Sablo

Sablo, o arena, es un material dulce, dur, movente e granular, un del substantias natural le plus commun sur Terra. Sablo consiste de pecias de petra multo micre, granos de sablo o granos de arena, que varia in dimension inter 63 micrometros e 2 millimetros. Si le granos es plus micre de 63 micrometros, le specie de solo se appella silt; in caso de granos plus grande de 2 millimetros, on parla de gravella.

In general, sablo existe como sedimento, lo que vole dicer que le sablo ha essite transportate per aqua o vento. Assi se formava ex sablo dunas, plagias, desertos e lectos fluvial. Le granos es generalmente residuos de petra, ma pote etiam esser de origine organic (conchas, corallo).

Kalabrien Ricadi Sandwellen 2129
Undas de sablo
Sand 2003-01-25
Cannellatura sur le sablo del plagia
Sand und Brandung
Sablo sur un plagia

Jacimentos

Sablo se trova quasi ubique. Illo forma dunas e plagias preter le costa. Sablo se trova etiam preter e in fluvios e rivos, in e circa lacos, in grottas, minas e sablieras (arenarios), sur parietes de montanias e collinas, presso glacieros, in le deserto e como sedimento in le mares. Il existe multissime differente typos de sablo, cata un con un proprie composition geologic e proprietates unic. Certe typos de sablo se trova solmente in le tropicos, alteres in le proximitate de vulcanismo. Il es sovente possibile vider de ubi le sablo proveni, nam le origine determina le color e le composition. Le mesura de rotunditate, ordinamento e dimension del granos dice qualcosa super le cammino que le sablo ha transversate.

Origine

Sablo detritic

Sand and emerald from Habachtal, Salzburg, Austria
Iste sablo proveni de un rivo in Habachtal (Austria) e contine alcun pecias de smaragdo. Iste exemplar es circa 3 mm longe.

Sablo se forma in general per le degradation mechanic e chimic de petra, como silt e gravella. In tal caso on parla de sablo detritic, que generalmente ha su origine sur terra. Altere terminos in uso es sablo lithogene, a-biogene, terrigene, vulcanic, non-organic, mineral o nigre. Le fontes de sablo detritic include le erosion de granito continental o petra vulcanic. Basalto es un petra vulcanic multo commun sur insulas in le oceano, ubi illo es erodite principalmente per le mar (erosion marin). Le effecto hydraulic del undas pote in caso de alte resacca exercer qualque tonnas de pression per metro quadrate sur le costas roccose. Assi cade partes del rocca, variante de alcun granos a enorme blocos de rocca. Isto eveni o directemente per le aqua, o indirectemente per le fortia que le undas exerce sur le aere. Iste aere es pressate in fissuras e cavitates del petra e pote esser bastante forte pro fracassar le roccas circumjacente.

Un tertie fonte de sablo detritic se trova in le mar. Ex un micre fragmento de concha, un pecia de corallo o un granulo de silt se forma un grano de sablo multo rotunde e lisie per le deposito de supersaturate aqua de mar con carbonato de calcium dissolvite – probabilemente como reaction al molliar e siccar continue del granos. Iste processo eveni in aquas superficial poco profunde, calide e tropic. Si aqua de oceano plus profunde e plus frigide flue verso le superficie, le deposito de carbonato de calcium pote esser causate per evaporation e le perdita de dioxydo de carbon (per calefaction e photosynthese).

Le ooides assi formate resimila perlas minuscule, e ha un structura stratiforme como un cibolla. Illos cresce usque lor grandor impedi que le currentes del marea los transporta plus. Le resultato, nominate oolitho, se trova sur le Bahamas, in le Golfo Persic, in le Mar Rubie e sur placas continental oriental. In le Great Salt Lake in Utah le sablos consiste pro le major parte de carbonato de calcium. In iste caso se forma ooides circa bollettas de detrito de un crangon marin microscopic. Le granos que se forma es dulce e absorbente. Ooides fossile ha essite excavate inter alteres in Belgica e Florida.

Sablo biogene

Sand from Dhiggiri, Vaavu atoll, Maldives
Iste sablo relativemente crude ex Dhiggiri (Maldivas) emana de un scolio corallifere. Le barretta verde es un spina de un ericio de mar, circa 4 mm de longitude.

Sablo biogene (bio-: vita, -gene: facite per) es de un composition organic e proveni super toto del mar. Pote esser de origine animal o vegetal e, a causa del calce presente, es sovente clar de color. Le fontes le plus commun de iste sablo organic es le residuos skeletal de organismos marin. Sablo biogene proveni inter alteres del residuos de Foraminifera; le scalias vacue constitue sovente le medietate de tote le granos de sablo sur Hawaii. Le fonte vegetal le plus commun es le restantes de coccolithophoros. Molluscos es le fonte del multe conchettas e fragmentos de concha in sablo. Lepadidae ha le aspecto de conchas, ma non pertine al classe de molluscos. Se tracta de crustaceos con skeleto calcifere, de que minor quantitates de residuos sovente appare in sablos. Etiam le skeletos de echinodermos se trova integre- o fragmentarimente in sablo, p.ex. illos de stellas de mar e ericios marin.

Sablo de insulas (sub)tropic proveni sovente de scolios corallifere: le structuras massive de calcario construite per organismos marin. Pro facer isto, corallos extrahe carbonato de calcium dissolvite ex le aqua marin. Scolios corallifere tropic se forma solmente in aquas pauco profunde, clar, munde, calide e vicin al costa. Le presentia de 'sablo corallin' indica ergo un tal situation in le ambiente. Plagias de sablo blanc consiste pro un parte importante del excrementos del scaro corallifere. In le sud del Oceano Pacific se trova alcun plagias de sablo corallin rubie, proveniente super toto de Tubipora musica que lassa residuos orange-rubie a rubie-brun. Le dominantia de foraminiferos rubie o orange sur alcun atollos resulta in un tinta rosa legier a orange del sablo.

Transporto e erosion

Le major parte del petra detritic proveni del terra. Petras in montanias erode, per exemplo perque le aqua in fissuras congela e expande in le hiberno. Etiam pluvia, alcalin aqua subterranee, acidos e le politura causate per glacieros ha un effecto erosive sur petra massive. Aqua de disgelo porta le material a fluvios, ubi le petras plus parve es transportate. Quanto plus grande le fortia del aqua, tanto plus grande le petras que pote esser transportate. Le erosion (friction e collision con altere petras) abrade le material de plus in plus. Parve petras se pulverisa lentemente in partes sempre plus micre.

Un vice in le mar, le material se transporta e erode ulteriormente per fluxo, refluxo e resacca. Le sablo se attacha a numerose punctas e scolios de rocca, formante plagias. Etiam hic, un grande parte del sablo resta in movimento a causa del undulation, sed solmente pauc sablo al bordo del costa arriva in aquas plus profunde. Le major parte del sablo es transportate ab le plagia verso depositos vicin; le granos se sedimenta temporarimente in cavitates e canales de sablo usque a un distantia de dece-cinque metros ante le costa. In le tropicos, on divide le anno in duo stationes de resacca natural, estate e hiberno. Le resacca hibernal (de octobre a april), resultato de tempestas, tocca le costas septentrional e occidental de insulas in le Oceano Pacific. Le alte undas es ben cognoscite a causa del surfing, sed iste resacca ha etiam un grande influentia sur le plagias. Sablo se displacia in grande quantitates preter le costa, ab un plagia verso altere, e alcun plagias deveni completemente annihilate.

Namib sand.dunes
Dunas sablose in le Namib, le deserto le plus ancian del mundo.

Residuos de petra pote etiam esser transportate per le vento o per inlandsis (glacie terrestre), ubi le maniera de transporto influentia le proprietates del sablo. Le vento pote transportar sablo fin a transverso grande distantias. Sur terra illo es un del medios de transporto principal de sablo, ma solmente pauc granos es sufflate plus lontan que un pauc de passos. Sed il ha exceptiones. Tonnas de sablo del deserto se displacia per le aere pro precipitar usque a milles de kilometros distante. Assi le sablo le plus fin pote esser sufflate mesmo a transverso mares. Iste sablo se erode multo perque le granos se collide continuemente, ma le sablo mesme ha etiam un grande effecto erosive sur altere objectos. Illo pote facer disparer le base de un rocca, resultante in un petra que pare star sur un pedestallo. Le sablo, sufflate via, se accumula circa obstaculos e forma dunas. Un duna 'cresce' perque illo es mesme un obstaculo e promove le sedimentation ulterior de sablo. Assi le dunas pote devenir plus de trenta metros alte. In desertos, multe dunas se displacia, perque sablo del latere del vento es sufflate super le cima e postea se sedimenta sub le vento. Assi un duna pote percurrer multe kilometros.

Proprietates

Composition

Sablo pote consister de diverse componentes. Primo, un grande parte del sablo consiste de micre fragmentos de petras e minerales, super toto in le interior del pais e foras del area tropic. Secundo, multe sablo contine particulas biogene; fragmentos de conchas, skeletos de corallo e foraminiferos. Sablos biogene consiste de calcium, ergo se dissolve in acido. Tertio, granos de sablo pote esser formate de maniera chimic. Isto es le caso con evaporites e oolites. A vices, bottilias e altere detritos human abandonate se reduce al fin in sablo. Isto ha occurrite inter alteres sur Glass Beach in California e Junk Beach sur Hawaii.

Petras continental es dominate per granito e altere petra con un alte nivello de feldspath, mica e quarz. Iste minerales es dunque commun in sablos continental. Altere typos de grano mineral in sablos continental proveniente de granito ha generalmente granos plus dense e obscur. Istes es le minerales pesante que pote esser usate pro discoperir le fonte original. Alcun plagias consiste de assi nominate sedimentos placer, ubi certe minerales pesante es selectivemente concentrate. Assi pote inter alteres titanium esser extrahite ex sablo.

Al fin resta solmente le componentes le plus dur e chimicamente stabile de sablo. Es a causa de isto que multe sablo consiste pro le major parte de granulos de quarz, un mineral que se trova frequentemente in le crusta terrestre (in granito) e es exceptionalmente dur. Un sablo que consiste quasi integremente de quarz se appella sablo munde o sablo de vitro. Altere minerales commun es feldspath, mica, calcite, gypso e petras vulcanic. In White Sands National Monument in New Mexico se trova per exemplo un area de plus de septe centros de kilometros quadrate de dunas consistente de pur crystallos de gypso. Isto es multo rar, viste que gypso normalmente se dissolve in pluvia e es portate via per le aqua. Le color de plagias multo obscur es sovente causate per le presentia de ferro e magnetite. Iste sablos es dunque attrahite per un magnete. Ultra le minerales e petras plus commun, etiam petras semipreciose como olivina, granato e sapphiro pote esser componentes de sablo. Mesmo auro pote trovar se in sablo. Iste minerales preciose pote esser extrahite ex le sablo, ma le concentration del mineral es sovente tanto basse que isto non es rentabile.

Bornholm

Bornholm es un insula danese situate inter Svedia in le nord e Germania e Polonia in le sud in le Mar Baltic. Illo es le sol insula roccose in Danmark e es anque cognoscite como "Le insula del sol" proque il ha le plus multe horas con sol in Danmark. Le area es 588,5 km2, e le gruppo de insulas Ertholmene (con Christiansø, Frederiksø e Græsholmen) es considerate parte de Bornholm. Ertholmene es possedite per le stato danese e administrate per le Ministerio pro Defensa. Christiansø es le puncto le plus al est in Danmark.

Bornholm, que ha le forma de un parallelogramma con un distantia de nord a sud de circa 40 km e de est a west de circa 30 km, ha 39.773 habitantes (2017 - in 2013: 40.708 habitantes), un cifra que ha cadite lentemente durante plure annos. Le urbe le plus grande es Rønne. Altere grande urbes es Nexø, Aakirkeby, Hasle, Allinge-Sandvig, Svaneke, Tejn e Gudhjem (in rango secundo habitantes).

Pisca esseva antea le commercio principal de Bornholm. Hodie le tourismo es equalmente importante pro le economia.

Bornholm ha su proprie dialecto danese, e multe habitantes ama monstrar un certe independentia per usar le bandiera special pro Bornholm - un fundo rubie como le bandiera danese ma con un cruce verde in vice del cruce blanc trovate in le bandiera danese.

Il ha ferryboats de Bornholm a Køge (Danmark), Ystad (Svedia), Rügen (Germania) e Swinoujscie (Polonia). Antea il habeva ferrovias, ma le lineas es hodie pistas pro bicyclettas.

Al puncto le plus sud, le plagia de Dueodde, es dicite trovar se le sablo le plus fin in Danmark. In le centro del insula se trova le area forestal Almindingen con "Ekkodalen" (le Valle del Echo), "Rokkestenen" (un enorme petra que on pote mover per un mano a causa de su position) e - desde 2012 - novem bisones de Polonia que debe mantener le natura in bon ordine. Il ha quatro ecclesias rotunde sur Bornholm in Østerlars, Olsker, Nylars e Nyker; le ecclesias rotunde es dicite haber connexion con le cavalleros templar.

Administrativemente Bornholm es su proprie municipio ma es parte de Region Hovedstaden (le Region del Capital).

Durante le Secunde Guerra Mundial, Danmark esseva occupate per le germanos le 9 de april 1940, Bornholm solmente le 10 de april 1940. Le insula non - como le resto de Danmark - esseva liberate le 4 de maio 1945. Le commandante german, Gerhard von Kamptz, refusava capitular al russos. Le 7 de 8 de maio 1945 le russos assi bombardava Rønne e Nexø, e le 9 de maio Bornholm esseva occupate per le russos qui solmente quitava Bornholm le 5 de april 1946 - un anno post que le resto de Danmark deveniva libere. Post le guerra Svedia assisteva in le reconstruction de Rønne e Nexø.

Britannia

Le Britannia (Bretagne, Breizh) es un provincia historic del Francia actual. Illo occupa le peninsula armorican, situate inter le Manica e le Golfo de Biscaya (presso le Mar Celtic e le Oceano Atlantic), e consiste de cinque departamentos: le Finistère, le Morbihan, le Côtes-d'Armor, le Ille-et-Vilaine, e le Loire-Atlantique. Omnes salve le ultime es incluse in un region administrative francese que es anque appellate Britannia.

Le plus grande urbe, e un capital traditional de Britannia, es Nantes. Rennes, le secunde citate, servi como le capital administrative del region.

Le nomine de Britannia deriva de cello del insula (Grande Britannia), pro que britones native fugiente le anglo-saxones ha colonisate le peninsula in le seculo 6. Le lingua britone, ancora practicate per un quarto de un million de personas, es un lingua celtic insular multo similabile al cornico e al gallese.

Le Britannia es notate pro su climato dulce maritime, su longe costas con plagias de sablo, su patrimonio nautic, le tradition de devotion popular a sanctos catholic, su monumentos paleolithic e su importante sector agrari. Militantes regionalista, nationalista e linguistic considera le Britannia como un del nationes celtic moderne.

Cassini-Huygens

Le 14 de januario 2005 un sonda cosmic, Huygens, pro le prime vice atterrava super un corpore celestial ultra Marte, il es Titan, un luna de Saturno.

Durante septe annos, Cassini-Huygens, un duple sonda cosmic, viagiava Saturno. In le final de 2004, illo entrava successosemente in un orbita circum ille planeta pro un pluriannual mission de recerca. Le Huygens sonda tosto postea separava ab le Cassini sonda e comenciava un trajectoria independente a Titan, le plus grande luna del planeta Mercurio e que possede un dense atmosphera, alique unic inter le lunas del systema solar. Durante decennios le astronomos ha speculate sur lo que se cela sub le orange celo titanic. Tres sondas cosmic statounitese ha previemente ite vicin preter Saturno sin entrar in su orbitas, ma necuno poteva photographar le superfacie de Titan a causa del spisse bruma de su atmosphera.

Le Cassini-Huygens projecto ha essite un grande collaboration del NASA e ESA, le organisationes statounitese e europee pro recerca cosmic. Huygens ha essite developpate per technicos e scientistas europee, cuje travalio comenciava plus de 21 annos retro. Pro ille cosa, post le separation le volo de Cassini era guidate per le centro cosmic de ESA in Darmstadt, Germania.

Huygens exequeva un descension a transverso del atmosphera secunde le planos. Su technicos habeva calculate un horario de trajectorias al nivello de secunda per secunda a fin de assecurar le radiocommunication inter Huygens, Cassini e le radiotelescopios terrestre que surveliava le operation. Lor multo differente velocitates causava large effectos Doppler que aventurava le radiotransmission de datos a Terra. Le communication ab Huygens durava circa duo horas post le atterrage, multo plus longe que on habeva expectate. Illo se abrumpeva pro sempre quando Cassini, que in su orbita circum Saturno serviva como un relais pro le radiotransmission ab Huygens a Terra, iva troppo distante de Titan.

Nonobstante ille preparationes minutiose, un significante proportion del datos ab Huygens, inter alia un medie del photos, era perdite a causa del problemas technic in NASA. Ma le duplication de multo del datos transmittite per duo canales de radio preveniva un disastro scientific.

Jam plus tarde le astronomos sapeva per observationes spectrographic ab Terra que le atmosphera de Titan consiste de nitrogeno e methano, e dunque sembla le aere que Terra possedeva ante le genese de vita alcun milliardos de annos retro. On pote tamen non facer analoges extense ab ille facto, proque le temperatura al superfacie titanic es -120° Celsius.

Le nove photos e mesurationes revela lacos e canales natural, probabilemente pro liquide methano o ethano. Le superfacie supra le qual Huygens atterrava es spongiose, como sablo humide, con numerose roccas, large como pugnos e forsan composite per glacie de aqua. (Previe mesurationes del densitate de Titan ha indicate le presentia de multe aqua in le condition de glacie.) Le instrumentos observava nitrogeno, methano e glacie in le atmosphera. Alcun photos indica le existentia del erosion per ventos, un phenomeno que require dense aere con forte ventos, como apud Terra.

Catto del deserto

Le catto del deserto o catto del sablos/arenas (Felis margarita) es un felino que occurre in le desertos de Africa del Nord e Asia del sud-west, ab le Sahara verso Belutshistan (Pakistan).

Chaus

Le chaus, catto/lynce del paludes, catto del jungla o catto del cannas (Felis chaus) es un felino commun in Asia que se trova generalmente in areas abundante in aqua e que non time natar.

Cornuallia

Cornuallia es un contato de Anglaterra, notabile pro su plagias de sablo, su patrimonio maritime, su climato agradibile, e le lingua cornuallese traditionalmente parlate la. Ultra iste patrimonio linguistic brittonic (celtic), Cornuallia resimila a Galles in su tradition methodista, su passion pro rugby a 15 e su musica (incorporante bandas de cupros, canto collective, etc.). Alcun cornualleses disputa le dependentia de Cornuallia al interior del Anglaterra e reclama su recognition como un nation celtic distincte, del mesme titulo que Galles e Scotia.

Dica

Un dica es un muro artificial de terra, de beton o de petra, construite como defensa o como frontiera. Le forma melio cognoscite de dica es un construction al bordo de un corpore de aqua, pro impedir le inundation del terra adjacente.

Le dicas se trova principalmente preter le mar ubi le dunas non es satis forte, preter fluvios como protection contra inundationes, preter lacos, e preter polderes. Le dicas se construe equalmente pro delimitar areas de inundation controlate, per exemplo pro impedir le inundation de un area plus grande.

Un dica pote esser un terrapleno permanente o un construction provisional (sovente de saccos a sablo) facite in haste durante un emergentia de inundation.

Mina a celo aperte

Un mina a celo aperte es un sito ubi on exploita sin puteas e sin galerias, ma pecia a pecia explana le superfacie del solo e le stratos plus in basso. Ille technica es cognite desde le etate del petra. Le material exploitate pote esser

auro

sablo

gravella

lignite

uraniumGrande problemas de minas a celo aperte es abassar enormemente le aqua subterranee e displaciar le population habante habitate illac.

Pondicherry

Pondicherry (/pɒndɨˈtʃɛri/ or /pɒndɨˈʃɛri/) o Puducherry es un urbe, un agglomeration urban e un municipalitate in le Districto Puducherry in le territorio del union de Puducherry in India. On affectionatemente lo appella Pondy, e illo ha essite officialmente cognoscite per le nomine alternative Puducherry depost 2006. Pondicherry es le citate capital regional e le urbe le plus grande in le territorio.

Quenke/Projecto2

Projecto 2

Parolas italic es verbos sin le termination ~r o substantivos con le plural -s, e etiam le formas verbal dara (futuro de dar), dava (preterito de dar), date (participio de dar), es, era (preterito de esser), ha, ira (futuro de ir), sera (futuro de esser), sia, so, son (plural de es), va e van (plural de va). Parolas grasse ha duo categorias, per exemplo "amar" es verbo e adjectivo, "sol" es substantivo e adjectivo. Si un parola existe in le ambe formas recte e italic, un barra oblique separa iste formas. Parolas con ° es le notas de musica. Parolas inter crochettos non es certe.

In altere linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.