ავსტრაზია

ავსტრაზია (ფრანგ. Austrasie, გერმ. Austrasien, ლათ. Austrasia) — მეროვინგების ფრანკთა სახელმწიფოს ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი (სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილის — ნოისტრიის საპირისპიროდ).

იკავებდა მაასისა და მოზელის აუზების ტერიტორიას, ასევე რეინიდან აღმოსავლეთ მდებარე რეგიონს (ამჟამად იქ განლაგებულია საფრანგეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთი რეგიონები, ბელგია, ნიდერლანდები, ასევე გერმანიის დასავლეთი ტერიტორიები). ავსტრაზიის დედაქალაქი იყო მეცი, თუმცა ზოგიერთი მმართველი თავისი რეზიდენციის რანგში რეიმსს ირჩევდა.

ავსტრაზია ადმინისტრაციულად ჩამოყალიბდა 511 წელს, როდესაც ხლოდვიგ I-ის გარდაცვალების შემდეგ ფრანკთა სამეფო გაიყო ორ ნაწილად. ავსტრაზია შეხვდა ხლოდვიგის უკანონო უფროს ვაჟს — თოიდერიხს. VI-VII საუკუნეებში ავსტრაზია დროდადრო გამოიყოფოდა ცალკეულ სამეფოდ, იმართებოდა თავისი მეფეებითა და მაიორდომებით. ავსტრაზიის მაიორდომებიდან, რომლებიც 687 წელს ფრანკთა მთელი სამეფოს ფაქტობრივი მმართველები გახდნენ, ჩამოყალიბდა კაროლინგების დინასტია.

კარლოს დიდის მემკვიდრეების დროს ავსტრაზია შევიდა გერმანიის შემადგენლობაში.

The outline of history - being a plain history of life and mankind (1920) (14580277120)
ავსტრაზია და ნოისტრია
Austrasie752
ავსტრაზია 752 წელს

ლიტერატურა

  • Charles Oman. The Dark Ages 476—918. London: Rivingtons, 1914.
  • Thomas Hodgkin. Italy and Her Invaders. Oxford: Clarendon Press, 1895.
კარლომან I

კარლომან I (ფრანგ. Carloman Ier, გერმ. Karlmann I.; დ. 751 — გ. 4 დეკემბერი, 771) — ფრანკთა მეფე 768–771 წლებში. პიპინ მოკლესა და ბერტრადა ლაონისას მეორე ვაჟიშვილი.

ძმა კარლოს დიდთან ერთად, კარლომანი პაპი სტეფან II-ის მიერ მეფედ დაინიშნა 754 წელს. 768 წელს პიპინის გარდაცვალების შემდეგ კარლომანი და შარლემანი სამეფოს ერთმანეთში იყოფენ, რომელშიც კარლომანს სამეფოს აღმოსავლეთი ნაწილი — ავსტრაზია შეხვდა. ძმებს შორის საკმაო უთანხმოება უნდა ყოფილიყო და სავარაუდოდ ამის გამო კარლომანის გარდაცვალების შემდეგ მისი მეუღლე გერბერგა ვაჟებითურთ დეზიდერიუსის, ლომბარდთა მეფის, კარს გაიხიზნა. ვინაიდან ზოგიერთი წყაროს თანახმად გერბერგა დეზიდერიუსის ქალიშვილი იყო, ძნელია იმის დადგენა თუ რამდენად სერიოზული იყო ძმებს შორის დაძაბულობა. კარლომანის გარდაცვალების შემდგომ მისი სამეფო კარლოს დიდმა შემოიერთა, შემდგომ კი საკუთარ ვაჟებს გადაუნაწილა.

საფრანგეთის ისტორია

საფრანგეთის ისტორია უძველესი დროიდან იწყება. ქვეყანაში პირველი დასახლებები ჯერ კიდევ ადამიანის განვითარების ადრეულ სტადიაში ჩნდება და ძვ.წ 40 000 წლით თარიღდება. აღმოჩენილია მრავალი არქეოლოგიური ძეგლი. საფრანგეთის ტერიტორიაზე მოსახლეობის ინტენსიური დასახლება დაიწყო ზემო პალეოლითის დროიდან.

საფრანგეთის მნიშვნელოვანი განვითარება დაიწყო რკინის ხანიდან, ქვეყნის სამხრეთ სანაპირო ზოლზე დაარსდა ბერძნული კოლონიები. ბერძენი და რომაელი მწერლები აღნიშნავდნენ რომ ქვეყანა შედგებოდა სამი ეთნიკური ჯგუფისაგან: გალებისგან, აკვიტანიელებისგან და ბელგიებისგან. ამ სამი ჯგუფიდან ყველაზე მნიშვნელოვანი და ძლიერი იყო გალების ერთობა, ისინი თავიანთ გალურ ენაზე საუბრობდნენ. უკვე ძველი წელთაღრიცხვის მიწურულისთვის ამ მიდამოებში რომაელთა და კართაგენელთა კოლონიები ჩნდება. რომის რესპუბლიკამ დაიპყრო სამხრეთ გალია და შეიქმნა ნარბონის გალიის რომაული პროვინცია. ძვ.წ. II საუკუნეში იულიუს კეისარმა შეძლო გალიის სრულად დაპყრობა, აქ ძვ.წ 58–51 წლებში იმართებოდა გალური ომები. ამის შემდგომ აღმოცენდა გალურ-რომაული კულტურა და რეგიონი ინტეგრირდა რომის იმპერიაში.

რომის იმპერიის დაშლის შემდეგ, გალია განიცდიდა ბარბაროსთა თავდასხმებს, მოგვიანებით ამ ტერიტორიაზე გერმანელი ფრანკები მიგრირდნენ. ფრანკთა მეფის ხლოდვიგ I-ის მმართველობის დროს V საუკუნის გვიან პერიოდში ფრანკთა სახელმწიფო დომინიონი გახდა მთელს რეგიონში. ამ სახელმწიფომ ძლიერების ზენიტს მიაღწია კარლოს დიდის დროს. ფრანკების სახელმწიფო უკვე იმპერია გახდა, სამეფოს კაროლინგების დინასტია მართავდა, 843 წელს კი ფრანკთა იმპერია დაიშალა. საფრანგეთის სათავეში კაპეტინგების დინასტია მოექცა. პირველი კაპეტინგი მმართველი იყო ჰუგო კაპეტი, ის მეფე 987 წელს გახდა. კაპეტინგები ვალუას დინასტიამ შეცვალა, 1337 წელს ინგლისსა და საფრანგეთს შორის დაიწყო ასწლიანი ომი, ომი დასრულდა 1453 წელს. ამის შემდეგ საფრანგეთში თანდათანობით ყალიბდება აბსოლუტური მონარქია. მომდევნო საუკუნეებში საფრანგეთი გავრცელდა რეფორმაცია, ევროპის მსგავსად აქაც მიმდინარეობდა რელიგიური ომები. გვიან, XVIII საუკუნეში საფრანგეთში მოხდა რევოლუცია. ქვეყანაში დაემხო მონარქია, ამ მოვლენამ სამუდამოდ შეცვალა საფრანგეთის მომავალი. იგი რესპუბლიკური მმართველობის ქვეყანა გახდა, რამდენიმე წლის შემდეგ ნაპოლეონ ბონაპარტიმ ქვეყანა ერთ-ერთ უძლიერეს იმპერიად აქცია. ნაპოლეონის დამარცხება გამოიწვია მისმა ომებმა, ქვეყანაში მოხდა მონარქიის რესტავრაცია, 1852 წელს საფრანგეთში კვლავ შეიქმნა იმპერია, 1870 წელს კი ქვეყანა მესამედ რესპუბლიკური სახელმწიფო გახდა.

საფრანგეთი წარმოადგენდა ანტანტის უმნიშვნელოვანეს სახელმწიფოს, სწორედ მან დიდი ბრიტანეთთან და რუსეთთან ერთად შეძლო პირველ მსოფლიო ომში გამარჯვება. საფრანგეთი აგრეთვე იყო მოკავშირე სახელმწიფო, მეორე მსოფლიო ომში, თუმცა ამის მიუხედავად ნაცისტურმა გერმანიამ შეძლო ორ თვეში ქვეყნის დაპყრობა. საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა დაიშალა, ქვეყნის ჩრდილოეთი ნაწილი უშუალოდ შეუერთდა გერმანიის მიერ დაპყრობილ ტერიტორიებს, ხოლო სამხრეთში შეიქმნა ვიშის რეჟიმი. ომის დასასრულს ქვეყანა გათავისუფლდა, საფრანგეთში შეიქმნა მეოთხე რესპუბლიკა, 1958 წელს კი მეხუთე რესპუბლიკა. ომის შემდგომ დაიშალა საფრანგეთის კოლონიური იმპერია, სახელმწიფოთა უმრავლესობამ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, ხოლო ტერიტორიათა გარკვეული ნაწილი კვლავ დარჩა საფრანგეთის შემადგენლობაში განსაკუთრებული სტატუსით. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ქვეყანა გაწევრიანდა გაეროში, ევროკავშირსა და ნატოში.

ფრანკთა მეფეების სია

ქვემოთ წარმოდგენილი არის ფრანკთა მეფეების სია:

სამეფოს გაყოფა ხლოდვიგის ვაჟებს შორის

ხლოდვიგ IV

ხლოდვიგ IV (ფრანგ. Clovis IV, გერმ. Chlodowech IV) (დ. 678 — გ მარტი, 695) — ფრანკთა მეფე 691–695 წლებში, თოიდერიხ III-ის ძე მეროვინგების დინასტიიდან. ხლოდვიგი ფრანგულად ითარგმნება, როგორც: ბრძოლაში განთქმული.

სხვა ენებზე

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.