Nagara

Nagara iku wewengkon ing bumi kang kakuwasan pulitik, militèr, ékonomi, sosial lan budayané ditata déning pamaréntahan kang nan ing wewengkon mau. Supaya bisa diarani nagara kudu ndarbèni rakyat, ya iku wong-wong kang nampa anané organisasi iki. Syarat liyané ya iku anané wewengkon tartamtu papan nagara iku manggon. Bab liyané apa kang diarani kadhaulatan, ya iku nagara diakoni déning wargané minangka kang nyekel kakuwasan paling dhuwur ing wewengkon panggonan nagara.

Anané nagara

Anané nagara, kaya organisasi lumrahé, ya iku kanggo nggampangké anggotané (rakyat) nggayuh tujuan utawa gegayuhané. Kepénginan iki dirumusaké sajeroning sawiji dhokumèn kang diarani Konstitusi, kalebu ing jeroné aji-aji kang dipikul dhuwur déning rakyat minangka anggota nagara. Minangka dhokumèn kang nyantumaké gegayuhan rakyat, maksud diyasa nagara, Konstitusi minangka dhokumèn hukum paling dhuwur ing sawijining nagara. Mulané konstitusi uga ngatur cara-cara nata nagara. Konstitusi ing Indonésia diarani Undhang-Undhang Dhasar.

Pangertèn nagara miturut para ahli

  • George Jellinek
    Nagara iku paguyuban kakwuasan saka seklompok manungsa kang wis manggon ing wewengkon tartamtu.
  • George Wilhelm Friedrich Hegel
    Nagara minangka paguyuban kasusilan kang muncul minangka sintesis saka kamardikan individual lan kamardikan universal
  • Krannenburg
    Nagara iku opaguyuban kang timbul amarga ana kepénginan saka sawiji golongan utawa bangsané dhéwé.
  • Roger F. Soltau
    Nagara iku piranti utawa wewenang kanggo ngatur utawa ngendalèkaké persoalan bersama tumrap masarakat.
  • Prof. R. Djokosoetono
    Nagara iku paguyuban manungsa utawa kumpulan manungsa kang ana ing ngisor siji pamaréntahan kang padha.
  • Prof. Mr. Soenarko
    Nagara iku paguyuban sing ndunungi kang ndarbèni laladan tartamtu, kang kakuwasan nagara lumaku ing kana minangka sawijining kadhaulatan.cgsfdgsf

Uga delengen

  • Pratélan nagara
Amérikah Sarékat

Amérikah Sarékat (basa Inggris: United States of America) utawa lumrahé dicekak dadi AS iku nagara fédheral sing wewengkoné ana ing Amérikah Lor lan Oséania. Ditilik saka sing ndunungi, nagara iki sing paling gedhé kaping telu sadonya sawisé Républik Rakyat Cina lan India. Kutha krajan Amérikah Sarékat ya iku Washington, DC. Amérikah Sarékat iku nagara adidaya. Nagara fédheral iki kasusun saka 50 nagara pérangan. Saka 50 praja iki, loro papané ana ing dharatan, banjur saiki minangka èksklav ing sisih lor lan siji iku laladan kapulowan. Saliyané iku Amérikah uga nduwé jajahan: Puerto Riko, Guam, Samoa Amérikah, Kapuloan Mariana Lor, lan Kapuloan Virgin.

Amérikah Sarékat sing ndunungi 300 yuta jiwa.

Indhi

Républik Indhi utawa Républik India iku nagara ing Asia Kidul. Jeneng-jeneng liyané nagara iki iku Bharat utawa Bharata lan Jambudwipa. Tembung pungkasan iki tegesé "Pulo Jambu" lan dijenengaké mangkono amarga mèmper woh jambu. India iku nagara ing Asia kang kang ndunungi paling akèh kaloro ing donya, kanthi populasi punjul sak milyar jiwa, lan minangka nagara gedhé dhéwé kapitu miturut ukuran wewengkon géografis. Cacahing kang ndunungi India tuwuh ngrembaka wiwit tengahan 1980-an. Ékonomi India iku gedhé dhéwé kapapat ing donya miturut angka PDBné, diukur saka segi paritas daya beli (PPP), lan salah siji kang tuwuhing ékonomi paling rikat ing donya. India, nagara kanthi sistem dhémokrasi liberal gedhé dhéwé sadonya, uga wis muncul minangka kakuwatan regional kang wigati, duwé kakuwatan militèr gedhé dhéwé lan kamampuan nuklir.

Dumunung ing Asia Kidul kanthi garis pasisir dawané 7.000 km, lan péranganing anak bawana India, India iku péranganing rute dedagangan wigati. India wewatesan karo Pakistan, Républik Rakyat Cina, Myanmar. Banglades, Nepal, Bhutan, lan Afganistan. Sri Lanka, Maladewa, lan Indonésia iku nagara kapulon kang wewatesan.

India minangka dunungé peradaban kuna kaya Budaya Lembah Indus lan minangka papan kalahiran saka papat agama utama donya: Hindhu, Buda, Jainisme, lan Sikhisme. Nagara iki minangka péranganing Karajan Manunggal sadurungé mardika ing taun 1947.

Indonésia

Indonésia, resmine Républik Indonésia (basa Indonésia: Republik Indonesia), iku sawijining nagara berdaulat transkontinéntal dumunung mligi ing Asia Kidul-Wétan karo sawatara tlatah ing Oséania. Dumunung ing antarané Samodra Hindia lan Pasifik, iku nagara kapuloan gedhé dhéwé ing donya, kanthi punjul telulas èwu pulo. Indonésia nduwé kira-kira populasi liwat 258 yuta wong lan nomer papat nagara paling akèh populasiné ing donya, nagara Austronésia paling akèh populasiné, uga nagara mayoritas Muslim paling akèh populasiné. Pulo paling padhet sa donya Jawa ngandhut punjul setengah saka populasi.

Wangun pamaréntahan republik Indonésia kalebu législatur lan Présidhèn kapilih. Indonésia duwé 34 provinsi, kang lima duwé status administratif mirunggan. Kutha krajan lan paling akèh kang ndunungi yakuwi Jakarta. Nagara duwé tapel wates karo Papua Nugini, Timor Wétan, lan Malaysia sisih wétan. Nagara tanggané kalebu Singapura, Filipina, Australia, Palau, lan tlatah India Kapuloan Andaman lan Nicobar. Indonésia iku sawijining anggota pangadeg ASEAN lan anggota saka ékonomi utama G-20. Ékonomi Indonésia iku peringkat 16 PDB nominal donya lan gedhé dhéwé angka 8 PDB ing PPP.

Kapuloan Indonésia wis tlatah wigati ing padagangan wiwit ing paling ing abad kaping 7, nalika Sriwijaya lan banjur mengko Majapahit dagang karo Tiongkok lan India. Panguwasa lokal nggunakaké modhèl budaya, agama lan pulitik manca saka awal abad Masèhi, lan karajan Hindhu lan Buda ngrembaka. Sajarah Indonésia wis diprabawai déning kakuwasan manca kepincut karo sumber daya alam Indonésia. Pedagang Muslim lan sarjana Sufi nggawa Islam kang saiki dominan, sawatara kakuwasan Eropah nggawa Kristen lan perang siji liyané kanggo monopoli dagang ing Kapuloan Maluku ing Jaman Penjelajahan. Sawisé telung lan setengah abad kolonialisme Walanda wiwit Amboina lan Batavia, lan pungkasanipun kabèh kapuloan kalebu Timor lan Papua Kulon, ing kaping diselani déning kakuwasan Portugis, Prancis lan Inggris, Indonésia mardika sawisé Perang Donya II. Sajarah Indonésia kang wis wiwit ora tenang, karo tantangan bencana alam, raja pati massa, korupsi, separatisme, prosès démokratisasi, lan pèriode saka owah-owahan ékonomi kanthi rikat.

Indonésia dumadi saka atusan golongan ètnis lan linguistik asli. Golongan ètnis gedhé dhéwé – lan dominan ing pulitik – ya iku Jawa. Idèntitas nasional wis dikembangaké, dikukuhaké déning basa nasional, karagaman etnik, pluralisme agama ing populasi mayoritas Muslim, lan sajarah kolonial lan kraman marang iku. Sesanti nasional Indonésia, "Bhinneka Tunggal Ika" ("séjé-séjé nanging ajeg manunggal"), nuduhaké karagaman kang nagara. Sanajan populasi gedhé lan tlatah padhet kang ndunungi, Indonésia duwé tlatah jembar ara-ara samun kang njurung karagaman hayati tingkat paling dhuwur kaping pindho ing donya. Indonésia duwé sumber daya alam kalubèran kaya lenga lan gas bumi, timah, tembaga lan emas. Pertanian mligi mrodhuksi beras, tèh, kopi, bumbon crakèn lan karèt. Partner dagang utama Indonésia ya iku Jepang, Amérikah Sarékat lan nagara tangga Singapura, Malaysia lan Australia.

Inggris

Kanggo nagara Britania Raya kang uga kerep diarani Inggris, delengen Britania Raya.Inggris (Basa Inggris: England) iku praja gedhé dhéwé lan paling padhet sing ndunungi saka praja-praja kang amangun Persatuan Karajan Britania Raya lan Irlandia Lor (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland). Nagara-nagara liyané ya iku Sekotlan, Wales lan Irlandia Lor. Kerep banget jeneng Inggris dianggo nyebut sakabèhané nagara iki.

Inggris kang wewengkoné nyakup 2/3 pulo Britania, wewatesan karo Sekotlan ing sisih lor lan karo Wales ing sisih kulon.

Béda karo Sekotlan, Wales lan Irlandia Lor, Inggris ora duwé pamaréntahan lan parlemen lokal (satingkat karo DPRD) dhéwé.

Inggris iku nagara kang awangun karajan. Kepala nagara diwengku déning Ratu lan kepala pamaréntahan déning Mahamantri.

Itali

Itali resminé Républik Itali (basa Italia: Repubblica Italiana), iku nagara ing bawana Éropah lan loro pulo gedhé ing Segara Mediteran, Sisili lan Sardinia. Sing ndunungi cacahé kira-kira ana 60 yuta. Kutha krajané iku Roma. Itali wewatesan ing sisih lor karo pagunungan Alpen, sarta duwé tapel wates karo nagara-nagara Prancis, Switserlan, Ostenrik lan Slovénia. Nagara mardhika San Marino lan Kutha Vatikan iku minangka enclave sajeroning Ujung Italia, déné Campione d'Italia iku minangka sawijining exclave Italia ing nagara Switserlan.

Itali wis dadi papan kanggo warna-warna budaya Éropah, kaya déné Etruscans lan Roman, lan uga panggonan kelairan obahan Renaissance, kang diwiwiti ing Toscano lan nyebar ka saindhenging Éropah. Kutha krajan Itali, Rum wis dadi pusat peradaban Kulon, lan pusat Greja Katulik.

Dina iki, Itali iku nagara Républik demokratik, lan nagara maju kanthi GDP nomer 7 sadonya, naomer 8 ing Indeks Kualitas Urip, lan rangkong nomer 20 ing donya bab Indèks Pembangunan Manungsa. Italia uga minangka salah siji pangadeg Uni Éropah (kang nandha tangani prajanjèn Treaty of Rome ing taun 1957), lan uga anggota klompok nagara G8, Dewan Éropah, Uni Éropah Kulon, lan Inisiatif Éropah Tengah. Wiwit tanggal 1 Januari, 2007, Italia dadi anggota ora tetep Dewan Keamanan PBB.

Jakarta

Jakarta utawa Daerah Khusus Ibukota Jakarta (cara Jawi: Laladan Mligi Kitha Krajan Jakarta), dipuncekak DKI Jakarta, punika ibukitha nagari Républik Indonésia lan kitha ing pulo Jawi ingkang paling ageng. Jakarta gadhah kang ndunungi cacahipun 10 yuta jiwa. Nanging wonten ing tlatah Jakarta Raya utawi Jabotabek cacahipun kang ndunungi langkung saking 17 yuta.

Jakarta ugi naté dipunwastani Sundha Kelapa, Jayakarta, Jacatra, Batavia lan Batawi. Sanèsipun kitha, Jakarta punika ugi satunggaling provinsi Indonésia.

Dasar ukum tumrap DKI Jakarta inggih punika Undhang-Undhang Républik Indonésia Nomer 29 taun 2007, perkawis Pamaréntahan Provinsi Daerah Khusus Ibukota Jakarta minangka ibu kitha Nagara Kesatuan Républik IndonésiaNKRI. UU punika nggantosaken UU Nomer 34 taun 1999 perkawis Pamaréntahan Provinsi Daerah Khusus Ibukota Nagara Républik Indonésia Jakarta sarta UU Nomer 11 taun 1990 perkawis Susunan Pamaréntahan Daerah Khusus Ibukota Nagara Républik Indonésia Jakarta ingkang kalih-kalihipun sampun boten angka anggé malih.

Jakarta gadhah status satingkat provinsi lan dipunpimpin déning satunggaling gubernur. Bènten kaliyan provinsi sanès, Jakarta namung gadhah pamérangan ing sangandhapipun wujud kitha administratif lan kabupatèn administratif, ingkang tegesipun boten gadhah perwakilan rakyat piyambak. Kanthi makaten, DKI Jakarta namung gadhah DPRD Provinsi lan boten gadhah DPRD Kabupatèn/Kitha.

Jawa

Jawa iku jeneng salah sawijiné pulo ing Indonésia, jembaré ana 132,000 km², lan pendhudhuké ana 114 yuta jiwa. Pulo iki pulo sing padhet lan kebak dhéwé ing Indonésia. Kapadhetané ana 864 jiwa sa-km². Yèn pulo iki nagara, wus dadi nagara sing padhet nomer loro sadonya.

Jepang

Jepang (basa Jepang: 日本 Nippon/Nihon rungokna , kanthi harafiah: "asal-usulé srengéngé") ya iku Nagara ing Asia Wétan sing papané ing siji ranté kapuloan bawana Asia ing pojok kulon Samodra Pasifik. Pulo-pulo gedhé dhéwé ya iku, saka lor ngidul, Hokkaido (北海道), Honshu (本州, pulo gedhé dhéwé), Shikoku (四国), lan Kyushu (九州). Sapérangan pulo-pulo cilik ana ing saceraké papat pulo iki, kalebu siji golongan pulo-pulo cilik sing ana ing sisih kidul ing Okinawa.

Jepang kapérang saka 6.852 pulo kang ndadekaken Jepang kalebu nagara kapuloan. Pulo-pulo utama saka lor menyang kidul ya iku Hokkaido, Honshu (pulo gedhé dhéwé), Shikoku, lan Kyushu. Gunggung 97 % wewengkon dharatan Jepang ana ing patang pulo gedhé iki. Sapérangan gedhé pulo ing Jepang wujud pagunungan, lan sapérangan liyané wujud gunung kang ngandhut geni. Gunung paling dhuwur ing Jepang ya iku Gunung Fuji.

Jerman

Jerman, Jérman, utawi Dhitslan (basa Jerman: Deutschland) iku nagara gedhé ing Éropah. Kutha krajané Berlin. Sing ndunungi ana kurang luwih 82.521.653 jiwa. Nagara iki minangka nagara kanthi posisi ékonomi lan pulitik kang wigati ing Éropah lan kanthi winates ing tataran donya. Jerman dikenal ing babagan panguwasan tèknologi maju, mligi sajeroning indhustri tetunggangan montor lan piranti presisi.

Kutha krajan

Kutha karajan utawa kutha karajan ya iku kutha papané kantor pamaréntah sing ngawasani siji tlatah utawa nagara. Contoné kutha krajan Provinsi Jawa Tengah iku Kutha Semarang.

Conto kutha krajan nagara ing donya

Indonesia: Jakarta

Malaysia: Kuala Lumpur

Nurwègen

Karajan Nurwègen utawa Kongeriket Norge/Noreg sajeroning basa Nurwègen ya iku nagara Nordik ing Ujung Skandinavi pérangan pucuk kulon lan wewatesan karo Swèdhen, Finlan, lan Ruslan. Pasisirné kang dumunung ing Samodra Atlantik Lor minangka lokasi fyord kang misuwur. Svalbard lan Jan Mayen ana ing ngisor kadhaulatan Nurwègen dhedhasar Traktat Svalbard.

Padunung

Padunung siji nagara utawa laladan bisa dipérang dadi rong pangertèn:

Wong kang manggon ing laladan mau

Wong kang kanthi ukum duwé hak manggon ing laladan mau, utawa duwé surat resmi kanggo manggon ing kana, nanging milih manggon ing laladan liya.Sajeroning èlmu sosiologi, kang ndunungi ya iku kumpulan manungsa kang ngenggoni wewengkon géografi lan ruwang tinamtu.

Masalah-masalah bab kang ndunungi disinaoni ing èlmu Dhémografi. Manéka warna aspèk perilaku manungsa disinaoni ing sosiologi, ékonomi, lan géografi. Dhémografi akèh dianggo ing babagan pemasaran, kang gegandhèngan raket karo unit-unit ékonomi, kaya déné pengècèr nganti pelanggan potensial.

Polen

Républik Polen utawa Républik Polandia (Polen: Polska, Rzeczpospolita Polska) iku nagara republik ing Éropah Wétan kang bebatesan karo Jerman ing sisih kulon, Cékia lan Slowak ing sisih kidul, Ruslan (Oblast Kaliningrad) lan Litowen ing sisih wétan uga Belarus sarta Ukraina ing sisih kidul-wétan.

Portugal

Républik Portugal ya iku nagara ing Éropah pérangan kidul-kulon. Nagara iki wewatesan karo Spanyol ing sisih lor lan wétan. Ing sisih kulon wewatesan karo Samudra Atlantik. Saliyané iku, Portugal uga duwé laladan ing Madeira, Azores lan Kapuloan Selvagens. Portugal ngeklaim siji laladan cilik sing jenengé Olivença kang dikuasani déning Spanyol wiwit Konggrès Wina. Jeneng lawas utawa latin saka nagara iki ya iku Lusitania.

Tembung "Portugis" sok dianggo nyebutaké sing ndunungi utawa wong orang kang asalé saka Portugal. Tembung iki uga sebutan kanggo basa kang dianggo déning bangsa iki. Nagara-nagara penutur basa Portugis sok sinebut nagara-nagara Lusophone.

Pratélaning praja atmabuh

Pratélan iki awujud pratélan nagara lan tlatah bébas de facto liyané. Sing kapacak ing ngisor iki ya iku:

kabèh 192 nagara sing dadi anggota PBB lan Vatikan-ing ngisor kapacak kandel

8 nagara sing ora diakoni kabèh nagara nanging sajatiné de facto mardika-ing ngisor kapacak miring

38 jajahan lan praja Britania-ing ngisor kapacak mawa spasi

6 nagara lan tlatah liyané sing ora mardika nanging diakoni de facto mardika-ing ngisor kapacak mawa spasi

-

A B C D E F G H I

J K L M N O P Q R

S T U V W X Y Z

-

Ruslan

Fédérasi Ruslan (Basa Rusia: Росси́йская Федера́ция, Alihaksara: Rossiyskaya Federatsiya) rungokna , utawa Rusia (Basa Rusia: Росси́я, alihaksara: Rossiya) utawa Ruslan, ya iku nagara kang amenthang ing sisih wétan Éropah lan saloré Asia. Kanthi wewengkon kang jembaré watara 17.075.400 km², Rusia iku dadi nagara gedhé dhéwé sa donya. Wewengkoné kurang luwih ping pindhoné wewengkon Républik Rakyat Cina (Tiongkok; RRT), Kanada utawa Amérikah Sarékat. Sing ndunungi ana ing peringkat kapitu paling akèh ing donya sawisé Tiongkok, India, Amérikah Sarékat, Indonésia, Brasil, lan Pakistan.

Nagara iki biyèn naté dadi praja gedhé dhéwé ing Uni Soviet. Ruslan iku ahli waris utama Uni Soviet; nagara iki marisi 50% jumlah sing ndunungi, 2/3 jembar wewengkon, lan kurang luwih 50% aset-aset ékonomi lan gaman / senjata Uni Soviet.

Saiki Ruslan berusaha keras kanggo ngraih status minangka nagara adidaya manèh. Sanajan Ruslan iku nagara wigati, nanging statusé isih adoh dibandingaké karo status Uni Soviet biyèn.

Républik Rakyat Cina

Républik Rakyat Cina utawa Républik Rakyat China utawa Républik Rakyat Tiongkok (Mandarin) 中华人民共和国 Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó) uga kerep dicekak dadi RRC utawa Cina Dharatan waé iku nagara ing Asia Wétan kang resminé isih nagara kuminis. Nagara iki kang ndunungi kang akèh dhéwé sadonya. Cacahé gunggungé kurang luwih ana 1.321.851.888 jiwa. Yèn miturut ambané wewengkon, nagara iki nagara kaping papat sadonya mawa jembaré ana 9.598.086 km2 (jembar iki tanpa Taiwan lan sawatara tlatah pasulayan liyané). Kutha krajan RRC iku Beijing, nanging kutha kang gedhé dhéwé iku Shanghai. Saliyané Cina Dharatan dhéwé, nagara iki uga ndarbèni kadaulatan sadhuwuring apa kang diarani "Tlatah Administratif Kusus" Hong Kong lan Makau. Banjur wewengkon Tibet uga dikuwasani minangka de facto sanadyan ora diakoni sawatara pihak. Saliyané manèh Républik China utawa Taiwan kang dianggep sawijining provinsi kang mbaléla uga didhaku nanging ora dikuwasani minangka de facto.

Basa resmi ing RRC iku basa Mandarin. Nanging ing sawatara tlatah uga ana basa laladan liyané kang dumadi basa resmi, ya iku basa Kanton ing Hong Kong lan Makau saha basa Inggris ing Hong Kong lan basa Portugis ing Makau.

Walanda

Walanda utawa Nèderlan (saka tembung Walanda: Nederland), kang tegesé "Tanah Ngisor") iku salah siji nagara ing lor-kulon Éropah. Iring wétané nagara iki wewatesan Jerman, iring kidulé wewatesan Bèlgi, lan iring kuloné wewatesan Segara Lor. Walanda iku péranganing Karajan Walanda. Karajan Walanda (Koninkrijk der Nederlanden) iku Walanda tambah nagara Aruba, Curaçao, Sint Maarten lan gemeente kusus Saba, Sint Eustatius lan Bonaire.

Tembung Walanda sajeroning basa Jawa dijupuk saka basa Portugis, Holanda-> "olanda"-> "Walanda".

Walanda iku nagara kang tau njajah pérangan gedhéné Nusantara (saiki Indonésia) suwéné telung setengah abad lan mentas waé gelem ngakoni kedaulatan Indonésia ing tanggal 27 Dhésèmber 1949 ing prastawa kang kaloka kanthi Konferensi Meja Bundar ing kutha Den Haag.

Wektu Éropah Wétan

Wektu Éropah Wétan (basa Inggris: Eastern European Time, EET) iku jeneng zona wektu kang digunakaké digunakaké déning nagara Éropah lan Afrika ing lor lan duwé prabédan wektu +2 UTC.

Nagara kalebu ing zona wektu, antarané:

LibyaBanjur nagara lan kacamatan migunakaké ngisor Wektu Éropah Wétan mung ing mangsa, antarané jam 1:00 UTC ana ing pungkasan ing Oktober nganti ana ing pungkasan Maret:

Belarus

Bulgaria

Siprus

Mesir

Estonia

Finlan

Yunani

Israèl

Jordan

Latvia

Libanon

Lithuania

Moldova

Palestina

Romania

Suriah

Turki

Ukraina

Ing basa liyané

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.