Ceramikajo

Ceramiko esas arto ed industrio di la fabriko di objekti (ceramikajo) ek neorganala materio kom terakoto, fayenco, porcelano, emalio.

Eviero

Eviero esas speco di tablo kava, o kuvo ek petro o ceramikajo, sur qua on lavas (generale en koqueyo) e qua havas truo por l'ekfluo dil aquo rezidua.

Historio di Kosta Rika

La maxim anciena atesti konocita pri prezenteso homala en la regiono di nuna Kosta Rika datizas de 10 mil yari ante nun. La peninsulo Nicoya, an la nordo di la lando, esis la maxim sudala punto ube trovesis l'influo di la populo Nahuatl.

L'unesma Europano qua arivis en la regiono esis Cristoforo Colombo ye la 18ma di septembro 1502. Dum la kolonial epoko, la regiono esis la maxim sudala provinco de la Kapitanio di Guatemala. Hispaniani konsideris la regiono nefacila por vivar, pro lua poka precoza rekursi. Nur en la yaro 1562 Juan Vásquez de Coronado fondis l'urbo Cartago. Hispania interdiktis komerco inter la regiono e Panama, lore parto di la Vicerejio di Nova Granada. La regiono restis povra e poke populizita pro la manko di mineyi di oro ed arjento. Kosta Rika deskriptesis kom "la maxim povra e mizeroza Hispana kolonio en Amerika" da un Hispaniana guberniestro, en 1719.Altra motivo por la povreso di Kosta Rika esis la manko di indijeni qui povis verkar sub koakto en l'agrokultivo (Encomiendas). Do, la kolonigiisti mustis li propre laborar en la plantacerii e ne povis mantenar granda proprietaji. Nur kande Hispani movis interne vers alta regioni, li trovis fertila landi de volkanal origino.

Kosta Rika divenis nedependanta de Hispania ye la 15ma di septembro 1821 kom parto di la kapitanio di Guatemala, qua unionis su a Mexikia. Agustín de Iturbide, chefo di la provizora guvernerio, divenis Mexikian imperiestro.

Kande revoluciono en Mexikia revokis Agustín de Iturbide, la nova kongreso permisis Central-Amerikana regioni decidar lua propra futuro. Do, la Federala Republiko di Central-Amerika kreesis. Kosta Rika abandonis la federuro en 1838. Ye la 31ma di agosto 1848 José María Castro Madriz deklaris Kosta Rika naciono suverena e nedependanta, e divenis lua unesma prezidanto. Tamen, la militisti koaktis Castro Madriz a renuncar la sequanta yaro, e la politikala nestabileso nur finis kande Juan Rafael Mora Porras asumis la povo.Dum la komenco dil 19ma yarcento komencis la plantacajo di kafeo en Kosta Rika. La lando komencis exportacar ol en 1843, e balde ol divenis la precipua kultivo. Kafeo duris esar la precipua fonto di richeso dum la 20ma yarcento. Kosta Rika exportacis ol tra la portuo di Puntarenas. La precipua konsumeri por Kosta-Rikana kafeo esis l'Europani, do balde divenis importanta konstruktar ferovoyo vers la portuo Limón, en Karibia. Ta ferovoyo inauguresis en 1890.

Kande William Walker arivis en Nikaragua e konquestis povo en ta lando, Kosta Rikana guvernerio konsideris ilu minaco. Ye la 27ma di februaro 1856 la prezidanto Juan Rafael Mora Porras obtenis de Kostarikana kongreso permiso por deklarar milito kontre la trupi di Walker, ed ye la 20ma di marto sam yaro, en la batalio di Santa Rosa, stranjera forci vinkesis.

Historiale, Kosta Rika esas un ek la maxim pacoza e stabila landi de la mondo. Tamen, de la fino dil 19ma yarcento til nun lando havis violentoza periodi en lua historio. De 1917 til 1919 generalo Federico Tinoco Granados guvernis kom diktatoro til esar ekpulsita de povo. En 1948 José Figueres Ferrer komandis revolto pos disputar prezidantal elekti kontre Rafael Ángel Calderón Guardia e Otilio Ulate Blanco. La revolto produktis plu kam 2.000 morti. La rebeli formacis uniono qua guvernis lando, abolisis militala forci e skribis nuna konstituco.

Pos la stato-stroko, José Figueres Ferrer divenis nacionala heroo e vinkis l'unesma prezidantal elekto pos la konstituco, en 1953. De ta yaro til nun ja eventis 14 prezidantal elekti, lasta en 2014.

Historio di Moldova

En 2010 utensili di silexo evante 800.000 til 1,2 milion yari trovesis en Bayraki, e pruvis ke homi ja habitis nuna Moldova dum Paleolitiko. Neolitika objekti de la kulturo Cucuteni trovesis en la regiono inter la fluvii Dnieper e Danubio. La kulturo Cucuteni existis de cirkum 5.500 aK til 2750 aK, e praktikis agrokultivo, edukado di animali, chaso ed elaboris ceramikajo. La kulturo di Cucuteni anke havis granda urbi, kun plua kam 15.000 habitanti.

De l'1ma til la 7ma yarcento la sudo di la regiono okupesis komence dal Romani e pose dal Bizancani. Pro sua strategiala loko en Europa, diversa populi invadis la regiono, exemple Goti, Huni, Avari, Bulgari, Hungari, Mongoli e Tatari.

La princio di Moldavia establisesis en 1346 e duris til 1859, kande la regiono unionesis a nuna Rumania. Ante finir l'Unesma mondomilito en 1917 la regiono deklaris su nedependanta sub la nomo Demokratiala Republiko di Moldavia, qua duris til 1918. Besarabia deklaris su nedependanta de Rusa imperio ed unionis su kun Rumania. En exilo, formacesis la guvernerio di la Republiko Socialista Sovietiana di Besarabia.

Ye la 9ma di aprilo 1918 Besarabiana parlamento, Sfatul Țării decidis per 86 yes-voti kontre 3 ne-voti, pri aceptar l'uniono kun Rumania sub kondicioni di respekto a homala yuri e l'adopto di agrala reformo en la regiono. Parto di Besarabiana parlamento pose abandonis ta demandi, kande Bukovina e Transilvania decidis aceptar l'uniono kun Rumania.

En agosto 1939 pakto Ribbentrop-Molotov agnoskis Besarabia kom sub Sovietan influo. En 1940, dum Duesma mondomilito, Sovietia demandis Rumania cedar la teritorii di Besarabia e la nordo di Bukovina, konocata kom Transdnistria. Rumania aceptis, e la Republiko Socialista Sovietiana di Moldova formacesis.

En 1941 kom parto dil invado di Sovietia da naziista Germania, Rumania invadis la regioni di Berarabia, Bukovina e Transdniestria. Rumania, en kunlaboro kun nacionalsocialisti, deportis od exterminis cirkum 300,000 judi. Sovietiani riokupis la regiono inter februaro ed agosto 1994, e riestablisis RSS Moldova.

Dum la guvernerio di Yosif Stalin lokala habitanti sufris kun deporti e famino. Pos la duesma mondomilito, granda nombro di Rusi, Ukraini e Bielorusi enmigris vers la regiono. Dum la yari 1980ma kreskis la demando por nedependo. Fine, pos la falio di stato-stroko en Sovietia kontre la reformi di perestroika e glasnost, Moldova deklaris lua nedependo, ye la 27ma di agosto 1991.

Pos la nedependo, Moldova signatis pakto qua kreis la Komuneso di nedependanta stati - KNS (Ruse: Содружество Независимых Государств - СНГ). Lua nedependo agnoskesis ye la 25ma di decembro 1991. Ye la 2ma di marto 1992 lando divenis membro di Unionita Nacioni. En 1994 Moldova establisis asociuro kun NATO e divenis membro dil Europana Konsilantaro ye la 29ma di junio 1995.

En Transdnistria, regiono este del fluvio Dniester qua havas granda nombro di habitanti qui parolas Rusa ed Ukraniana lingui ed ube multa divizioni de la 14ma Sovietian Armeo stacis, un nedependanta Sovietiana republiko, la "Pridnestroviana Moldoviana Socialista Sovietiana Republiko" proklamesis en marto 1990 kun chef-urbo en Tiraspol. La motivi por ta proklamo di nedependo esis la timi da lokala habitanti pri posiblaji di uniono inter Moldova e Rumania. Dum la vintro de 1991 til 1992 Transdnistriana forci kombatis kontre Moldovana polico en la regiono.

La 2ma di januaro 1992 Moldova adoptis ekonomio di merkato e liberigis preci. L'inflaciono rapide kreskis, e de 1992 til 2001 lando sufris serioza ekonomiala krizo.

Historio di Tonga

Arkeologiala restaji montris ke l'unesma habitanti di Tonga navigis del Insuli Santa-Cruz (nun parto del Insuli Salomon) ed arivis en regiono cirkume 6 000 yari ante nun. La maxim anciena populo qua habitis l'insuli esis le Lapita. Li peskis, kultivis planti e facis ceramikajo. La periodo de cirkume 450 aK til 1865 konocesis kom Imperio Tui'Tonga, kun centro en l'insulo Tongatapu e chef-urbo en Mu'a.

Dum la 12ma yarcento, Tongani e lua reji, nomizita Tu'i Tonga, divenis konocita tra Pacifiko, de Niue til Samoa, til l'insulo Tikopia. Ca dinastio regnis dum plu kam 400 yari. Tamen, restas neklara se la chefi de vicina insuli konstante mantenis relati diplomacala kun Tongana suvereni.

L'unesma Europani qui vizitis l'insuli esis Nederlandani Willem Schouten e Jacob Le Maire, en 1616. Li vizitis l'insuli Cocos e Niuatoputapu, norde del arkipelago. Ye la 21ma di januaro 1643, Abel Tasman vizitis Tongatapu e Haʻapai. Ilu mapigis multa insuli, dum lua voyajo vers Chili. Tasman baptis l'insulo Tongatapu kom t’ Eijlandt Amsterdam (insulo Amsterdam) pro lua granda quanto di vari. Ca nomo ne pluse uzesas dal historiisti.

Altra importanta vizitero esis James Cook, qua vizitis l'insuli en 1773, 1774 e 1777. Sequante, arivis l'unesma Angla misioneri en 1797, e Metodista misionero Walter Lawry en 1822. Dum ta epoko, la maxim multa Tongani konvertis su sive a katolikismo, sive a Metodismo. Misioneri de altra religii sequis, inkluzite Pentekostalisti, Mormoni, Adventisti e, plu recente, fido Bahaa.

Ye la 4ma di decembro 1845 Tāufaʻāhau, pose baptita George Tupou la 1ma, unionis Tonga e formacis rejio. En 1875 ilu deklaris Tonga konstitucala monarkio. George Tupou la 1ma guvernis til la 18ma di februaro 1893, kande ilu mortis. Lua sucedinto esis lua granda-nepotulo Siaosi Tupou la 2ma (George Tupou la 2ma).

Tonga divenis Britaniana protektorato ye la 18ma di mayo 1900 pos amikeso-pakto kun Unionita Rejio, ma kontree altra insuli en Pacifiko ol ne perdis lua tradicionala monarkio. La pakto pri protektorato finis en 1970, e Tonga nedependanteskis ye la 4ma di junio sam yaro. Ol nemediate eniris Britaniana komunitato.

En julio 2010, la lando demarshis decideme por divenar konstitucala monarkio, kande Sialeʻataongo Tuʻivakanō divenis l'unesma chefministro direte elektita dal Legifala Asemblitaro.

Kosta Rika

Kosta Rika esas lando jacanta en Central Amerika. Lu havas kom vicini Nikaragua norde e Panama sude. Este jacas Karibia, e weste l'Oceano Pacifiko.

Bazala fakti pri Kosta Rika.

London

Por altra loki nomizita London, videz London (homonimo).

London esas la chef-urbo di Unionita Rejio ed anke di Anglia. Ol havis 8 615 246 habitanti en lua metropolala regiono en 2013. La tota surfaco di lua metropolala regiono esas 1.579 km² (la nomizita City havas 2,6 km² ed 8.600 habitanti).

London esas blokala urbo ed esas, kune New York en Usa, un ek la precipua financala centri de la mondo. L'urbo havas vigoroza influo en la politiko, financi, eduko, ciencala inquesto, jurnalaro, arti e modo di tota mondo. Ol esas la sideyo por plu kam 50 ek la 100 maxim grand kompanii dil Unionita Rejio.

London okupas la du rivi dil fluvio Thames. Ol havas la maxim extensa metroo dil mondo, kun plu kam 400 km di subtera ferovoyi.

L'aeroportuo Heathrow, jacanta en Hillingdon, distrikto weste dil urbo, servas London. L'aeroportuo recevis plu kam 68 milion veheri en 2007. Altra important aeroportuo servas London: Gatwick, jacanta 5 km de la centro dil urbo.

Moldova

Moldova esas lando jacanta inter Rumania (sude e weste) ed Ukraina (este e norde). Sude jacas Nigra maro. Ol nedependanteskis kande Sovietia krulis e Kolda milito finis en Europa. Dum l'existo di Sovietia la nomo di la regiono esis Moldavia.

Anekdotale on dicas ke la nomo di la lando devenus de nomo di la hundo di ula Rumaniana princo, olta dronis su en rivero di ca areo.

Bazala fakti pri Moldova.

Muzikal instrumento

Muzikal instrumento es objekto konstruktita o modifikita por facar muziko. En principo, ulo qua produktas sono povas servar kom muzikal instrumento. La frazo "muzikal instrumento", tamen, esas ordinare uzata por artikli qui havas specifika muzikala skopo, exemple piano. L'akademiala studio di muzikal instrumenti nominesas organologio.

Norda regiono (Brazilia)

Norda regiono di Brazilia (en la Portugalana: Região Norte do Brasil) esas geografiala regiono di Brazilia konsistanta ek sep stati: Acre, Amapá, Amazonas, Pará, Rondônia, Roraima e Tocantins. Ol esas la maxim vasta regiono di la lando, havante entote 3 659 637 km², qui reprezentas 42,27% de la tota surfaco di la lando, e havas 15 865 178 habitanti, segun la kontado 2010. Granda parto di lua surfaco esas kovrata da equatorala foresto.

Ca subdividuro - Norda regiono - esas nek politikala nek administrala, havante signifiko nur geografiala. Lua 7 stati ordinare havas simila peizaji ed ekonomii.

Pará

Pará esas stato jacanta an la Nordala Regiono di Brazilia. Lu havas kom vicini Maranhão e Tocantins este, Mato Grosso sude, Amazonas weste, ed Amapá norde. Guyana e Surinam jacas nord-weste, e nord-este jacas l'Oceano Atlantiko.

Bazala fakti pri Pará.

Piauí

Piauí esas Braziliana stato di Nord-estala Regiono. Lu havas kom vicini Ceará e Pernambuco este, Bahia sude, Tocantins sud-weste, e Maranhão weste. Norde jacas l'Oceano Atlantiko.

Bazala fakti pri Piauí.

Sierra Leone

Sierra Leone esas lando jacanta en westal Afrika. Lu havas kom vicini Guinea norde e nord-este, e Liberia sud-weste. Weste jacas Oceano Atlantiko.

Kande Portugalan explorero Pêro de Sintra mapigis la kolini proxim nuna Freetown, ilu nomizis la regiono Serra da Leoa o Serra Leoa ("montaro di la leonini"), origino dil nomo di la lando.

Bazala fakti pri Sierra Leone.

Tonga

Tonga esas lando ed insul-grupo en Oceania, jacanta an centro-sudo di Pacifiko. L'indijena nomo dil insuli esas Tonga o Tongatabu, signifikante 'santa'.

Tonga anke divenis konocita kom Amikal insuli (en Angla linguo: Friendly Islands), pro l'amikala recevo ke James Cook havis kande ilu vizitis l'insuli unesma-foye, en 1773. Il arivis dum ʻinasi, lokala festivalo. Tamen, Cook ne savis ke lokala chefi deziris mortigar li, ma ne konkordis pri la formo di facar ol.

Bazala fakti pri Tonga.

Altra lingui

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.