Laguno

Laguno esas parto di maro, poke profunda, inter insuleti.

Laguni esas frequa en regioni di korali-rifi (videz anke atolo).

Laguno povas formacesar anke kande la maro ekjetas barilo-plajo ye alta mareo.

Geografiala formi
ArkipelagoAtoloBayoDeltoDezertoDunoEstuarioFluvioFontoFyordoGeyserGlacieroGulfoInsuloIstmoKaboKavernoKlifoKolinoKontinentoLago • Laguno • MaroMarshoMontoOceanoPeninsulo • Planajo • Prato • Ravinego • SavanoStepoStretajo (marala)TundraValoVolkano
Lagoa dos Patos PIA03444 lrg
Patos-laguno, en Rio Grande do Sul, Brazilia (satelitala imajo).
Arkipelago

Arkipelago od insularo esas grupo di insuli sate proxim l'uno de l'altri, e maxim ofte kun komuna geologiala origino. Exempli pri arkipelagi esas Baleari e Faero, ambe en Europa. La vorto originis de du Greka vorti, ἄρχι- – arkhi- ("precipua") e πέλαγος – pélagos ("maro"), tra l'Italiana vorto arcipelago. Dum l'Antiqueso, Archipelago esas la nomo por la Maro Egeo.

Arkipelagi povas existar izolata de altra landi per granda quanti di aquo, od existar proxim vasta extenso di lando. Exemple, Skotia formacesas per arkipelago kun plu kam 700 insuli, qui esas vicina de Skota teritorio en Britania.

La maxim vasta landi qua kompozesas nur per arkipelagi esas: Japonia, Filipini, Nova-Zelando, l'Unionita Rejio e Indonezia (la maxim granda arkipelago del mondo).

Per extenso, la vorto 'arkipelago' anke uzesas por nomizar l'unaji en peizajo, quale granda urbi, e mem la kampeyi en Siberia dum Sovietiana rejimo, expozita da Alexandr Soljenicyn en lua libro Arkipelago Gulag.

Atolo

Atolo esas cirklo-forma insulo, formacita per koralii, kun centrala lageto (laguno) e zono di rifi.

Bayo

Bayo esas mikra gulfo di qua l'aperturo esas streta e min profunda ke rado.

Duno

Duno esas kolino sabla, sur litoro.

Estuario

Estuario esas larjigata, funelforma fluvi-ekflueyo ube dolca fluvi-aquo e sal-mar-aquo intermixas ed ube eventas fluxo e refluxo.

Geografio

Geografio esas cienco qua studias :

surfaco dil terglobo.

faktori qui influas a surfaco dil terglobo.

regionala traiti di naturo dil mondo.

regionala traiti di diversa kulturi en mondo.

Gulfo

Gulfo esas maro-parto qua formacas larja konkavajo en la tero di litoro. Bayo esas plu granda kam beyo e min profunda kam rado.

Insulo

Insulo esas kelka peco ek tero qua cirkondesas omnalatere da aquo, sive en oceano, en lago od en fluvio o rivero. Grupo di insuli geografiale o geologiale relatanta nominezas arkipelago, exemple Filipini.

L'insuli povas esar naturala od artificala. Exempli pri la lasta esas l'insulo ube konstruktesis l'aeroportuo internaciona Kansai, en Japonia, o l'insulo Fundão, che la bayo di Guanabara, ube jacas l'Universitato Federala di Rio de Janeiro.

Grenlando esas la maxim granda insulo de la mondo, havanta plu kam 2 milion km².

Insulo Jarvis

Jarvis esas mikra koral-insulo - 4,5 km² di totala surfaco - ne-habitata en Pacifiko qua jacas 0°22'S e 160ª01'W cirkum duime la disto inter Havayi ed l'Insuli Cook. Un rifo cirkondas l'insulo. En lua centro jacas sika laguno ube depozaji di guano akumulis dum yarcenti, ed exploresis dum 20 yari dum la 19ma yarcento.

L'insulo deskovresis ye la 21ma di agosto 1821 da Britaniana navo Eliza Francis. L'insulo recevis la nomo dil proprieteri dil navo, fratuli Edward, Thomas e William Jarvis. Unionita Rejio anexis l'insulo ye la 3ma di junio 1889. Un faro konstruktesis en l'insulo.

Usa reklamacis l'insulo kom lua teritorio ye la 26ma di marto 1935. Pos la 27ma di junio 1974 Usana Servado por Pesko e Sovaja Vivo (Us Fish and Wildlife Service) administras l'insulo.

Kaverno

Kaverno esas granda e profunda subtera kavajo, ed apta kom refujeyo.

Klifo

Klifo esas sat granda vertikala, o preske vertikala roka expozo produktita da rodado alonge litoro o platajo.

Kontinento

Kontinento esas granda extenseso di sulo, triimo di tero-surfaco qua formacas sendependa totajo (ecepte Urali inter Europa ed Azia) e qua havas bordi naturala (limitita per mari).

La sis kontinenti esas:

Afrika

Amerika (norda e suda, konektita per tenua centrala)

Antarktika

Azia

Europa

Oceania

Maro

Maro esas granda surfaco di saloza aquo konektita ad un oceano (tala kam la Baltiko), o un granda saloza lako sen naturala ekflueyo (tala kam la Kaspio, inter Rusia, Azerbaijan, Iran, Turkmenistan e Kazakstan).

Marsho

Marsho esas :

Tereno dilutita da aquo qua povas nur desfacile forfluar.

Tereno basa, humida, apta pri la kultivo di legumi.Bayi esas importanta por mar-navigado nam li esas uzebla kom naturala portueto.

Esas nominita bayou en Louisiana.

Monto

Monto esas granda altajo ek tereno, qua rezultas de subleveso di sulo, ed havas sur sua flanki, ye alteso-gradi diversa, zoni de vejetanti interdiferenta.

Oceano

Oceano esas granda mond-maro inter la kontinenti e povas kontenar plura mari, vasta extensajo de aquo saloza. L' oceani okupas proxime 2/3 parto dil ter-surfaco (361 milioni km²).

La kin oceani esas:

Antarktika oceano

Arktika oceano

Atlantiko

Indiana oceano

PacifikoPelagika zono

Peninsulo

Peninsulo esas geografia teritorio konsistinta per sul-extenso de plu granda kompozo, cirkume da larja aqua surfaco en tri lateri.

Savano

Savano es tropikala herblando di Sud-Amerika e partikulare Afrika, jacanta inter equatorala foresti e sika dezerti. Granda parto di lua surfaco esas kovrita da herbo, kun rara arbori.

La regioni di savano havas 2 klimatala sezoni: la pluvoza (kun intensa pluvi) e la sika e varma.

Venezia

Venezia (surnomizita kanali-urbo) esas chef-urbo di la regiono Veneto e di la provinco samnoma, en Italia. Segun statistiki de 2014, ol havis 264 579 habitanti.

L'urbo jacas sur multa mikra insuli en marshoza laguno alonge l'Adriatiko en nord-estal Italia, inter la boki di la fluvii Po e Piava. L'urbo okupas 118 insuleti an la laguno.

La Veneziana republiko esis la precipua marala povo e bazo por la krucomiliti. Ol anke esis la maxim importanta artala e komercala centro (precipue di spici) dum la Renesanco).

Altra lingui

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.