Pagsasao nga Espaniol

Ti Espaniol, Kastila wenno Kastiliano ket maysa a pagsasao nga Iberiko a Romanse, ken ti maikapat a kasaknapan a maar-aramat a pagsasao iti sangalubongan (maika-2 wenno maika-3, segun pay iti dadduma a taudan). Us-usaren a kas umuna a pagsasao ti agarup 500 riwriw a tattao, wenno ti aganay a 600 riwriw no mairaman dagiti saan a patneng nga agar-agaramat.

Kastila, Kastiliano
español, castellano
Pannakabalikas[espaˈɲol], [kasteˈʎano]
Rehion(kitaen dita baba )
Patubo a mangisasao
Umuna a pagsasao 329[1] maysa a riwriw aginggana iti 400 a riwriw.
500 a riwriw nga umuna wenno maika-2 a pagsasao.
Indo-Europeano
  • Italiano
    • Romanse
      • Lumaud a Romanse
        • Gallo-Iberiko
          • Ibero-Romanse
            • Lumaud nga Iberiko
              • Kastila, Kastiliano
Latin (Abesedário nga Españiol)
Opisial a kasasaad
Opisial a mangisasao

NagalagadGunglo dagiti Akademia ti Pagsasao nga Espaniol
(Real Academia Española ken 21 a sabsabali a dagiti nailian nga Espaniol a pagsasao nga akademia)
Kodkodigo ti pagsasao
ISO 639-1es
ISO 639-2spa
ISO 639-3spa
Linguaesperio51-AAA-b
Map-Hispanophone World
  Dagiti pagilian nga ti Espaniol ket addaan iti opisial a kasasaad.
  Dagiti pagilian ken dagiti estado ti Estados Unidos nga ti Espaniol ket awan ti opisial a kasasaad ngem pagsasao babaen ti 25% wenno ad-adu pay kadagiti populasion.
  Dagiti pagilian ken dagiti estado ti Estados Unidos nga ti Espaniol ket awan ti opisial a kasasaad ngem pagsasao babaen ti 10-20% kadagiti populasion.
  Dagiti pagilian ken dagiti estado ti Estados Unidos nga ti Espaniol ket awan ti opisial a kasasaad ngem pagsasao babaen ti 5-9.9% kadagiti populasion.

Dagiti nagibasaran

  1. ^ Spanish language total. Ethnologue. Naala idi 14 Agosto 2009.
Akindaya nga Antioquia

Ti Akindaya nga Antioquia (Espaniol: Oriente Antioqueño) ket ti subrehion ti Departamento ti Colombia iti Antioquia. Ti rehion ket buklen dagiti 23 munisipalidad.

Akinlaud nga Antioquia

Ti Akinlaud nga Antioquia ket ti maysa a subrehion ti Departamento ti Colombia iti Antioquia. Ti rehion ket buklen dagiti 18 a munisipalidad.

Amagá

Ti Amagá (Panangibalikas nga Espaniol: [amaˈɣa]) ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Antioquia, Colombia. Daytoy ket parte ti subrehion ti Abagatan-akinlaud nga Antioquia. Ti lugar ket ammo idi para kadagiti panagpataudna iti karbon ken landok ken nangsangaili idi kadagiti nasapa nga obra iti landok.

Andorra

Ti Prinsipalidad ti Andorra (Katalan: Principat d'Andorra, Pranses: Principauté d'Andorre, Espaniol: Principado de Andorra), maysa a bassit a prinsipalidad iti abagatan-a-laud nga Europa, masarakan iti akindaya a kabambatayan ti Pireneo iti nabedngan ti Francia ken Espania.

Arhentina

Ti Arhentina i/ˌɑrdʒənˈtiːnə/, opisial nga Arhentino a Republika (Espaniol: República Argentina [reˈpuβlika aɾxenˈtina]), ket isu ti maikadua a kadakkelan a pagilian idiay Abagatan nga Amerika babaen ti kadakkel ti daga, kalpasan ti Brasil. Naibuklan a kasla pederasion dagiti 23 a probinsia ken maysa a naturayan a siudad, ti Buenos Aires. Isu daytoy ti maikawalo a kadakkelan a pagilian iti lubong babaen ti kadakkel ti daga ken ti kadakkelan kadagiti agsasao ti Espaniol a pagpagilian.

Baybay Arhentino

Ti Baybay Arhentino (Espaniol: Mar Argentino) ket ti baybay iti kaunegan ti kontinental a samang iti nangruna a daga ti Arhentina.

Colombia

Ti Colombia (/kəˈlʌmbiə/ kə-LUM-biə, wenno /θjkəˈlɒmbiə/ kə-LOM-biə), opisial a ti Republika ti Colombia (Espaniol: República de Colombia [reˈpuβlika ðe koˈlombja]), ket pagilian a mabirukan idiay amianan a laud ti Abagatan nga Amerika, a nabeddengan iti amianan a laud babaen ti Panama; iti daya babaen ti Venezuela ken Brasil; iti abagatan babaen ti Ecuador ken Peru; ken makin-binningay kadagiti patingga ti baybay iti Costa Rica, Nicaragua, Honduras, Hamaika, Republika a Dominikano ken Haiti. Daytoy ket unitario, batay-linteg a republika a buklen dagiti tallopulo ket dua a departamento.

Ti teritorio nga itan ket ti Colombia ket kasisigud idi a natagtagitao babaen dagiti indihenio a tattao a mairaman dagiti Muisca, Quimbaya, ken Tairona. Simmangpet dagiti Kastila idi 1499 ken nangirugida iti paset ti panawen iti panagrukma ken kolonisasion ken kanungpalan ti pannakapartuat ti Virreinato de la Nueva Granada), a ti kapitoliona ket ti Bogotá. Ti wayawaya manipud ti Espania ket nagun-od idi 1819, ngem babaen idi 1830 ti "Gran Colombia" ket narebban babaen ti panagikkat ti Venezuela ken Ecuador. Ti ita nga aldawen a Colombia ken Panama ket nabangon a kas Republika ti Baro a Granada. Ti baro a pagilian ket pimmadas iti pederalismo a kas ti Konpederasion ti Granada (1858), ken kalpasanna ti Estados Unidos ti Colombia (1863), sakbay ti Republika ti Colombia ket naideklara idi 1886. Ti Panama ket nakisina idi 1903.

Concordia, Antioquia

Ti Concordia ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Antioquia, Colombia. Daytoy ket parte ti subrehion iti Abagatan-akinlaud nga Antioquia.

Daytoy a munisipalidad ket mabirukan iti 2000 a metro iti ngato ti pantar ti baybay 6° 2'59.82"N 75°55'11.88"W. Daytoy ket addaan iti populasion iti 25,000 a mairaman dagiti kaarrubayan a lugar. Dagiti agtataeng iti daytoy a kabambantayan ket kangrunaanda nga agbibiag iti panagtagilako iti kape.

Daytoy ket napundar idi 1830 babaen ni Juan José Restrepo Uribe, ken kasisigud idi nga agnagan iti Selva Virgen (Birhen a Bakir), kanungpalan daytoy a nanaganan iti La Comia.

Departamento ti Antioquia

Ti Antioquia (Panangibalikas nga Espaniol: [anˈtjokja]) ket maysa kadagiti 32 departamento ti Colombia, a mabirukan idiay tengnga nga akin-amianan a laud a paset ti Colombia nga adda ti akikid a paset a panakaibeddengan ti Baybay Karibe. Kaaduan ti teritoriona ket kabambantayan nga adda dagiti ginget, a kaaduan dagitoy ket paset ti Andes a kabanbantayan. Ti Antioquia ket paset idi ti adu a panakabingbingay ti teritorio dagiti dati a pagilian a napartuat iti agdama nga aldaw a teritorio ti Colombia, ken sakbay ti Batay-linteg ti Colombia iti 1886, ti Estado ti Antioquia ket maysa idi a naturay a gobierno.

To departamento ket sumakop ti kalawa ti agarup a 63,612 km² (24,427 kd mi), ken adda ti populasion ti 5,819,358 (2006 a karkulo); 6,6 a riwriw (2010 a karkulo). Ti Antioquia ket kabeddengna ti Departamento ti Córdoba ken ti Baybay Karibe iti amianan, ti Chocó iti laud, iti daya pagbeddenganna dagiti departamento ti Bolivar, Santander ken Boyaca, ken ti abagatan dagiti departamento ti Caldas ken Risaralda.

Ti Medellín ket isu ti kapitolio a siudad ti Antioquia, ken isu ti maikadua a kadakkelan a siudad iti pagilian. Dagiti dadduma pay a nangruna nga ili ket ti Santa Fe de Antioquia, ti daan a kapitolio a mabirukan idiay Cauca, ken Puerto Berrío idiay Magdalena.

Espaniol a Filipino

Ti Espaniol a Filipino ket ti dialekto ti Espaniol ti pagsasao nga Espaniol idiay Filipinas. Ti karuay ket kapada ti Espaniol a Mehikano, gapu ti migrasion ti Mehikano ken Latin nga Amerikano idiay Daya nga Indio ti Espaniol kadagiti napalabas a tawen. Ti Espaniol ti Filipino ket kaaduan nga insasao babaen dagiti Filipino nga Espaniol ; Daytoy ti pagsasao nga inus-usar ti tattao a kas ni Jose Rizal, Andres Bonifacio, Antonio Luna, Pilita Corrales, Ian Veneracion, Marian Rivera, ken dagiti dadduma pay a nalatak a Filipino nga Espaniol.

Guatapé

Ti Guatapé ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Antioquia, Colombia. Daytoy ket parte ti subrehion ti Akindaya nga Antioquia. Ti Guatapé ket beddengan iti amianan babaen ti Alejandría, iti daya babaen ti San Rafael, ken iti abagatan babaen ti Granada ken El Peñol. Mabirukan ti Guatapé kadagiti kaarrubayan ti Medellín, a pagbeddengan ti maysa a reservoir a pinartuat babaen ti gobierno ti Colombia para iti penned ti hidro-elekteriko, ken nabangon daytoy kadagiti naladaw a tawen ti 1960. Daytoy naiduma ken napintas nga ili ket paguumnongan a lugar para iti "Las Vegas", wenno dagiti bassit a talon iti lugar. Daytoy ket dumakdakkel pay a lugar ti pagliwliwaan para kadagiti umili ti Medellín, ken mangigandat a kas papanan dagit turista para kadagiti gangganaet nga agbanbanniaga.

Nailian a Biblioteka ti Espania

Ti Nailian a Biblioteka ti Espania (Espaniol: Biblioteca Nacional de España) ket kangrunaan a publiko a biblioteka, ti kadakkelan idiay Espania ken maysa kadagiti kadakkelan a biblioteka iti lubong. Daytoy ket mabirukan idiay Madrid, idiay Paseo de Recoletos.

Papa Alejandro VI

Ni Papa Alejandro VI (Katalan: Alexandre VI, Espaniol: Alejandro VI, wenno Alexander Sextus), naipasngay a kas ni Roderic Llançol i de Borja (Kastiliano nga Espaniol: Rodrigo Lanzol; 1 Enero 1431, Xàtiva, Pagarian ti Valencia – 18 Agosto 1503, Roma, Dagiti Estado ti Papa) ket isu ti Papa (Obispo ti Roma) manipud idi 1492 agingganan idi pimmusay idi 1503. Isu ket maysa kadagiti kontrobersial a papap ti Renasiminento, ken ti na-Italiano nga apelyidona a Borgia ket nagbalin a balikas ti libertinismo ken nepotismo, a dagitoy ket tradision a naikeddeng ti kina-papana. Nupay kasta, ti kinadayawna ket kaaduan a naal-ala manipud kadagiti kabusorna, dagiti Italiano a prelado ken dagiti baron nga isu ti nagpasardeng kadagiti bilegda. Dua kadagiti simmaruno kenni Alejandro, Sixto V ken Urbano VIII, ket nangipalplawag kaniana a kas maysa kadagiti kalaingan a papa manipud kenni Santo Pedro. Ti kadayawna ket naibatay ti kalaingna a kas maysa a diplomatiko, politiko ken sibil nga administrador ngem kas maysa a pastor, urayno isu ket saan met a nalalaing ngem dagiti renasimineto a pontipikado.

Papa Calixto III

Ni Papa Calixto III (31 Disiembre 1378 – 6 Agosto 1458) (Katalan: Calixt III, Espaniol: Calixto III), né Alfons de Borja, ket isu ti Papa manipud idi 8 Abril 1455 aginggana idi pimmusay idi 1458.

Papa Francisco

Ni Papa Francisco (/ˈfrænsɨs/, /ˈfrɑːnsɪs/; Latin: Franciscus [franˈtʃiskus]; naipasngay a kas ni Jorge Mario Bergoglio; 17 Disiembre 1936) ket isu ti maika-266 ken ti agdama a papa ti Katoliko a Simbaan, isu ket nabutosan babaen ti Konklabe ti papa idi 13 Marso 2013.

Isu ket patubo ti Buenos Aires, Arhentina, ken naikeddeng a kas maysa a padi idi 1969. Idi 1998 isu ket nagbalin nga Arsobispo ti Buenos Aires, ken idi 2001 a kas maysa a kardinal. Isuna ket nabutosan a kas ti papa kalpasan ti panagikkat ti sinarunona a ni Papa Benedicto XVI idi 28 Pebrero 2013. Ni Bergoglio ket pinilina ti nagan a Francisco (ti immuna a papa a nangala ti daytoy a nagan) a kas pammadayaw kenni San Francisco ti Asisi. Isuna ti immuna a Hesuita a papa ken ti immuna a papa manipud ti Kaamerikaan. Isu pay ti immuna a papa manipud ti ruar ti Europa manipud kenni Gregorio III idi maika-8 a siglo.

Peru

Ti Peru i/pəˈruː/ (Espaniol: Perú; Quechua: Perú; Aimara: Piruw), opisial a ti Republika ti Peru (Espaniol: República del Perú, panangibalikas: [reˈpuβlika ðel peˈɾu] ( denggen)), ket maysa a pagilian idiay lumaud nga Abagatan nga Amerika. Nabeddengan daytoy iti amianan babaen ti Ecuador ken Colombia, iti daya babaen ti Brasil, iti abagatan a daya babaen ti Bolivia, iti abagatan babaen ti Chile, ken iti laud babaen ti Taaw Pasipiko.

Ti Lugar ti Metropolitano ti Ginget Aburrá

Ti Lugar ti Metropolitano ti Ginget Aburrá (Espaniol: Área Metropolitana del Valle de Aburrá) ket ti maikadua a kangrunaan unay ken natagtagitao a lugar ti metropolitano iti Colombia. Ti rehion ket buklen babaen dagiti 10 a munisipalidad, ti Medellín ti kangrunaan unay ken kadakkelan ken isu ti kapitolio a siudad ti Departamento ti Antioquia.

Valdivia, Antioquia

Ti Valdivia ket ti maysa nga ili ken munisipalidad iti Departamento ti Antioquia, Colombia. Parte ti subrehion ti Akin-amianan nga Antioquia.

Yalí

Ti Yalí ket ti maysa nga ili ken munisipalidad a mabirukan iti amianan-akindaya a Departamento ti Antioquia, Colombia, lokal a tinawtawagan daytoy a kas "ti ili ti turturod". Parte ti subrehion ti Amianan-akindaya nga Antioquia. Napundar ti Yalí a kas munisipalidad idi 1956 ken nanaganan manipud itimaysa kadagiti nagpundar; ni Lorenzo Yalí. Dagiti nasapa nga aldawna ti ekonomia ti ili ket agtaltalek iti panagmina, naipatengnga ti ekonomia itan iti "cañicultura" (dagiti plantasion ti unas) a mangigandat iti panagpataud iti panela.

Dagiti pagsasao

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.