Gallecia

Gallecia es un communitate autonome espaniol, site al nord-west del Peninsula Iberic. Como territorio, ben que non con le limites administrative actual, Gallecia existe desde le Imperio Roman e usque al seculo XII le regno gallecian includeva le nord del actual Portugal. De facto, le adjectivo "gallecian" es ancora applicate al habitantes del nord de Portugal, appellate per alicun historicos "Galleco-portugese".

Le Gallecia actual limita geographicamente al nord con le mar Cantabric, al sud con Portugal, al west con le oceano Atlantic e al est con le Principato de Asturia e con Leon (provincias de Zamora e Leon). In Gallecia on include etiam le insulas Cíes, le insula de Ons, Cortegada, Arousa, le insulas Sisargas e le de Sálvora e Vionta. Le citate capital de Gallecia es Santiago de Compostela e le population del pais attingeva 2.730.337 in 2001. Gallecia se divide in quatro provincias (A Coruña, Lugo, Ourense e Pontevedra) e le citates le plus grande es Vigo e A Coruña.

Secundo su statuto de autonomia, adoptate in 1981, Gallecia se defini como nationalitate historic, termino recognoscite con le de region in le constitution espaniol de 1978. Assi, como Catalonia e le Pais Basc, Gallecia possede lingua e cultura proprie. Su particularitate cultural e historica lo defini como un nation integrate in le Regno de Espania. Le governamento autonome gallecian ha tunc large competentias e es eligite per le Parlamento de Gallecia.

Gallecia

Cabo Ortegal (Spain)

Bandiera de {{{official_name}}}
Bandiera
Scuto de armas of {{{official_name}}}
Scuto de armas
Hymno: Os Pinos
Localización de Galicia
Linguas official lingua gallecian, espaniol
Capital Santiago de Compostela
Area 29 574 Kilometro quadrate
Situate in Espania
ISO 3166-2 ES-GA
Geonames ID 3336902
Sito web: https://www.xunta.gal/

Le linguas de Gallecia

Le communitate autonome de Gallecia ha duo linguas official: le galleco e le castiliano. Officialmente, le galleco es un lingua autonome del portugese, sed iste es largemente comprehensibile per le majoria del gallecos. Typologicamente, galleco e portugese es multo proxime e illos face parte del mesme gruppo linguistic intra le familia del linguas romanic. Ergo le galleco es, como le castiliano e le portugese, un lingua indoeuropee proveniente del latino. Plus de 70% del population in Gallecia ha le galleco como lingua materne, al minus 60% la parla habitualmente e plus de 90% la comprehende. Nonobstante, minus de 40% del population sape scriber in galleco. Illo es debite al prohibition de scriber iste lingua durante le dictatura del General Franco (inter 1936 e 1975). In consequentia, multe gallecianos ancora es analphabete hodie in lor proprie lingua. Mesmo post le fin del dictatura e del prohibitiones, le uso public e formal del gallego non ha essite satis incoragiate per le successive governamentos gallecian. Tamen, le galleco es le lingua habitual del administration gallecian, del parlamento e del universitate. Il ha un catena de television in galleco e differente radios e jornales usa iste lingua. Le apprentissage del galleco es obligatori in le establimentos educative. Ultra illo, al minus duo disciplinas debe esser inseniate in iste lingua in le scholas primari. Malgrado tote illo, le numero de parlatores de galleco non cessa de diminuer.

Le galleco se parla in tote le Communitate Autonome de Gallecia, sed anque in territorios vicin del occidente del Principato de Asturias (region Navia-Eo) e del Communitate Autonome de Castilia e León (regiones del Bierzo e del Portelas in le provincias de Leon e Zamora). In le Communitate Autonome de Extremadura, il ha un enclave de lingua gallecian in le Valle del Xálima (nord-west del provincia de Cáceres).

17 de maio

Le 17 de maio es le 137e die del anno in le Calendario Gregorian (le 138e in un anno bissextil), con 228 dies usque le termino del anno.

Castilia e León

Castilia e León es un communitate autonome espaniol constituite in 1983. Su territorio es situate in le parte nord del plateau del peninsula iberic. Illo se compone del provincias de Avila, Burgos, León, Palencia, Salamanca, Segovia, Soria, Valladolid e Zamora. Es le plus grande communitate autonome de Espania e le tertie region le plus extense de Europa. Como le Statuto de Autonomia de Castilia e León declara in su preambulo (2007):

La Comunidad Autónoma de Castilla y León surge de la moderna unión de los territorios históricos que componían y dieron nombre a las antiguas coronas de León y Castilla.

Communitate autonome de Espania

Un communitate autonome es un entitate territorial administrative in Espania con autonomia legislative e competentias executive.

Espania

Le Regno de Espania es un stato soveran con monarchia parlamentari. Illo occupa sex septimos del Peninsula Iberic e es parte integrante del Union Europee (UE), con altere vinti-septe statos soveran de Europa. Le territorio espaniol contine anque duo archipelagos, le Baleares in le Mediterraneo, e le Canarias in le Atlantico, e anque duo enclaves in le nord del continente african, le citates autonome de Ceuta e Melilla, e le exclave de Llivia in le Pyreneos francese.

Su territorio peninsular ha frontieras terrestre con Francia e con le Principato de Andorra al nord, con Portugal al west e con le colonia britannic de Gibraltar al sud. Su territorios african ha frontieras terrestre e maritime con Marocco.

De plus, Espania ha altere districtos e possessiones minor non continental, como le insulas Chafarinas, le Peñón de Vélez de le Gomera e le insulas del Peñón de Alhucemas, totes ante le costa de Marocco, e reclama le soveranitate del insula Perejil, actualmente disputate con Marocco. Le insula de Alborán, le insulas Columbretes e un serie de insulas e insulettas ante su costas completa su territorios.

Espania mantene etiam su revindication pro le soveranitate del colonia britannic de Gibraltar, durante que certe parve circulos politic in Portugal non recognosce le soveranitate espaniol super le urbe Olivenza. A su vice Marocco reclama como sue le territorios de Ceuta e Melilla, unic territorios del Union Europee in le continente african, sin considerar le regiones ultraperipheric.

Historia de Espania

Le historia de Espania es le proprie de un nation europee, circimfere tanto le periodo comprehendite ab le prehistoria e la creation del Hispania roman, passante per le Hispania visigothic, Al-Andalus, le regnos christian, le Monarchia Hispanic e le formation e cadita del Imperio Espaniol, usque le formation del moderne Stato-nation e le instauration del actual Regno Constitutional espaniol.

La Coruña

La Coruña (A Coruña) es un citate espaniol situate in le communitate autonome de Gallecia. Illo conta con un area de 37,83 km2 et un population de 246 056 habitantes (in 2008).

Lingua asturian

Le lingua asturian o Asturiano es un lingua ibero-romanic del subgruppo astur-leonese parlate in Asturias.

Lingua gallecian

Le lingua gallecian (o gallego o galleco o galleciano) es un lingua romanic, affin al portugese. Tanto le lingua gallecian como le portugese proveni del mesme variation del latino, sovente appellate galaicoportugese, nascite in le provincia roman de Gallaecia que comprendeva le territorio del region espaniol de Gallecia actual, le nord de Portugal e territorios limitrophe in le Est. Le lingua se formava circa le seculo XII, como resultato del assimilation del latino vulgar trahite per le conquisitores roman in le seculo II d.E.C. Nonobstante, il existe un currente lusista que defende le homogeneitate del systema linguístic gallego-portugese in le actualitate e propugna un approximamento grammatic e orthographic del duo versiones del mesme lingua.

In su momento, le galego esseva le lingua culte foras de Gallecia e Portugal, scribente in lingua gallecian per exemplo le rege Alphonso X le Sabio, con su "Cantigas de Santa María". Le gallego-portugese habeva casi 700 annos de existentia official e plen, ma le fallimentos que la nobiles galegan suffreva in le guerras iberic del seculo XIV e principios del seculo XV provocava le introduction de nobiles e domination castellan que opprimeva le lingua e causava le disparition public, official, litterari e religiose del lingua galegan usque le fin del seculo XIX. Illos es appellate le seculos obscur del lingua gallecian. Le portugese gaudiava durante iste periodo de un protection e disveloppamento libere gratias a que Portugal esseva le unic territorio peninsular que poteva liberar se del domination del corte castellan.

In le actualitate, le galego se parla per quasi tres milliones de personas, essente le lingua minoritari con major comprension e uso percentual intra le stato espaniol. Illo es le lingua official (juncto con le castellano) in le communitate autonome de Gallecia. Tamben illo es parlate per le importante communitate galegan in le exterior, dispersate per tote le mundo.

Tote le annos se celebra le "Día das Letras Galegas" (17 de maio) dedicate a un scriptor in iste lingua (eligite per le Real Academia Galega). Iste die es utilisate per le organismos official pro potentiar le uso e le cognoscimento del lingua galegan.

Lingua portugese

Le portugese es un lingua romanic parlate in Portugal, Brasil e alcun paises african e asiatic. Illo es un lingua indoeuropee de base greco-latin, con alcun elementos del lingua arabe, in consequentia de que le arabes populava le integre Peninsula Iberica e durante longe annos habitava le parte sud de Portugal, appellate Algarve (in arabe Al-Gharb, que significa le West). In Brasil, le portugese anque ha elementos del lingua tupi, perque esseva le lingua official de Brasil usque le seculo XVII, quando le lingua tupi esseva prohibite.

Linguas iberic

Le linguas moderne del Peninsula Iberic es principalmente:

1) Le linguas official in Portugal:

portugese (tote le territorio national)

mirandese (vicinitate de Miranda do Douro)2) Le linguas official in Espania:

castiliano (internationalmente note como espaniol)

catalano (Catalonia):

valentiano (Communitate Valentian)

balear (Insulas Balearic)

gallego (Gallecia) --- cognite anque como gallaico-portugese, galleciano, galleco

basco o euskera (Pais Basc e Navarra)- altere linguas espaniol:

andaluso

aragonese o fabla

bable

leonese

altere linguas minor

Lugo

Lugo pote esser referite a:

Lugo (Espania), un citate in le provincia de Lugo, Gallecia, Espania.

Provincia Lugo, un provincia in Gallecia, Espania.

Lugo (Italia), un municipalitate in le provincia de Ravenna, in le region de Emilia-Romania, in Italia.

Lugo di Vicenza, un municipalitate in le provincia de Vicenza, in le region de Veneto, in Italia.

Lugo-di-Nazza, un municipalitate in Francia.

Lugo (Espania)

Lugo es un citate espaniol situate al nord-west del Peninsula Iberic, in le Communitate Autonome de Gallecia. Le population del citate es 97 635 habitantes (2010). Esseva declarate Patrimonio Commun del Humanitate per UNESCO in 2000.

Pais Leonese

Le Pais Leonese es un region traditional e un regno ancian, formate per le provincias espaniol de Leon, Zamora e Salamanca. Iste provincias adjace a Portugal, a Gallecia, a Asturia, a Cantabria, a Castilia e a Extremadura. Malgrado un identitate regional assatis forte e le affirmation de «leonesistas» que le Pais Leonese es un nationalitate historic, le provincias leonese face parte del communitate autonome de Castilia e Leon. In plure areas, on parla ancora le lingua leonese, ben que le espaniol sia hodie le vernacular plus commun del leoneses.

Polemica re espaniol e castiliano

Le polemica re le terminos espaniol e castiliano es basate in le disputa pro decider si es multo plus appropriate o correcte denominar a un del linguas parlate in Espania, Hispanoamerica, Guinea Equatorial et in altere zonas hispano-parlante «espaniol» o «castiliano», o ben si ambe terminos es synonymos et perfectemente acceptabile.

Provincia Lugo

Le Provincia Lugo es un provincia de Espania.

Rafael del Riego

Rafaël del Riego y Flórez (* 9 de april 1784, o 24 de novembre 1785, Tuña – † 7 de novembre 1823 Madrid) esseva general famoso de Espania e politico liberal.

Del Riego nasceva in Tuña in Asturia. Post su graduation al Universitate de Oviedo ubi in 1807, ille migrava a Madrid. In 1808, in le Guerra Peninsular, ille esseva captivate in Francia e incarcerate in Scorial; depost ille escappava.

Ille participava le 10 de novembre in le battalia de Espinosa de los Monteros ; postea, ille esseva incarcerate de novo. Post tres dies ille esseva transferite a Francia, et denique esseva liberate. Ille migrava a Anglaterra e Germania; in 1814 retornava a Espania, iterum reincoporante al fortias armate cum le ranco de locotenente colonnello.

Durante sex annos de monarchia absoluto, adjungeva cum le francmason e le liberales contra Ferdinando VII. In 1819 hic rege formava decem cohortes pro pugnar in bellos America del sud. Riego impereva le cohorte Asturica.Quando adveniva a Cadiz, cum officieros alias montinava in 1 de january, 1820, demandante restitution pro forma constitition de 1812. Iste esseva incepteva le Guerra Civil de Espania(1820-1823). Le militias del Riego per urbes Andalucia marchava, expectante incitare sedition contra rege , sed habitantes negligeva. In Gallicia etiam inceptava sedition, que per Espania celeriter cresceva. In 7 de martio 1820 le palatio regal in Madrid esseva circumfete per militia mandate sub general Ballesteros, et in 10 de martio le rege assentava al restitution del constitution antes.

Le novo respublica progressista promova Riego ad campo marescallo (anglece:field marshall), et capitan general de Gallecia. In 8 de January, 1821 imperava Aragonia et migrava ad Zaragossa. In 18 de Junio matriva Maria Teresa del Riego y Bustillos cosina sua. In 4 deSeptembre, 1821, a causa de sedition per republicanos, esseva accusate falso republicanismo et esseva incarcerate. Mais su fama cresceva, et le populos in Madrid clamava pro liberation sue. Esseve libertate et in Martio 1822 designate ad Cortes Generales.

In Decembre 1822, in le Congresso de Verona, le nationes de Alliansa Sancto, on determinava que le forma republica de Espania esserea periculo ad equilibro Europa, et Francia esseva selectate pro restitutarea monarchia absoluto in Espania. In 7 de April 1823, le fortias armate Francia transiva le fimbrias. Riego imperava le Fortia Tertia, repugnava le hostes etiam factiones locales loyal a rege.In 15 de Septembre, Riego esseva traite, et incatenate in oppido Anquillas, Jaén. Ille esseva transferite ad Madrid. Etsi, amnestia absoluta esseva annunciata, le corte regal trovava del Riego culpabile de traition et sedition a causa de ille esseva membro de parliamente quo suffragava pro defalcar le poder de rege. Al 7 de November 1823 Rafaël del Riego esseva suspendete in le Plaza Cebada in Madrid.

Le cantus Hymno de Riego, esseva scriptate in honor del Riego, qual le hymno patria de Republica Hispanica Secunda (1931–1939). Hodie on exhibita imago sua in le Cortes General.

Regno de Asturias

Le Regno de Asturias era un regno christian establite a partir de 718 in le nord del Peninsula Iberic post le cadita del Regno Visigothic e le conquesta del major parte del peninsula per le Caliphato Omayyade. Illo ha disparite in 925 e era dividite inter le Regnos de Gallecia e de Leon.

Santiago de Compostela

Santiago de Compostela es le citate capital de Gallecia, Espania. Gratias al sanctuario de Jacobo, filio de Zebedeo, illo es un celebre loco de pelegrinage catholic desde le medievo (le nomine Santiago proveniente de Sancte Jacobo). Le vetule citate es un Sito de Patrimonio Mundial del UNESCO.

Santiago de Compostela ha date su nomine a altere citates, como Santiago de Cuba, Santiago de Chile e Santiago de Querétaro (Mexico).

In altere linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.