Dinastio

Dinastio esas sucedo di regnanti de sama familio.

11ma yarcento

La 11ma yarcento inkluzas la yari inter 1001 e 1100. Ol esas l'unesma yarcento de la duesma yarmilo.

En la historio di Europa ta yarcento esas parto de Mezepoko.

Dum ta epoko eventis subita dekado dil Bizancana imperio, e samatempe la kresko di Normanda dominaco en Europa.

15ma yarcento

La 15ma yarcento komencis ye la 1ma di januaro 1401 e finis ye la 31ma di decembro 1500, segun juliala kalendario. Ol divenis konocita kom "l'yarcento di la novigi" e "l'yarcento di la deskovri". Por la historio dil Ocidento ol esis la lasta yarcento di la Mezepoko e l'unesma yarcento di la Modern-epoko.

On kalkulas ke dum la fino di ta yarcento, la mondo havis cirkume 460 milion habitanti, qui habitis precipue tri granda zoni: Japonia-Korea-Chinia, Indiana subkontinento e westal Europa, malgre lua granda perdajo di habitanti de 1347 til 1352, kande nigra pesto produktis la morto di 25% til 50% de lor Europana habitantaro.Por la historio di Westal Europa, to esis la lasta yarcento di la nomizita Mezepoko, e l'unesma yarcento de la Moderna ero. Du eventi judikesas kom la divido inter ta du epoki: la falio di Konstantinoplo en 1453, e la deskovro di Amerika en 1492.

2ma yarcento

La 2ma yarcento esas la periodo inter la yari 101 e 200 segun la Juliala kalendario. Ol judikesas kom parto de la klasikal epoko di la Historio.

Dum la komenco dil yarcento, Romana imperio atingis lua maxima expanso, sub l'imperiestro Traianus. Tamen, pos lua morto, ol cesis expansar e komencis nur defendar lua frontieri til finir lua historio. Dum ca yarcento regnis la surnomizita 5 Bona Imperiestri: Nerva, Traianus, Hadrianus, Antoninus Pius e Marcus Aurelius. Dum ta epoko, eventis l'expulso di Judi de Ierusalem, sub impero da Hadrianus, pos la revolto di Bar Kokhba, de 132 til 135. Dum la lasta quarimo dil yarcento, finis l'epoko di paco e prospereso surnomizita Pax Romana.

La dinastio Han de Chinia expansis lua influo tra central Azia dum l'unesma duimo dil yarcento. Tamen, dum lua duesma duimo, korupto e rebelesi kreskis en la imperio, qua komencis dekadar. Cirkume la yaro 105, l'eunuko Cai Lun inventis papero.

Dinastio Qing

Qing-dinastio (Chiniana: 清朝) esis la lasta imperiala dinastio di Chinia, regnante de 1644 til 1912 kun abortala restituco ye 1917. Ol precedesis da Ming-dinastio e sucedesis da Republiko di Chinia. La multi-kulturala Qing-imperio duris preske tri yarcenti e formacis la fundo di moderna Chiniana stato.

Egiptia

Egiptia esas lando jacanta an nordestal Afrika, kun parto di lua teritorio (peninsulo Sinai) en Azia. L'oficala nomo dil stato esas Gumhuriyet Masr il-Arabiya.

Historio di Chekia

Bohemiana (o Chekiana) stato aparis unesme en fino di 9ma yarcento, unionita da Přemyslid dinastio. La Rejio di Bohemia esis parto di Santa Romana Imperio. Dum 13ma yarcento Germania enmigris a la regiono.

Chekia divenis nedependanta stato ye 1 di januaro 1993, kun fino di Chekoslovakia. Ol divenis membrostato di Europana Uniono ye 1 di mayo 2004.

Historio di Egiptia

Egiptia havas tre longa historio e konsideresas un ek la "bersili" di homala kulturo. Restaji pri homala agadi de Paleolitiko (cirkume 35.500 til 30.000 yari ante nun) trovesis en lua teritorio. Dum mezolitiko Halfan-kulturo prosperis en la valo dil Nilo de 18l000 til 15,000 yari aK. En la regiono di Der Tasa, Alta Egiptia, on trovis restaji de Tasiana-kulturo, qua existis cirkume 4.500 yari aK. Multa altra kulturi prosperis dum yarcenti en Alta e Basa Egiptia.

Cirkume 3.900 yari ante Kristo, Sahara divenis plu arida, e multa populi enmigris vers la valo dil Nilo. Cirkume la yaro 3.150 aK, faraono (rejulo) Menes fondis l'unesma dinastio. Ne esas klara se Menes esas la sama faraono konocita kom Narmer, qua anke konsideresas un ek la faraoni qui unigis Egiptia.

Egiptiana kulturo - religio, arto, linguo, kustumi - prosperis dum la tri sequanta yarmili. L'unesma quar dinastii konstruktis multa piramidi, inkluzite la piramido di Djoser (de la triesma dinastio) e la piramidi di Giza (de la quaresma dinastio). La periodo historiale konocita kom Anciena Dinastio od Anciena Imperio duris de cirkume 2.700 til cirkum 2.200 aK.

Kronologiala periodi di Egiptia:

Anciena imperio, 3ma—6ma dinastii: 2665 aK—2155 aK.

Unesma Meza periodo, 7ma—10ma dinastii: 2155 aK—2040 aK.

Meza imperio, 11ma—14ma dinastii: 2040 aK—1650 aK.

Duesma Meza periodo, 15ma—17ma dinastii: 1650 aK—1554 aK.

Nova imperio, 18ma—20ma dinastii: 1554 aK—1080 aK.

Triesma Meza periodo, 21ma—24ma dinastii: 1080 aK—712 aK.

Pos-Egiptiana periodo, 25ma—31ma dinastii: 712 aK—332 aK.

Helena periodo: 332 aK—c. 300 pK.

Kopta periodo: c. 300—641.

Araba periodo: 641—.

Historio di Sud-Korea

On kredas ke l'unesma habitanti di Sud-Korea arivis cirkume 500 mil yari ante nun. Segun la tradiciono, Tangun fondis la dinastio Choson (anke konocita kom dinastio Gojoseon) en 2333 aK. Anciena Korea formacesis da multa urbi-stati qui militis l'uni kontre l'altri.

En 918 generalo Taejo Wang Geon fondis la rejio Goguryeo o Koryo (Koreana: 고려, Goryeo), origino di nuna nomo "Korea". Dum la 13ma yarcento Mongoli invadis e dominacis la peninsulo. Pos la falio di Mongola imperio eventis diversa politikala lukti, ed en 1392 la dinastio Joseon remplasis la dinastio Koryo. La rejio Joseon esis l'anciena nomo por Korea: Joseon to Daehan Jeguk.

De 1592 til 1598 Japoniani invadis Korea. Toyotomi Hideyoshi komandis la forci e probis invadar Azia tra Korea, ma ekpulsesis kun la helpo di la dinastio Ming, de Chinia. Dum la 1620a e 1630a yari Mandjuri invadis la regiono, ed anke konquestis tota Chinia.

L'1ma di marto 1919 Korea deklaris nedependo de Japonia, ma nur la 13ma di aprilo sam yaro ol instalis lua unesma guvernerio. En la fino di duesma mondomilito Japonia kapitulacis e cedis la regiono a Sovietiani ed Usani, qui okupis la nordo e la sudo di Korea, rispektive.

La republiko di Sud-Korea establisesis ye la 15ma di agosto 1948, kun Syngman Rhee kom unesma prezidanto. Ye la 25ma di junio 1950 Nord-Korea invadis Sud-Korea e komencis la Milito di Korea.

L'armistico en 1953 nulatempe signatita da Sud-Korea, establisis nemilitarigita zono cirkum l'originala frontiero. La du Korea ne signatis paco-pakto, e to rezultas ke la du landi teknikale duras en milito.

En 1960 eventis studiantala rebeleso kontre la prezidanto Syngman Rhee. Pose komencis periodo di politikala nestabileso qua duris til la stato-stroko komandita da Park Chung-hee. Park guvernis til lua asasino en 1979. Dum lua guvernerio l'ekonomio di lando kreskis forte. Pos lua morto, eventis politikal agiteso, pro omna chefi dil opozantaro, ante represita, decidar kandidateskar a la prezidanteso.

En 1980 eventis altra stato-stroko, komandita da generalo Chun Doo-hwan kontre la provizora prezidanto Choi Kyu-hah. Chun guvernis Sud-Korea despotale til 1987, kande intensa protesti pos la morto sub tormento di un studento obligis Roh Tae-woo, chefo di la partiso por Demokratiala Yusteso (DJP, de la prezidanto Chun Doo-Hwan), aceptar direta elekti por prezidanto. Roh ganis l'elekto por mikra difero, kontre Kim Dae-jung e Kim Young-sam.

En 1988 Seoul sucese gastigis l'Olimpiala Ludi. En julio 1997 l'Aziana Ekonomiala Krizo afektis lando, ma lando saneskis su ekonomio rapide. En 2002 kune Japonia, la lando gastigis la Mondala Kupo di Futbalo. La du landi mantenis bona diplomacala relati, ma balde eventis disputo teritoriala pri l'insuleti Liancourt (en Koreane: Dokdo, (독도) e Japoniane: Takeshima (竹島/たけしま)).

En decembro 2012 Park Geun-hye, filiino dil diktatoro Park Chung-hee elektesis l'unesma prezidantino di lando. El asumis povo ye la 25ma di februaro 2013.

Hong Kong

Hong Kong (Chiniane: 香港), oficale la Specala Regiono Administrala di Hong Kong esas autonoma regiono de la Popul Republiko Chinia ed anciena kolonio dil Unionita Rejio. Jacanta an la delto dil Fluvio di la Perli, ol konsistas ek peninsulo e kelka insuli, di qui l'insulo Hong Kong esas la maxim granda. Lua tota surfaco esas1 106 km², ed ol havas 7,3 milion habitanti de diversa nacionalesi.

La nomo dil teritorio devenas del Chiniana Xiāng gǎng (香港), signifikante 'favoroza aquo' o 'parfumoza portuo'.

Pos l'Unesma opiumo-milito (1839-1842) Hong Kong divenis Britaniana kolonio, kun la perpetua cedo dil insulo di Hong Kong, e pose di la Peninsulo Kowloon en 1860, e di lokacokontrato pri la Nova Teritorii dum 99 yari, de 1898. Dum la komenco di la yari 1980ma, komencis negocii inter la Popul Republiko Chinia e l'Unionita Rejio pri Hong Kong, qua fine retrodonesis a Chinia en 1997.

Listo pri monarki di Hungaria

Hungaria esis monarkio dum plua kam 1.000 yari. L'unesma rejo di Hungaria esis István la 1ma (Santa István), kronizita la yaro 1000. Ante, la suvereni havis la titulo "Princo di Hungaria".

Yen la listo di princi e reji de Hungaria, de la 10ma yarcento til la 16ma di novembro 1918, kande Austria-Hungaria cesis existar.

Sud-Korea

'Sud-Korea, longa formo Republiko di Korea (Koreane Daehanminguk, 대한민국 , 大韓民國) esas mikra lando en Azia. Lua chef-urbo esas Seoul. La nomo "Korea" venas del anciena nomo di stato Guryo/Kuryo(고려).

Altra lingui

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.