11ma yarcento aK

historio > yarcento > 10ma yarcento aK 12ma yarcento aK

Dum 11ma yarcento aK (1001–1100 aK) eventis inter altri:

12ma yarcento aK

historio > yarcento > 11ma yarcento aK 13ma yarcento aK

Dum 12ma yarcento aK (1101–1200 aK) eventis inter altri:

Historio di Italia

Italiana peninsulo montras evidentajo di habito per anatomiale moderna homi komencas circa 43.000 yari ante nun. Esas atingita da neolitiko* tante frua kam 6000 aK. Italiana bronzo evo komencas cirkum 1500 aK, probabla korespondanta a l'arivo di Indo-Europana parolanti qua divenos Italiana populi di fera evo; apud frua Italian kulturi, etruskana civilizuro en centrala Italia e grekia kolonii en la sudo dum 8 til 5 yarcenti aK.

Inter italiana populi, Latini, origine situita en la regiono "Lacio", e lua linguo, dominacis la peninsulo kun la romana konquesto di Italia dum la triesma yarcento aK.

Romana republiko e plu tarde romana imperio dominacis Italia dum multa yarcenti, e plue establisita la kulturo e civilizuro di westala Europa ordinare, inkluzite l'adopto e posa difuzo di Kristanismo kom statala religio dum fina di quar yarcento.

La dekado de fiasko di westala imperio dum fina di 5ma yarcento esas prenita por indikar la fino di lasta antiqueso. Lombardiano rejio di Italia establisesis, quankam parti di peninsulo restita sub bizantina guvernerio ed influado til 11ma yarcento. Lombardiano rejio esis inkluzata en Francia ed fine Santa Romana Imperio, quankam l'expanso di urbana stati, e specale la potenta maritima republiki dum mezepokala periodo duktis a politikala fragmentigo.

Fine, pos funesta Italiana militi, la peninsula esis dividita inter la granda povi di frua moderna Europa, Hispania ed Austria, e lasta faligita sub Franca imperio di Napoleon 1ma, Papala stati esis reducita a la kontrolo di santa sideyo en Roma.

Kun l'expanso di nationalismo e l'ideo di naciono stato dum 19ma yarcento, la peninsulo esis unigita dum lasta 19ma yarcento. La nova rejio di Italia, establisita ye 1861, quick modernigita e konstruktis larja koloniala imperio, kolonizanta parti di Afrika, e landi alonge Mediteraneo. Tamen, multa regioni di yuna naciono (note, la sudo) restis rurala e povra, inicianta la diasporo italiana. Membro di vinkanta federata povi dum unesma mondomilito, Italia vinkis lua historiala enemiko, Austrian imperio. Balde pose, tamen, la liberala stati krulis a social agiteso; la fashisti, duktanta da Benito Mussolini, prenis la povo e kreis autoritatoza diktatoreso. Italia federis kun Nacional-socialista Germania e Japonia dum la duesma mondomilito, falanta en sangoza interna milito en 1943, kun fashista sedicio fine vinkita en printempo 1945.

En 1946, kom rezulto di konstitucala referovoto, la monarkio esis abolisita. La nova republiko esis proklamita ye 2ma di junio 1946. Dum 1950a e 1960a, Italia vidis periodo di rapida moderneso* e sustenita ekonomikala augmento, la ta-nomizita Italiana ekonomiko miraklo. La lando, rivenita a internacionala politiko inter westala demokratika povi, juntita Europa ekonomika komuneso (qua esis pose konstitutita Europana Uniono), Unionita nacioni, NATO, G7 ed Organizuro por ekonomikala kooperado e developado. Italia esas nuna klasifikita kom precipua Europana povo.

Italia

Italia esas lando jacanta an sudal Europa. Lu havas kom vicini Francia nord-weste, Suisia ed Austria norde, e Slovenia nord-este. Este, jacas Adriatiko. Sude e weste jacas Mediteraneo. Vatikano-urbo e San Marino esas nedependanta stati ed enklavi che l'Italiana peninsulo.

Italia konsistas ek l'Italiana peninsulo kune l'insuli Sicilia e Sardinia (la maxim granda insuli en Mediteraneo) e plura altra mikra insuli. Havanta cirkume 60,8 milioni habitanti, ol havas la 5ma maxim granda habitantaro de Europa.

Bazala fakti pri Italia

Yarcento

Ante Kristo
50 000 aK – …
40 000–50 000 aK 30 000–40 000 aK 20 000–30 000 aK 10 000–20 000 aK

9001–10 000 aK 8001–9000 aK 7001–8000 aK 6001–7000 aK 5001–6000 aK 4001–5000 aK 3501–4000 aK 3001–3500 aK

30–26ma yarcenti aK 25–21ma yarcenti aK 20–16ma yarcenti aK

15ma yarcento aK 14ma yarcento aK 13ma yarcento aK 12ma yarcento aK 11ma yarcento aK 10ma yarcento aK 9ma yarcento aK 8ma yarcento aK 7ma yarcento aK 6ma yarcento aK 5ma yarcento aK 4ma yarcento aK 3ma yarcento aK 2ma yarcento aK 1ma yarcento aK 0 (yaro)

Pos Kristo
1ma yarcento 2ma yarcento 3ma yarcento 4ma yarcento 5ma yarcento 6ma yarcento 7ma yarcento 8ma yarcento 9ma yarcento 10ma yarcento 11ma yarcento 12ma yarcento 13ma yarcento 14ma yarcento 15ma yarcento 16ma yarcento 17ma yarcento 18ma yarcento 19ma yarcento 20ma yarcento 21ma yarcento 22ma yarcento

Altra lingui

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.