ანბანის მეთოთხმეტე რუნა, აღნიშნავს ხმოვანებას „პ“, არ გვხვდება უმცროს ფუთარქში. ანგლოსაქსონურ რუნულ პოემაში იწოდება peorð-ად:

ᛈ Peorþ biþ simble · plega ond hleahtor wlancum [. . .] · þær wigan sittaþ on béorsele · blíþe ætsamne.

პერთი არის დიდებულთთვის დასვენებისა და გართობის წყარო, სადაც მებრძოლები სუფრასთან მხიარულად სხედან ერთად

რაიდო

რაიდო (ᚱ) — ძველი გერმანული ანბანის მეხუთე რუნა. რუნის სახელწოდება ნიშნავს „გზას“.

სამხრეთი პერთი

სამხრეთი პერთი (ინგლ. South Perth) — ქალაქი დასავლეთ ავსტრალიაში. სამხრეთი პერთი არის დასავლეთ ავსტრალიის შტატის დასახლებული პუნქტი. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 40 739 ადამიანს. ქალაქის ფართობია 19,8 კმ². სამხრეთი პერთი 4 კილომეტრითაა დაცილებული შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ პერთს და მოქცეულია ამავე ქალაქის აგლომერაციაში. დაარსდა 1892 წელს და ქალაქია 1959 წლიდან. ქალაქის მერია ჯეიმზ ბესტი. ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ხოლო ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო.

ტივაზი

ტივაზი (ᛏ) — ძველი გერმანული ანბანის მეჩვიდმეტე რუნა. ნიშნავს ღმერთ ტურს.

ურუზი

ურუზი (ᚢ) — გერმანული უფროსი ფუთარქის მეორე რუნა. რუნის სახელწოდება წარმოდგება სიტყვიდან „პირველყოფილი ხარი“.

ქენაზი

ქენაზი (ᚲ) (ძვ.გერმ. Kauna — „ჩირაღდანი“, ანგლოსაქს. Cen, ძვ.სკანდ. Kaun — „წყლული“) — ძველგერმანული, ანგლოსაქსონური და სკანდინავიური რუნული ანბანების მეექვსე ნიშანი. სავარაუდოდ უკავშირდება ჩრდილოეტრუსკულ ნიშანს ან ლათინურ C-ს.

ჰაგალაზი

ჰაგალაზი (ᚺ) — ძველი გერმანული ანბანის მეცხრე რუნა. რუნის სახელწოდება ნიშნავს „სეტყვას“, „აღსასრულს“, „განადგურებას“.

ადმინისტრაციული ცენტრი
მეტროპოლიტი ქალაქები
რეგიონალური ქალაქები
ქალაქები > 10 000 კაცი

სხვა ენებზე

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.